ในทางภาษาศาสตร์การทำเครื่องหมายกรรมที่แตกต่างกัน ( DOM ) คือปรากฏการณ์ที่กรรมของกริยา บางตัว ถูกทำเครื่องหมายเพื่อสะท้อน ปัจจัย ทางไวยากรณ์และความหมาย ต่างๆ DOM เป็น รูปแบบหนึ่งของปรากฏการณ์ทั่วไปของการทำเครื่องหมายอาร์กิวเมนต์ที่แตกต่างกันและพบได้ในภาษามากกว่า 300 ภาษา คำว่า "การทำเครื่องหมายกรรมที่แตกต่างกัน" ถูกบัญญัติโดย Georg Bossong ^{[ 1 ] [ 2 ]}

ในภาษาที่มีการทำงานของ DOM (Direct Method of Management) กรรมตรงจะถูกแบ่งออกเป็นสองประเภท ในภาษาที่มี DOM ส่วนใหญ่ เฉพาะสมาชิกของประเภทใดประเภทหนึ่งเท่านั้นที่จะได้รับเครื่องหมาย (ส่วนประเภทอื่น ๆ จะไม่มีเครื่องหมาย) แต่ในบางภาษา เช่น ภาษา ฟินแลนด์กรรมของทั้งสองประเภทจะได้รับเครื่องหมาย (ด้วยคำลงท้ายที่แตกต่างกัน) ในบางภาษาที่มี DOM ซึ่งมีเพียงสรรพนามที่เป็นกรรมตรงเท่านั้นที่ได้รับเครื่องหมาย เช่น ภาษาอังกฤษ กรรมตรงจะมีหน่วยย่อย ที่แตกต่างกัน แทนที่จะใช้คำต่อท้าย (เช่น ประธานบุรุษที่หนึ่งในภาษาอังกฤษIมีรูปmeเมื่อเป็นกรรมตรง) ในทางตรงกันข้าม ในภาษาที่ไม่มี DOM กรรมตรงจะได้รับเครื่องหมายในรูปแบบเดียวอย่างสม่ำเสมอ ตัวอย่างเช่นภาษาเกชัวจะระบุกรรมตรงทั้งหมดด้วยคำลงท้ายกรรมตรง-ta

พื้นฐานทั่วไปสำหรับการทำเครื่องหมายกรรมตรงที่แตกต่างกันคือแนวคิดของ "ความโดดเด่น" ซึ่งสะท้อนถึงคุณสมบัติสองประการที่สามารถเข้าใจได้ตามมาตราส่วนที่ลดลง: ^{[ 3 ]}

ความมีชีวิต : มนุษย์ > สิ่งมีชีวิต > สิ่งไม่มีชีวิต

ความแน่นอน (หรือความเฉพาะเจาะจง): สรรพนามส่วนบุคคล > ชื่อเฉพาะ > คำนาม ที่ระบุแน่นอน > คำนามที่ไม่ระบุแน่นอน > คำนามที่ไม่เฉพาะเจาะจง

มาตราส่วนเดียวกันนี้ยังสะท้อนให้เห็นในลำดับชั้นบุคคล/ความเป็นสิ่งมีชีวิตของซิลเวอร์ส ไตน์ด้วย ^{[ 4 ​​]}นอกเหนือจากความเป็นสิ่งมีชีวิตและความแน่นอนแล้ว คุณสมบัติอีกประการหนึ่งที่กระตุ้นการทำเครื่องหมายกรรมที่แตกต่างกันในบางภาษาคือวิธีที่การกระทำของกริยาส่งผลต่อกรรมตรง^{[ 5 ]}บางภาษาทำเครื่องหมายเฉพาะคุณสมบัติเหล่านี้เพียงอย่างเดียว (เช่น ความเป็นสิ่งมีชีวิต) ในขณะที่การทำเครื่องหมายของภาษาอื่นๆ สะท้อนถึงการผสมผสานของคุณสมบัติเหล่านี้ โดยทั่วไป กรรมตรงที่เด่นชัดกว่ามักจะถูกทำเครื่องหมายกรณีอย่างชัดเจนมากกว่า^{[ 3 ]}

ภาษา DOM ที่รู้จักกันดีคือภาษาสเปนในภาษาสเปน กรรมตรงที่เป็นทั้งมนุษย์และเฉพาะเจาะจงต้องใช้เครื่องหมายพิเศษ (คำบุพบทa "ถึง"): ^{[ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ]}

• Pedro besó a Lucía. = ปีเตอร์จูบลูซี่ (แปลตรงตัวว่า "ปีเตอร์จูบลูซี่")

โดยปกติแล้ว กรรมตรงที่ไม่ใช่สิ่งมีชีวิตจะไม่สามารถใช้เครื่องหมายนี้ได้ แม้ว่าจะเป็นกรรมตรงที่เฉพาะเจาะจงก็ตาม:

• เปโดร เบโซ เอล เรตราโต = ปีเตอร์จูบรูปนั้น

อย่างไรก็ตาม วัตถุเคลื่อนไหวบางชนิดที่เฉพาะเจาะจง สามารถเลือกที่จะมีเครื่องหมายดังกล่าวได้:

• เปโดร วิโอ (ก) ลา กาตา = ปีเตอร์เห็น (ถึง) แมว-FEM

มีการยืนยันถึงความแตกต่างทางภาษาถิ่นบางประการเกี่ยวกับการใช้ DOM ในภาษาสเปนหลากหลายรูปแบบ Balasch พบว่า ในขณะที่ปัจจัยทางภาษาศาสตร์ที่กำหนดการใช้ DOM ยังคงเหมือนเดิมทั้งในภาษาสเปนเมริดา (เวเนซุเอลา) และภาษาสเปนมาดริด แต่ DOM ปรากฏบ่อยกว่ามากในข้อมูลของมาดริด^{[ 10 ]}นอกจากนี้ Tippets และ Schwenter พบว่าปัจจัยที่เรียกว่า "ความมีชีวิตสัมพัทธ์" (ความมีชีวิตของกรรมตรงเมื่อเทียบกับประธาน) มีความสำคัญอย่างมากในการนำ DOM มาใช้ในภาษาสเปนหลากหลายรูปแบบ เช่น ภาษาสเปนบัวโนสไอเรสและมาดริด^{[ 11 ]}

ในภาษาต่างๆ เช่นตุรกีคาซัคและซาคาวัตถุที่ "โดดเด่น" มากกว่าจะใช้เครื่องหมายกรรมตรง ในขณะที่วัตถุที่ไม่เฉพาะเจาะจงจะไม่ใช้ การขาดเครื่องหมายกรรมตรงสามารถจำกัดการกระจายตัว ของวัตถุ ในประโยคได้^{[ 12 ]}คำสั่งเหล่านั้นได้รับอนุญาตในซาคาหากมีการแสดงกรรมตรงอย่างชัดเจน:

อย่างไรก็ตาม เมื่อกรรมไม่เฉพาะเจาะจง มีเพียงประโยคแรก (ก) ของประโยคต่อไปนี้เท่านั้นที่ถูกต้องตามหลักไวยากรณ์ ในขณะที่การเรียงลำดับแบบอื่นดังเช่นในประโยคอีกสามประโยค (ขง) นั้นไม่ได้รับอนุญาต (เครื่องหมายดอกจัน * แสดงถึงประโยคที่ไม่ถูกต้องตามหลักไวยากรณ์):

เมื่อกรรมตรงมีความสำคัญน้อยในลำดับความชัดเจน กรรมตรงจะต้องอยู่หน้ากริยาโดยตรง ในขณะที่ลำดับอื่น ๆ ก็เป็นไปได้เมื่อกรรมตรงมีความสำคัญมากกว่า

ตัวอย่างภาษาอื่นๆ ที่มีการทำเครื่องหมายกรรมที่แตกต่างกัน ได้แก่ภาษาเปอร์เซียภาษาตุรกีภาษาโคปาลาตริกีภาษาคาซีภาษาทมิฬภาษามาลา ยาลั มภาษาฮินดี ภาษาม ราฐี ภาษาคั มภาษา ฮิบ รูและภาษาอัมฮาริกภาษาจำนวนหนึ่งในโมซัมบิกก็แสดงการทำเครื่องหมายกรรมที่แตกต่างกันเช่นกัน^{[ 13 ]} ในภาษาตุรกี กรรมตรงสามารถมีรูปกรรมหรือไม่มีรูปกรรม (ที่มองเห็นได้) เลยก็ได้ เมื่อมีรูปกรรม จะถูกตีความว่าเฉพาะเจาะจง (เช่น บุคคลหนึ่งคน) และมิเช่นนั้นจะถูกตีความว่าไม่เฉพาะเจาะจง (เช่น บุคคลบางคน) ^{[ 14 ]}ภาษาอินโด-อารยันสมัยใหม่ส่วนใหญ่เช่นภาษาฮินดีและภาษามราฐีก็แสดงลักษณะที่คล้ายกัน โดยที่กรรมตรงจะต้องถูกทำเครื่องหมายเป็นรูปกรรมอย่างชัดเจนในกรณีของผู้เข้าร่วมที่แน่นอนหรือมักจะเป็นสิ่งมีชีวิต^{[ 15 ] : 3 [ 16 ] : 327–334} เนื่องจากเครื่องหมายกรรมและกรรมรองเหมือนกันในภาษาอินโด-อารยันหลายภาษาการวิเคราะห์บางอย่างจึงยืนยันว่ากรณีกรรมมักไม่มีเครื่องหมาย (เช่นเดียวกับกรณีประธาน) และเครื่องหมายกรรมรองจะเหมือนกับเครื่องหมายที่ใช้ในการระบุวัตถุที่แตกต่างกัน^{[ 17 ] : 5–12}

ภาษา DOM อื่นๆ ได้แก่ภาษาถิ่นอโรมาเนียน บางภาษา โดยเฉพาะภาษาถิ่นคราเนียในเทสซาลีประเทศกรีซและภาษาถิ่นตะวันตกของโอห์ริดใน มา ซิโดเนียเหนือ ภาษาโรมาเนียก็มี DOM ผ่านเครื่องหมายpeเช่นกัน โดยทั้งสองภาษานี้และภาษาสเปนเป็นภาษาโรมานซ์ เพียงสองภาษา ที่มีลักษณะทางภาษาศาสตร์นี้^{[ 18 ]}

นอกจากภาษาพูดแล้ว DOM ยังพบได้ในภาษามือ บางภาษาด้วย ตัวอย่างเช่น ในภาษามือเยอรมันวัตถุโดยตรงที่มีชีวิตจะได้รับเครื่องหมายเพิ่มเติม ในขณะที่วัตถุโดยตรงที่ไม่มีชีวิตจะไม่ได้รับเครื่องหมายเพิ่มเติม^{[ 5 ]}

• Aissen, Judith (2003). "การทำเครื่องหมายวัตถุที่แตกต่างกัน: ความเป็นสัญลักษณ์เทียบกับความประหยัด" . Natural Language & Linguistic Theory . 21 (3): 435– 483. doi : 10.1023/A:1024109008573 . ISSN  0167-806X . JSTOR  4048040 . S2CID  170258629 .
• บอสซอง, จอร์จ (16 เมษายน พ.ศ. 2528). "Empirische Universalienforschung: Differentielle Objektmarkierung ใน den neuiranischen Sprachen" . อาร์ส ลิงกุสติกา (เยอรมัน) ดอย : 10.5281/zenodo.4697660 .
• บอสซอง, จอร์จ (1991). "การทำเครื่องหมายกรรมที่แตกต่างกันในภาษาโรมานซ์และภาษาอื่นๆ"ประเด็นปัจจุบันในทฤษฎีภาษาศาสตร์ 69 : 143. doi : 10.1075/cilt.69.14bos . ISBN 978-90-272-3566-4.
• เพนซาโด, คาร์เมน, เอ็ด. (1995) El ส่วนเสริม directo บุพบท . Gramática del Español (ภาษาสเปน) มาดริด : วิเซอร์ ลิโบรสไอเอสบีเอ็น 978-84-7522-456-5.
• Rodríguez-Mondoñedo, Miguel (2007). ไวยากรณ์ของกรรม การตกลงและการทำเครื่องหมายกรรมที่แตกต่างกัน (PDF) (ปริญญาเอก). มหาวิทยาลัยคอนเนตทิคัต. เก็บถาวรจากต้นฉบับ(PDF)เมื่อ 24 พฤษภาคม 2011
• ทอร์เรโก, เอสเธอร์ (1998). ความสัมพันธ์เชิงพึ่งพาของวัตถุ . เอกสารวิจัยทางภาษาศาสตร์. เล่มที่ 34. เคมบริดจ์, แมสซาชูเซตส์: สำนักพิมพ์ MIT. ISBN 9780262201124.