จินตนาการ(หรือจินตนาการทางสังคม ) คือชุดของค่านิยมสถาบัน กฎหมาย และสัญลักษณ์ที่ผู้คนใช้จินตนาการถึงสังคมโดยรวมของตนเอง จินตนาการนี้เป็นสิ่งที่สมาชิกของกลุ่มสังคมใดกลุ่มหนึ่งและสังคมนั้น ๆ มีร่วมกัน แนวคิดเรื่องจินตนาการได้รับความสนใจในสาขามานุษยวิทยาสังคมวิทยาจิตวิเคราะห์ปรัชญาและสื่อ ศึกษา

ใน หนังสือ The Imaginary: A Phenomenological Psychology of the ImaginationของJean-Paul Sartre ในปี 1940 ได้มีการอภิปรายแนวคิดเรื่องจินตนาการและธรรมชาติของจิตสำนึกของมนุษย์^{[ 1 ]}นักคิดรุ่นหลังได้ขยายแนวคิดของ Sartre ในด้านปรัชญาและสังคมวิทยา

สำหรับจอห์น ทอมป์สันจินตนาการทางสังคมคือ "มิติเชิงสร้างสรรค์และเชิงสัญลักษณ์ของโลกทางสังคม มิติที่มนุษย์สร้างวิถีชีวิตร่วมกันและวิธีการแสดงออกถึงชีวิตร่วมกันของพวกเขา" ^{[ 2 ] : 6}

สำหรับManfred StegerและPaul James "จินตนาการคือรูปแบบการประชุมของสังคมโดยรวม รูปแบบความเข้าใจที่ฝังลึกเหล่านี้ให้พารามิเตอร์ก่อนการสะท้อนกลับเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งผู้คนจินตนาการถึงการดำรงอยู่ทางสังคมของตน—แสดงออก เช่น ในแนวคิดของ 'โลก' 'ชาติ' 'ระเบียบทางศีลธรรมของยุคสมัยของเรา'" ^{[ 3 ]}

John R. Searleใช้คำว่า "ความเป็นจริงทางสังคม" แทนคำว่า "จินตนาการทางสังคม" ^{[ 4 ] : 4}

ในปี พ.ศ. 2518 คอร์เนลิอุส คาสโตเรียดิสใช้คำนี้ในหนังสือของเขาเรื่องThe Imaginary Institution of Societyโดยยืนยันว่า 'จินตนาการของสังคม ...สร้างวิถีชีวิต การมองเห็น และการดำรงอยู่ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวสำหรับแต่ละยุคสมัยทางประวัติศาสตร์' ^{[ 2 ] : 23} สำหรับคาสโตเรียดิส "ความหมายเชิงจินตนาการหลักของสังคม ...เป็นสายใยที่ผูกมัดสังคมเข้าด้วยกัน และเป็นรูปแบบที่กำหนดว่าอะไรคือ 'ความจริง' สำหรับสังคมนั้นๆ" ^{[ 2 ] : 24}

ในทำนองเดียวกันHabermasเขียนถึง 'พื้นหลังขนาดใหญ่ของโลกแห่งชีวิตที่แบ่งปันกันระหว่างบุคคล ... บริบทของโลกแห่งชีวิตที่ให้การสนับสนุนฉันทามติพื้นหลังขนาดใหญ่' ^{[ 5 ]}

“จินตนาการถูกนำเสนอโดยLacanว่าเป็นหนึ่งในสามลำดับที่ตัดกันซึ่งเป็นโครงสร้างของการดำรงอยู่ของมนุษย์ทั้งหมด โดยอีกสองลำดับคือสัญลักษณ์และความเป็นจริง ” ^{[ 6 ]}ตามที่David Macey กล่าว Lacan กำลังตอบสนองต่อ การอ้างอิงของ Sartreในปี 1940 เกี่ยวกับภาพในฐานะรูปแบบหนึ่งของจิตสำนึก^{[ 7 ] [ 6 ] : xxi} Lacan ยังได้ดึงเอาวิธีที่ “ Melanie Kleinผลักดันขอบเขตที่เราสามารถมองเห็นการทำงานของหน้าที่อัตวิสัยของการระบุตัวตน” ^{[ 8 ]}มาใช้ในงานของเธอเกี่ยวกับจินตนาการ  ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้ติดตามของเธอขยายไปสู่การวิเคราะห์ว่า “เราทุกคนมีแนวโน้มที่จะถูกดึงดูดเข้าสู่ระบบจินตนาการทางสังคม  ... ประสบการณ์ของการอยู่ในกลุ่มมนุษย์เฉพาะกลุ่ม” ^{[ 9 ]} “ในขณะที่มนุษย์ใช้ชีวิตอยู่ในจินตนาการอย่างสมบูรณ์เฉพาะในช่วงวัยเด็กตอนต้นเท่านั้น แต่จินตนาการยังคงปรากฏอย่างชัดเจนตลอดชีวิตของแต่ละบุคคล” ^{[ 10 ]}

จินตนาการในความหมายของลาคาน หมายถึงภาพลวงตาและความหลงใหลในภาพลักษณ์ของร่างกายในฐานะความเป็นเอกภาพที่สอดคล้องกัน ซึ่งเกิดจากความสัมพันธ์แบบคู่ระหว่างอัตตาและภาพสะท้อนหรือภาพในกระจก ภาพลวงตาของความสอดคล้อง การควบคุม และความเป็นองค์รวมนี้ไม่ได้ไร้ประโยชน์หรือไม่มีความสำคัญแต่อย่างใด “คำว่า 'จินตนาการ' เห็นได้ชัดว่ามีความสัมพันธ์กับ 'เรื่องแต่ง' แต่ในความหมายของลาคาน มันไม่ได้เป็นเพียงคำพ้องความหมายกับเรื่องแต่งหรือไม่จริง ตรงกันข้าม การระบุตัวตนในจินตนาการอาจมีผลกระทบที่แท้จริงได้” ^{[ 6 ]}

ชาร์ลส์ เทย์เลอร์นักปรัชญาชาวแคนาดาใช้แนวคิดเรื่องจินตนาการทางสังคมสมัยใหม่เพื่อสำรวจการเปลี่ยนแปลงของตะวันตกจากบรรทัดฐานแบบลำดับชั้นของจินตนาการทางสังคมก่อนสมัยใหม่ไปสู่จินตนาการทางสังคมแบบเสมอภาค แนวนอน และการเข้าถึงโดยตรงของยุคสมัยใหม่^{[ 11 ] : 64–65, 209} เขาเห็นอุดมคติของยุคเรเนสซองส์เรื่องความสุภาพและการสร้างตัวตนว่าเป็นเหมือนบ้านกลางทาง^{[ 11 ] : 112} บนเส้นทางสู่ความทันสมัยและศีลธรรมสมัยใหม่ จินตนาการทางสังคมสมัยใหม่ที่เขาพิจารณานั้นประกอบด้วยระบบของขอบเขตที่เชื่อมโยงกัน รวมถึงการสะท้อนกลับและสัญญาทางสังคม^{[ 12 ]}ความคิดเห็นสาธารณะและขอบเขตสาธารณะของฮาเบอร์มาส เศรษฐกิจตลาดการเมืองในฐานะพลังอิสระ และการปกครองตนเองของพลเมืองภายในสังคมในฐานะอุดมคติเชิงบรรทัดฐาน^{[ 11 ] : 176–207}

เทย์เลอร์ยอมรับอิทธิพลของเบเนดิกต์ แอนเดอร์สันในการกำหนดแนวคิดเรื่องจินตนาการทางสังคม^{[ 13 ]}แอนเดอร์สันถือว่าชาติเป็น "ชุมชนทางการเมืองในจินตนาการ ... ความเป็นชาติ เช่นเดียวกับลัทธิชาตินิยม เป็นสิ่งประดิษฐ์ทางวัฒนธรรมประเภทหนึ่ง" ^{[ 14 ]}

แม้ว่าจินตนาการทางสังคมจะไม่ได้เป็นความจริงที่ได้รับการยอมรับ แต่ก็ถือเป็นสถาบันอย่างหนึ่ง เพราะมันเป็นตัวแทนของระบบความหมายที่ควบคุมโครงสร้างทางสังคมหนึ่งๆ จินตนาการเหล่านี้ควรเข้าใจว่าเป็นโครงสร้างทางประวัติศาสตร์ที่กำหนดโดยปฏิสัมพันธ์ของบุคคลในสังคม ในแง่นั้น จินตนาการจึงไม่จำเป็นต้อง "เป็นจริง" เพราะเป็น แนวคิดที่ จินตนาการขึ้นจากจินตนาการของบุคคลในสังคมนั้นๆ อย่างไรก็ตาม ยังคงมีการถกเถียงกันอยู่บ้างในหมู่ผู้ที่ใช้คำนี้ (หรือคำที่เกี่ยวข้อง เช่นimaginaire ) เกี่ยวกับ สถานะ ทางภววิทยาของจินตนาการบางคน เช่นเฮนรี คอร์บินเข้าใจว่าจินตนาการ นั้น เป็นจริงอย่างยิ่ง ในขณะที่คนอื่นๆ มองว่ามันเป็นเพียงความจริงทางสังคมหรือความจริงที่จินตนาการขึ้นเท่านั้น

จอห์น อาร์. เซิร์ลพิจารณาว่าออนโทโลยีของจินตนาการทางสังคมนั้นซับซ้อน แต่ในทางปฏิบัติ “โครงสร้างที่ซับซ้อนของความเป็นจริงทางสังคมนั้นพูดได้ว่าไร้น้ำหนักและมองไม่เห็น เด็กได้รับการเลี้ยงดูในวัฒนธรรมที่เขาหรือเธอเพียงแค่ยอมรับความเป็นจริงทางสังคมโดยไม่คิด อะไรมาก ... ออนโทโลยีที่ซับซ้อนนั้นดูเหมือนง่าย” ^{[ 4 ] : 4} เขายังเพิ่มความแตกต่างที่ละเอียดอ่อนว่าความเป็นจริงทางสังคมนั้นสัมพันธ์กับผู้สังเกต และดังนั้นจึง “สืบทอดความเป็นอัตวิสัยทางออนโทโลยี แต่ความเป็นอัตวิสัยทางออนโทโลยีนี้ไม่ได้ขัดขวางการอ้างเกี่ยวกับคุณลักษณะที่สัมพันธ์กับผู้สังเกตจากการเป็นปรนัยทางญาณวิทยา” ^{[ 4 ] : 12–13}

ในปี 1995 George E. Marcus ได้เรียบเรียงหนังสือชื่อTechnoscientific Imaginariesซึ่งสำรวจวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีร่วมสมัยในเชิงชาติพันธุ์วิทยา^{[ 15 ]}หนังสือเล่มนี้เป็นการรวบรวมประสบการณ์ในด้านเทคโนโลยีวิทยาศาสตร์โดยกลุ่มนักมานุษยวิทยาและคนอื่นๆ โดยมีเป้าหมายเพื่อค้นหาสถานที่แห่งการเปลี่ยนแปลงเชิงกลยุทธ์ในโลกปัจจุบันที่ไม่สอดคล้องกับแนวคิดและวิธีการสอนแบบดั้งเดิมอีกต่อไป และควรได้รับการสำรวจผ่านความร่วมมือระหว่างนักวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและนักสังคมศาสตร์ แม้ว่าจินตนาการแบบ Lacanian จะถูกอ้างถึงโดยอ้อม แต่การปฏิสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์และเหตุผล ความปรารถนา ระเบียบเชิงสัญลักษณ์ และความเป็นจริงได้รับการตรวจสอบซ้ำแล้วซ้ำเล่า สิ่งสำคัญในด้านเทคนิคของจินตนาการเหล่านี้คือภาพ สถิติ และรูปแบบการแสดงภาพอื่นๆที่ทั้งอำนวยความสะดวกในการพัฒนาทางวิทยาศาสตร์และบางครั้งก็ทำให้ความรู้สึกของความเป็นกลางและความแน่นอนผิดเพี้ยนไป งานดังกล่าวรับว่า "ความหมายทางเทคโนโลยีมีรากฐานทางประวัติศาสตร์ และเป็นผลให้ตั้งอยู่ภายในจินตนาการทางสังคมที่ใหญ่กว่า" ^{[ 16 ] : 10}

ในปี 2552 Sheila Jasanoffและ Sang-Hyun Kim ได้นิยาม 'จินตนาการทางสังคมและเทคโนโลยี' ว่าเป็น "รูปแบบชีวิตทางสังคมและระเบียบทางสังคมที่จินตนาการร่วมกัน ซึ่งสะท้อนให้เห็นในการออกแบบและการดำเนินการโครงการทางวิทยาศาสตร์และ/หรือเทคโนโลยีเฉพาะประเทศ" บทความของ Jasanoff และ Kim ใช้แนวทางที่แตกต่างกันระหว่างสหรัฐอเมริกาและเกาหลีใต้เกี่ยวกับเทคโนโลยีนิวเคลียร์เป็นตัวอย่าง และมีการอ้างอิงอย่างกว้างขวาง^{[ 17 ]}โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสาขาการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในงานต่อมา Stephen Hilgarnter และ Jasanoff ได้นำทีมเปรียบเทียบการตอบสนองต่อ COVID-19 ของ 16 ประเทศ^{[ 18 ]}ซึ่งแสดงให้เห็นว่ารัฐประเภทต่างๆ จินตนาการและนำการตอบสนองทางเทคโนโลยีที่แตกต่างกันไปต่อการระบาดใหญ่มาใช้ให้สอดคล้องกับวัฒนธรรมทางการเมืองของตน นักวิชาการคนอื่นๆ ได้คลายแง่มุมที่อิงรัฐของคำนิยามของ Jasanoff และ Kim เพื่อรวม 'วิสัยทัศน์ที่มุ่งเน้นอนาคตของระเบียบทางสังคมและเทคโนโลยีที่เชื่อมโยงกัน' ทั้งหมด^{[ 19 ]}ตัวอย่างได้แก่ วิธีที่ผู้คนและกลุ่มต่างๆ จินตนาการถึงการแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรทางทะเลในช่วงสงครามเย็น^{[ 20 ]}

^{นักวิชาการและนัก ประวัติศาสตร์}สื่อหลายคนได้วิเคราะห์จินตนาการของเทคโนโลยีที่เกิดขึ้น เช่น เทคโนโลยีการสื่อสารในยุคแรก^{[ 21 ]}โทรศัพท์มือถือ^{[ 22 ]}และอินเทอร์เน็ต [ ^{23 ] [ 24 ]}

โครงการวิจัยล่าสุดที่นำโดยทีมงานจากมหาวิทยาลัยเกรโนเบิล อัลป์เสนอให้พัฒนาแนวคิดเรื่องจินตนาการและความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการทำงานของจินตนาการเมื่อเผชิญกับงานศิลปะแบบต่อเนื่อง

งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ในImaginaire sériel: Les mécanismes sériels à l'oeuvre dans l'acte créatif (2017) สมัครเป็นสมาชิกโรงเรียนแห่งความคิด Grenoble ของGilbert Durandและทั้งสองตั้งคำถามถึงผลกระทบของความเป็นอนุกรมต่อจินตนาการของเรา และกำหนดจินตนาการของความเป็นอนุกรม^{[ 25 ]}

การพัฒนาแนวคิดนี้ทำให้เข้าใจถึงความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดระหว่างความสามารถในการกำหนดเงื่อนไขและจัดระเบียบการแลกเปลี่ยนระหว่างประสบการณ์และการแสดงออก และกระบวนการที่อิงตามการทำซ้ำจังหวะของแบบแผนหนึ่งหรือหลายแบบแผนในร่างกายที่กำหนดและสอดคล้องกัน ซึ่งช่วยให้สามารถสร้างและเปลี่ยนแปลงได้^{[ 26 ]}

งานศิลปะแบบต่อเนื่องจึงเป็นสาขาการศึกษาที่มีความสำคัญเป็นพิเศษ เนื่องจากงานศิลปะประเภทนี้เปลี่ยนการวนซ้ำและความซ้ำซ้อนให้กลายเป็นหลักการจัดโครงสร้าง งานวิจัยของสำนักดูรันด์พยายามแสดงให้เห็นถึงแนวคิดแบบต่อเนื่องของจินตนาการโดยการวิเคราะห์วรรณกรรมแบบต่อเนื่อง ละครโทรทัศน์ หนังสือการ์ตูน ดนตรี และการเต้นรำแบบต่อเนื่อง เป็นต้น

ปีเตอร์ โอลชาฟสกีได้วิเคราะห์จินตนาการในสาขาสถาปัตยกรรม โดยอิงจากงานของเทย์เลอร์ จินตนาการถูกเข้าใจว่าเป็นหมวดหมู่หนึ่งของการทำความเข้าใจการปฏิบัติ ทางสังคม และเหตุผลที่นักออกแบบใช้เพื่ออธิบายความหมายของการปฏิบัติเหล่านั้น

Pavel Kunyszยังได้ดึงเอาความเข้าใจของ Castoriadis เกี่ยวกับจินตนาการทางสังคมมาศึกษาบทบาทของการปฏิบัติทางสถาปัตยกรรมร่วมสมัยในการเปลี่ยนแปลงความผูกพันทางสังคมต่อพื้นที่รกร้างในเมือง^{[ 27 ]}งานของเขาเชื่อมโยงวรรณกรรมจินตนาการทางสังคมกับมานุษยวิทยาแห่งเสน่ห์และการศึกษาสถานที่ เพื่อเสนอการวิจารณ์สถาปัตยกรรมที่ประกอบขึ้นเป็นภาพรวมของการปฏิบัติสร้างสรรค์ในยุคสุนทรียศาสตร์แบบข้ามยุคตามที่ Jean SerroyและGilles Lipovetsky เสนอ

• Andacht, Fernando (2000). กรอบแนวคิดเชิงสัญศาสตร์สำหรับจินตนาการทางสังคม . Arisbe: The Peirce Gateway.
• Flichy, Patrice (2007) [2001]. The Internet Imaginaireแปลโดย Liz Carey-Libbrecht. Cambridge, MA: MIT Press.
• เจมส์, พอล (2019). "จินตนาการทางสังคมในทฤษฎีและการปฏิบัติ". ใน คริส ฮัดสัน และ เอริน เค. วิลสัน (บรรณาธิการ). การทบทวนจินตนาการระดับโลก: ทฤษฎี อุดมการณ์ และอัตวิสัย . พัลเกรฟ-แมคมิลแลน.
• Jasanoff, Sheila และ Sang-Hyun Kim (1 มิถุนายน 2552). " การกักเก็บอะตอม: จินตนาการทางสังคมและเทคโนโลยีและพลังงานนิวเคลียร์ในสหรัฐอเมริกาและเกาหลีใต้ " Minerva 47, ฉบับที่ 2: 119–146.
• Marcus, GE (1995). จินตนาการทางเทคโนโลยีและวิทยาศาสตร์ฉบับพิมพ์ครั้งสุดท้าย เล่ม 2. ชิคาโก: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยชิคาโก. ร่วมด้วยบทความจาก Livia Polanyi, Michael MJ Fischer , Mary-Jo DelVecchio Good, Paul Rabinow , Allucquere Rosanne Stone , Gary Lee Downey, Diana และ Roger Hill, Hugh Gusterson , Kim Laughlin, Kathryn Milun, Sharon Traweek , Kathleen Stewart, Mario Biagioli, James Holston, Gudrun Klein และ Christopher Pound.
• ซาลาซาร์, โนเอล บี. "การมองเห็นสวนเอเดน: การปลุกพลังจินตนาการในด้านการท่องเที่ยวและอื่นๆ"อ็อกซ์ฟอร์ด: สำนักพิมพ์เบิร์กฮาห์น
• Steger, Manfred B.; James, Paul (2013). "ระดับของโลกาภิวัตน์เชิงอัตวิสัย: อุดมการณ์ จินตนาการ และภววิทยา" . มุมมองเกี่ยวกับการพัฒนาและเทคโนโลยีระดับโลก . 12 ( 1– 2): 17– 40. doi : 10.1163/15691497-12341240 .
• สเตเกอร์, แมนเฟรด บี. (2008). การกำเนิดของจินตนาการระดับโลก: อุดมการณ์ทางการเมืองตั้งแต่การปฏิวัติฝรั่งเศสจนถึงสงครามต่อต้านการก่อการร้ายทั่วโลก , อ็อกซ์ฟอร์ดและนิวยอร์ก: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด
• สเตราส์, คลอเดีย (กันยายน 2549). "จินตนาการ" . ทฤษฎีมานุษยวิทยาเล่ม 6 ฉบับที่ 3. หน้า 322–344.
• Vries, Imar de (2012). Tantalisingly Close : An Archaeology of Communication Desires in Discourses of Mobile Wireless Media . Amsterdam: Amsterdam University Press. (เว็บไซต์ประชาสัมพันธ์การตีพิมพ์)

• "ชาร์ลส์ เทย์เลอร์, "ว่าด้วยจินตนาการทางสังคม", ที่ archive.org"เก็บถาวรจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2547 เรียกดูเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2553
• เฟอร์นันโด อันดาชต์ . "กรอบแนวคิดเชิงสัญศาสตร์สำหรับจินตนาการทางสังคม" . ARISBE: THE PEIRCE GATEWAY . สืบค้นเมื่อ18 กรกฎาคม 2550 .