การร่วมมือระหว่างชนชั้นคือการที่ชนชั้นทางสังคมหรือเศรษฐกิจทำงานร่วมกันเพื่อบรรลุเป้าหมายบางอย่าง นี่คือเป้าหมายของอุดมการณ์ทางการเมืองมากมาย รวมถึงลัทธิคอร์ปอเรติซึม และเป็นลักษณะเด่นของแบบจำลองนอร์ดิก

การร่วมมือระหว่างชนชั้นเป็นเสาหลักสำคัญประการหนึ่งของสถาปัตยกรรมทางสังคมในลัทธิฟาสซิสต์โดยเฉพาะอย่างยิ่งลัทธิฟาสซิสต์อิตาลีตามคำกล่าวของเบนิโต มุสโซลินีลัทธิฟาสซิสต์ "ยืนยันถึงความไม่เท่าเทียมกันของมนุษย์ที่แก้ไขไม่ได้ ก่อให้เกิดผลดี และเป็นประโยชน์" ^{[ 1 ]}จากสมมติฐานนี้ พวกฟาสซิสต์จึงสรุปว่าการรักษาลำดับชั้นทางสังคมเป็นผลประโยชน์ของทุกชนชั้น ดังนั้นทุกชนชั้นจึงควรร่วมมือกันในการปกป้องลำดับชั้นนี้ ชนชั้นล่างและชนชั้นสูงควรยอมรับบทบาทของตนและปฏิบัติหน้าที่ของตน

ในแนวคิดฟาสซิสต์ หลักการความร่วมมือระหว่างชนชั้นถูกผนวกเข้ากับลัทธิชาตินิยมสุดโต่งความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองของชาติถูกมองว่าเป็นเป้าหมายสูงสุดของความร่วมมือระหว่างชนชั้น

ความร่วมมือระหว่างชนชั้นบางรูปแบบเกี่ยวข้องกับแบบจำลองทางเศรษฐกิจที่รัฐซึ่งถือว่ามีลักษณะที่ไม่แบ่งแยกชนชั้น จะทำหน้าที่เป็นตัวกลางระหว่างชนชั้นทางสังคมที่แตกต่างกัน (โดยหลักคือระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง) ในบรรดาเรื่องอื่นๆ การไกล่เกลี่ยดังกล่าวจะรวมถึงการไม่อนุญาตให้ลูกจ้าง ประท้วง หยุดงาน และนายจ้าง ปิด โรงงาน การจัดตั้งบริษัทให้เป็นตัวแทนของอุตสาหกรรมต่างๆ และการแทนที่สหภาพแรงงานอิสระด้วยองค์กรที่อยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐ^{[ 2 ]}

ระบอบประชาธิปไตยสังคมนิยมสมัยใหม่ที่มีเศรษฐกิจตลาดสังคมนิยมมักจะนำความร่วมมือระหว่างชนชั้นมาใช้ใน รูปแบบของ คอร์ปอเรติซึมทางสังคม [ ^{3 ] การ}พัฒนาคอร์ปอเรติซึมทางสังคมเริ่มต้นในนอร์เวย์และสวีเดนในช่วงทศวรรษ 1930 และได้รับการรวมเข้าด้วยกันในช่วงทศวรรษ 1960 และ 1970 ใน รูปแบบของแบบจำลองน อร์ดิก^{[ 4 ]}ต่อมาคอร์ปอเรติซึมทางสังคมได้ขยายไปยังประเทศอื่นๆในยุโรปตะวันตกและละตินอเมริกาพร้อมกับการแพร่กระจายของรัฐสวัสดิการเศรษฐกิจตลาดสังคมนิยม และสหภาพแรงงานอุตสาหกรรมนอกเหนือจากขบวนการท้องถิ่น เช่นลัทธิเปโรนิสม์

ลัทธิมาร์กซิสต์ต่อต้านการร่วมมือระหว่างชนชั้นในเชิงอุดมการณ์ โดยสนับสนุนการต่อสู้ระหว่างชนชั้นในขณะ ที่ ลัทธิคอมมิวนิสต์ยังสนับสนุนการสร้างสังคมที่ปราศจากชนชั้น อีกด้วย

การวิจารณ์หลักของลัทธิมาร์กซ์เกี่ยวกับการร่วมมือระหว่างชนชั้นคือ การร่วมมือระหว่างชนชั้นนั้นถือว่ารัฐเท่านั้นที่จะสามารถปรองดองความขัดแย้งระหว่างชนชั้นในสังคมได้ และความขัดแย้งที่ก่อให้เกิดสังคมนิยมสามารถเกิดขึ้นได้ สำหรับนักมาร์กซ์ รัฐทุนนิยมเป็นเครื่องมือที่ชนชั้นนายทุนใช้ซึ่งหมายความว่ารัฐจะเข้าข้างนายจ้างมากกว่าลูกจ้างอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ในข้อพิพาทระหว่างชนชั้น^{[ 5 ]}

นักมาร์กซิสต์บางคนใช้คำว่า "การร่วมมือของชนชั้น" ในเชิงลบเพื่ออธิบายองค์กรของชนชั้นแรงงานที่ไม่ดำเนินการต่อสู้ทางชนชั้นในแง่นี้ คำนี้มีความหมายแฝงถึงการร่วมมือในช่วงทศวรรษ 1930 ประชาธิปไตยสังคมนิยมถูกตราหน้าว่าเป็นลัทธิฟาสซิสต์สังคมนิยมโดยองค์การคอมมิวนิสต์สากลซึ่งยืนยันว่าประชาธิปไตยสังคมนิยมเป็นรูปแบบหนึ่งของลัทธิฟาสซิสต์ เพราะมีรูปแบบเศรษฐกิจ ^แบบบรรษัทนิยมร่วมกัน และยังเป็นอุปสรรคต่อการเปลี่ยนผ่านไปสู่สังคมนิยมและคอมมิวนิสต์ อีกด้วย [ ^{6 ]}

ในขณะเดียวกัน คอมมิวนิสต์ก็ไม่ได้ปฏิเสธพันธมิตรระหว่างชนชั้นทั้งหมด คอมมิวนิสต์บางคนโต้แย้งว่าในประเทศที่มีประชากรชาวนาจำนวนมาก การเปลี่ยนผ่านไปสู่ลัทธิคอมมิวนิสต์สามารถสำเร็จได้ด้วยพันธมิตรระหว่างสองชนชั้น คือชาวนาและชนชั้นกรรมาชีพที่รวมตัวกันต่อต้านชนชั้นนายทุน [ ^{7 ] แนวคิด}ประชาธิปไตยใหม่ของเหมาเจ๋อตุงเรียกร้องให้ “ชาวนา ชนชั้นกรรมาชีพ ชนชั้นนายทุนขนาดเล็ก และองค์ประกอบชาตินิยมและรักชาติจากชนชั้นนายทุน ร่วมกันดำเนินการเพื่อสร้างสังคมนิยม”

• ชาตินิยมชนชั้นกลาง
• สังคมนิยมแบบชนชั้นกลาง
• Burgfriedenspolitik
• ลัทธิคอร์ปอเรติซึม
• ชนชั้นสูงแรงงาน
• แบบจำลองนอร์ดิก
• กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ-ผู้บริหาร
• บริษัทจำกัด
• โฟล์กส์เกไมน์ชาฟท์
• ลัทธิชาตินิยมสวัสดิการ

• Haro, Lea (2011). "การเข้าสู่ช่องว่างทางทฤษฎี: ทฤษฎีสังคมนิยมฟาสซิสต์และลัทธิสตาลินในพรรคคอมมิวนิสต์เยอรมัน". Critique: Journal of Socialist Theory . 39 (4). กลาสโกว์, สก็อตแลนด์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยกลาสโกว์: 563– 582. doi : 10.1080/03017605.2011.621248 . S2CID  146848013 .
• ฮอปป์, เบิร์ต (2011) ใน Stalins Gefolgschaft: Moskau und die KPD 1928–1933 (ในภาษาเยอรมัน) มิวนิค, เยอรมนี: ร. โอลเดนบูร์ก แวร์แล็ก. ไอเอสบีเอ็น 9783486711738.
• Moschonas, Gerassimos (2002). ในนามของประชาธิปไตยสังคมนิยม: การเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่ ตั้งแต่ปี 1945 จนถึงปัจจุบันแปลโดย Elliott, Gregory. ลอนดอน ประเทศอังกฤษ: Verso Books. ISBN 978-1-85984-639-1.