ลัทธิสุ่ม (หรือลัทธิสุ่ม ) เป็นคำที่ใช้เรียกผลงานดนตรีและศิลปะรูปแบบอื่น ๆ ที่เกิดจาก "การกระทำโดยบังเอิญ "

คำนี้ถูกใช้ครั้งแรก "ในบริบทของเสียงไฟฟ้าและทฤษฎีสารสนเทศ" เพื่ออธิบาย "ลำดับเหตุการณ์เสียงที่ถูกกำหนดไว้ในกรอบและมีความยืดหยุ่นในรายละเอียด" โดยWerner Meyer-Eppler นักฟิสิกส์ นักอะคูสติก และนักทฤษฎีสารสนเทศชาวเบลเยียม- เยอรมัน^{[ 1 ] [ 2 ]}ในการประยุกต์ใช้ในทางปฏิบัติ ตัวอย่างเช่น ในผลงานประพันธ์ของโมสาร์ทและคิร์นเบอร์เกอร์ลำดับของมาตรวัดในชิ้นงานดนตรีถูกกำหนดโดยการทอยลูกเต๋า และในการแสดงดนตรีของปูสเซอร์ (เช่นRépons pour sept musiciens , 1960) นักดนตรีทอยลูกเต๋า "เพื่อรับแผ่นโน้ตเพลงและคิว" ^{[ 1 ]}อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปในบริบททางดนตรี คำนี้มีความหมายที่แตกต่างกันไปตามที่นักประพันธ์เพลงต่างๆ นำไปใช้ ดังนั้นจึงไม่มีคำจำกัดความที่ชัดเจนเพียงคำเดียวสำหรับดนตรีแบบสุ่ม^{[ 1 ]}คำนี้ได้รับความนิยมจากนักแต่งเพลงPierre BoulezรวมถึงWitold LutosławskiและFranco Evangelistiด้วย

รากศัพท์มาจากalea ซึ่ง เป็น ภาษาละตินที่แปลว่า " ลูกเต๋า " ^{[ 3 ]}และเป็นคำนามที่เกี่ยวข้องกับคำคุณศัพท์aleatoryและaleatoric

ไม่ควรสับสนระหว่างความสุ่มกับ^ความไม่แน่นอน [ ^{3 ]}หรือการด้นสด^{[ 1 ]}

ฌอน เคลเลอร์และไฮน์ริช เยเกอร์ บัญญัติศัพท์สถาปัตยกรรมแบบสุ่มเพื่ออธิบาย "แนวทางใหม่ที่รวมการกำหนดค่าแบบสุ่ม (ใหม่) ขององค์ประกอบโครงสร้างแต่ละส่วนไว้อย่างชัดเจน — กล่าวคือ 'โอกาส'" ^{[ 4 ]}

Charles Hartman กล่าวถึงวิธีการสร้างบทกวีอัตโนมัติหลายวิธีในหนังสือThe Virtual Museของ เขา ^{[ 5 ]}

คำว่าaleatoryถูกบัญญัติโดยWerner Meyer-Epplerในปี 1955 เพื่ออธิบายลำดับเหตุการณ์เสียงที่ "โดยทั่วไปแล้วถูกกำหนดไว้ แต่ขึ้นอยู่กับโอกาสในรายละเอียด" ^{[ 2 ]}เมื่อบทความของเขาได้รับการตีพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษ ผู้แปลได้แปลคำนามภาษาเยอรมันAleatorik ของเขาผิดพลาด เป็นคำคุณศัพท์ จึงได้สร้างคำภาษาอังกฤษใหม่ขึ้นมาโดยไม่ได้ตั้งใจ คือ "aleatoric" ^{[ 6 ]} Pierre Boulezได้นำคำว่า "aleatory" มาใช้ในความหมายนี้กับผลงานของเขาเอง เพื่อแยกแยะผลงานของเขาออกจากดนตรีที่ไม่แน่นอนของJohn Cage [ ^{1 ] ใน}ขณะที่ Boulez จงใจแต่งเพลงของเขาเพื่อให้ผู้แสดงมีอิสระบางอย่างเกี่ยวกับการจัดลำดับและการทำซ้ำของส่วนต่างๆ แต่ Cage มักจะแต่งเพลงโดยใช้การดำเนินการแบบสุ่มโดยไม่ให้ผู้แสดงมีอิสระ

นักแต่งเพลงแนวสุ่มอีกคนหนึ่งคือ Karlheinz Stockhausenนักแต่งเพลงชาวเยอรมัน^[ 1 ^{] ซึ่ง}ได้เข้าร่วมสัมมนาของ Meyer-Eppler ในด้านสัทศาสตร์ เสียง และทฤษฎีสารสนเทศที่มหาวิทยาลัยบอนน์ตั้งแต่ปี 1954 ถึง 1956 ^{[ 7 ]}และได้นำแนวคิดเหล่านี้ไปใช้ในทางปฏิบัติเป็นครั้งแรกในผลงานดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ของเขาGesang der Jünglinge (1955–56) ในรูปแบบของ "กลุ่ม" เสียงที่มีโครงสร้างทางสถิติและรวมกัน^{[ 8 ]}

บางครั้งมีการใช้เทคนิคสุ่มในดนตรีประกอบภาพยนตร์ร่วมสมัย เช่น ในดนตรีประกอบภาพยนตร์ของJohn Williams และ ดนตรีประกอบภาพยนตร์X-Files: Fight the FutureของMark Snow ^{[ 9 ]}

• ดนตรีคลาสสิกในศตวรรษที่ 20
• ดนตรีคลาสสิกในศตวรรษที่ 21
• สุนทรียศาสตร์
• ตัวแปรสุ่ม
• อาวองต์การ์ด
• ไบโอมิวสิค
• ชีวดนตรีวิทยา
• การเขียนที่ถูกจำกัด
• ดนตรีคลาสสิกร่วมสมัย
• ศิลปะเชิงสร้างสรรค์
• ดนตรีแนวใหม่
• ปรัชญาของภาพยนตร์
• ปรัชญาและวรรณกรรม
• ปรัชญาดนตรี
• สุ่ม
• ดนตรีวิทยาสัตว์

• ฌิกนูซ์, แอนน์ แคลร์. 2546. La récriture: formes, enjeux, valeurs autour du nouveau roman . ปารีส: Presses de l'Université de Paris-Sorbonne ไอเอสบีเอ็น 2-84050-260-7.
• เรนนี่, นิโคลัส. 2548 การเก็งกำไรในช่วงเวลา: บทกวีของเวลาและการเกิดขึ้นซ้ำในเกอเธ่, ลีโอพาร์ดและนีทเชอ . มหาวิทยาลัยมิวนิค: Münchener komparatistische Studien 8. Göttingen: Wallstein Verlag. ไอเอสบีเอ็น 9783892449683.

ลองค้นหาคำว่า aleatoryใน Wiktionary ซึ่งเป็นพจนานุกรมฟรี

• Chance Chants (17:42)บนYouTubeภาพยนตร์ปี 1979 โดย Andy Voda
• เว็บไซต์ของ Alison Knowlesเกี่ยวกับบทกวีคอมพิวเตอร์ของเธอในปี 1968 เรื่อง "House of Dust"
• เกี่ยวกับSN (1984)ภาพยนตร์โดย เฟร็ด แคมเปอร์
• ภาพยนตร์หกม้วนสามารถฉายได้ในลำดับใดก็ได้บน IMDb
• ภาพยนตร์หกม้วนที่จะฉายในลำดับใดก็ได้ (1971) , ฐานข้อมูลภาพยนตร์และโทรทัศน์ BFI