ชอว์นี
สวรรค์วาตะเวเว, สวรรค์วาตะเวเว[ 1 ]
ชาวพื้นเมือง	สหรัฐอเมริกา
ภูมิภาค	ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของโอคลาโฮมา
เชื้อชาติ	ชอว์นี[ 2 ]
ผู้พูดภาษาแม่	70 (2026) [ 2 ]
ตระกูลภาษา	อัลจิก อัลกอนเคียน ชอว์นี
ระบบการเขียน	อักษรละติน
รหัสภาษา
ไอโซ 639-3	sjw
กลอตโตล็อก	shaw1249
อีแอลพี	ชอว์นี
การแพร่กระจายของภาษาชอว์นีราวปี ค.ศ. 1650
ภาษาชอว์นีได้รับการจัดให้อยู่ในประเภทภาษาที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างรุนแรงโดยองค์การยูเนสโกในแผนที่ภาษาที่ใกล้สูญพันธุ์ของโลก

Shawnee ( / ʃ ɔː ˈ ni / shaw- NEE ) เป็นภาษาอัลกอนควิน ตอนกลาง ที่พูดกันในบางส่วนของโอคลาโฮมา ตอนกลางและตะวันออกเฉียงเหนือ โดย ชาว Shawnee ในอดีต ภาษา นี้ เคยพูดกันในพื้นที่กว้างใหญ่ของภาคตะวันออก ของสหรัฐอเมริกา โดยส่วนใหญ่อยู่ทางเหนือของแม่น้ำโอไฮโอดินแดนนี้รวมถึงพื้นที่ในปัจจุบันของรัฐโอไฮโอเวสต์เวอร์จิเนียเคนตักกี้และเพนซิลเวเนีย^{[ 3 ]}

ภาษา Shawnee มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับภาษา Algonquian อื่นๆ เช่นMesquakie-Sauk (Sac และ Fox) และKickapooมีผู้พูด 260 คน ตามการสำรวจสำมะโนประชากรในปี 2015 ^{[ 2 ]}แม้ว่าจำนวนจะลดลงก็ตาม เป็นภาษาที่มีโครงสร้างคำหลายพหุพจน์ซึ่งได้รับการอธิบายว่ามีความอิสระในการเรียงลำดับคำ^{[ 4 ]}

ภาษา Shawnee กำลัง ตกอยู่ ในภาวะเสี่ยง อย่างมาก เนื่องจากผู้พูดจำนวนมากเปลี่ยนไปใช้ภาษาอังกฤษ ผู้พูดที่เหลืออยู่ประมาณ 200 คนเป็นผู้ใหญ่^{[ 2 ]} การลดลงของการใช้ภาษา Shawnee ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากโครงการ กลืนกลายทางวัฒนธรรมของสหรัฐอเมริกาที่ดำเนินการโดยโรงเรียนประจำของชาวอินเดียนแดงซึ่งมีการทารุณกรรม อดอาหาร และทุบตีเด็กที่พูดภาษาพื้นเมืองของตน การปฏิบัติเช่นนี้มักขยายไปถึงครอบครัวของเด็กเหล่านั้นด้วย

จากจำนวนประชากร 4,576 คนของชนเผ่า Absentee ShawneeรอบเมืองShawnee รัฐโอคลาโฮมามีผู้พูดภาษา Shawnee มากกว่า 100 คน จากจำนวนประชากร 3,652 คนของชนเผ่า Eastern Shawneeในเขต Ottawa Countyมีเพียงผู้สูงอายุไม่กี่คนเท่านั้นที่พูดภาษา Shawnee จากจำนวนประชากร 2,226 คนของชนเผ่า Shawneeหรือ Loyal Shawnee ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ของ รัฐ โอคลาโฮ มา รอบ เมือง White Oakมีผู้พูดภาษา Shawnee น้อยกว่า 12 คน^{[ 2 ]}เนื่องจากจำนวนผู้พูดภาษา Shawnee น้อย และเปอร์เซ็นต์ของผู้สูงอายุที่พูดภาษา Shawnee ก็มีน้อย ทำให้ภาษา Shawnee ถูกจัดอยู่ในประเภทภาษาที่ใกล้สูญพันธุ์นอกจากนี้ การพัฒนาภาษาภายนอกบ้านยังมีจำกัด พจนานุกรมและบางส่วนของพระคัมภีร์ที่แปลระหว่างปี 1842 ถึง 1929 ได้รับการแปลเป็นภาษา Shawnee ^{[ 2 ]}

จอร์จ บลานชาร์ด ซีเนียร์ ผู้ อาวุโสชาว ชอว์นีที่ไม่อยู่ในพื้นที่ อดีตผู้ว่าการเผ่าของเขา สอนชั้นเรียนให้กับเด็ก ๆ ในโครงการ Head Start และเด็กประถม รวมถึงชั้นเรียนภาคค่ำสำหรับผู้ใหญ่ ที่ศูนย์อนุรักษ์วัฒนธรรมในเมืองเซเนกา รัฐมิสซูรีงานของเขาได้รับการนำเสนอในรายการAmerican Experience ทางช่อง PBSในปี 2009 ^{[ 5 ]}ชั้นเรียนเหล่านี้มีจุดประสงค์เพื่อส่งเสริมการพูดภาษาชอว์นีในหมู่ครอบครัวที่บ้านชาวชอว์นีตะวันออกก็มีการสอนชั้นเรียนภาษาเช่นกัน^{[ 6 ]}เผ่าชอว์นีได้เปิดตัวโครงการเรียนภาษาแบบเข้มข้นในปี 2020 โดยมีชั้นเรียนทั้งแบบออนไลน์และแบบพบปะตัวต่อตัว^{[ 7 ]}

มีหนังสือคู่มือการสนทนาภาษา Shawnee, ซีดี และ เว็บไซต์ Learn Shawnee Language ให้บริการ ^{[ 8 ] [ 9 ]}

ภาษา Shawnee มีสระหกตัว^{[ 4 ]}ซึ่งสามตัวเป็นสระเสียงสูง และสามตัวเป็นสระเสียงต่ำ

ในภาษา Shawnee เสียง /i/มักจะออกเสียงเป็น[ɪ]และ เสียง /e/มักจะออกเสียงเป็น[ɛ ] ^{[ 4 ]}

ใน (1) และ (2) พบคู่เสียงที่ใกล้เคียงกันสำหรับ Shawnee /i/ 'i' และ/iː/ 'ii' ใน (3) และ (4) พบคู่เสียงที่ใกล้เคียงกันสำหรับ Shawnee /a/ 'a' และ/aː/ 'aa'

(1) ho-wiisi'-ta 'เขาเป็นผู้รับผิดชอบ'

(2) wi 'si 'dog'

(3) caaki yaama 'ทั้งหมดนี้'

(4) caki 'เล็ก' ^{[ 4 ]}

อย่างไรก็ตาม ไม่พบความแตกต่างเชิงปริมาณในสระ/e/และ/o /

พยัญชนะของชาวชอว์นีแสดงอยู่ในแผนภูมิด้านล่าง

ความแตกต่างระหว่าง /k/และ/kk/อยู่ในคำต่อท้ายกริยา-ki (ซึ่งใช้ระบุสรรพนามบุรุษที่สามเอกพจน์ที่เป็นสิ่งมีชีวิต) และ-kki (ซึ่งใช้ระบุสรรพนามบุรุษที่สามพหูพจน์ที่เป็นสิ่งมีชีวิต)

เสียง /θ/ของชาว Shawnee มักจะมาจากเสียง *s ของชาว Proto-Algonquian ^{[ 10 ] : 16}

ผู้พูดภาษา Shawnee บางคนออกเสียง/ʃ/คล้ายกับเสียง[s] ที่ออกเสียงจากลิ้นแตะเพดานปาก การออกเสียงแบบนี้พบได้บ่อยโดยเฉพาะในกลุ่ม ผู้พูดภาษา Shawnee เผ่า Loyal Bandที่อาศัยอยู่ใกล้เมือง Vinitaรัฐโอคลาโฮมา

[ ʔ ] และ [h] เป็นหน่วยเสียงย่อยของหน่วยเสียงเดียวกัน: [ ʔ ] ปรากฏในตำแหน่งท้ายพยางค์ ในขณะที่[h]ปรากฏในตำแหน่งต้นพยางค์^{[ 4 ]}

ในภาษาชอว์นี การเน้นเสียงจะอยู่ที่พยางค์สุดท้าย ( ultima ) ของคำ

ความยาวของพยัญชนะ^{[ 4 ]}

ในระบบเสียงของภาษาชอว์นีความยาวของพยัญชนะจะแตกต่างกัน คำไม่สามารถขึ้นต้นด้วยสระได้ และระหว่างหน่วยคำที่ลงท้ายด้วยสระกับหน่วยคำที่ขึ้นต้นด้วยสระ จะมีการแทรกเสียง [y]เข้าไป ภาษาชอว์นีไม่อนุญาตให้มีพยัญชนะท้ายคำและสระเสียงยาว

ความแตกต่างระหว่าง /k/และ/kk/ในคำต่อท้ายกริยาต่อไปนี้

คำต่อท้ายเหล่านี้ ( -ki , -kki ) เป็นเครื่องหมายแสดงกรรมในรูปแบบกริยาที่ต้องการกรรมในรูปประโยคย่อยที่มีชีวิต ประธานของประโยคเป็นที่เข้าใจได้อยู่แล้ว

[h] การแทรก^{[ 4 ]}

∅→[h]/#____V

คำบางคำอาจไม่ขึ้นต้นด้วยสระ แต่จะมีการเพิ่มเสียง[h] เข้าไปแทน ตัวอย่างเช่น:

คำนำหน้าคำนาม -oci ซึ่งหมายถึง 'จาก' มีสองรูปแบบ คือสามารถใช้กับคำนามเพื่อสร้างวลีบุพบท หรือใช้นำหน้าคำกริยา เมื่อใช้กับคำนาม จะเป็น-oociและเมื่อใช้กับคำนำหน้าคำกริยา จะเป็น -hoci

การแทรก /y/ ^{[ 4 ]}

∅→[y]/V(:)_____ V(:)

เมื่อสระตัวใดตัวหนึ่งเป็นสระยาว ภาษาชอว์นีจะอนุญาตให้แทรกเสียง[y] เข้าไป ได้

การลบพยัญชนะท้ายคำ^{[ 4 ]}

ซี# → 0

มีการลบพยัญชนะตัวหนึ่งออกที่ท้ายคำ

ใน (a) คำนามจะลงท้ายด้วยพยัญชนะเมื่อมีคำต่อท้ายบอกสถานที่ตามหลัง แต่ใน (b) พยัญชนะจะถูกลบออกที่ท้ายคำ

การย่อสระท้ายคำ^{[ 4 ]}

V:# → V#

สระเสียงยาวจะถูกทำให้สั้นลงเมื่ออยู่ท้ายคำ

แหล่งที่มา: ^{[ 4 ]}

t/V____V

มีการแทรกเสียง [t] ระหว่างสระสองตัวที่ขอบเขตของหน่วยคำ

ดังที่เราทราบจากกฎทางสัทวิทยาที่กล่าวไว้ข้างต้น คำในภาษาชอว์นีไม่สามารถขึ้นต้นด้วยสระได้ จากกฎทางสัณฐานวิทยาและสัทวิทยาข้างต้น สามารถสันนิษฐานได้ว่า[h] ~ [t ]

• ตัวอย่าง

-eecini(i)ซึ่งหมายถึง 'ตัวแทนชาวอินเดีย' ปรากฏเป็น hina heeciniหรือ 'ตัวแทนชาวอินเดียคนนั้น' และเป็น ho-[t]eecinii-ma-waa-liซึ่งหมายถึง 'เขาเป็นตัวแทนชาวอินเดียของพวกเขา' เสียง [t]ของ ho-[t]-เติมช่องว่างที่ปกติจะต้องเติมด้วย [h ]

V1-V2 → V2 สระเสียงสั้นที่อยู่หน้าสระเสียงสั้นอีกตัวที่บริเวณรอยต่อของหน่วยคำจะถูกลบออก

วี:วี → วี:

เมื่อสระเสียงยาวและสระเสียงสั้นมาอยู่ติดกันที่ขอบเขตของหน่วยคำ สระเสียงสั้นจะถูกตัดออก

ภาษาชอว์นีมีลักษณะทางไวยากรณ์หลายอย่างร่วมกับภาษาอัลกอนควินอื่นๆ มีบุคคลที่สามสองประเภท คือ บุคคลที่สามโดยตรงและ บุคคลที่สามโดย อ้อม และ มีคำนามสอง ประเภท (หรือเพศ) คือ คำ นามมีชีวิตและคำนามไม่มีชีวิตโดยหลักแล้วเป็นภาษาแบบเชื่อม คำ และเป็น ภาษา แบบสังเคราะห์หลายส่วน ทำให้มีการเข้ารหัสข้อมูลจำนวนมากไว้ในคำกริยาลำดับคำ ที่พบบ่อยที่สุด คือ กริยา-ประธาน

รากศัพท์-(คำต่อท้ายแสดงเครื่องมือ)-คำต่อท้ายแสดงกรรม-คำต่อท้ายแสดงกรรม

คำต่อท้ายแสดงเครื่องมือไม่จำเป็นต้องมี แต่ถ้ามีอยู่ จะเป็นตัวกำหนดประเภทของคำต่อท้ายแสดงกริยาที่ต้องการกรรมที่สามารถตามมาได้ (ดูแผนผังการกำหนดหมายเลขด้านล่าง) หรือโดยรากศัพท์สุดท้ายในคำหลัก

คำต่อท้ายแสดงเครื่องมือมีดังต่อไปนี้

-tθani (w)- 'เตียง'

แหล่งที่มา: ^{[ 4 ]}

ภาษา Shawnee มีลำดับคำค่อนข้างอิสระ โดยVSOเป็นรูปแบบที่พบได้บ่อยที่สุด:

SOV, SVO, VOS และ OVS ก็เป็นไปได้เช่นกัน

ส่วนประกอบของคำพูดในภาษาอัลกอนควิน ซึ่งรวมถึงภาษาชอว์นี แสดงให้เห็นถึงการแบ่งพื้นฐานระหว่าง รูปคำ ที่ผันได้ (คำนาม คำกริยา และคำสรรพนาม) และรูปคำที่ไม่ผัน (หรือที่เรียกว่าอนุภาค) อนุภาคบอกทิศทาง ( piyeciหมายถึง 'ไปทาง') จะรวมอยู่ในคำกริยาเอง แม้ว่าอนุภาคจะมีรูปแบบคงที่ แต่ก็มีการกระจายและความหมายที่แตกต่างกัน ซึ่งสอดคล้องกับคำวิเศษณ์ ( [hi]nokiหมายถึง 'ตอนนี้', waapakiหมายถึง 'วันนี้', lakokweหมายถึง 'ดังนั้น แน่นอน', mataหมายถึง 'ไม่') คำบุพบท ( heta'koθaki wayeeciหมายถึง 'ไปทางทิศตะวันออก') และคำอุทาน ( ceหมายถึง 'ดังนั้น!')

ตัวอย่าง (1) และ (2) ด้านล่างแสดงปฏิสัมพันธ์ทางไวยากรณ์ของการหลีกเลี่ยงและการผกผัน เรื่องเล่าเริ่มต้นใน (1) ซึ่งปู่เป็นประธานทางไวยากรณ์ [+AGENT] ในจุดสนใจของบทสนทนา [+PROXIMATE] ใน (2) ปู่ยังคงอยู่ในจุดสนใจของบทสนทนา [+PROXIMATE] แต่ตอนนี้เขาเป็นกรรมทางไวยากรณ์ [+OBJECT] เพื่อให้ความสัมพันธ์ทางไวยากรณ์สอดคล้องกันอย่างถูกต้องใน (2) จึงใช้เครื่องหมายผกผัน /-ekw-/ ในรากคำกริยาเพื่อส่งสัญญาณว่าผู้ว่าการรัฐกำลังส่งผลกระทบต่อปู่ (คำนำหน้า/ho-/ในho-stakooliหมายถึง 'ปู่') ^{[ 2 ]}

เนื่องจากบุคคลที่สร้างบ้าน (ผู้ว่าราชการ) แยกออกจากบุคคลที่บ้านถูกสร้างขึ้นเพื่อ (ปู่) การแยกนี้จึงถูกทำเครื่องหมายโดยการวางผู้เข้าร่วมคนใดคนหนึ่งไว้ในรูปกริยาที่ไม่จำเป็น เนื่องจากปู่เป็นจุดสนใจของเรื่องเล่านี้ ผู้ว่าราชการจึงได้รับเครื่องหมายกริยาที่ไม่จำเป็น ในทางไวยากรณ์kapenal-ee (-ee- < -ile- < -ileni- 'บุคคล') คือประธานที่ไม่ใช่จุดสนใจของบทสนทนา (ทำเครื่องหมายโดย/-li/ 3s OBVIATIVE) ซึ่งแสดงให้เห็นว่าความสัมพันธ์ทางไวยากรณ์และการไม่จำเป็นเป็นหมวดหมู่ที่เป็นอิสระต่อกัน

ปฏิสัมพันธ์ที่คล้ายคลึงกันระหว่างการผกผันและการหลีกเลี่ยงสามารถพบได้ด้านล่าง ในภาษาชอว์นี สิ่งมีชีวิตในบุคคลที่สามมีส่วนร่วมในการหลีกเลี่ยง รวมถึงคำนามที่มีชีวิตตามหลักไวยากรณ์แต่ไม่มีชีวิตตามความหมาย

คำลงท้าย/-eki/ ในภาษาชอว์นี ซึ่งหมายถึง 'ใน' สามารถใช้ได้กับทั้งสองเพศ คำลงท้ายแสดงสถานที่นี้จะต่อท้ายคำนามที่อยู่ข้างหน้า จึงดูเหมือนจะเป็นคำลงท้ายแสดงการกริยา

คำสั่งอิสระและคำสั่งบังคับใช้ในประโยคอิสระ คำสั่งบังคับเกี่ยวข้องกับบุคคลที่สองที่เข้าใจได้โดยปริยาย ซึ่งมีผลต่อบุคคลที่หนึ่งหรือบุคคลที่สาม

โหมดอิสระ: กริยาไม่ต้องการกรรมของสิ่งไม่มีชีวิต (II):

3s → /-i/ → skwaaw-i 'มันเป็นสีแดง'

3p → /-a/ → kinwaaw-a 'พวกนั้นยาว'

โปรดดูตัวอย่างด้านล่าง คำว่า Yaama ซึ่งหมายถึง 'นี่' ในตัวอย่างที่ 1 และ 2 หมายถึงบุคคลที่อยู่ตรงหน้าผู้พูด การใช้ คำว่า Yaamaซ้ำในตัวอย่างแรกเน้นย้ำถึงตำแหน่งของสิ่งที่อ้างถึงซึ่งอยู่ใกล้กับผู้พูดมาก

โปรดดูตัวอย่างด้านล่างฮินะทำหน้าที่เป็นสรรพนามบุรุษที่สามเอกพจน์

โปรดดูตัวอย่างด้านล่างHiniทำหน้าที่เช่นเดียวกับข้างต้นสำหรับคำนามที่ไม่มีชีวิต ตัวอย่างต่อไปนี้แสดงให้เห็นถึงการใช้ในลักษณะบอกสถานที่และสรรพนามบุรุษที่สามเอกพจน์

การเลือกคำต่อท้ายบุคคลอาจขึ้นอยู่กับตำแหน่งสัมพัทธ์ของผู้กระทำและวัตถุในลำดับชั้นของความเป็นสิ่งมีชีวิต ตามที่ Dixon ^{[ 11 ]} กล่าวไว้ ลำดับชั้นของความเป็นสิ่งมีชีวิตขยายจากสรรพนามบุรุษที่หนึ่ง สรรพนามบุรุษที่สอง สรรพนามบุรุษที่สาม คำนามเฉพาะ คำนามทั่วไปของมนุษย์ คำนามทั่วไปของสิ่งมีชีวิต และคำนามทั่วไปของสิ่งไม่มีชีวิต

คำต่อท้ายในคำกริยาจะสะท้อนให้เห็นว่าผู้กระทำที่เป็นสิ่งมีชีวิตนั้นกำลังกระทำต่อบุคคลหรือสิ่งที่มีระดับความเป็นสิ่งมีชีวิตต่ำกว่า หรือว่าผู้กระทำนั้นกำลังถูกกระทำโดยบุคคลหรือสิ่งที่มีระดับความเป็นสิ่งมีชีวิตต่ำกว่า

คำนามในภาษา Shawnee สามารถเป็นได้ทั้งเอกพจน์และพหูพจน์ ส่วนเติมแสดงการผันคำในรากคำกริยาที่อ้างอิงถึงกรรมมักจะถูกละเว้นหากเกี่ยวข้องกับวัตถุที่ไม่มีชีวิต แม้ว่าจะมีส่วนเติมแสดงการผันคำสำหรับวัตถุที่ไม่มีชีวิตอยู่ แต่โดยปกติแล้วจะไม่แยกแยะจำนวน ตัวอย่างเช่น ในรูปแบบ TI (animate›inanimate) เมื่อมีประธานที่เป็นบุคคลที่สองหรือสามพหูพจน์ เครื่องหมายกรรมจะปรากฏอยู่ในรากคำกริยา แต่จะไม่เกี่ยวข้องกับจำนวน เครื่องหมายกรรมที่ชัดเจนจะถูกละเว้นสำหรับประธานอื่นๆ ส่วนใหญ่ ในสถานการณ์ตรงกันข้าม (animate‹inanimate) ผู้เข้าร่วมที่ไม่มีชีวิตจะไม่ถูกอ้างอิงทางสัณฐานวิทยา^{[ 12 ]}

การแบ่งแยกพื้นฐานทางเพศในภาษา Shawnee คือระหว่างผู้กระทำที่มีชีวิตและวัตถุที่ไม่มีชีวิต คำนามแบ่งออกเป็นสองประเภททางเพศ คือ ไม่มีชีวิตและมีชีวิต ประเภทหลังนี้รวมถึงบุคคล สัตว์ วิญญาณ ต้นไม้ใหญ่ และวัตถุอื่นๆ เช่น ยาสูบ ข้าวโพด แอปเปิล ราสเบอร์รี่ (แต่ไม่ใช่สตรอว์เบอร์รี) น่อง (แต่ไม่ใช่ต้นขา) กระเพาะอาหารน้ำลายขนนก หางนก เขาสัตว์ กาต้มน้ำ ท่อสำหรับสูบยา รองเท้าหิมะ^{[ 13 ]}

การกำหนดเพศทางไวยากรณ์ในภาษาชอว์นีนั้น สังเกตได้แม่นยำกว่าจากระบบเสียงไม่ใช่จากความหมาย

คำนามที่ลงท้ายด้วย/-a/เป็นคำนามที่มีชีวิต ในขณะที่คำนามที่ลงท้ายด้วย/-i/เป็นคำนามที่ไม่มีชีวิต^{[ 14 ]}เกณฑ์ทางสัทวิทยาข้อนี้ไม่ใช่เกณฑ์ที่แน่นอน การปรับเปลี่ยนโดยคำชี้เฉพาะ ( hinaเป็นคำนามที่มีชีวิต และhiniเป็นคำนามที่ไม่มีชีวิต หมายถึง 'ว่า') และการทำให้เป็นพหูพจน์เป็นการทดสอบที่สรุปได้

ในรูปเอกพจน์ คำนามที่มีชีวิตในภาษาชอว์นีจะลงท้ายด้วย/-a/และหน่วยคำแสดงเอกพจน์ที่ชัดเจนคือ/-li /

คำนามที่ไม่มีชีวิตในภาษา Shawnee มักจะถูกทำให้เป็นพหูพจน์โดยการเติมรากศัพท์ + /-ali /

สิ่งนี้ทำให้รูปเอกพจน์ของสิ่งมีชีวิตและรูปพหูพจน์ของสิ่งไม่มีชีวิตดูคล้ายกันในแง่ของลักษณะภายนอก

• ตัวอย่าง

มีชีวิตชีวา ชัดเจน เอกพจน์

นก วิสกิโล'กา- ลิ

สิ่งไม่มีชีวิตพหูพจน์

niipit- aliฟันของฉัน

ในช่วงศตวรรษที่ 19 อักษรโรมันที่ใช้ได้ไม่นานถูกออกแบบสำหรับชาวชอว์นีโดยมิชชัน นารี โจทัม มีเกอร์แต่ก็ไม่เคยถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลาย^{[ 10 ] : 36} ต่อมาโทมัส 'ไวลด์แคท' อัลฟอร์ด ผู้พูดภาษาชอว์นีโดยกำเนิด ได้คิดค้น ระบบการเขียนที่ มีความแม่นยำ และเป็นไปตาม หลัก สัทศาสตร์สูงสำหรับการแปลพระวรสารทั้งสี่ของพันธสัญญาใหม่เป็นภาษาชอว์นีในปี 1929 แต่ก็ไม่เคยถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายเช่นกัน

• "การสะกดการันต์ของ Shawnee จาก: บทนำสู่ภาษา Shawnee โดย Chrisley, Ronald J" 1992 . ดึงข้อมูลเมื่อ26-04-2013 .
• บันทึกของอัลเบิร์ต แกตเช็ตเกี่ยวกับภาษาชอว์นี
• แหล่งข้อมูลของ OLAC ที่เกี่ยวกับภาษา Shawnee
• คำศัพท์ภาษาชอว์นี
• ภาษาชอว์นีที่ขาดหายไป