เฉิงหยู
อักษรจีนสำหรับเฉิงหยู
จีนดั้งเดิม	成語
ภาษาจีนตัวย่อ	成语
การถอดเสียง ภาษาจีนกลางมาตรฐาน ฮันยู พินอิน เฉิงเยว่ โบโปโมโฟ ㄔㄥˊ ㄩˇ เวด-ไจลส์ ch'êng 2 -yü 3 ไอพีเอ [ʈʂʰə̌ŋ.ỳ] หวู อักษรโรมัน 6เซน-กนิว ฮักก้า พัก-ฟา-สṳ ซังงี ยู: กวางตุ้ง ระบบการถอดเสียงแบบเยล (Yale Romanization) sìhng'yúh จยุตปิง sing4 jyu5 ไอพีเอ [sɪŋ˩.jy˩˧] กระทรวงภาคใต้ ฮกเกี้ยนโปเจ sêng-gú แต้จิ๋วเพ็งอิม sêng 5 ghe 2

เฉิงหยู (ภาษาจีนตัวเต็ม :成語;ภาษาจีน ตัวย่อ :成语;พินอิน : chéngyǔ ;แปลว่า "วลี") คือสำนวนจีน โบราณประเภทหนึ่งซึ่งส่วนใหญ่ประกอบด้วยอักษรจีนสี่ ตัว เฉิงหยูถูกใช้อย่างแพร่หลายในภาษาจีนวรรณกรรมและยังคงพบเห็นได้ทั่วไปใน งานเขียน ภาษาจีนทั่วไปและในภาษาพูดในปัจจุบัน ตามคำจำกัดความที่เข้มงวดที่สุด มีเฉิงหยู ประมาณ 5,000 คำ ในภาษาจีนแม้ว่าพจนานุกรมบางเล่มจะระบุไว้มากกว่า 20,000 คำก็ตามเฉิงหยูถือเป็นภูมิปัญญาที่รวบรวมไว้ของวัฒนธรรมจีนและประกอบด้วยประสบการณ์ แนวคิดทางศีลธรรม และคำตักเตือนจากคนรุ่นก่อนๆ ที่ใช้ภาษาจีนเฉิงหยูยังคงมีบทบาทสำคัญในการสนทนาและการศึกษาของจีน ^{[ 1 ] [ 2 ]}เฉิงหยู่เป็นหนึ่งในสี่ประเภทของสำนวนสูตร (熟语;熟語; shúyǔ ) ซึ่งรวมถึงการจัดตำแหน่งด้วย (惯用语;慣用語; guànyòngyǔ ) คำพูดเชิงเปรียบเทียบสองส่วนที่เรียกว่า เซี่ยโหวหยู่และสุภาษิต (谚语;諺語; yànyǔ ).

แม้ว่าสำนวนเหล่านี้จะไม่ใช่สำนวนเดียวในภาษาจีน และไม่ได้มีความยาวสี่ตัวอักษรเสมอไป แต่ก็มักถูกเรียกว่าสำนวนจีนหรือสำนวน สี่ตัวอักษร

เฉิงหยูส่วนใหญ่มาจากวรรณกรรมโบราณรวมถึงวรรณคดีคลาสสิกก่อนสมัยราชวงศ์ฉิน บทกวีจากทุกยุคทุกสมัยของประวัติศาสตร์จีน และนวนิยายและเรื่องสั้นภาษาพื้นบ้านในปลายสมัยจักรวรรดิ มีจำนวนเล็กน้อยที่สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20 โดยอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลตะวันตก ในบรรดาวรรณคดีคลาสสิกยุคแรก ภาพพจน์เชิงกวีจากคัมภีร์กวีนิพนธ์และเรื่องราวโดยละเอียดที่บันทึกไว้ในจั่วจ้วนและบันทึกประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่ถือเป็นแหล่งข้อมูลที่อุดมสมบูรณ์เป็นพิเศษสำหรับเฉิงหยู เนื่องจาก บทกวี ซื่อจิงประกอบด้วยบรรทัดสี่ตัวอักษร เฉิงห ยู บางส่วนจึงเป็นการ ยกมาจากคัมภีร์กวีนิพนธ์ โดยตรง ตัวอย่างเช่น萬夀無疆("อายุยืนหมื่นปีไร้ขอบเขต") ซึ่งเป็นสำนวนดั้งเดิมที่ใช้อวยพรให้ผู้อื่นมีอายุยืนยาว มักปรากฏบนชามและเครื่องใช้บนโต๊ะอาหาร เป็นการยกมาจากบทกวี "เทียนเป่า" (天保, บทกวีหมายเลข 166) ในส่วนเพลงสรรเสริญราชสำนักของคัมภีร์กวีนิพนธ์อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปแล้วเฉิงหยูมักถูกสร้างขึ้นโดยการถอดความหรือสรุปเนื้อหาต้นฉบับอย่างกระชับ โดยมักเลือกตัวอักษรที่โดดเด่นที่สุดจากข้อความนั้นๆ และแทรกคำเชื่อมไวยากรณ์แบบคลาสสิกที่จำเป็นเข้าไป

ด้วยเหตุนี้เฉิงหยูจึงเป็นสำนวนที่ใช้คำศัพท์และปฏิบัติตามกฎไวยากรณ์ของภาษาจีนวรรณกรรมจึงสามารถถ่ายทอดข้อมูลได้อย่างกระชับกว่าการพูดหรือเขียนในภาษาพูดทั่วไป อาจประกอบด้วยประธานและกริยา และทำหน้าที่เป็นประโยคอิสระ (หรือแม้กระทั่งประโยคอิสระสองตัวอักษรคู่ขนานกัน) หรืออาจทำหน้าที่เป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของคำพูดในประโยค โดยทำหน้าที่ทางไวยากรณ์เป็นคำคุณศัพท์ คำวิเศษณ์ คำกริยา หรือวลีนาม ทั้งในการพูดและการเขียน เฉิงหยูใช้เพื่อถ่ายทอดสถานการณ์ ฉาก หรือแนวคิดที่ซับซ้อนหรือหลากหลายได้อย่างกระชับ และหากใช้ได้อย่างเหมาะสมและงดงาม ก็ยังแสดงถึงความรู้ความสามารถของผู้พูดหรือผู้เขียนอีกด้วย

ความหมายของเฉิงหยูมักจะมากกว่าผลรวมของความหมายที่ตัวอักษรทั้งสี่ตัวสื่อออกมา เพราะเฉิงหยูโดยทั่วไปมีจุดประสงค์เพื่อสื่อถึงข้อความหรือศีลธรรมของตำนาน นิทาน หรือเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่นำมาอ้างอิง ดังนั้น แม้จะแปลเป็นคำและไวยากรณ์สมัยใหม่แล้วเฉิงหยูเพียงอย่างเดียวก็มักจะเข้าใจยากหากไม่มีคำอธิบายเพิ่มเติม เนื่องจากเฉิงหยูมักมีการอ้างอิงถึงวรรณคดีคลาสสิกที่เรียกว่าเตียนเกอ (典故) นักเรียนระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาในประเทศจีนจึงเรียนเฉิงหยูเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรวรรณคดีคลาสสิกเพื่อศึกษาบริบทที่เฉิงหยูถือกำเนิดขึ้น

บ่อยครั้งที่ตัวละครทั้งสี่สะท้อนถึงคุณธรรมที่อยู่เบื้องหลังเรื่องราวมากกว่าตัวเรื่องราวเอง ตัวอย่างเช่น วลี "破釜沉舟" (pò fǔ chén zhōu^{สำนวน "เผาเรือทิ้ง" (ⓘ} , แปลตรงตัวว่า "ทำลายหม้อและจมเรือ") มาจากเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่แม่ทัพเซียงหยูสั่งให้ทหารทำลายเครื่องครัวและเรือทั้งหมดหลังจากข้ามแม่น้ำเข้าไปในดินแดนของศัตรู เขาได้รับชัยชนะในการรบเพราะกลยุทธ์ "ไม่ถอย" นี้ ดังนั้น สำนวนนี้จึงถูกใช้เป็นวลีคำกริยาที่มีความหมายว่า "ทุ่มเททุกอย่างเพื่อให้ประสบความสำเร็จโดยจงใจตัดทางเลือกหรือกำลังเสริม" สำนวนที่คล้ายกันนี้พบได้ในตะวันตก เช่น "เผาเรือทิ้ง" "เผาสะพานทิ้ง" "จุดที่ไม่มีทางหวนกลับ" หรือ "ข้ามแม่น้ำรูบิคอน"

อีกตัวอย่างหนึ่งคือ瓜田李下(guātián lǐxià^ⓘทุ่งแตงโม ใต้ลูกพลัม มีความหมายเกี่ยวกับลักษณะการประพฤติผิดหรือความไม่เหมาะสม มาจากข้อความที่ตัดตอนมาจากบทสมัยฮั่น(樂府詩《君子行》,Yuèfǔ Shī"Jūnzǐ Xíng")บทกวี มีประโยค ที่ว่า"อย่าปรับรองเท้าของคุณในทุ่งแตงโม และอย่าเก็บหมวกไว้ใต้ต้นพลัม"guā tián bù nà lǚ, lǐ xià bù zhěng guān.^ⓘ ) เป็นการเตือนผู้อ่านให้หลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่ถึงแม้จะบริสุทธิ์ แต่ก็อาจถูกสงสัยว่าทำผิด สำนวนนี้ยากที่จะเข้าใจได้หากไม่มีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับที่มาของวลีนี้

สำนวนบางสำนวนมีความหมายตามตัวอักษรที่เปลี่ยนไปจนกลบความหมายดั้งเดิมไปแล้ว ตัวอย่างเช่น สำนวน "ลมจากถ้ำร้าง" (空穴來風, kōng xué lái fēng ) แม้ปัจจุบันจะใช้เพื่ออธิบายข่าวลือที่ไม่มีที่มา แต่เดิมหมายถึงข่าวลือที่มีที่มาหรือเหตุผลที่แน่ชัด ในทำนองเดียวกัน สำนวน "หน้าสดเข้าเฝ้าจักรพรรดิ" (素面朝天) ปัจจุบันใช้เพื่ออธิบายความงามที่ไม่ต้องแต่งหน้า เช่น เมื่อเข้าเฝ้าในราชสำนัก ในขณะที่ความหมายดั้งเดิมคือ "มั่นใจในรูปลักษณ์ที่แท้จริงของตนเอง"

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ว่าทุกสำนวนจะมีเรื่องราวให้เรียนรู้ศีลธรรมเสมอไป ตัวอย่างเช่น สำนวน言而無信(พูดแต่ไม่น่าไว้ใจ) หมายถึงคนที่ไว้ใจไม่ได้แม้จะพูดอะไรก็ตาม เป็นคนหลอกลวงโดยพื้นฐาน สำนวนนี้ได้รับการยอมรับโดยทั่วไปว่าเป็นสำนวน หนึ่ง เพราะมาจากคัมภีร์อนาลักต์ สำนวนนี้กระชับในความหมายดั้งเดิม และน่าจะเข้าใจได้สำหรับผู้ที่เรียนภาษาจีนแบบเขียนอย่างเป็นทางการ แม้ว่าคำว่า yán (言) จะไม่ค่อยได้ใช้เป็นคำกริยาแล้วก็ตาม

มีสำนวนจีน บางสำนวน ที่มีความยาวไม่ถึงสี่ตัวอักษร ตัวอย่างเช่น สำนวนเจ็ดตัวอักษร醉翁之意不在酒("คนขี้เมาเฒ่าไม่ได้สนใจเหล้าของเขา") ซึ่งเป็นการยกคำพูดโดยตรงจากบทความเรื่อง"เรื่องราวของศาลาคนขี้เมาเฒ่า" (醉翁亭記) ของ โอวหยางซิวที่ผู้เขียนในฐานะคนขี้เมาเฒ่าแสดงเจตนาที่แท้จริงของเขาคือการเพลิดเพลินกับทิวทัศน์ของภูเขาและแม่น้ำขณะดื่มเหล้า สำนวนนี้แสดงถึงสถานการณ์ที่คนเราทำบางสิ่งบางอย่างโดยมีเจตนาแอบแฝงอยู่ แม้ว่าจะเป็นเจตนาที่ดีก็ตาม

สำนวนจีน บางสำนวนมีคำเทียบเท่าในภาษาอังกฤษ ตัวอย่างเช่น言不由衷'พูดไม่จริงใจ' และ 'พูดแบบประชดประชัน' มีความหมายเชิงสำนวนคล้ายกัน เนื่องจากชาวจีนไม่ได้ทำการสำรวจทางทะเลในมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือในช่วงสมัยจักรวรรดิ สำนวน冰山一角'มุมหนึ่งของภูเขาน้ำแข็ง' จึงเป็นตัวอย่างที่หายากของสำนวนจีนที่เกิดขึ้นในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 หลังจากการติดต่อกับตะวันตก โดยเป็นการแปลสำนวน "tip of the iceberg" ซึ่งมีความหมายทั้งตามตัวอักษรและเชิงสำนวนคล้ายกัน^{[ 3 ]}สำนวนอีกสำนวนหนึ่ง火中取栗'ดึงเกาลัดออกจากไฟ' ซึ่งมีต้นกำเนิดมาจาก นิทานของ ลาฟงแตนหมายถึง "ถูกหลอกให้เสี่ยงเพื่อคนอื่น" ใช้ในลักษณะเดียวกับสำนวน "cat's paw" ในภาษาอังกฤษ เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของสำนวนจีน "สากล " แม้ว่าจะเป็นอักษรจีนที่เพิ่งเกิดขึ้นไม่นาน แต่ก็สร้างขึ้นโดยใช้คำศัพท์และไวยากรณ์ของภาษาจีนวรรณกรรม และสอดคล้องกับระบบอักษร 4 ตัว ทำให้เป็นอักษรจีนที่เรียกว่าเฉิงหยู (chengyu )

สำนวนจีนยังสามารถใช้เป็นแนวทางในการทำความเข้าใจวัฒนธรรมจีนได้อีกด้วยเฉิงหยูสอนเกี่ยวกับลวดลายที่เคยพบเห็นได้ทั่วไปในวรรณกรรมและวัฒนธรรมจีน ตัวอย่างเช่น สำนวนที่มีลวดลายเกี่ยวกับธรรมชาติ เช่น ภูเขา น้ำ และดวงจันทร์ มีอยู่มากมาย ผลงานที่ถือว่าเป็นผลงานชิ้นเอกของวรรณกรรมจีน เช่นนวนิยายคลาสสิกสี่เล่มที่ยิ่งใหญ่^{[ 4 ]}ถือเป็นแหล่งที่มาของสำนวนจำนวนมาก ซึ่งในทางกลับกันก็ย่อและเล่าเรื่องราวใหม่

คนจีนทุกคนรู้จักสำนวน แต่จำนวนสำนวนที่แต่ละคนรู้จักนั้นขึ้นอยู่กับพื้นฐานทางวัฒนธรรม สำนวนเป็นส่วนสำคัญของวัฒนธรรมสมัยนิยมจีนมากเสียจนมีเกมที่เรียกว่า成語接龍(เชื่อมต่อเฉิงหยู) ซึ่งผู้เล่นจะต้องพูดสำนวนออกมา แล้วอีกคนจะต้องคิดสำนวนอื่นมาเชื่อมต่อกับสำนวนแรก โดยที่ตัวอักษรสุดท้ายของสำนวนแรกต้องเหมือนกับตัวอักษรแรกของสำนวนที่สอง และทำเช่นนี้ต่อไปเรื่อยๆ

ตัวอย่างทั้งสามต่อไปนี้แสดงให้เห็นว่าความหมายของสำนวนสามารถแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงได้เพียงแค่เปลี่ยนตัวอักษรตัวเดียว

• หนึ่ง(ยี)ญ(ริ)千(เฉียน)秋(ชิว) "วันหนึ่ง กับฤดูใบไม้ร่วงนับพัน"
  • ความหมาย: บ่งบอกถึงการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว หนึ่งวันเท่ากับหนึ่งพันปี
• หนึ่ง(ยี)ญ(ริ)千(เฉียน)里(หลี่) "หนึ่งวัน พันไมล์"
  • ความหมาย: บ่งบอกถึงความก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว; การเดินทางหนึ่งพันไมล์ในหนึ่งวัน
• หนึ่ง(ยี)ญ(ริ)三(ซาน)秋(ชิว) "หนึ่งวัน สามฤดูใบไม้ร่วง"
  • ความหมาย: คิดถึงใครบางคนอย่างมาก วันหนึ่งรู้สึกเหมือนนานถึงสามปี

บางครั้งมีการใช้เฉิงหยูหลายตัวร่วมกันในการแสดงออกที่กำหนดไว้สำหรับการอวยพรในพิธีหรือเทศกาล ตัวอย่างเช่น คำอวยพรปีใหม่ที่มีตัวเลขขึ้นต้นด้วยตัวอักษรหนึ่งถึงสิบมักใช้ในช่วงตรุษจีนเพื่อแสดงความปรารถนาให้ประสบความสำเร็จ สุขภาพแข็งแรง และมีความสุข^{[ 6 ]}

• เสือหมอบ มังกรซ่อนเร้น
• แสวงหาความจริงจากข้อเท็จจริง
• เมื่อเสือสองตัวต่อสู้กัน
• ดอกไม้กระจก ดวงจันทร์น้ำ

โย จิจูกุโกะ (Yojijukugo)คือรูปแบบที่คล้ายกันในภาษาญี่ปุ่นคำว่า โยจิจูกุ โกะ (四字熟語; สำนวนสี่ตัวอักษร)เป็น คำที่เกิดขึ้นเองตาม ธรรมชาติสำนวนเหล่านี้จำนวนมากถูกดัดแปลงมาจากสำนวนภาษาจีน และมีความหมายเหมือนหรือคล้ายคลึงกับในภาษาจีน คำว่าโคจิเซโกะ (故事成語; สำนวนทางประวัติศาสตร์) หมายถึงสำนวนที่มาจากข้อความเฉพาะเป็นแหล่งที่มา ดังนั้น โคจิเซโกะส่วนใหญ่จึงมาจากบันทึกประวัติศาสตร์ที่เขียนด้วยภาษาจีนคลาสสิก แม้ว่าสำนวนสี่ตัวอักษรของญี่ปุ่นจำนวนมากจะมาจากภาษาจีน แต่ก็มีอีกหลายสำนวนที่เป็นภาษาญี่ปุ่นแท้ๆ ตัวอย่างเช่น:

• HAN鳥風月ka, chō, fū, getsu (“ดอกไม้ นก ลม พระจันทร์”; ความงามของธรรมชาติ)
• 一期一会อิจิโกะ อิจิเอะ (ประสบการณ์ครั้งหนึ่งในชีวิต)
• 傍目八目okamehachimoku (จุดชมวิว)
• 手前味噌เทมะเอมิโซะ (ร้องเพลงสรรเสริญตนเอง เป่าแตรของตัวเอง)
• 二股膏薬futamatagōyaku (ผู้ค้าสองราย เซิร์ฟเวอร์เวลา)
• 風林火yama fū, rin, ka, zan ("ลม ป่าไม้ ไฟ ภูเขา"; สุภาษิตทางการทหารที่มาจาก " ศิลปะแห่งสงคราม " ของซุนวู ; ดู Fūrinkazan ด้วย )

ภาษาเกาหลีที่เทียบเท่ากันคือซาจาซองกอ ( เกาหลี :  사자성어 ; ฮันจา : 四字成語) ^{[ 7 ]}มีการจัดหมวดหมู่คล้ายคลึงกับภาษาญี่ปุ่น เช่นgosaseongeo ( 고사성어 ;故事成語) สำหรับสำนวนทางประวัติศาสตร์^{[ 8 ]}แม้ว่าซาจาซองกอ จำนวนมาก จะมาจากภาษาจีน แต่คนเกาหลีก็สร้างสำนวนเฉพาะของตนเองที่สะท้อนถึงวัฒนธรรมเกาหลี ซึ่งเรียกว่าฮันกุก-ซัน ซาจาซองกอ ( เกาหลี :  เกาหลี : เกาหลี : เกาหลี : เกาหลี : ฮันกึง ; ฮันจา : 韓國產四字成語) ^{[ 9 ]}

สำนวนสี่คำหรือสำนวนใดๆ ในภาษาเวียดนามเรียกว่าถั่นง่อ ( chữ Hán :成語, แปลตรงตัวว่า "วลี/คำพูดที่กำหนดไว้") สำนวนจำนวนมากที่มาจากภาษาจีนคลาสสิกถูกยืมเข้ามาใช้ในภาษาเวียดนาม แต่ก็มีสำนวนที่เป็นภาษาเวียดนามแท้ๆ ที่เทียบเท่ากับสำนวนจากภาษาจีนคลาสสิกอยู่เช่นกัน นอกจากนี้ยังมีสำนวนอีกมากมายที่เป็นภาษาเวียดนามดั้งเดิม สำนวนเวียดนามแบ่งได้เป็นสำนวนจีน-เวียดนาม ( เวียดนาม : thành ngữ Hán Viết , chữ Hán Nôm :成語漢越) และสำนวนเวียดนามพื้นเมือง ( เวียดนาม : thành ngữ thuần Viết , chữ Hán Nôm :成語純越) ครั้งหนึ่งเขียนด้วยภาษา chữ Nômปัจจุบันเขียนด้วยอักษรเวียดนาม ที่ใช้ภาษาลาติ น

เนื้อเรื่องของละครตลกไต้หวันเรื่องGG Precinctเน้นไปที่ผู้คนที่ถูกฆาตกรรมเพราะอ้างสำนวนจีนผิด^{[ 10 ] [ 11 ] [ 12 ]}

• สำนวน
• อักษรจีน
• เซี่ยโหวหยู (Xiehouyu ) คือสุภาษิตจีนที่มักมีความยาวกว่าปกติ
• การเล่นคำพ้องเสียงในภาษาจีนกลาง
• สุภาษิตที่มักกล่าวกันว่าเป็นของจีน
• ทุ่งหม่อน (สำนวน)

• เฮอร์เบิร์ต อัลเลน ไจล์ส (1873). พจนานุกรมสำนวนภาษาพูดในภาษาจีนกลาง . เซี่ยงไฮ้: เอเอช เดอ คาร์วัลโญ. หน้า  65. สืบค้นเมื่อ10 กุมภาพันธ์ 2012 .(มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด) (แปลงเป็นดิจิทัลเมื่อ 22 กรกฎาคม 2548)
• เฮอร์เบิร์ต อัลเลน ไจล์ส (1873). พจนานุกรมสำนวนภาษาพูดในภาษาจีนกลาง . เซี่ยงไฮ้: เอเอช เดอ คาร์วัลโญ. หน้า  65. สืบค้นเมื่อ10 กุมภาพันธ์ 2012 .(มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด) (แปลงเป็นดิจิทัลเมื่อ 4 มีนาคม 2552)
• เจียว หลี่เหว่ย; คูบเลอร์ คอร์เนลิอุส ซี.; จาง เหว่ยกัว (2013). 500 สำนวนจีนที่ใช้กันทั่วไป: พจนานุกรมความถี่พร้อมคำอธิบาย (ฉบับ Kindle). อ็อกซ์ฟอร์ด สหราชอาณาจักร: รูทเลดจ์. ISBN 9780415776820.
• ปาน เว่ยกุ้ย (2000). พจนานุกรมสำนวนจีน-อังกฤษ . ปักกิ่ง: ซิโนหลิงกัว. ISBN 9787800522376.

Wikiquote มีคำคมที่เกี่ยวข้องกับสุภาษิตจีน

ค้นหาหมวดหมู่: สำนวนภาษาจีน  หรือหมวดหมู่: สุภาษิตภาษาจีนใน Wiktionary ซึ่งเป็นพจนานุกรมฟรี

• สำนวนธีม - 相關成語／相关成语at คิดภาษาจีน
• ค้นหาสำนวนจีนได้ที่ Chinese Notes