อะห์มัด อิบนุ ยะฮ์ยา อิบนุ จาบีร์ อัล-บาลาธุรี ( ภาษาอาหรับ : أحمد بن يحيى بن جابر البلاذري ; เสียชีวิตประมาณปี 892 หรือ 893) เป็นนักประวัติศาสตร์มุสลิมในศตวรรษที่ 9 เขาเป็นหนึ่งในนักประวัติศาสตร์เอเชียตะวันตกผู้มีชื่อเสียงในยุคนั้น ใช้ชีวิตส่วนใหญ่ในแบกแดดและมีอิทธิพลอย่างมากในราชสำนักของกาหลิบอัล-มุตะวักกิลเขาเดินทางไปยังซีเรียและอิรักเพื่อรวบรวมข้อมูลสำหรับงานเขียนสำคัญของเขา

ชื่อของเขายังพบได้ในรูปแบบที่แตกต่างกันAhmad Bin Yahya Bin Jabir Al-Baladhuri , Balazry Ahmad Bin Yahya Bin Jabir Abul Hasan ^{[ 3 ]}และAbi al-Hassan Baladhuri ^{[ 4 ]}

อิบนุ นาดิมได้อธิบายเชื้อชาติของอัล บาลาธุรีว่าเป็นชาวเปอร์เซีย [ ^{5 ] [ 6 ] [ 7 ]}แต่นักวิชาการบางคนสันนิษฐานว่าเขามี เชื้อสาย อาหรับและใช้ชีวิตส่วนใหญ่ในแบกแดด^{[ 7 ] [ 8 ]}บาลาธุรีเป็น ผู้พูด ภาษาเปอร์เซียและแปล งาน เขียน^ภาษาเปอร์เซียยุคกลางเป็นภาษาอาหรับ^{[ 8 ]}อย่างไรก็ตาม ดูเหมือนว่าเขาจะเห็นอกเห็นใจชาวอาหรับอย่างมาก เพราะมาซูดีอ้างถึงงานเขียนชิ้นหนึ่งของเขาที่เขาโต้แย้งลัทธิชาตินิยมที่ไม่ใช่อาหรับอย่างชูอูบียา [ ^{2 ] แน่นอน}ว่าเขาไม่ใช่นักวิชาการชาวเปอร์เซียคนแรกที่เห็นอกเห็นใจชาวอาหรับ หากเขาเป็นเช่นนั้น นักวิชาการในยุคเดียวกัน เช่นอิบนุ กุตัยบาก็เป็นผู้ต่อต้านชูอูบียาอย่างเปิดเผย เช่นกัน ^{[ 9 ]}

เขาอาศัยอยู่ในราชสำนักของกาหลิบอัลมุตะวัคกิลและอัลมุสตาอินและเป็นครูสอนพิเศษให้กับบุตรชายของอัลมุตัซเขาเสียชีวิตในปี 892 อันเป็นผลมาจากยาที่เรียกว่าบาลาธุร (จึงเป็นที่มาของชื่อของเขา) ^{[ 2 ]} ( บาลาธุรคือSemecarpus anacardiumซึ่งรู้จักกันในชื่อ "เมล็ดสำหรับทำเครื่องหมาย" นักเขียนชาวอาหรับและชาวยิวในยุคกลางอธิบายว่าเป็นยาเพิ่มความจำ) ^{[ 10 ]}

Wikisourceภาษาอังกฤษมีผลงานต้นฉบับโดยหรือเกี่ยวกับ:

อะหมัด บิน ยาห์ยา อัล-บะลาดฮูรี

ผลงานชิ้นเอกที่ยังคงหลงเหลืออยู่ของเขา ซึ่งเป็นการย่อความจากประวัติศาสตร์ที่ยาวกว่านั้น คือKitab Futuh al-Buldan (فتوح البلدان) หรือ "หนังสือแห่งการพิชิตดินแดน" ซึ่งเล่าถึงสงครามและการพิชิตดินแดนของชาวอาหรับในศตวรรษที่ 7 และข้อตกลงที่ทำกับผู้อยู่อาศัยในดินแดนที่ถูกพิชิต ครอบคลุมการพิชิตดินแดนตั้งแต่คาบสมุทรอาหรับทางตะวันตกไปจนถึงอียิปต์ แอฟริกาเหนือ และสเปน และทางตะวันออกไปจนถึงอิรัก อิหร่าน และสินธ์ มีการแปลเป็นภาษาอังกฤษสองเล่มโดยPhillip Hitti (1916) และFrancis Clark Murgotten (1924) ตีพิมพ์ในชื่อ The Origins of the Islamic State

ประวัติศาสตร์ของอัล-บาลธูรีนั้นถูกนำไปใช้โดยนักเขียนรุ่นหลังมากมาย อันซับ อัล-อัชราฟ (أنساب الأشراف, "ลำดับวงศ์ตระกูลขุนนาง") ซึ่งยังคงมีอยู่ เป็นงานเขียนชีวประวัติเรียงตามลำดับวงศ์ตระกูลที่อุทิศให้กับชนชั้นสูงชาวอาหรับ ตั้งแต่มูฮัมหมัดและคนร่วมสมัยของเขาไปจนถึงกาหลิบอุมัยยะฮ์และอับบาสิด ประกอบด้วยประวัติศาสตร์การครองราชย์ของบรรดาผู้ปกครอง^{[ 11 ]}

การอภิปรายของเขาเกี่ยวกับการขึ้นและลงของราชวงศ์ที่มีอำนาจให้ข้อคิดทางศีลธรรมทางการเมือง คำอธิบายของเขาเกี่ยวกับวิธีการนั้นมีน้อย นอกเหนือจากการยืนยันความถูกต้อง^{[ 12 ]}

• อัล-ฮัยษัม อิบนุ อะดี
• รายชื่อนักวิชาการอิสลาม

• บาห์ราเมียน, อาลี; เอซอตส์, เจนิส; Asatryan, Mushegh (2015) “อัล-บะลาดูรี” . ในมาเดลุง, วิลเฟิร์ด ; ดาฟตารี, ฟาร์ฮัด (บรรณาธิการ). สารานุกรมอิสลามาออนไลน์ . สุดยอดออนไลน์ISSN  1875-9831 .

• สื่อที่เกี่ยวข้องกับอะหมัด บิน ยะห์ยา อัล-บะลาดฮูรีจากวิกิมีเดียคอมมอนส์
• คำคมที่เกี่ยวข้องกับอัล-บาลัดฮูรีในวิกิคำคม
• อัล-บาลาดฮูรี, britannica.com
• อัล-บะลาดฮูรี, อะห์มัด บิน ยะห์ยา (1957) ฟูตูฮ์ อัล-บุลดาน . เบรุต: Dār al-Nashr li-al-Jāmi'īyīn.
• อัล-บะลาดูรี (1916) ต้นกำเนิดของรัฐอิสลาม: การแปลพร้อมคำอธิบายประกอบ บันทึกทางภูมิศาสตร์และประวัติศาสตร์ของ Kitāb Futūḥ al-Buldān ของ al-Imâm abu-l'Abbâs Aḥmad ibn-Jâbir al- Balâdhuri ฉบับที่ 1. แปลโดยฟิลิป คูรี ฮิตติ . นิวยอร์ก: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย.
• อัล-บะลัดฮูรี (1924) ต้นกำเนิดของรัฐอิสลาม . ฉบับที่ 2. แปลโดยฟรานซิส คลาร์ก เมอร์กอทเทน นิวยอร์ก: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย.