Palagi ( ออกเสียงว่า[ˈpaːlaŋi] , เอกพจน์) หรือpapalagi (พหูพจน์) เป็นคำใน วัฒนธรรม ซามัวที่มีที่มาของคำไม่แน่ชัด บางครั้งใช้เพื่ออธิบายชาวต่างชาติ

ในภาษาซามัวคำนี้ใช้เพื่ออธิบายถึงผู้ที่ไม่ใช่ชาวซามัว โดยปกติแล้วจะเป็นชาวต่างชาติผิวขาวเชื้อสายยุโรปหรืออเมริกา คำนี้เป็นได้ทั้งคำนาม (เช่นpalagiหรือคนยุโรป) และคำคุณศัพท์ (เช่น บ้าน Palagiคือบ้านที่ไม่ใช่แบบซามัวดั้งเดิม) คำนี้เป็นคำที่มีรากศัพท์เดียวกันในภาษาโพลินีเซีย อื่นๆ และมีการใช้กันอย่างแพร่หลายในหลายพื้นที่ของโพลินีเซียตะวันตก รวมถึงในโตเกลาวตูวาลู วาล ลิส และฟูตูนาและฟิจิ

เขียนว่าPālagiหรือPapālagiในภาษาซามัว และPapālangiหรือPālangiในภาษาตองกา^{[ 1 ]}คำว่าPālagiยังใช้ในNiueanอีก ด้วย

ที่มาของคำว่าPalagiเป็นที่ถกเถียงกัน คำอธิบายที่เกิดขึ้นในศตวรรษที่ 19 คือคำนี้มาจากรากศัพท์ภาษาโพลินีเซียน "pa" (หมายถึง ประตู) และ "lagi" (หมายถึง ท้องฟ้าหรือสวรรค์) ดังนั้นคำแปลมาตรฐานคือ "ประตูแห่งสวรรค์" ^{[ 2 ]}มีการเสนอแนะว่าคำประสมนี้มาจากปฏิกิริยาของชาวโพลินีเซียนเมื่อเห็นมิชชันนารีชาวยุโรปเข้ามาในประเทศเป็นครั้งแรก สีผิวที่แตกต่างของพวกเขาทำให้พวกเขาคิดว่าพวกเขาเป็นคนที่ถูกส่งมาจากประตูแห่งสวรรค์^{[ 3 ]} Tcherkézoff (1999) โต้แย้งว่าการตีความดังกล่าวเป็นการฉายภาพของชาวยุโรปเพื่ออธิบายจักรวาลวิทยาของชาวโพลินีเซียน^{[ 1 ]} Tent และ Geraghty (2001) แสดงความคิดเห็นว่าที่มาของPapālagi~Pālagi ของชาวโพลินีเซียนตะวันตกและ Vāvālagi~Pāpālagiของชาวฟิจิยังคงเป็นเรื่องที่ต้องคาดเดา^{[ 4 ]}

Jan Tentนักภาษาศาสตร์จากมหาวิทยาลัย Macquarie และ ดร. Paul Geraghtyอดีตผู้อำนวยการสถาบันภาษาและวัฒนธรรมฟิจิในซูวาเสนอว่าคำนี้อาจมีต้นกำเนิดมาจากการเดินทางของชาวโพลินีเซียเอง พวกเขาเชื่อว่าชาวเกาะโพลินีเซียอาจเคยพบกับนักเดินทางชาวมาเลย์ก่อนที่จะติดต่อกับชาวยุโรป และรับเอาคำภาษามาเลย์ ว่า barang (หมายถึง ผ้าที่นำเข้า) มาใช้ นักวิจัยเหล่านี้ยังเสนอที่มาของคำอีกแบบหนึ่งที่เป็นไปได้ คือ คำภาษามาเลย์สำหรับชาวยุโรปที่ใช้ในศตวรรษที่ 17 และ 18 คือfaranggiอย่างไรก็ตาม พวกเขาตัดความเป็นไปได้นี้ทิ้งไป เนื่องจากคำว่าpalangiดูเหมือนจะหมายถึงผ้าแต่เดิม ต่อมาคำนี้จึงถูกนำไปใช้กับผู้คน^{[ 4 ]} ข้อเสนอแนะอีกประการหนึ่งคือ คำว่า papalangi อาจเป็นการดัดแปลงคำภาษาดัตช์ blank ในภาษาตองกา Blank ใช้ในภาษาดัตช์เพื่ออธิบายผู้คนที่มีเชื้อสายคอเคเซียน ในศตวรรษที่ 17 นักเขียนอย่าง Nicolaes Witsen หรือ Arnoldus Montanus ใช้คำนี้เพื่อแยกแยะชาวยุโรปออกจากคนผิวสี คำนี้อาจถูกนำเข้ามาในตองกาโดย Abel Tasman ในปี 1643 บันทึกของ Tasman ไม่ได้ใช้คำว่า blank แต่กล่าวถึงสีผิวของชนพื้นเมืองบ่อยครั้ง ดูเหมือนจะเป็นสถานการณ์ที่เป็นไปได้ที่ความแตกต่างของสีผิวระหว่างชาวตองกาและชาวดัตช์ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดคุย และชาวตองกาได้ยินและนำคำว่า blank มาใช้^{[ 5 ]}

กัปตันคุกได้บันทึกสำนวน " ko e vaka no papalangi " (เรือของปาปาลังกิ) ในตองกาโดยคุกได้ถอดความว่า "Towacka no papalangie" และแปลว่า "เรือผ้า" ^{[ 6 ]}

ที่มาที่แน่ชัดของคำนี้ยังคงไม่แน่นอน คำนี้มีการใช้กันอย่างแพร่หลายในโพลินีเซียตะวันตก รวมถึงโตเกลาว ตูวาลู อูเวีย และฟูตูนา เป็นต้น โดยเชื่อกันว่าการขยายการใช้คำนี้เกิดขึ้นในศตวรรษที่ 18 เมื่อชาวตองกา และชาวซามัวในระดับที่น้อยกว่า ได้มีปฏิสัมพันธ์กับกะลาสีเรือผิวขาว คนเก็บของริมชายหาด นักโทษ มิชชันนารี และนักล่าวาฬเป็นประจำ ซึ่งพวกเขากำหนดขอบเขตทางชาติพันธุ์และเชื้อชาติระหว่างตนเอง (papalagi/papalangi) กับชาวโพลินีเซียที่พวกเขาพบเจอไว้อย่างชัดเจน^{[ 4 ] [ 1 ]}

จอห์น วิลเลียมส์ มิชชันนารี แห่งสมาคมมิชชันนารีลอนดอนบันทึกคำพูดในซามัวในปี พ.ศ. 2373 โดยอ้างถึงอำนาจอันยิ่งใหญ่ของ "ปาปาลังกิส" ^{[ 7 ]}

Louis Beckeหลังจากทำงานและเดินทางในแปซิฟิกตั้งแต่ปี 1869 ถึง 1885 ใช้คำว่า papalagiเพื่อหมายถึงคนผิวขาวในเรื่องราว^{[ 8 ]}ที่เกิดขึ้นในสิ่งที่ปัจจุบันคือตูวาลูเรื่องThe Rangers of the Tia Kua [ ^{9 ] Kennedy} the Boatsteererซึ่งปรากฏว่า "หญิงสาวพื้นเมืองคนสุดท้ายที่ดำรงตำแหน่งอันทรงเกียรติของTe avaga te papalagi (ภรรยาของคนผิวขาว) เป็นชาวพื้นเมืองของเกาะ Maraki" ^{[ 10 ]} Samoa เรื่องA Basket of Bread-Fruit ^{[ 9 ]} At a Kava-Drinkingซึ่งปรากฏว่า " alii papalagi (สุภาพบุรุษผิวขาว)" และ "this wandering papalagi tafea (คนเก็บขยะชายหาด)" ^{[ 11 ]} The Best Asset in a Fool's Estateซึ่งปรากฏว่า "the papalagi mativa (คนผิวขาวที่ยากจน)" ^{[ 12 ]}และTokelauเรื่องChallis the Doubter ^{[ 13 ]}

ส่วนใหญ่เป็นเพราะ วัฒนธรรม ชาวเกาะแปซิฟิก ที่เติบโตขึ้น ในนิวซีแลนด์ คำนี้จึงถูกนำไปใช้โดยวัฒนธรรมแปซิฟิกอื่นๆ การใช้คำนี้ในสื่อของชาวเกาะแปซิฟิกในนิวซีแลนด์ เช่น โทรทัศน์และวิทยุเป็นเรื่องปกติ และสื่อกระแสหลักมักใช้คำนี้เพื่ออธิบายผู้ที่ไม่ใช่ชาวซามัวที่มีเชื้อสายยุโรป^{[ 14 ] [ 15 ]}

ปัจจุบันคำนี้ยังถูกใช้ในนิวซีแลนด์ในลักษณะเดียวกับคำว่าPākehā ในภาษาเมารี แต่ไม่ได้จำกัดเฉพาะการอ้างถึงคนผิวขาวที่อาศัยอยู่ในบริเวณหมู่เกาะแปซิฟิกเท่านั้น เช่นเดียวกับPākehāชาวซามัวและชาวตองกาในตอนแรกใช้คำว่าpalagi/palangiและpapalagi/papalangiกับคนผิวขาวที่มีเชื้อสายอังกฤษ ปัจจุบัน คำว่า " gagana fa'a Palagi " ในภาษาซามัว คำว่า " lea fakapālangi " ในภาษาตองกา และคำว่า "faka-Pālagi" ในภาษาตูวาลู ยังคงหมายถึงภาษาอังกฤษโดยเฉพาะ แม้ว่าจะเข้าใจกันว่าชาวยุโรปเชื้อสายต่างๆ ที่ถูกเรียกว่า "palagi" จำนวนมากไม่ได้พูดภาษาอังกฤษ แต่พูดภาษาเยอรมัน ฝรั่งเศส สเปน ฯลฯ ในขณะที่คำนี้โดยทั่วไปใช้กับผู้คนที่มีเชื้อสายยุโรปเพื่อเป็นการแยกแยะหรือจัดหมวดหมู่ บางคนรู้สึกว่าคำนี้เป็นคำดูถูก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อใช้กับชาวซามัวลูกครึ่งหรือชาวซามัวที่เกิดและเติบโตในสังคมเมืองใหญ่ทางตะวันตก " fia palagi " และ " fie palangi " มักใช้กับชาวซามัวและชาวตองกาตามลำดับ ซึ่งถูกมองว่าชื่นชอบวิถีชีวิตหรือวัฒนธรรมของ "คนขาว" แทนที่จะใช้รูปแบบการพูด การแต่งกาย ที่อยู่อาศัย ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ฯลฯ แบบดั้งเดิมของชาวโพลินีเซีย^{[ 16 ] [ 17 ]}

Tcherkezoff (1999) แสดงความคิดเห็นว่า "ชาวยุโรปยังคงถูกเรียกว่า Papalagi ในภาษาปัจจุบัน ในภาษาซามัว เป็นคำที่ใช้กันทั่วไปในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่คำอุปมาอุปไมยที่ใช้ในพิธีกรรมพิเศษหรือใช้ในลักษณะดูหมิ่น/ยกย่องแต่อย่างใด" ^{[ 1 ]}

• ชาวยุโรปในโอเชียเนีย
• Haoleซึ่งเป็นคำที่เทียบเท่าในภาษาฮาวาย
• ปาเคหะคำที่เทียบเท่าในภาษาเมารี

• Lingua Franca: งานวิจัยของ Tent และ Geraghty เกี่ยวกับ Papalangi

• เบอร์เกนดอร์ฟ, สตีน; ฮาซาเกอร์, อูลลา; เฮนริเกส, ปีเตอร์ (1988), ตำนานปฏิบัติและประวัติศาสตร์: ว่าด้วยการตีความมาคาฮิกิ , วารสารสมาคมโพลินี เซีย, หน้า  391–408
• แคมป์เบลล์, เอียน ซี. ( 1994), การเผชิญหน้าระหว่างยุโรปและโพลินีเซีย: การวิพากษ์วิจารณ์วิทยานิพนธ์ของเพียร์สัน , วารสารสมาคมโพลินีเซีย, หน้า  222–231
• เคนเนดี, กาวิน (1978), การตายของกัปตันคุก , ลอนดอน: ดักเวิร์ธ{{citation}}: CS1 maint: ตำแหน่งผู้เผยแพร่ ( ลิงก์ )
• โอบเยเซเกเร, กานานาถ (1992), การยกย่องกัปตันคุก: การสร้างตำนานของยุโรปในมหาสมุทรแปซิฟิก , พรินซ์ตัน, นิวเจอร์ซีย์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน
• ควานชี, แม็กซ์ ( 1993), การถูกค้นพบ: การรับรู้และการควบคุมคนแปลกหน้า , เคมบริดจ์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์, หน้า  45–56{{citation}}: CS1 maint: ตำแหน่งผู้เผยแพร่ ( ลิงก์ )
• ควานชี, แม็กซ์; อดัมส์, รอน, การติดต่อทางวัฒนธรรมในแปซิฟิก: บทความว่าด้วยการติดต่อ การเผชิญหน้า และการตอบสนอง , เคมบริดจ์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์{{citation}}: CS1 maint: ตำแหน่งผู้เผยแพร่ ( ลิงก์ )
• Tcherkezoff, Serge (1999), ใครบอกว่าชาวปาปลาจิ/"ชาวยุโรป" ในศตวรรษที่ 17-18 เป็น "ผู้ทะลุฟ้า"? การฉายภาพแบบยูโรเซนทริกไปยังโพลินีเซีย , วารสารสมาคมโพลินีเซีย, หน้า  417–425
• Tent, Jan; Geraghty, Paul (2001), ท้องฟ้าระเบิดหรือตำนานที่แตกสลาย? ที่มาของ Papalagi , วารสารสมาคมโพลินีเซีย, หน้า  171–214
• Tuiteleleapaga, Napoleone A. (1980), ซามัว: เมื่อวาน วันนี้ และพรุ่งนี้ , นิวยอร์ก: Todd & Honeywell