ยาโรวิต
| ยาโรวิต | |
|---|---|
พระเจ้าแห่งสงคราม | |
 รูปแกะสลักหินที่เชื่อกันว่าเป็นภาพของยาโรวิตในโบสถ์เซนต์ปีเตอร์ในเมืองโวลกาสต์ | |
| ได้รับการเคารพนับถือใน | ศาสนาโพลาเบียน |
| ศูนย์กลางลัทธิขนาดใหญ่ | โวโลโกช (โวลกาสต์) |
| อาวุธ | โล่ทองคำ |
| ภูมิภาค | โปลาเบีย |
| ค่าเทียบเท่า | |
| โรมัน | ดาวอังคาร |
Yarovit [ 1 ] Iarovit [ 2 ] (หรือYerovit , Ierovit [ 3 ] ) เป็นเทพเจ้าแห่งสงครามของชาวโพลาเบียนซึ่งได้รับการบูชาในVologošč ( ชาวเซอร์ซิปาเนียน ) และHobolin ( ชาวโฮโบเลียน; ปัจจุบันคือ Havelberg) แหล่งข้อมูลให้คำอธิบายสั้นๆ เกี่ยวกับลัทธิบูชาของเขา วิหารหลักของเขาตั้งอยู่ใน Vologošč ซึ่งมีโล่ทองคำของ Yarovit อยู่ พระภิกษุคริสเตียนรูปหนึ่งระบุว่าเขาคือMarsของโรมัน
นิรุกติศาสตร์
ในบันทึกภาษาละติน ชื่อเทพเจ้านี้ถูกบันทึกไว้เป็นGerovitและHerovithควรอ่านบันทึกเหล่านี้ว่าYarovitเนื่องจากในข้อความภาษาเยอรมันละติน องค์ประกอบสลาฟjar-บางครั้งเขียนเป็น ⟨ger-⟩ หรือ ⟨her-⟩ ( ดูเพิ่มเติมภาษาละติน: Geressiwe = Slavic Jarišov , ภาษาละติน: Gerus = Slavic Jeruš , ภาษาละติน: Gergnew = Slavic Jarogněvเป็นต้น) การเขียนด้วย ⟨h⟩ เป็นผลมาจากการเปลี่ยนกราฟีม ⟨g⟩ → ⟨gh⟩ → ⟨h⟩ เนื่องจากการจับคู่การออกเสียงภาษาโปแลนด์กับการเขียนภาษาเยอรมัน รูปแบบภาษาโปแลนด์โบราณถูกสร้างขึ้นใหม่เป็น* Jerovit [ 4 ]
นักวิชาการเชื่อมโยงรากศัพท์jar-กับคำคุณศัพท์ภาษาโปรโตสลาฟ*jarъ(jь) "แข็งแรง, ทรงพลัง" ( เทียบกับภาษาโปแลนด์โบราณ: jary "แข็งแรง", ภาษาซอร์เบียตอนล่าง: jěry "หุนหันพลันแล่น; หยาบคาย; โหดเหี้ยม", ภาษาโบสถ์สลาฟโบราณ : jarŭ "รุนแรง" [ 5 ] ) หรือกับ*jarъ "ฤดูใบไม้ผลิ" ( เทียบกับภาษาเช็กโบราณ : jarý , ภาษาสลาฟตะวันออกโบราณ : jaryi "ฤดูใบไม้ผลิ" [ 5 ] ) [ 4 ]การสนับสนุนการสืบรากศัพท์จากภาษาโปรโตสลาฟ*jarъ(jь)ได้รับการสนับสนุนจากข้อเท็จจริงที่ว่าในภาษาโปรโตสลาฟมีคำที่ออกเสียงเหมือนกับชื่อเทพเจ้า: *jarovitъ(jь) ( เทียบกับภาษารัสเซีย ถิ่น : yarovity , ภาษาเซอร์เบีย : jarovit , ภาษาบัลแกเรีย : yarovit [ 6 ] ) [ 4 ]
ในส่วนที่สองนั้นคาดว่าจะมีคำต่อท้าย-vit (สมมติฐาน PS *-vitъ ) ซึ่งหมายถึง "เจ้าผู้ปกครอง, วีรบุรุษ" [ 7 ]คำต่อท้ายนี้คาดว่าจะมาจาก*vitędzь "นักรบ, วีรบุรุษ" จากรากศัพท์ภาษาเยอรมัน[ 8 ]อย่างไรก็ตาม นักวิจัยบางคนปฏิเสธการเชื่อมโยงคำต่อท้ายกับ*vitędzьเนื่องจากต้นกำเนิดของคำมาจากภาษาเยอรมัน[ 9 ] [ 10 ]นักวิชาการบางคนเชื่อมโยงคำต่อท้ายกับคำว่า*vitati "เชิญชวน, อวยพรให้มีสุขภาพดี" [ 11 ]หรือคำกริยา*vitiที่ ไม่ได้มีการพิสูจน์อย่างอิสระ [ a ] ขึ้นอยู่กับความหมายของรากศัพท์jary-ที่นักวิจัยแต่ละคนใช้ ชื่อเทพเจ้าจึงถูกแปล เช่น "นายหนุ่ม" [ 13 ]หรือ "เจ้าผู้ปกครองที่แข็งแกร่งและทรงอำนาจ" [ 1 ]
นักวิจัยบางคนยังแบ่งชื่อเทพเจ้าออกเป็นYar-ovit [ 14 ]โดยที่คำต่อท้าย-ovitหมายถึง "ผู้ที่มี (บางสิ่ง) มากมาย" "มีลักษณะเฉพาะด้วย (บางสิ่ง)" และชื่อเทพเจ้าYarovitควรจะหมายถึง "ผู้ที่มีความแข็งแกร่งและทรงพลังมากมาย" [ 15 ]
แหล่งที่มา
เทพเจ้า Yarovit ปรากฏในชีวประวัติของOtto แห่ง Bambergผู้ซึ่งนำ คณะ เผยแพร่ศาสนาคริสต์ในหมู่ชาวสลาฟ Polabianและชาว Pomeranian : ในปี 1151 ชีวิตของนักบุญ Otto บิชอปแห่ง BambergโดยพระEbo [ 16 ]และในบทสนทนาเกี่ยวกับชีวิตของนักบุญ Otto แห่ง Bambergที่เขียนขึ้นในปี 1158–1159 โดยพระHerbord [ b ] [ 18 ]
เอโบรายงานว่าในเดือนเมษายน ค.ศ. 1127 นักบุญออตโตได้กลับไปยังโปเมราเนียเพื่อดำเนินภารกิจการเผยแพร่ศาสนาคริสต์ต่อไป เขาเดินทางถึงเมืองมักเดบูร์ก ก่อน และในวันรุ่งขึ้นก็เดินทางไปยังโฮโบลิน (ปัจจุบันคือฮาเวลเบิร์ก) ในเมืองนี้ แทบไม่มีใครใช้ชื่อคริสเตียนอีกต่อไป และเมื่อออตโตมาถึง เมืองนี้ก็ประดับประดาไปด้วยธงเพื่อเป็นเกียรติแก่เทพเจ้ายาโรวิต[ 19 ]จากนั้นในเดือนพฤษภาคม ออตโตได้ส่งสหายของเขา อุลริชและอัลบิน ไปยังโวโลโกชซึ่งเป็นที่ตั้งของวิหารยาโรวิตที่มีชื่อเสียง และเริ่มการเผยแพร่ศาสนาคริสต์นักบวชนอกรีตคนหนึ่งที่ได้ยินเรื่องนี้จึงออกจากเมืองโดยสวมชุดนักบวช และแสร้งทำเป็นยาโรวิตเอง สั่งให้ชาวเมืองที่เขาพบในป่าบอกชาวเมืองว่าพวกเขาควรฆ่าคริสเตียน มิฉะนั้นพวกเขาจะตายทั้งหมด[ 20 ]ในช่วงเย็นของวันเดียวกันนั้น:
[...] ผู้ติดตามบางส่วนของบิชอปผู้ทรงเกียรติประสงค์จะตรวจสอบวิหารในเมืองนั้น และได้ดำเนินการโดยไม่ระมัดระวังใดๆ ทำให้พลเมืองบางส่วนสงสัยว่าพวกเขากำลังจะจุดไฟเผาวิหาร จึงรวมตัวกันออกไปเผชิญหน้ากับพวกเขาด้วยเสียงกระทบกันของอาวุธที่ดังสนั่น จากนั้นอุลริชผู้เคร่งศาสนาจึงหันไปหาเพื่อนร่วมทางและกล่าวว่า “ไม่ใช่เรื่องบังเอิญที่พวกเขารวมตัวกัน จงมั่นใจได้ว่าพวกเขาถูกเร่งให้มาเพราะการเข้ามาของเรา” เมื่อได้ยินเช่นนั้น เพื่อนร่วมทางจึงหันหลังกลับและหาที่หลบภัยเพื่อหลบหนี แต่บาทหลวงชื่อดีทริชซึ่งได้เดินทางล่วงหน้าไปและเข้าใกล้ประตูวิหาร ไม่รู้ทาง จึงบุกเข้าไปในวิหารอย่างกล้าหาญ และเมื่อเห็นโล่ทองคำแขวนอยู่บนผนังซึ่งอุทิศให้กับยาโรวิต เทพเจ้าแห่งสงครามของพวกเขา และพวกเขาถือว่าการแตะต้องนั้นผิดกฎหมาย เขาจึงคว้าโล่และเผชิญหน้ากับพวกเขา พวกเขาซึ่งเป็นคนโง่เขลาคิดว่าพระเจ้าของพวกเขาคือยาโรวิตกำลังเคลื่อนทัพมาพบพวกเขา และด้วยความงุนงง พวกเขาจึงถอยทัพและล้มลงกับพื้น ดีทริชเห็นความโง่เขลาของพวกเขา จึงโยนโล่ทิ้งและหนีไป ขอบคุณพระเจ้าที่ทรงเห็นสมควรที่จะช่วยเหล่าผู้รับใช้ของพระองค์ให้พ้นจากเงื้อมมือของพวกเขา[ 21 ]
– เอโบ, ชีวประวัติของนักบุญออตโต บิชอปแห่งบัมเบิร์ก
เฮอร์บอร์ดให้ข้อมูลที่คล้ายกันเกี่ยวกับการพยายามฆ่าคริสเตียน – นักบวชคริสเตียนที่ซ่อนตัวอยู่ในวิหารของพวกนอกศาสนาได้นำโล่ขนาดใหญ่ที่หุ้มด้วยแผ่นทองคำซึ่งไม่มีใครสามารถแตะต้องได้ และจะนำออกมาใช้เฉพาะในยามสงครามเท่านั้น โล่นี้อุทิศให้กับ “เทพเจ้าของพวกเขา ยาโรวิต ซึ่งในภาษาละตินเรียกว่ามาร์ส ” [ 22 ]ในเวอร์ชันของเฮอร์บอร์ด คำขู่ของเทพเจ้าที่เปล่งออกมาผ่านปากของนักบวชนั้นควรจะอ่านได้ดังนี้:
ฉันคือพระเจ้าของคุณ ฉันคือผู้ที่ทำให้ทุ่งหญ้ามีหญ้าขึ้นและป่าไม้มีใบไม้ขึ้น เพาะปลูกพืชในทุ่งนาและต้นไม้ (ให้) ความอุดมสมบูรณ์แก่ปศุสัตว์ ทุกสิ่งที่มนุษย์ใช้ล้วนมาจากอำนาจของฉัน[ 23 ]
– เฮอร์บอร์ด, บทสนทนาเกี่ยวกับชีวิตของนักบุญออตโตแห่งบัมแบร์ก
การตีความ
เทศกาลหว่านเมล็ดที่อุทิศให้กับยาโรวิต ซึ่งออตโตได้เห็น น่าจะเกิดขึ้นในวันที่ 15 เมษายน[ 24 ]เชื่อกันว่าชื่อเทพเจ้ายาโรวิตค่อนข้างใหม่และได้เข้ามาแทนที่ชื่อเดิมบนพื้นฐานของข้อห้าม[ 3 ] [ 25 ]ตามที่เฮนริก โลว์เมียนสกีกล่าว เรื่องราวเกี่ยวกับนักบวชที่ปลอมตัวเป็นยาโรวิตและข่มขู่ประชาชนนั้นถูกสร้างขึ้นโดยคริสเตียนเพื่อเยาะเย้ยนักบวช[ 26 ]
นักวิชาการตีความ Yarovit แตกต่างกัน ตามที่Aleksander Gieysztor กล่าว Yarovit เป็นเทพเจ้าแห่งสงครามอย่างชัดเจน และเขาเปรียบเทียบโล่ทองคำของเขาที่เฝ้าอยู่ในวิหารกับโล่ที่เฝ้าอยู่ในRegia ของโรมัน เทพองค์นี้กล่าวกันว่าเป็น Polabian hypostasis ของ Perun [ 27 ] ตามที่ Andrzej Szyjewski กล่าว เทพองค์นี้แสดงให้เห็นถึงคุณสมบัติของดวงอาทิตย์และการต่อสู้ และยังรับผิดชอบในด้านความอุดมสมบูรณ์ การเก็บเกี่ยว และความเยาว์วัย[ 28 ]
นักวิจัยบางคนยังเชื่อมโยงรูปของยาโรวิตกับ ตัวละคร สลาฟตะวันออกชื่อยาริโล [ 24 ] ซึ่งนัก วิจัยบางคนถือว่าเป็นเทพเจ้าสลาฟตะวันออก[ 29 ] [ 30 ]ข้อมูลเกี่ยวกับยาริโลไม่ปรากฏจนกระทั่งปี 1765 และมีการอธิบายไว้ว่าเป็นประเพณีพื้นบ้านที่ถูกยกเลิกโดยบิชอป[ 29 ]ตามข้อมูลทางชาติพันธุ์วิทยา เด็กหญิงคนหนึ่งแต่งกายด้วยเสื้อผ้าของยาริโลยาริโลควรจะเป็นชายหนุ่มในชุดคลุมสีขาว เท้าเปล่า ถือศีรษะมนุษย์ไว้ในมือขวา รวงข้าวไรย์ในมือซ้าย สวมพวงมาลัยสมุนไพร และนั่งอยู่บนหลังม้าสีขาว[ 31 ] [ 32 ]การระบุตัวตนหรือความเชื่อมโยงระหว่างยาโรวิตและยาริโลได้รับการสนับสนุนเป็นหลักจากข้อเท็จจริงที่ว่าทั้งสองชื่อมีรากศัพท์เดียวกันคือjar- [ 24 ] [ 33 ]และวันหยุดที่เกี่ยวข้องกับทั้งสองเกิดขึ้นในวันที่ 15 เมษายน (หรือวันที่ใกล้เคียงกัน) [ 24 ]มุมมองเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่าง Yarovit และ Yarilo ได้รับการสนับสนุนจาก Gieysztor [ 34 ] Michal Téra [ 25 ] Roman Zaroff [ 33 ]อย่างไรก็ตาม นักวิจัยหลายคนมองว่าความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลทั้งสองเป็นเรื่องที่ถกเถียงกันหรือไม่มีหลักฐานสนับสนุน เช่นŁowmiański [ 29 ] Stanisław Urbańczyk [ 3 ]หรือJerzy Strzelczyk [ 30 ] เช่นเดียวกับการตีความYariloว่าเป็นเทพเจ้าก็ถือว่าเป็นการถกเถียงกัน[ 35 ] [ 30 ]
นักวิชาการบางคนยังถือว่า Yarovit และSvetovitเป็นเทพเจ้าองค์เดียวกันหรือมีความหมายเหมือนกัน คนแรกที่เสนอมุมมองดังกล่าวคือAleksander Brücknerซึ่งตระหนักว่าคำว่า*jarъ(jь)และ*svętъเคยมีความหมายเหมือนกันและทั้งสองคำหมายถึง "แข็งแกร่ง" ในขณะที่*svętъเริ่มมีความหมายว่า "ศักดิ์สิทธิ์" ภายใต้อิทธิพลของศาสนาคริสต์เท่านั้น ดังนั้นชื่อเทพเจ้าYarovitและSvetovitจึงมีความหมายเหมือนกัน เช่นเดียวกับชื่อYaropelkและSvetopelkโดยชื่อเทพเจ้าYarovitน่าจะมีต้นกำเนิดมาก่อน ต่อมาถูกแทนที่ด้วยSvetovitโดยRugians [ 36 ] มุมมองเกี่ยวกับความสัมพันธ์ใกล้ชิดระหว่างเทพเจ้าทั้งสองได้รับการสนับสนุนโดย Urbańczyk [ 3 ] Łowmiański [ 29 ] หรือ Zaroff เป็นต้น [ 1 ]อย่างไรก็ตาม มุมมองที่ว่า*jarъ(jь)และ*svętъเป็นคำพ้องความหมายนั้นถูกวิพากษ์วิจารณ์และมักไม่ได้รับการสนับสนุนจากนักวิชาการสมัยใหม่[ 37 ]
ในทางโบราณคดี
มีแผ่นหินสองแผ่นในโบสถ์เซนต์ปีเตอร์ในเมืองโวลกาสต์แผ่นแรกมีขนาด 86 × 46 ซม. ถูกค้นพบในปี 1920 ใต้พื้น และต่อมาได้ถูกสร้างเป็นกำแพงโบสถ์ บนแผ่นหินนี้มีการแกะสลักรูปชายคนหนึ่งสวมเสื้อคลุมยาว ยกมือขึ้น ถือหอกในมือขวา ต่อมาได้ มีการแกะสลัก ไม้กางเขนมอลตาไว้เหนือศีรษะของเขา รูปปั้นนี้อาจกำลังยืนอยู่บนเนินเขา หินก้อนนี้เรียกว่าหินยาโรวิต ( ภาษาเยอรมัน: Gerovitstein ) [ 38 ]
แผ่นหินแผ่นที่สองมีขนาด 193 × 117 ซม. เป็นรูปชายสวมเสื้อคลุมยาวประดับด้วยเครื่องประดับใต้เอว มือขวาถือหอกซึ่งปลายหอกถูกทำลายด้วยรูปกากบาทมอลตา มือซ้ายโค้งเหนือสะโพก ซึ่งสอดคล้องกับรูปปั้นขนาดเล็กจากยุคสลาฟ[ 38 ]
ดูเพิ่มเติม
คำจำกัดความจากวิกิพีเดีย
สื่อจากคอมมอนส์
หมายเหตุ
- ↑ Aleksandar Lomaเชื่อมโยงคำต่อท้ายนี้กับ Old Church Slavonic vŭz-vitǐ , izvitije "ล่าเหยื่อ, ปล้นสะดม", povinǫti "ปราบปราม", Bulgarian naviyam "ฉันชนะ" ซึ่งทั้งหมดนี้มีคำกริยา *viti ที่ไม่มีหลักฐานยืนยันโดยอิสระ ซึ่งมีคำที่คล้ายคลึงกันในภาษาลิทัวเนียคือ výti "ไล่ล่าศัตรู" และมาจากรากศัพท์เดียวกันกับ *vojь "ทหาร" [ 12 ]
- ↑นักวิจัยไม่เห็นด้วยโดยสิ้นเชิงเกี่ยวกับการกำหนดอายุของแหล่งข้อมูล บางคนเชื่อว่าแหล่งข้อมูลของ Herbord เก่ากว่าของ Ebon [ 17 ]
บรรณานุกรม
- อัลวาเรซ-เปโดรซา, ฮวน อันโตนิโอ (2021) แหล่งที่มาของศาสนาสลาฟก่อนคริสต์ศักราช . ไลเดน : Koninklijke Brill ไอเอสบีเอ็น 978-90-04-44138-5.
- บอรีช, วีสลาฟ (2005) Słownik etymologiczny języka polskiego . คราคูฟ: Wydawnictwo Literackie. ไอเอสบีเอ็น 978-83-08-04191-8.
- บรึคเนอร์, อเล็กซานเดอร์ (1985) Urbanczyk, สตานิสลาฟ (บรรณาธิการ) Mitologia słowiańska (ในภาษาโปแลนด์) วอร์ซอ: Panstwowe Wydawnictwo Naukowe ไอเอสบีเอ็น 8301062452.
- กีย์สตอร์, อเล็กซานเดอร์ (2006) มิโทโลเกีย สโลวีเนีย วอร์ซอ: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. ไอเอสบีเอ็น 978-83-235-0234-0.
- โลมา, อเล็กซานดาร์ (2002) ปราโคโซโว Slovenski i indoevropski koreni srpske epike (ในภาษาเซอร์เบีย) เบลเกรด
{{cite book}}: CS1 maint: ไม่พบตำแหน่งผู้เผยแพร่ ( ลิงก์ ) - โลเมียนสกี้, เฮนริก (1979) ศาสนาสโลวีเนีย และ jej upadek, w. VI- XII วอร์ซอ: Panstwowe Wydawnictwo Naukowe ไอเอสบีเอ็น 83-01-00033-3.
- ลุซซินสกี้, มิคาล (2020) โบโกวี รุ่งอรุณิช สโลวีเนีย สตูดิโอ onomastyczne . เคียลเซ่: คีเลคกี้ โทวาร์ซิสทู นอโคเวไอเอสบีเอ็น 978-83-60777-83-1.
- Rosik, Stanisław (2020). ศาสนาสลาฟในมุมมองของพงศาวดารเยอรมันในศตวรรษที่ 11 และ 12 (Thietmar แห่ง Merseburg, Adam แห่ง Bremen, Helmold แห่ง Bosau): การศึกษาเกี่ยวกับการตีความศาสนาคริสต์ของลัทธิและความเชื่อก่อนคริสต์ศาสนาในยุคกลาง . ไลเดน: Brill. ISBN 9789004331488.
- สเตรเซลซิก, เจอร์ซี (1998) Mity, podania i wierzenia Dawnych Słowian (ในภาษาโปแลนด์) พอซนัน : ดอม วีดาวนิซซี เรบิสไอเอสบีเอ็น 83-7120-688-7.
- สเชปานิก, ปาเวล (2020) Rzeczywistoć mityczna Słowian północno-zachodnich และ jej materialne wyobrażenia . ทอรูน: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika . ไอเอสบีเอ็น 978-83-231-4349-9.
- ซิยิวสกี้, Andrzej (2003) ศาสนาสโลวีเนีย คราคูฟ: Wydawnictwo WAM. ไอเอสบีเอ็น 83-7318-205-5.
- เทรา, มิคาล (2009) เปรู: Bůh hromovládce (ในภาษาเช็ก) เซอร์เวนี คอสเตเลซ: พาเวล เมอร์วาร์ตไอเอสบีเอ็น 978-80-86818-82-5.
- Urbanczyk, สตานิสลาฟ (1991) ดอว์นี สโลเวียนี่. ไวอาราและคุลท์ . วรอตซวาฟ: Ossolineum.
- Zaroff, Roman (2002). "ต้นกำเนิดของสเวนโตวิตแห่งรือเกน" . Studia Mythologica Slavica . 5 : 9– 18. doi : 10.3986/sms.v5i0.1794 . ISSN 1581-128X .
- Zaroff, Roman (2019). "เทพเจ้าสลาฟรูเกีย สเวนโตวิต – อีกครั้งหนึ่ง" . Studia mythologica Slavica . 22 : 37– 54. doi : 10.3986/SMS20192202 . ISSN 1581-128X . S2CID 203280509 .