ในทางภาษาศาสตร์การทำเครื่องหมายอาร์กิวเมนต์ที่แตกต่างกัน (DAM)คือปรากฏการณ์ที่ภาษาหนึ่งเข้ารหัสหน้าที่ทางไวยากรณ์ เดียว (เช่น ประธานหรือกรรม) ในรูปแบบที่แตกต่างกัน^{[ 1 ]}ซึ่งรวมถึงการเข้ารหัสอาร์กิวเมนต์ที่ไม่สม่ำเสมอในแง่ของการทำเครื่องหมายกรณีแต่ยังรวมถึงในแง่ของการมีหรือไม่มีการตกลงกันของกริยาด้วย^{[ 2 ]}คำว่าการทำเครื่องหมายที่แตกต่างกัน – โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทำเครื่องหมายกรรมที่แตกต่างกันหรือDOM – ถูกบัญญัติโดย Georg Bossong ในงานของเขาเกี่ยวกับภาษาซาร์ดิเนียและภาษาอิหร่านใหม่^{[ 3 ]}อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา มีความสนใจเพิ่มมากขึ้นในรูปแบบการทำเครื่องหมายที่แตกต่างกันที่หลากหลายในภาษาต่างๆ ทั่วโลก ทั้งในภาษาศาสตร์เชิงรูปธรรมและเชิงหน้าที่

มีการกำหนดเครื่องหมายอาร์กิวเมนต์ที่แตกต่างกันหลายประเภทย่อย ขึ้นอยู่กับหน้าที่ทางไวยากรณ์และ/หรือบทบาททางความหมายของอาร์กิวเมนต์ที่มีเครื่องหมายแตกต่างกัน: ^{[ 1 ]}

• การให้คะแนนวิชาที่แตกต่างกัน
• การทำเครื่องหมายวัตถุที่แตกต่างกัน
• การทำเครื่องหมายด้วยสารแยกความแตกต่าง/การทำเครื่องหมายด้วยสารลบ (ทางเลือก)
• การทำเครื่องหมายผู้รับที่แตกต่างกัน
• การให้คะแนนตามหัวข้อที่แตกต่างกัน

สิ่งที่ ได้รับการศึกษาอย่างกว้างขวางที่สุด ได้แก่การทำเครื่องหมายวัตถุที่แตกต่างกันการทำเครื่องหมายประธานที่แตกต่างกัน^{[ 4 ]}และการทำเครื่องหมายกรรมวาจกแบบเลือกได้^{[ 5 ]}

การทำเครื่องหมายกรณีเป็นหนึ่งในรูปแบบที่เป็นทางการของการทำเครื่องหมายประธานที่แตกต่างกัน ควบคู่ไปกับการตกลงกัน ระบบผกผัน และการเปลี่ยนแปลงเสียง ซึ่งควบคู่ไปกับการทำเครื่องหมายประธานที่แตกต่างกัน การใช้การทำเครื่องหมายกรณีกับประธานมีจุดประสงค์เพื่อแยกแยะความสำคัญในอาร์กิวเมนต์^{[ 6 ]}สามารถใช้ได้กับประธานของกริยาที่ต้องการกรรมและกริยาที่ไม่ต้องการกรรม ระดับความแน่นอนและความมีชีวิตของการทำเครื่องหมายประธานที่แตกต่างกันมีโครงสร้างลำดับชั้นเดียวกันกับที่แสดงในส่วนเกี่ยวกับการทำเครื่องหมายกรรมที่แตกต่างกัน แรงจูงใจเชิงหน้าที่สำหรับการนำการทำเครื่องหมายประธานและกรรมที่แตกต่างกันมาใช้คือการหลีกเลี่ยงความกำกวมเกี่ยวกับสิ่งที่เป็นประธานและกรรมในอนุประโยคที่ต้องการกรรม ลำดับชั้นที่เป็นธรรมชาติที่สุดของความมีชีวิตและความแน่นอนจะวางประธานที่ต้องการกรรมไว้สูงกว่ากรรมที่ต้องการกรรม^{[ 6 ]}

บางคนแยกความแตกต่างระหว่างระบบการทำเครื่องหมายที่แตกต่างกันแบบเลือกได้และแบบสลับกัน^{[ 7 ]}ระบบแบบเลือกได้คือระบบที่เครื่องหมายกรณีอาจมีอยู่หรือไม่มีอยู่ก็ได้ สามารถแสดงให้เห็นได้จากภาษาเปอร์เซีย : ^{[ 8 ]}

ระบบสลับคือระบบที่เครื่องหมายกรณีสองแบบที่แตกต่างกันสลับกันในการทำเครื่องหมายอาร์กิวเมนต์เดียวกัน สามารถแสดงให้เห็นได้จากภาษาฟินแลนด์ : ^{[ 8 ]}

การทำเครื่องหมายที่แตกต่างกันเป็นที่ทราบกันดีว่าได้รับผลกระทบจาก ปัจจัย โครงสร้าง ความหมายและข้อมูลหลาย ประการ ^{[ 2 ] [ 1 ]}ซึ่งรวมถึงคุณสมบัติทางความหมายของอาร์กิวเมนต์ เช่นความมีชีวิตความแน่นอนและการอ้างอิง^{[ 9 ]}นอกจากนี้ยังรวมถึงคุณสมบัติที่เกี่ยวข้องกับความหมายของเหตุการณ์ เช่น การได้รับผลกระทบของอาร์กิวเมนต์ หรือระดับของเจตจำนงหรือการควบคุม^{[ 10 ]}สุดท้าย ในหลายภาษา การทำเครื่องหมายที่แตกต่างกันเกี่ยวข้องกับสถานะของอาร์กิวเมนต์ว่าเป็นหัวข้อหรือจุดโฟกัส^{[ 2 ]}ดูเหมือนว่าจะมีความแตกต่างข้ามภาษาในปัจจัยกระตุ้นขึ้นอยู่กับว่าประธาน (ผู้กระทำ) หรือกรรม (ผู้รับผล) ถูกทำเครื่องหมายที่แตกต่างกันหรือไม่^{[ 1 ]}

ในบางกรณี ข้อโต้แย้งจะถูกทำเครื่องหมายแตกต่างกันโดยขึ้นอยู่กับคุณสมบัติโดยธรรมชาติ ตัวอย่างของคุณสมบัติโดยธรรมชาติที่ส่งผลต่อการทำเครื่องหมายข้อโต้แย้ง ได้แก่บุคคลความมีชีวิต และความเป็นเอกลักษณ์ของคำนาม ซึ่งมักจะแสดงออกมาใน ^รูปแบบลำดับชั้นหรือมาตราส่วน[ ^{1 ]}

ในกรณีของการทำเครื่องหมายที่แตกต่างกัน อาร์กิวเมนต์ที่อยู่สูงกว่าในระดับมักจะมีรูปแบบการทำเครื่องหมายแบบหนึ่ง ในขณะที่อาร์กิวเมนต์ที่อยู่ต่ำกว่าในระดับจะมีรูปแบบการทำเครื่องหมายที่แตกต่างกัน^{[ 1 ]}จุดตัดอาจไม่เหมือนกันในทุกภาษา ตัวอย่างเช่นภาษาฮินดีซึ่งการทำเครื่องหมายของกรรมได้รับผลกระทบจากความเป็น สิ่งมีชีวิต กรรมที่มีชีวิตจะถูกทำเครื่องหมายด้วยกรรมตรงโดยไม่คำนึงว่าอาร์กิวเมนต์จะเป็นกรรมตรงหรือไม่ ในทางตรงกันข้าม หากกรรมที่ไม่มีชีวิตถูกทำเครื่องหมายด้วยกรรมตรงกรรมนั้นจะต้องแน่นอน^{[ 13 ]}

การทำเครื่องหมายที่แตกต่างกันอาจได้รับผลกระทบจากคุณลักษณะทางความหมายที่เกี่ยวข้องกับวาทกรรม เช่นความแน่นอนและความเฉพาะเจาะจง^{[ 1 ]}เช่นเดียวกับคุณลักษณะทางความหมายอื่นๆ คุณลักษณะเหล่านี้ยังสามารถแสดงเป็นลำดับชั้นได้อีกด้วย

การทำเครื่องหมายที่แตกต่างกันยังเชื่อมโยงกับโครงสร้างข้อมูลและสถานะของข้อโต้แย้งว่าเป็นหัวข้อหรือจุดสนใจ^{[ 1 ]}เช่นเดียวกับความแน่นอน สิ่งนี้เกี่ยวข้องกับสถานะของข้อโต้แย้งในวาทกรรมและขึ้นอยู่กับบริบท การทำเครื่องหมายที่แตกต่างกันของผู้กระทำและผู้รับผลดูเหมือนจะได้รับผลกระทบจากตัวกระตุ้นโครงสร้างข้อมูลที่แตกต่างกัน การทำเครื่องหมายวัตถุที่แตกต่างกันมักบ่งชี้สถานะของผู้รับผลว่าเป็นหัวข้อ^{[ 2 ]}ในทางตรงกันข้าม การทำเครื่องหมายผู้กระทำที่แตกต่างกันมักบ่งชี้สถานะของผู้กระทำว่าเป็นจุดสนใจ^{[ 5 ] [ 1 ]}

ตัวอย่างของการทำเครื่องหมายวัตถุที่แตกต่างกันซึ่งได้รับผลกระทบจากโครงสร้างข้อมูลคือ ภาษา อาราเมอิกใหม่ในภาษาถิ่นอาราเมอิกใหม่ของเทลเคเปวัตถุอาจไม่มีเครื่องหมายหรือมีเครื่องหมายtaวัตถุที่เป็นหัวข้อ เช่น (4a) จะมีเครื่องหมายtaวัตถุที่ไม่ใช่หัวข้อจะไม่สามารถมีเครื่องหมายta ได้ เช่น เมื่อมีจุดเน้นของอาร์กิวเมนต์เป็นคำตอบของคำถาม ดังเช่นใน (4b) ^{[ 14 ]}

ตัวอย่างของการทำเครื่องหมายตัวแทนที่แตกต่างกันซึ่งได้รับผลกระทบจากโครงสร้างข้อมูลคือภาษาทิเบตใน ภาษา ทิเบตกลางลาซาตัวแทนในประโยคกริยาที่ต้องการกรรมสามารถทำเครื่องหมายด้วยเครื่องหมายกรรมวาจกหรือไม่ทำเครื่องหมายก็ได้^{[ 15 ]}เมื่อตัวแทนเป็นหัวข้อ ซึ่งเป็นบทบาทที่พบบ่อยที่สุดสำหรับตัวแทนในภาษาต่างๆ^{[ 1 ]}โดยปกติจะไม่ทำเครื่องหมาย ดังเช่นใน (5a) อย่างไรก็ตาม เมื่อตัวแทนถูกเปรียบเทียบ ตัวแทนจะถูกทำเครื่องหมายด้วยกรณีกรรมวาจก ดังเช่นใน (5b)

ยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ว่าการทำเครื่องหมายอาร์กิวเมนต์ที่แตกต่างกัน (เช่น การมีอยู่หรือไม่มีอยู่ของเครื่องหมายกรณี) และการจัดทำดัชนีอาร์กิวเมนต์ที่แตกต่างกัน (เช่น การมีอยู่หรือไม่มีอยู่ของการตกลงทางวาจา) เป็นส่วนหนึ่งของปรากฏการณ์เดียวกันหรือไม่^{[ 1 ] [ 16 ]}บางคนโต้แย้งว่าการทำเครื่องหมายกรณีที่แตกต่างกันและการตกลงที่แตกต่างกันควรได้รับการปฏิบัติเป็นปรากฏการณ์เดียวกันบนพื้นฐานที่ว่ามีลักษณะการทำงานที่คล้ายคลึงกันหลายประการ^{[ 2 ]}คนอื่นๆ โต้แย้งว่าแตกต่างกัน โดยชี้ให้เห็นถึงหน้าที่ แรงจูงใจ และการพัฒนาทางประวัติศาสตร์ที่แตกต่างกัน^{[ 4 ]}