Maynas (Mayna, Maina) หรือที่รู้จักกันในชื่อRimachuเป็นภาษาCahuapanan ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว ของเปรูมีการถกเถียงกันถึงความเกี่ยวข้องทางภาษา รวมทั้งลิงก์ไปยังชิชัมซาปาโรอันและแคนโดชิ-ชาปรา^{[ 1 ]}

ตามที่Čestmír Loukotka (1968) กล่าวไว้ ครั้งหนึ่งเคยมีการพูดกันระหว่างแม่น้ำ Nucurayแม่น้ำChambiraและแม่น้ำ Pastaza [ ^{2 ] แหล่ง}ข้อมูลบางส่วนเกี่ยวกับ Maynas รายงานว่ามีการพูดกันตามแม่น้ำ Marañónตั้งแต่แม่น้ำสาขาMoronaไปจนถึงใกล้แม่น้ำChambira ^{[ 3 ]}

ในปี ค.ศ. 1620 ประชากรชาวมายามีจำนวน 3,500 คน แต่เพียง 15 ปีต่อมาก็เหลืออยู่ไม่เกิน 2,000 คน ซึ่งบ่งชี้ถึงการลดลงของประชากรอย่างรุนแรงในช่วงเวลานั้น^{[ 3 ]}

แหล่งข้อมูลหลายแห่งระบุว่าเป็นภาษาถิ่นหรือภาษาที่เกี่ยวข้องกับภาษาโอมูราโนซึ่งมีชื่อเรียกอีกอย่างว่าภาษามายนา [ ^{2 ] แต่}แฮมมาร์สตรอม (2011) แสดงให้เห็นว่าเป็นภาษาที่แยกจากกัน มีความพยายามที่จะเชื่อมโยงภาษามายนากับภาษาชิชัม ภาษาคาฮัวปานัน ภาษาซาปาโรอัน และ ภาษา คันโดชิแต่ยังไม่มีข้อสรุปที่แน่ชัด^{[ 4 ]}

เทย์เลอร์และเดสโคลา (1981) โต้แย้งให้รวมชาวมายนาสเข้าไว้ในตระกูลภาษาชิชาม (จิวาโรอัน) โดยอิงจากความคล้ายคลึงทางชาติพันธุ์วิทยา ตัวอย่างเช่น พิธีกรรมของพวกเขาที่ใช้หัวสัตว์เป็นรางวัล [ ^{5 ] แม้ว่า}องค์ประกอบทางวัฒนธรรมเหล่านี้จะถูกแบ่งปันโดยกลุ่มที่ไม่พูดภาษาชิชามในพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ด้วย^{[ 3 ]}

ตามที่หลุยส์ มิเกล โรฮาส-เบอร์เซียกล่าว กลุ่มที่เรียกว่ามายนาสพูดสองภาษาที่แตกต่างกัน มายนาสเหนืออาจมีความเกี่ยวข้องกับชาวคันโดชิ ดินแดนของมายนาสกล่าวกันว่าเริ่มต้นที่ปองโก เด มันเซริเชซึ่งตั้งชื่อตามนกแก้วที่อาศัยอยู่ที่นั่น คำว่า 'นกแก้ว' ในภาษาคันโดชิคือmantsiirchiในทำนองเดียวกัน มีรายงานว่ามายนาสเรียกพระเจ้าว่าYñerreซึ่งโรฮาส-เบอร์เซียระบุว่ามาจากคำในภาษา Murato (ภาษาถิ่นของคันโดชิ) [aˈɲeiɾe] 'แม่' ในทางกลับกัน มายนาสใต้เป็นของกลุ่มคาวาปานัน อย่างชัดเจน แหล่งข้อมูลกล่าวถึง "ชาวอินเดียนแห่งซานติอาโก นีวา และเขตอำนาจของเซน" และเทพเจ้าที่รู้จักกันในชื่อคัมบานามา (เทียบกับคุมปานัม ) ซึ่งเป็นเทพเจ้าหลักของชนเผ่าที่พูดภาษาคาวาปานัน ภาษาทางใต้นี้ได้รับการยืนยันในการแปล บทสวด ภาวนาของพระเจ้า^{[ 3 ]}

ด้านล่างนี้คือบทสวดภาวนาของพระเจ้าในภาษามายนาส ตามที่เขียนไว้ในSaggi inediti di lingue americaneของEmilio Tezaพร้อมด้วยการสร้างใหม่และคำอธิบายประกอบที่ Rojas-Berscia (2015) ให้ไว้^{[ 3 ]}