เลโอนาร์ด อาเบลหรือเลโอนาร์โด อาเบลา (เสียชีวิต 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1605) เป็นพระสังฆราชโรมันคาทอลิกผู้ดำรงตำแหน่งบิชอปประจำเมืองไซดอน (ค.ศ. 1582–1605) ^{[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]}ด้วยความสามารถด้านภาษาที่โดดเด่น สามารถพูดภาษาฮีบรู ภาษาคาลเดียน ภาษาซีเรีย และภาษาอาหรับได้สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 13 จึงทรงแต่งตั้งเขาเป็นบิชอปประจำเมืองไซดอน และแต่งตั้งเขาเป็นผู้แทนพระองค์ประจำคริสตจักรตะวันออก เขาเกิดที่มอลตา และเสียชีวิตที่โรมในปี ค.ศ. 1605

เลโอนาร์โด อาเบลา เกิดในครอบครัวขุนนางผู้ร่ำรวยในมอลตา ในปี ค.ศ. 1562/64 เขาได้สร้างที่พักฤดูร้อนขึ้นในหมู่บ้านทาร์เซียนชื่อว่า พระราชวังอาเบลา ตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงกันยายน ค.ศ. 1565 ในช่วงการปิดล้อมมอลตาครั้งใหญ่โดยพวกออตโตมัน ผู้รุกรานได้ยึดครองบางส่วนของเกาะ (รวมถึงพระราชวังอาเบลา) แต่คณะอัศวินแห่งเซนต์จอห์นได้ขับไล่ผู้รุกรานออกไป

ในปี ค.ศ. 1563 เมื่ออายุได้ 22 ปี เลโอนาร์โดหนุ่มได้ดำรงตำแหน่งเป็นพระประจำมหาวิหารเซนต์ปอลในเมืองมดินา ในปี ค.ศ. 1574 เขาสำเร็จการศึกษาด้านกฎหมายและได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตทาง กฎหมาย (Doctor in utroque jure ) เมื่อบิชอปแห่งมอลตา มาร์ติน โรฮาส เด ปอร์ทัลรูบิโอ เสียชีวิตในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1577 พระอาเบลาจึงรับผิดชอบการบริหารงานของสังฆมณฑลเป็นการชั่วคราว จนกระทั่งมีการแต่งตั้งบิชอปองค์ใหม่ โทมัส การ์กัล ในวันที่ 11 สิงหาคม ค.ศ. 1578 ในวันที่ 20 มิถุนายน ค.ศ. 1578 สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 13ได้แต่งตั้งอาเบลาเป็นผู้แทนพระสังฆราชประจำสังฆมณฑล

อาเบลาเป็นนักภาษาศาสตร์ผู้โดดเด่น เขาเรียนรู้ภาษาเซมิติกถึงสี่ภาษา ได้แก่ ฮิบรู คาลเดียน ซีเรีย และอาหรับ ในช่วงปลายปี 1578 เขาเดินทางไปยังกรุงโรม และได้รับความโปรดปรานจากพระคาร์ดินัลจูลิโอ อันโตนิโอ ซานโตริโอผู้พิทักษ์ศาสนจักรตะวันออกอย่างรวดเร็ว อาเบลาทำหน้าที่เป็นผู้แปลข้อความระหว่างภาษาซีเรียและภาษาละติน

แนวคิดเรื่องสถานทูตของสันตะสำนักในตะวันออก เพื่อฟื้นฟูการติดต่อกับคริสตจักรต่างๆ เริ่มเป็นรูปเป็นร่างขึ้น เมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1582 สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีทรงแต่งตั้งอาเบลาเป็นบิชอปประจำตำแหน่งแห่งซิโดเนียในเอเชียไมเนอร์^{[ 2 ] [ 3 ]}เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม เขาได้รับการอภิเษกเป็นบิชอปจากพระคาร์ดินัลซานโตริโอพระคาร์ดินัลประจำซานบาร์โตโลเมโอ อัลลิอิโซลาโดยมี โจวันนี บา ติสตา ซานโตริโอบิชอปแห่งอาลิเฟอันโตนิโอ โปลี เด มาทาอิสบิชอปแห่งบอสเนียและวินเซนโซ คูเตลลีบิชอปแห่งคาตาเนียร่วมเป็นผู้อภิเษก^{[ 4 ]}

เมื่อวันที่ 12 มีนาคม ค.ศ. 1583 บิชอปอาเบลาเดินทางออกจากโรมไปยังซีเรียโดยผ่านทางเวนิส พร้อมด้วยบาทหลวงเยซูอิตสองรูปเป็นคณะทูตร่วมเดินทาง พวกเขามาถึงเมืองอเลปโปในวันที่ 16 กรกฎาคม บิชอปได้พบกับพระสังฆราชแห่งนิกายซีเรียออร์โธดอกซ์ที่อารามมาร์ อาบิไฮ ใกล้กับเมืองการ์การ์ริมแม่น้ำยูเฟรติส (ใช้เวลาเดินทางจากอเลปโปสิบวัน) คณะทูตเดินทางออกจากอเลปโปในเดือนพฤศจิกายน และหลานชายของพระสังฆราชได้มาพบพวกเขาที่เมืองเดสเซ แต่เป็นโทมัส (น้องชายของพระสังฆราชสององค์ต่อมาคือ เนเมต อัลลาห์ และดาวิด) ที่ปรากฏตัวขึ้น โดยเขากล่าวว่าตนเองได้รับมอบอำนาจเต็ม เนื่องจากความตึงเครียดในการเจรจาครั้งนี้สูงมาก ในการเจรจาสามวันที่อาราม จากนั้นในหมู่บ้านออร์บิสที่อยู่ใกล้เคียง ก็ได้ข้อสรุปว่าเห็นพ้องกันในสาระสำคัญ แต่บิชอปฝ่ายจาคอบไนต์ประกาศว่า เป็นไปไม่ได้เลยที่พวกเขาจะยอมรับสภาชาลเซดอนโดยเฉพาะอย่างยิ่งการประณามสมเด็จพระสันตะปาปาไดออสโครัสที่ 1 แห่งอเล็กซานเดรียซึ่งเป็นหนึ่งในนักบุญที่สำคัญที่สุดในศาสนจักรของพวกเขา นอกจากนี้ พวกเขาก็ไม่สามารถใช้ปฏิทินเกรกอเรียนได้ เพราะจะถูกตีความในภูมิภาคนี้ว่าเป็นเพียงการเข้าร่วมศาสนจักรคาทอลิกอย่างบริสุทธิ์ใจ

หลังจากเจรจาไม่สำเร็จ คณะทูตจึงเดินทางต่อไปยังเมืองซิส ในแคว้นซิลิเซียเพื่อพบกับพระสังฆราชคัทชาตูร์ที่ 2 แห่งอาร์เมเนีย ซึ่งต่อมาถูกแทนที่โดยอาซาเรียที่ 1ผู้ซึ่งได้ติดต่อกับคณะทูตอย่างแข็งขัน (รวมถึงในเมืองอเลปโปในเวลาต่อมา) แต่ถูกขัดขวางโดยบิชอปที่เป็นปฏิปักษ์ต่อเขา และต่อมาต้องเดินทางไปยังคอนสแตนติโนเปิลเพื่อชี้แจงข้อเท็จจริง คณะทูตตะวันตกยังได้ไปพบกับพระสังฆราชเมลไคต์สององค์ คือองค์หนึ่งจากเมืองอันติโอค ซึ่งพำนักอยู่ในเมืองดามัสกัส และอีกองค์หนึ่งจากกรุงเยรูซาเลม

จากนั้นผู้แทนก็เดินทางกลับไปยังท่าเรือตริโปลี ซึ่งบาทหลวงเยซูอิตทั้งสองได้รับคำสั่งให้กลับไปยังกรุงโรม เลโอนาร์โด อาเบล ยังคงอยู่ในซีเรียและพยายามติดต่อกับพี่น้องโทมัสและดาวิดผู้นำคริสตจักรจาโคไบต์อีกครั้ง แต่เขาสามารถติดต่อได้เพียงจดหมายโต้ตอบจำนวนมากซึ่งมีเนื้อหาล่าช้า เขาออกจากซีเรียในวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1586 เพื่อกลับไปยังกรุงโรม ซึ่งเขาเดินทางถึงในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1587 และเขียนรายงานถึงสมเด็จพระสันตะปาปาซิซตุสที่ 5 (ส่งถึงเมื่อวันที่ 19 เมษายน ค.ศ. 1587) เขาได้นำต้นฉบับภาษาตะวันออกกลับมาประมาณหนึ่งร้อยห้าสิบเล่ม ซึ่งได้เข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของคอลเลกชันของหอสมุดวาติกัน

เลโอนาร์โด อาเบลา มีความใกล้ชิดกับพระคาร์ดินัลซานโตริโอ และมีส่วนร่วมอย่างใกล้ชิดในการเจรจาระหว่างสำนักวาติกันกับคริสตจักรตะวันออก ในปี ค.ศ. 1588 พระคาร์ดินัลจิโรลาโม รุสติคุชชี ได้รับแต่งตั้งเป็นอธิการใหญ่แห่งสังฆมณฑลโรม และพระสังฆราชชาวมอลตาผู้นี้ก็ได้ดำรงตำแหน่งรองผู้จัดการสังฆมณฑลภายใต้พระองค์ ในปี ค.ศ. 1593 เขาได้เข้าร่วมคณะกรรมการที่ได้รับมอบหมายให้ตรวจสอบโครงการจัดทำพระคัมภีร์หลายภาษา ซึ่งประกอบด้วยภาษาหลักทั้งหมดของคริสเตียนตะวันออก อาเบลาดำรงตำแหน่งเป็นบิชอปประจำเมืองไซดอนจนกระทั่งเสียชีวิตในวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1605 ^{[ 2 ] [ 3 ] [ 4 ]}

• เชนีย์, เดวิด เอ็ม. "ไซดอน (ตำแหน่งประมุขแห่งศาสนจักร)" . Catholic-Hierarchy.org . สืบค้นเมื่อ16 มิถุนายน 2018 .(สำหรับลำดับเหตุการณ์ของบิชอป) ^{[ จัดพิมพ์เอง ]}
• ชอว์, กาเบรียล. "ตำแหน่งบิชอปประจำเมืองไซดอน (เลบานอน)" . GCatholic.org . สืบค้นเมื่อ16 มิถุนายน 2018 .(สำหรับลำดับเหตุการณ์ของบิชอป) ^{[ จัดพิมพ์เอง ]}