ชาวฮาคุเชย์หรือฮาคุช ( ภาษาอะดีเก : ХьакӀуцу [ħaːkʷʼɘt͡sʷ] ) เป็น เผ่าทหารชาว เซอร์คัสเซียนที่ถูกทำลายล้างไปเกือบหมดในเหตุการณ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวเซอร์คัสเซียนและสงครามรัสเซีย-เซอร์ คัสเซียน ผู้ที่เหลืออยู่ถูกกลืนเข้ากับ เผ่า ชัปซุกพวกเขาเคยพูด ภาษา ฮาคุจิซึ่งเป็นภาษาถิ่นย่อยของภาษาชัปซุก ซึ่งเป็น ภาษา ถิ่นตะวันตกของภาษาเซอร์คัสเซียน

ชาวฮาคุชต่อต้านรัสเซียเป็นเวลานานที่สุดในสงครามรัสเซีย-เซอร์คัสเซีย โดยไม่ยอมจำนนจนกระทั่งปี พ.ศ. 2413 ^{[ 1 ]}และเป็นผลให้ถูกกำจัดไปเป็นจำนวนมาก^{[ 2 ] [ 3 ]}

หลังความพ่ายแพ้ ชาวฮาคุชได้ย้ายไปอยู่บนภูเขา ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพรัสเซียในคอเคซัส ได้รายงานต่อกระทรวงสงครามของรัสเซียเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ. 2408 ว่า ชาวฮาคุชเลือกที่จะตายมากกว่าที่จะออกจากดินแดนของตน และพวกเขากำลังต่อสู้จนตายโดยซ่อนครอบครัวและลูก ๆ ไว้ในมุมที่รกร้างและเงียบสงบ รวมถึงถ้ำต่าง ๆ^{[ 4 ]}ผู้บัญชาการรัสเซียอีกคนหนึ่งรายงานว่ามีกบฏชาวฮาคุชหลบซ่อนอยู่ในภูเขาประมาณ 8-9 พันคนในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2408 ^{[ 5 ]}เมื่อชาวฮาคุชรู้ว่าพวกเขาจะพ่ายแพ้ พวกเขาจะเลือกการฆ่าตัวตายหมู่มากกว่าที่จะถูกจับโดยชาวรัสเซีย พวกเขามองว่าความตายคือการปลดปล่อยและเลือกมันมากกว่าการมีชีวิตอยู่ในกรงขัง ก่อนที่จะออกไปรบ หากพวกเขารู้แน่ชัดว่าพวกเขาจะพ่ายแพ้ พวกเขาจะกินยาพิษที่จะส่งผลต่อพวกเขาภายในไม่กี่ชั่วโมง ด้วยวิธีนี้ แม้ว่าพวกเขาจะพยายามมีชีวิตอยู่และยอมจำนน พวกเขาก็จะตายด้วยยาพิษอยู่ดี

ชาวฮาคุชส่วนใหญ่เสียชีวิตในสงครามหรือเนื่องจากสภาพอากาศที่โหดร้ายของภูเขา และเมื่อถึงปลายศตวรรษที่ 19 เหลืออยู่เพียงไม่กี่ร้อยคนเท่านั้น เมื่อเห็นได้ชัดว่าชาวฮาคุชจำนวนหลายร้อยคนไม่สามารถเป็นภัยคุกคามที่แท้จริงต่อรัสเซียได้ พวกเขาจึงได้รับอนุญาตให้กลับไปยังบ้านเกิด ปัจจุบัน ชาวเซอร์คัสเซียนทะเลดำส่วนใหญ่ในเทือกเขาคอเคซัสเป็นลูกหลานของชาวฮาคุชเหล่านี้