สภาเซเลเซีย-ซีเทซิฟอนหรือที่เรียกว่าสภามาร์ไอแซคจัดขึ้นในปี ค.ศ. 410 ที่เซเลเซีย-ซีเทซิฟอนเมืองหลวงของจักรวรรดิซาสาเนียนแห่งเปอร์เซีย สภานี้ ถูกเรียกประชุมโดยกษัตริย์ยาซเดเกิร์ดที่ 1 (399–421) เพื่อจัดระเบียบชาวคริสต์ในจักรวรรดิของพระองค์ให้เป็นคริสตจักรที่มีโครงสร้างเดียว ซึ่งต่อมาเป็นที่รู้จักในชื่อค ริสต จักรแห่งตะวันออกมักถูกนำไปเปรียบเทียบกับพระราชกฤษฎีกามิลานของคอนสแตนตินเมื่อประมาณหนึ่งศตวรรษก่อนหน้า^{[ 1 ]}เหตุการณ์ของสภานี้ได้รับการบันทึกไว้ในSynodicon Orientale

ก่อนหน้านี้ รัฐเปอร์เซียได้กดขี่ข่มเหงชาวคริสต์เหล่านั้น โดยเกรงว่าความภักดีของพวกเขาจะอยู่กับจักรวรรดิโรมันซึ่งภายใต้ จักรพรรดิ คอนสแตนตินมหาราชได้ทำให้ศาสนาคริสต์เป็นศาสนาที่ถูกกฎหมาย และจักรวรรดิซาสซานิดก็ทำสงครามกับจักรวรรดิโรมันอยู่หลายครั้ง การกดขี่ข่มเหงรุนแรงที่สุดในสมัยของชาปูร์ที่ 2 (309–379) ^{[ 2 ]}ชาปูร์ที่ 1 (241–272) ชาฮัน-ชาห์ (กษัตริย์แห่งกษัตริย์) องค์ที่สองของราชวงศ์ซาสซานิดได้รุกคืบไปถึงเมืองแอนติโอคในปี 260 และทั้งเขาและชาปูร์ที่ 2 ได้เนรเทศประชากรส่วนใหญ่จากดินแดนที่ถูกรุกรานไปทางตะวันออกเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจของเปอร์เซีย

Yazdegerd I ดำเนินนโยบายมีส่วนร่วมกับจักรพรรดิโรมันในคอนสแตนติโนเปิลและกับชนกลุ่มน้อยคริสเตียนในจักรวรรดิของพระองค์เอง ในปี ค.ศ. 409 พระองค์ทรงอนุญาตให้คริสเตียนประกอบพิธีกรรมทางศาสนาอย่างเปิดเผยและมีโบสถ์ได้ศาสนาโซโรแอสเตรียนยังคงเป็นศาสนาประจำชาติ และการละทิ้งศาสนานี้มีโทษถึงประหารชีวิต^{[ 3 ]}

ตามคำแนะนำของบิชอปจากฝั่งโรมันที่อยู่ติดกับชายแดน ได้มีการเรียกประชุมสภาบิชอปเพื่อจัดระเบียบชาวคริสต์เปอร์เซียให้เป็นคริสตจักรเดียว โดยมีบิชอปหนึ่งรูปในแต่ละสังฆมณฑล และมีบิชอปหนึ่งรูปทำหน้าที่เป็นหัวหน้าโดยรวมทั่วทั้งจักรวรรดิ (ดูมารูทัสแห่งมาร์ตีโรโพลิส )

สภาซึ่งมีมาร์ ไอแซค อาร์คบิชอปแห่งเซเลเซีย-ซีเทซิฟอน เป็นประธาน ได้จัดระเบียบศาสนจักรเปอร์เซียออกเป็นมณฑลทางศาสนาโดยมีบิชอปในแต่ละมณฑลรวมกลุ่มกันรอบมหานครซึ่งเป็นการจัดระเบียบที่ได้รับการอนุมัติจากสภาไนเซียครั้งแรก (325) ในมณฑลพลเรือนของจักรวรรดิโรมัน

อาร์คบิชอปแห่งเซเลเซีย-ซีเทซิฟอนเมืองหลวงซึ่งในบันทึกการประชุมสภาเรียกขานว่ามหานคร มีอำนาจปกครองทั่วทั้งศาสนจักร และด้วยเหตุนี้จึงถูกเรียกว่า (อาจจะเริ่มใช้ในภายหลัง) ว่าคาทอลิกอส

สภาในปี ค.ศ. 410 ได้จัดตั้งมณฑลขึ้น 6 มณฑล ซึ่งต่อมาเป็นที่รู้จักในชื่อมณฑลภายใน เนื่องจากมีมณฑลอื่นๆ ที่เรียกว่ามณฑลภายนอก ตั้งอยู่กระจัดกระจายออกไปภายในจักรวรรดิและแม้กระทั่งนอกจักรวรรดิ

เรียงตามลำดับความสำคัญ จังหวัดภายในประเทศทั้งหกได้แก่:

1. Seleucia-Ctesiphonในพื้นที่ตอนกลางของอิรักในปัจจุบัน
2. เบธลาปัตทางตะวันตกของอิหร่าน
3. นิซิบิสตั้งอยู่บนพรมแดนระหว่างประเทศตุรกีและอิรักในปัจจุบัน
4. Prat de Maishan , บาสรา, ทางตอนใต้ของอิรัก
5. Arbela , Erbil, ภูมิภาค เคอร์ดิสถานของอิรัก
6. Karka de Beth Slokh , Kirkuk, ตะวันออกเฉียงเหนือของอิรัก^{[ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ]}

การประชุมสภาครั้งนี้ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ของศาสนจักรแห่งตะวันออกและของศาสนาคริสต์ในเอเชียโดยทั่วไป

สภาสังคายนายังประกาศยึดมั่นในมติของสภาไนเซียครั้งแรกและนำรูปแบบของหลักความเชื่อไนเซียมา ใช้ ^{[ 8 ]}หลักความเชื่อนี้พบได้ในสองฉบับ ที่แตกต่างกัน โดยแต่ละฉบับได้รับการบันทึกไว้ในต้นฉบับที่เขียนขึ้นในภายหลัง ฉบับแรกเป็นภาษาซีเรียตะวันออกและมาจาก แหล่งข้อมูล ของคริสตจักรตะวันออกฉบับที่สองเป็นภาษาซีเรียตะวันตกและมาจากแหล่งข้อมูล ของคริสต จักรซีเรียออร์โธดอก ซ์ ^{[ 9 ]}ฉบับภาษาซีเรียตะวันออกมีข้อความว่า "และในพระวิญญาณบริสุทธิ์" ^{[ 10 ]}ในขณะที่ฉบับภาษาซีเรียตะวันตกมีข้อความว่า "และเราสารภาพถึงพระวิญญาณที่ทรงพระชนม์และบริสุทธิ์พระผู้ช่วยที่ทรงพระชนม์อยู่ ผู้ทรงมาจากพระบิดาและพระบุตร" ^{[ 11 ] [ 10 ]}มีข้อโต้แย้งกันมานานในหมู่นักวิชาการเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างข้อความทั้งสอง การพัฒนาของหลักความเชื่อภาษาเปอร์เซียนั้นยากที่จะติดตาม เนื่องจากมีหลายฉบับก่อนปี 410 ^{[ 12 ]}ฉบับแรกมีเนื้อหาใกล้เคียงกับหลักความเชื่อไนเซียฉบับดั้งเดิมมากกว่า ในทางกลับกัน นักวิชาการบางคนอ้างว่าฉบับที่สองแสดงถึงข้อความต้นฉบับของสภาเซเลเซีย-ซีเทซิฟอน และคำว่า "ผู้ซึ่งมาจากพระบิดาและพระบุตร" ในฉบับที่สองเป็นตัวอย่างที่เก่าแก่ที่สุดของประโยคฟิลิโอเก^{[ 13 ]}

• คาโทลิคอส
• เขตปกครองของคริสตจักรแห่งตะวันออกจนถึงปี ค.ศ. 1318
• รายชื่อบรรดาอัครสังฆราชแห่งคริสตจักรตะวันออก
• บรรดาพระสังฆราชแห่งคริสตจักรตะวันออก
• สภาศาสนาแห่งเบธลาแพต
• คริสต์ศาสนาซีเรีย

• บร็อก, เซบาสเตียน (1999) [บทนี้ตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 1985]. "หลักคริสตวิทยาของคริสตจักรในภาคตะวันออกในการประชุมสภาศาสนาในช่วงศตวรรษที่ 5 ถึงต้นศตวรรษที่ 7: ข้อพิจารณาเบื้องต้นและเอกสารประกอบ"ใน เฟอร์กูสัน, เอเวอเร็ตต์ (บรรณาธิการ). ความหลากหลายทางหลักคำสอน: ความหลากหลายของศาสนาคริสต์ยุคแรก . การศึกษาล่าสุดเกี่ยวกับศาสนาคริสต์ยุคแรก. เล่มที่ 4. นิวยอร์ก: การ์แลนด์. หน้า 126, 133 ในฉบับพิมพ์ครั้งแรกปี 1985 (หน้า 282, 289 ในฉบับพิมพ์ซ้ำปี 1999). ISBN 978-0-81533071-4.
• ชาโบต์, ฌอง-แบปติสต์ (1902) Synodicon orientale เพื่อช่วยสนับสนุน synodes Nestoriens (PDF ) ปารีส: Imprimerie Nationale.
• พานิคเกอร์, มาธันนี จอห์น (2002) "สมัชชาเซลูเซีย-ซิฟอน 410 " บุคคลของพระเยซูคริสต์ในงานเขียนของ Juhanon Gregorius Abu'l Faraj โดยทั่วไปเรียกว่า Bar Ebraya Studien zur orientalischen เคียร์เชนเกชิชเทอ ฉบับที่ 4. มึนสเตอร์ [ua]: LIT Verlag. หน้า  58– 59. ไอเอสบีเอ็น 978-3-82583390-9.
• เมเยนดอร์ฟ, จอห์น (1989). ความเป็นเอกภาพของจักรวรรดิและการแบ่งแยกของคริสเตียน: คริสตจักร ค.ศ. 450-680 คริสตจักรในประวัติศาสตร์ เล่ม 2 เครสต์วูด นิวยอร์ก: สำนักพิมพ์เซนต์วลาดิเมียร์เซมินารีISBN 9780881410563.
• ไพรซ์, ริชาร์ด; แกดดิส, ไมเคิล, บรรณาธิการ (2005). บันทึกการประชุมสภาชาลเซดอนฉบับแปลสำหรับนักประวัติศาสตร์ เล่มที่ 45 แปลโดย ไพรซ์, ริชาร์ด; แกดดิส, ไมเคิล ลิเวอร์พูล: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยลิเวอร์พูลISBN 978-0-85323039-7.
• เรนาร์ด, จอห์น (2011). อิสลามและคริสต์ศาสนา: หัวข้อทางเทววิทยาในมุมมองเชิงเปรียบเทียบ . เบิร์กลีย์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย. ISBN 978-0-52025508-1.
• วิแกรม, วิลเลียม เอ. (1910). บทนำเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของศาสนจักรแอสซีเรีย หรือ ศาสนจักรแห่งจักรวรรดิเปอร์เซียซาสซานิด ค.ศ. 100–640 . พิศคาตาเวย์, นิวเจอร์ซีย์: สำนักพิมพ์กอร์เกียส (ตีพิมพ์ปี 2004). ISBN 1-59333-103-7.{{cite book}}:ปัญหาความไม่เข้ากันของหมายเลข ISBN / วันที่ ( ขอความช่วยเหลือ )– ฉบับพิมพ์ครั้งแรกปี 1910ที่Internet Archive 
• วิลเลียมส์, แดเนียล เอช. (2013). "วิวัฒนาการของเทววิทยาโปร-นิซีนในคริสตจักรแห่งตะวันออก"ใน ถัง, หลี่; วิงเคลอร์, ดีทมาร์ ดับเบิลยู. (บรรณาธิการ). จากแม่น้ำอ็อกซัสสู่ชายฝั่งจีน: การศึกษาเกี่ยวกับคริสต์ศาสนาซีเรียตะวันออกในจีนและเอเชียกลาง การประชุมนานาชาติครั้งที่ 3 ว่าด้วยคริสตจักรแห่งตะวันออกในจีนและเอเชียกลาง 4-9 มิถุนายน 2009 ณ เมืองซา ลซ์บูร์ก ประเทศออสเตรีย Orientalia—patristica—oecumenica เล่มที่ 5 ซูริค; เบอร์ลิน: LIT Verlag หน้า  387–395 ISBN 9783643903297.
• เคอร์ติน DP (2021) สภาเซลูเซีย-ซิฟอน ภายใต้มาร์ ไอแซค ค.ศ. 410 ฟิลาเดลเฟีย, เพนซิลเวเนีย: บริษัท สำนักพิมพ์ดัลแคสเซียนไอเอสบีเอ็น 9781088234327.