ภาษยา ( สันสกฤต :  भाष्य , Bhāṣya ) คือ "คำอธิบาย" หรือ "การอธิบาย" ข้อความหลักหรือรองใดๆ ในวรรณกรรมอินเดียโบราณหรือยุคกลาง^{[ 1 ]}ภาษยา พบ ได้ทั่วไปในวรรณกรรมสันสกฤตและยังพบได้ในภาษาอินเดียอื่นๆ เช่น ภาษาทมิฬภาษยาพบได้ในหลากหลายสาขา ตั้งแต่อุปนิษัทไปจนถึงสูตรของสำนักปรัชญาฮินดู ตั้งแต่การแพทย์โบราณไปจนถึงดนตรี^{[ 2 ] [ 3 ] [ 4 ]}

ประเพณีของอินเดียโดยทั่วไปปฏิบัติตามแนวทางบางประการในการจัดทำภาษยา คำอธิบายเหล่านี้ให้ความหมายของคำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเป็นเรื่องเกี่ยวกับสูตรสุภาษิตที่ย่อมา เสริมความหมายที่ตีความด้วยข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องนั้นๆ^{[ 2 ]}ภาษยาแบบดั้งเดิม เช่นเดียวกับงานวิชาการสมัยใหม่ จะระบุชื่อข้อความก่อนหน้า (อ้างอิง) และมักจะรวมคำพูดจากผู้เขียนก่อนหน้า^{[ 5 ]}ผู้เขียนภาษยาจะให้การตรวจสอบ การยอมรับ หรือการปฏิเสธข้อความที่ตีความ พร้อมเหตุผล และโดยปกติจะรวมข้อสรุปไว้ด้วย^{[ 2 ]}บางครั้งชื่อของงานอธิบายจะมีชื่อของข้อความที่อธิบาย พร้อมด้วยคำต่อท้าย "-ภาษยา" ^{[ 6 ]}

ในบรรดาBhashya ที่เก่าแก่ที่สุดที่รู้จักกัน คือ Maha-bhashya ของ Patanjali จากศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราช^{[ 7 ]}และSabara Bhashyaของ สำนัก Mimamsaแห่งศาสนาฮินดู ซึ่งมีอายุที่น่าจะแต่งขึ้นระหว่าง 100 ปีก่อนคริสต์ศักราชถึง 200 ปีหลังคริสต์ศักราช แต่ไม่เกินศตวรรษที่ 5 ^{[ 8 ]}ตัวอย่างของ Bhashya ในวรรณกรรมพุทธศาสนาคือAbhidharmakośa- Bhāṣya ของVasubandhu ^{[ 9 ]}

คำว่าbhashyaมีความหมายตรงตัวว่า "การพูด การพูดคุย งานใดๆ ในภาษาพูดปัจจุบัน" ^{[ 1 ]} Monier-Williams กล่าวว่า คำนี้ยังหมายถึง "งานอธิบาย การบรรยาย คำอธิบาย บทวิจารณ์" ใดๆ ที่ทำให้เห็นสิ่งอื่น^{[ 1 ]} bhashyakrit คือผู้ เขียนและคำเหล่านี้เกี่ยวข้องกับรากศัพท์bhashซึ่งหมายถึง "พูดถึง อธิบาย ประกาศ บอกเล่า" ^{[ 1 ]} (เปรียบเทียบกับคำลงท้าย-ologyในภาษาอังกฤษ ซึ่งมาจากคำกริยาภาษากรีก λεγῶ (legō) ซึ่งหมายถึง "พูด") Bhashya เป็นที่รู้จักในชื่อuraiในประเพณีวรรณกรรมทมิฬ ซึ่งมีความหมายตรงตัวว่า "ร้อยแก้ว"

Bhashya ทั่วไปจะเป็นการตีความพระสูตรหรือผลงานคลาสสิกอื่นๆ ทีละคำ^{[ 10 ]}นอกจากนี้ยังอาจประกอบด้วยการแปลทีละคำและมุมมองส่วนตัวของผู้วิจารณ์หรือ Bhashyakara

มี Bhasyas มากมายในงานภาษาสันสกฤตและไม่ใช่ภาษาสันสกฤตต่างๆ ตัวอย่างบางส่วน ได้แก่ Brahma Sutra Bhashya โดยMadhvacharya ^{[ 11 ]}และAdi Shankara [ ^{12 ]} Gita BhashyaและSri ^{Bhashya [ 13 ]}โดยRamanujaและMahabhashyaโดยPatanjali ^{[ 14 ]}

ตามธรรมเนียมวรรณกรรมสันสกฤต คำอธิบายประกอบวรรณกรรมยังคงเป็นหนึ่งในแง่มุมที่สำคัญและบ่งบอกได้มากที่สุดของธรรมเนียมวรรณกรรมทมิฬคำอธิบายประกอบวรรณกรรมทมิฬโบราณได้รับการเขียนขึ้นตั้งแต่สมัยกลางและยังคงเขียนกันต่อไปในยุคปัจจุบัน^{[ 15 ] : 21} คำอธิบายประกอบงานIraiyanar Kalaviyalถือเป็นคำอธิบายประกอบแรกในธรรมเนียมวรรณกรรมทมิฬ^{[ 15 ] : 10} ซึ่งเป็นคำอธิบายประกอบร้อยแก้วแรกสำหรับบทประพันธ์ร้อยกรอง^{[ 15 ] : 10} สิ่งนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของคำอธิบายประกอบในธรรมเนียมวรรณกรรมทมิฬ ซึ่งรุ่งเรืองที่สุดระหว่างศตวรรษที่ 10 ถึง 15 ^{[ 16 ] : 47}

งานเขียนภาษาทมิฬโบราณจำนวนมากยังคงเข้าใจได้ส่วนใหญ่เนื่องจากการตีความหรือคำอธิบายที่เขียนขึ้น ตัวอย่างงานเขียนที่มีชื่อเสียงที่สุดได้แก่โทลกัปปิยัมและติรุกกุรัล^{[ 15 ]} : ^23–24 โดยงานเขียนหลังยังคงเป็นงานเขียนที่ได้รับการตรวจสอบมากที่สุดในวรรณกรรมทมิฬ^{[ 17 ] : 337} ตามที่ K. Mohanraj กล่าวไว้ ณ ปี 2013 นับตั้งแต่Manakkudavarในยุคกลาง มีคำอธิบายภาษาทมิฬเกี่ยวกับติรุกกุรัลอย่างน้อย 497 ฉบับที่เขียนโดยนักวิชาการ 382 คน ซึ่งอย่างน้อย 277 คนได้เขียนคำอธิบายสำหรับงานเขียนทั้งหมด^{[ 18 ] : 463}

Nakkeerar , Ilampooranar, Senavaraiyar, Paerasiriyar, Deivachilaiyar, Nacchinarkkiniyar , Manakkudavar , Paridhiyar , Parimelalhagar , Kalladarและ Adiyarkku Nallar เป็นผู้วิจารณ์ที่โด่งดังที่สุดในประวัติศาสตร์วรรณกรรมทมิฬ ซึ่งผลงานทั้งหมดได้รับการยกย่องเทียบเท่ากับผลงานต้นฉบับที่พวกเขาเขียนโดย exegeses ^{[ 15 ] : 23–24}

• ผลงานของมัธวาจารยะ
• ผลงานของอดีศังกรา
• นักวิจารณ์ยุคกลางสิบคน

• ศรี ภาศยะรามานุจา
• จันโดคยาอุปนิษัท พร้อมด้วยชังการะภาสยะโดย จีเอ็น จา (ผู้แปล)
• Adhyasa Bhashyam เสียงของ Adisankaracharya (Dr.Goli)