เจ้าหญิงกบ
กบ ซาเรฟนา , วิคเตอร์ วาสเนตซอฟ , 1918
นิทานพื้นบ้าน
ชื่อ	เจ้าหญิงกบ
การจัดกลุ่มAarne–Thompson	ATU 402 ("เจ้าสาวสัตว์")
ภูมิภาค	ยุโรปตะวันออก
เผยแพร่ใน	นิทานพื้นบ้านรัสเซียโดยอเล็กซานเดอร์ อัฟฟานาซีเยฟ
ที่เกี่ยวข้อง	พุดด็อกกี้ ขนนกสามเส้น

เจ้าหญิงกบเป็นนิทานพื้นบ้านที่มีหลายเวอร์ชันและมีที่มาแตกต่างกัน จัดอยู่ในประเภทที่ 402 เจ้าสาวสัตว์ ในดัชนีAarne–Thompson ^{[ 1 ]}นิทานอีกเรื่องในประเภทนี้คือ ตุ๊กตา นอร์เวย์ในทุ่งหญ้า^{[ 2 ]} เวอร์ชัน จากยุโรปตะวันออกได้แก่เจ้าหญิงกบหรือเจ้าหญิงกบ( «Царевна Лягушка», Tsarevna Lyagushka ) ^{[ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ]}และวาซิลิซ่าผู้ฉลาด («Василиса Премудрая», Vasilisa Premudraya ); อ เล็กซานเดอร์ อฟานาซีเยฟรวบรวมเวอร์ชันต่างๆ ไว้ในNarodnye russkie skazki ของเขา ซึ่งเป็นชุดรวมนิทานพื้นบ้านจากยูเครนและเบลารุสควบคู่ไปกับนิทานรัสเซีย^{[ 7 ]}

"เจ้าหญิงกบ" สามารถเปรียบเทียบได้กับนิทานพื้นบ้านยุโรปตะวันตกที่คล้ายคลึงกันอย่าง " เจ้าชายกบ "

พระราชา (หรือหญิงชราชาวนา ในฉบับของแลง) ต้องการให้โอรสทั้งสามพระองค์แต่งงาน เพื่อให้บรรลุเป้าหมายนี้ พระองค์จึงสร้างบททดสอบเพื่อช่วยให้พวกเขาหาเจ้าสาวได้ พระราชาสั่งให้เจ้าชายแต่ละพระองค์ยิงธนู ตามกฎของพระราชา เจ้าชายแต่ละพระองค์จะพบเจ้าสาวของตน ณ จุดที่ธนูตก ธนูของโอรสองค์เล็กถูกกบเก็บได้ พระราชาจึงมอบภารกิจต่างๆ ให้แก่ว่าที่สะใภ้ทั้งสามพระองค์ เช่น การปั่นด้ายและการอบขนมปัง ในทุกภารกิจ กบทำได้ดีกว่าว่าที่เจ้าสาวอีกสองคนอย่างเห็นได้ชัด ในบางฉบับ กบใช้เวทมนตร์ในการทำงาน และถึงแม้ว่าที่เจ้าสาวคนอื่นๆ จะพยายามเลียนแบบกบ แต่พวกเธอก็ไม่สามารถทำเวทมนตร์ได้ อย่างไรก็ตาม เจ้าชายหนุ่มก็อับอายในตัวเจ้าสาวกบของตน จนกระทั่งเธอถูกแปลงร่างเป็นเจ้าหญิงมนุษย์ด้วยเวทมนตร์

ในเวอร์ชันของคาลวิโน เจ้าชายใช้สลิงแทนธนูและลูกศร ในเวอร์ชันกรีก เจ้าชายออกตามหาเจ้าสาวทีละคน โดยเจ้าชายสององค์โตแต่งงานไปแล้วเมื่อเจ้าชายองค์เล็กเริ่มออกตามหา อีกรูปแบบหนึ่งคือบุตรชายตัดต้นไม้และมุ่งหน้าไปในทิศทางที่ชี้เพื่อตามหาเจ้าสาว^{[ 8 ]}

ในเรื่องเล่าฉบับรัสเซีย เจ้าชายอีวานและพี่ชายสองคนของเขาต่างยิงธนูไปในทิศทางต่างๆ เพื่อหาเจ้าสาว ธนูของพี่ชายคนอื่นๆ ไปตกที่บ้านของลูกสาวขุนนางและพ่อค้าผู้มั่งคั่งตามลำดับ ส่วนธนูของอีวานไปตกที่ปากของกบในบึง ซึ่งกลายร่างเป็นเจ้าหญิงในตอนกลางคืน เจ้าหญิงกบมีชื่อว่าวาซิลิซาผู้ฉลาด เป็นหญิงสาวที่งดงาม ฉลาด เป็นมิตร และมีความสามารถ เธอถูกบังคับให้ใช้ชีวิตอยู่ในหนังกบเป็นเวลาสามปีเพราะไม่เชื่อฟังโคสเชย์การทดสอบครั้งสุดท้ายของเธออาจเป็นการเต้นรำในงานเลี้ยงของกษัตริย์ เจ้าหญิงกบสลัดหนังของเธอออก และเจ้าชายก็เผาหนังนั้นทิ้ง สร้างความตกใจให้กับเธอ หากเจ้าชายอดทนรอ เจ้าหญิงกบก็จะได้รับการปลดปล่อย แต่เขากลับพลัดหลงกับเธอ เขาจึงออกเดินทางเพื่อตามหาเธออีกครั้งและได้พบกับบาบา ยากาซึ่งเขาสร้างความประทับใจด้วยจิตวิญญาณของเขา และถามว่าทำไมเธอถึงไม่ต้อนรับเขา นางบอกเขาว่าโคสเชย์จับเจ้าสาวของเขาเป็นตัวประกัน และอธิบายวิธีการหาเข็มวิเศษที่จำเป็นในการช่วยเหลือเจ้าสาวของเขา ในอีกเวอร์ชันหนึ่ง เจ้าสาวของเจ้าชายบินเข้าไปในกระท่อมของบาบา ยาจาในร่างนก เจ้าชายจับเธอได้ เธอกลายร่างเป็นจิ้งจก และเขาจับเธอไว้ไม่ได้ บาบา ยาจาตำหนิเขาและส่งเขาไปหาพี่สาวของเธอ ซึ่งเขาก็ล้มเหลวอีกครั้ง อย่างไรก็ตาม เมื่อเขาถูกส่งไปยัง พี่สาว คนที่สามเขาจับเธอได้ และไม่มีการแปลงร่างใดช่วยเธอให้เป็นอิสระได้อีกเลย

ในบางเวอร์ชันของนิทานเรื่องนี้ การแปลงร่างของเจ้าหญิงกบเป็นการให้รางวัลแก่ความดีงามของเธอ ในอีกเวอร์ชันหนึ่ง เธอถูกแม่มดแปลงร่างเพื่อความสนุกสนานของพวกตน และในอีกเวอร์ชันหนึ่งก็เปิดเผยว่าแท้จริงแล้วเธอเป็นเจ้าหญิงต้องมนตร์มาโดยตลอด

นิทาน จากยุโรปตะวันออกถูกจัดประเภทและตั้งชื่อให้กับนิทานประเภท SUS 402 "ภาษารัสเซีย : Царевна-лягушка , โรมันไนซ์ :  Tsarevna-lyagushka , แปล ตรงตัวว่า ' เจ้าหญิงกบ' " ใน แคตตาล็อกนิทานพื้นบ้าน สลาฟตะวันออก (ภาษารัสเซีย : СУС , โรมันไนซ์ :  SUS ) ^{[ 9 ] [ 7 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ]}ตามที่Lev Barag กล่าว นิทานสลาฟตะวันออกประเภท 402 "มักจะต่อเนื่อง" เป็นประเภท 400: วีรบุรุษเผาหนังสัตว์ของเจ้าหญิงและเธอก็หายไป^{[ 10 ]}

นักวิจัยชาวรัสเซีย Varvara Dobrovolskaya กล่าวว่าประเภท SUS 402 "เจ้าหญิงกบ" เป็นหนึ่งในนิทานยอดนิยมเกี่ยวกับคู่สมรสที่ถูกมนต์สะกดในคลังนิทานรัสเซีย^{[ 11 ]}ในนิทานรัสเซียบางฉบับ เมื่อวีรบุรุษเผาผิวหนังของภรรยาของเขา เจ้าหญิงกบ เธอกล่าวว่าเธอต้องจากไปสู่อาณาจักรของKoschei ^{[ 12 ]}ทำให้เกิดการตามหาเธอ (ประเภทนิทาน ATU 400 "ชายผู้ออกตามหาภรรยาที่หายไป") ^{[ 13 ]} Jack Haney กล่าวว่าการผสมผสานระหว่างประเภท 402 "เจ้าสาวสัตว์" และ 400 "การตามหาภรรยาที่หายไป" เป็นการผสมผสานที่พบได้ทั่วไปในนิทานรัสเซีย^{[ 14 ]}

นักวิชาการชาวดัตช์ Theo Meder สันนิษฐานว่านิทานประเภทนี้มีต้นกำเนิดในยุโรป และกบเป็นรูปแบบดั้งเดิมของเจ้าสาวสัตว์ แม้ว่าในยุโรปตะวันตกอาจเป็นแมว และในยุโรปเหนืออาจเป็นหนู^{[ 15 ]}ตามที่นักวิจัย Carole G. Silver และYolando Pino-Saavedraกล่าวไว้ นอกเหนือจาก หญิงสาวที่ เป็นนกและปลาแล้ว รูปแบบท้องถิ่นของเจ้าสาวสัตว์ยังรวมถึงกบในพม่า รัสเซีย ออสเตรีย และอิตาลี สุนัขในอินเดียและอเมริกาเหนือ หนูในศรีลังกา [ ^{16 ] กบ}คางคก และลิงในคาบสมุทรไอบีเรีย และใน พื้นที่ที่พูด ภาษาสเปนและโปรตุเกสในทวีปอเมริกา^{[ 17 ]}

ศาสตราจารย์แอนนา แองเจโลปูลอสตั้งข้อสังเกตว่าภรรยาสัตว์ในแถบเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออกคือเต่า ซึ่งเป็นสัตว์ชนิดเดียวกับที่พบในรูปแบบกรีก^{[ 18 ]}ในทำนองเดียวกัน นักวิชาการชาวกรีก จอร์จิ ออส เอ. เมกัสตั้งข้อสังเกตว่าสิ่งมีชีวิตในน้ำที่คล้ายคลึงกัน ( แมวน้ำเม่นทะเล) และสิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้องกับน้ำ (กอร์โกนา นิมฟ์เนไรดาส ) ปรากฏอยู่ในรูปแบบ oikotype ของกรีกประเภท 402 ^{[ 19 ]}

นิทานเรื่องนี้ถูกจัดอยู่ในดัชนี Aarne-Thompson-Utherในชื่อ ATU 402 “เจ้าสาวสัตว์” ตามที่ Andreas John กล่าวไว้ นิทานประเภทนี้ถือเป็นเรื่องเล่าที่ “เน้นผู้ชายเป็นศูนย์กลาง” อย่างไรก็ตาม ใน นิทาน สลาฟตะวันออกกบสาวจะรับบทบาทเป็นตัวเอกมากขึ้นพร้อมกับคู่หมั้นของเธอ^{[ 20 ]}ในทำนองเดียวกัน นักวิชาการMaria Tatarอธิบายว่านางเอกกบนั้น “มีไหวพริบ กล้าหาญ และประสบความสำเร็จ” ซึ่งผิวหนังของกบถูกสามีเผา และเธอต้องจากไปสู่ดินแดนที่ไม่รู้จัก จากนั้นเรื่องราวก็เจาะลึกถึงความพยายามของสามีในการตามหาภรรยา จบลงด้วยการกลับมาพบกันอย่างมีความสุขของทั้งคู่^{[ 21 ]}

ในทางกลับกัน บาร์บารา ฟาสส์ เลวี ให้ความสนใจกับบทบาทของภรรยากบในงานของผู้หญิง เช่น การทำอาหารและการทอผ้า ทักษะการทำงานบ้านที่ยอดเยี่ยมของเธอทำให้พ่อตาประทับใจและทำให้สามีของเธอได้รับมรดกอาณาจักร^{[ 22 ]}

Maxim Fomin มองเห็น "ความหมายที่ซับซ้อน" ในวัตถุที่ภรรยากบผลิตขึ้นตามคำขอของสามี (ขนมปังที่ตกแต่งด้วยภาพอาณาจักรของบิดาของเขา พรมที่แสดงภาพอาณาจักรทั้งหมด) ซึ่ง Fomin เชื่อมโยงกับ "ความหมายเชิงราชวงศ์" ^{[ 23 ]}

จากการวิเคราะห์รูปแบบนิทานอาร์เมเนียที่กบปรากฏตัวเป็นเจ้าสาว นักวิชาการอาร์เมเนียชี้ให้เห็นว่าเจ้าสาวกบเป็นสัญลักษณ์ และเป็นตัวแทนของการปลอมตัวด้วยเวทมนตร์ของนางเงือกและสิ่งมีชีวิตวิเศษที่เกี่ยวข้องกับฝนและความชื้น^{[ 24 ]}

ในทำนองเดียวกัน นักวิชาการชาวรัสเซีย (เช่นVladimir ProppและYeleazar Meletinsky ) ได้โต้แย้งถึงลักษณะที่เป็นสัญลักษณ์ประจำเผ่าของเจ้าหญิงกบ^{[ 23 ]}ตัวอย่างเช่น Propp อธิบายการเต้นรำของเธอในราชสำนักว่าเป็น "การเต้นรำตามพิธีกรรม" ชนิดหนึ่ง เธอโบกแขนและป่าและทะเลสาบก็ปรากฏขึ้น และฝูงนกก็บินไปมา^{[ 25 ]} Charles Fillingham Coxwellยังเชื่อมโยงการแต่งงานระหว่างมนุษย์กับสัตว์เหล่านี้กับบรรพบุรุษที่เป็นสัญลักษณ์ประจำเผ่า และอ้างถึงนิทานรัสเซียเป็นตัวอย่างหนึ่งของเรื่องนี้^{[ 26 ]}

ในงานเขียนเกี่ยวกับสัญลักษณ์ของสัตว์ในวัฒนธรรมสลาฟ นักภาษาศาสตร์ชาวรัสเซียAleksandr V. Guraกล่าวว่ากบและคางคกมีความเชื่อมโยงกับคุณลักษณะของเพศหญิง เช่น เวทมนตร์และปัญญา^{[ 27 ]}นอกจากนี้ ตามที่นักชาติพันธุ์วิทยาLjubinko Radenkovich กล่าว กบและคางคกเป็นตัวแทนของสิ่งมีชีวิตกึ่งกลางที่อาศัยอยู่ระหว่างดินแดนและผืนน้ำ และถือว่ามีคุณสมบัติทางเวทมนตร์ (มักเป็นด้านลบ) ในนิทานพื้นบ้านสลาฟ^{[ 28 ]}ในบางรูปแบบ เจ้าหญิงกบเป็นธิดาของ Koschei ผู้เป็นอมตะ^{[ 23 ]}และ Baba Yaga ซึ่งเป็นตัวละครพ่อมดที่มีพลังเวทมนตร์มหาศาลที่ปรากฏในนิทานพื้นบ้านสลาฟในฐานะคู่ต่อสู้ ความเชื่อมโยงทางครอบครัวนี้จึงดูเหมือนจะเสริมสร้างต้นกำเนิดทางเวทมนตร์และเหนือธรรมชาติของเจ้าหญิงกบ^{[ 29 ]}

Georgios A. Megas ตั้งข้อสังเกตถึงบทนำที่โดดเด่นสองแบบ: การยิงธนูปรากฏในรูปแบบกรีก สลาฟ ตุรกี ฟินแลนด์ อาหรับ และอินเดีย ในขณะที่การตามขนนกเป็นสิ่งที่พบได้ในยุโรปตะวันตก^{[ 30 ]}ในทำนองเดียวกัน นักวิชาการชาวสวีเดนWaldemar Liungmanพบว่ารูปแบบการยิงธนูปรากฏในรูปแบบสลาฟและตะวันออก ในขณะที่ขนนกเป็นวิธีการที่เลือกใช้ปรากฏในยุโรปตะวันตก อย่างไรก็ตาม ในสวีเดน วีรบุรุษจะตามลูกบอลหรือลูกด้าย^{[ 31 ]}

แอนดรูว์ แลง ได้รวมนิทานฉบับภาษาอิตาลีที่มีชื่อว่ากบ ไว้ในหนังสือนิทานสีม่วง^{[ 32 ]} อิตาโล คาลวิโนได้รวมนิทานฉบับภาษาอิตาลีอีกเรื่องหนึ่งจากปีเอมอนต์เรื่อง เจ้าชายผู้แต่งงานกับกบ ไว้ในนิทานพื้นบ้านอิตาลี [ ^{33 ]}โดยเขาระบุว่านิทานเรื่องนี้เป็นที่แพร่หลายทั่วทั้งยุโรป^{[ 34 ]}จอร์จิออส เอ. เมกัส ได้รวมนิทานฉบับภาษากรีก เรื่อง^{ทะเลสาบ}ต้องมนต์ ไว้ในนิทานพื้นบ้านของกรีซ^{[ 35 ]}

ในรูปแบบหนึ่งจากมอลโดวาตอนเหนือที่รวบรวมและตีพิมพ์โดย Elena Niculiță-Voronca นักเขียนชาวโรมาเนีย การแข่งขันคัดเลือกเจ้าสาวจะแทนที่ขนนกและลูกศรด้วยการยิงกระสุน และเจ้าสาวกบจะสั่งการให้องค์ประกอบต่างๆ (ลม ฝน และน้ำค้างแข็ง) ทำหน้าที่สามอย่างของเจ้าสาวให้สำเร็จ^{[ 36 ]}

หลักฐานที่เก่าแก่ที่สุดของนิทานประเภทนี้ในรัสเซียคือการรวบรวมนิทานพื้นบ้านในปี 1787 ซึ่งตีพิมพ์โดย Petr Timofeev ^{[ 37 ]}ในนิทานเรื่องนี้ ชื่อเรื่องว่า "Сказка девятая, о лягушке и богатыре" (ภาษาอังกฤษ: "นิทานหมายเลข 9: เกี่ยวกับกบและโบกาตีร์") กษัตริย์ที่เป็นม่ายมีโอรสสามพระองค์ และทรงกระตุ้นให้พวกเขาหาภรรยาโดยการยิงธนูสามดอกแบบสุ่ม และแต่งงานกับใครก็ตามที่พวกเขาพบ ณ จุดที่ธนูตก โอรสองค์เล็กสุด อีวาน โบกาตีร์ ยิงธนูของเขา และใช้เวลาสักพักกว่าจะหาธนูเจออีกครั้ง เขาเดินผ่านหนองน้ำขนาดใหญ่และพบกระท่อมหลังใหญ่ มีกบตัวใหญ่อยู่ข้างใน ถือธนูของเขาอยู่ กบขอร้องอีวานให้แต่งงานกับมัน มิฉะนั้นเขาจะไม่ยอมออกจากหนองน้ำ อีวานตกลง และกบก็ลอกหนังของมันออกกลายเป็นหญิงสาวที่สวยงาม ต่อมา กษัตริย์ทรงขอให้สะใภ้ทอเสื้อเชิ้ตผ้าลินินชั้นดีและพรมสวยงามประดับด้วยทองคำ เงิน และไหม และสุดท้ายก็อบขนมปังแสนอร่อยให้พระองค์ ภรรยากบของอีวานเรียกสายลมมาช่วยเธอในการเย็บปักถักร้อยทั้งสองอย่าง สุดท้าย กษัตริย์ทรงเชิญสะใภ้ทั้งสองไปที่พระราชวัง และภรรยากบก็ถอดหนังกบออก ทิ้งไว้ที่บ้าน แล้วขึ้นรถม้าทองคำไป ขณะที่เธอกำลังเต้นรำและสร้างความประทับใจให้แก่ราชสำนัก อีวานก็กลับบ้านและเผาหนังกบของเธอ หญิงสาวตระหนักถึงความโง่เขลาของสามี และบอกว่าชื่อของเธอคือวาซิลิซาผู้ฉลาด บอกเขาว่าเธอจะหายตัวไปยังอาณาจักรที่ห่างไกลและขอร้องให้เขาตามหาเธอ^{[ 38 ]}

ใน ฉบับภาษา เช็กที่แปลโดยเจเรไมอาห์ เคอร์ทิน เรื่อง " โพรงหนูและอาณาจักรใต้ดิน"เจ้าชายยาร์มิลและพี่น้องของเขาต้องหาภรรยาและนำของขวัญมาถวายพระราชาภายในหนึ่งปีกับหนึ่งวัน ยาร์มิลและพี่น้องของเขายิงธนูเพื่อตัดสินชะตาของตน ธนูของยาร์มิลตกลงไปในโพรงหนู เจ้าชายเข้าไปในโพรงหนู พบปราสาทอันงดงามและคางคกน่าเกลียดตัวหนึ่งที่เขาต้องอาบน้ำให้เป็นเวลาหนึ่งปีกับหนึ่งวัน เมื่อครบกำหนด เขาจึงกลับไปหาพระบิดาพร้อมของขวัญอันล้ำค่าจากคางคก นั่นคือหีบที่มีกระจกบานเล็กอยู่ข้างใน เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นซ้ำอีกสองครั้ง ในปีที่สอง ยาร์มิลนำภาพเหมือนของเจ้าหญิงมาถวาย และในปีที่สาม เจ้าหญิงก็มาถวายเอง เธอเปิดเผยว่าเธอคือคางคกที่ถูกพ่อมดชั่วร้ายสาปให้กลายเป็นสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ และยาร์มิลช่วยเธอทำลายคำสาปนั้น โดยมีเงื่อนไขว่าเขาต้องไม่เปิดเผยเรื่องคำสาปของเธอให้ใครรู้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับพระมารดาของเขา คืนหนึ่งเขาฝ่าฝืนข้อห้ามนี้ และเธอก็หายตัวไป จากนั้นยาร์มิลจึงออกเดินทางตามหาเธอไปจนถึงภูเขาแก้ว (ประเภทนิทาน ATU 400 "การตามหาภรรยาที่หายไป") ^{[ 39 ]}

ใน ฉบับภาษา อูเครนที่รวบรวมโดย M. Dragomanov ซึ่งมีชื่อว่า "Жена-жаба" ("ภรรยากบ" หรือ "หญิงกบ") กษัตริย์ยิงกระสุนสามนัดไปยังสามสถานที่ที่แตกต่างกัน พระโอรสองค์เล็กติดตามไปและพบกบ เขาแต่งงานกับมันและพบว่ามันเป็นเจ้าหญิงที่งดงาม หลังจากที่เขาเผาหนังกบ เธอก็หายไป และเจ้าชายต้องตามหาเธอ^{[ 40 ]}

ในนิทานยูเครนอีกรูปแบบหนึ่ง เจ้าหญิงกบเป็นหญิงสาวชื่อมาเรีย ธิดาของพระเจ้าซาร์แห่งท้องทะเล และถูกสาปให้กลายเป็นกบ เรื่องราวเริ่มต้นคล้ายกัน คือ ลูกศรสามดอก การแต่งงานระหว่างเจ้าชายมนุษย์กับกบ และภารกิจสามอย่าง เมื่อพระเจ้าซาร์ประกาศจัดงานเลี้ยงใหญ่ซึ่งเชิญโอรสและพระมเหสีของพระองค์ มาเรียจึงถอดหนังกบออกเพื่อปรากฏตัวเป็นมนุษย์ ขณะที่เธออยู่ในห้องจัดเลี้ยงของพระเจ้าซาร์ สามีของเธอก็รีบกลับบ้านและเผาหนังกบ เมื่อเธอกลับมาบ้าน เธอก็เปิดเผยกับเจ้าชายว่าคำสาปของเธอจะสิ้นสุดลงในไม่ช้า บอกว่าเขาต้องไปหาบาบา ยากาในอาณาจักรที่ห่างไกล และหายตัวไปในร่างนกกาเหว่า เรื่องราวนี้ดำเนินต่อไปในรูปแบบนิทาน ATU 313 "การบินมหัศจรรย์" เช่นเดียวกับนิทานรัสเซียเรื่องพระเจ้าซาร์แห่งท้องทะเลและวาซิลิซาผู้ฉลาด^{[ 41 ]}

เอโร ซัลเมไลเนนนักเขียนชาวฟินแลนด์ได้รวบรวมนิทานฟินแลนด์เรื่องหนึ่งที่มีชื่อว่าSammakko morsiamena ( ภาษาอังกฤษ : "เจ้าสาวกบ") และได้รับการแปลเป็นภาษาฝรั่งเศสว่าLe Cendrillon et sa fiancée, la grenouille ("ซินเดอเรลล่าชายและเจ้าสาวของเขา กบ") ในนิทานเรื่องนี้ กษัตริย์มีโอรสสามองค์ โอรสองค์เล็กสุดชื่อทูคิโม ( ซิน เดอเรลล่าชาย มาจากภาษาฟินแลนด์tuhkaแปลว่า "เถ้าถ่าน") วันหนึ่ง กษัตริย์ได้จัดให้มีการทดสอบเลือกเจ้าสาวสำหรับโอรสของพระองค์ โดยให้พวกเขาเล็งธนูและยิงลูกศรไปในทิศทางสุ่ม และแต่งงานกับผู้หญิงที่พวกเขาพบด้วยลูกศรนั้น ลูกศรของทูคิโมไปตกใกล้กบ และเขาก็รับกบนั้นเป็นเจ้าสาว กษัตริย์ได้มอบภารกิจสามอย่างให้แก่ว่าที่สะใภ้ ได้แก่ การเตรียมอาหารและการเย็บเสื้อผ้า ขณะที่เจ้าชายทูคิโมกำลังหลับอยู่ คู่หมั้นกบของเขาก็ถอดหนังของกบออก กลายร่างเป็นหญิงสาวมนุษย์ และเรียกพี่สาวทั้งแปดของเธอมาที่บ้าน หงส์แปดตัวบินเข้ามาทางหน้าต่าง ถอดหนังหงส์ออกและกลายร่างเป็นมนุษย์ ทูคิโมพบเห็นการแปลงร่างของเจ้าสาวและเผาหนังของกบนั้น เจ้าหญิงคร่ำครวญถึงเรื่องนี้ เพราะแม่ของเธอสาปแช่งเธอและพี่สาวทั้งแปด และในอีกสามคืนคำสาปก็จะหมดไป จากนั้นเจ้าหญิงก็แปลงร่างเป็นหงส์และบินหนีไปกับพี่สาวหงส์ของเธอ ทูคิโมตามเธอไปและได้พบกับหญิงม่ายชราคนหนึ่ง ซึ่งชี้ทางให้เขาไปยังทะเลสาบแห่งหนึ่งซึ่งต้องใช้เวลาเดินทางสามวัน ทูคิโมพบทะเลสาบและรออยู่ หงส์เก้าตัวมา ถอดหนังออกเพื่อกลายร่างเป็นหญิงสาวมนุษย์และอาบน้ำในทะเลสาบ ทูคิโมซ่อนหนังหงส์ของเจ้าสาว เธอขึ้นมาจากน้ำและหาหนังหงส์ของเธอไม่เจอ ทูคิโมปรากฏตัวต่อหน้าเธอ และเธอบอกเขาว่าเขาต้องมาที่วังของบิดาของเธอและระบุตัวตนของเธอท่ามกลางพี่สาวของเธอ^{[ 42 ] [ 43 ]}

ใน นิทานพื้นบ้านฉบับ อาเซอร์ไบจาน เจ้าชายไม่ได้ยิงธนูเพื่อเลือกคู่หมั้น แต่ใช้แอปเปิลปาใส่หญิงสาว^{[ 44 ]}และที่จริงแล้ว มีธรรมเนียมเช่นนี้ในหมู่ชาวมองโกลที่อาศัยอยู่ในดินแดนของประเทศอาเซอร์ไบจานในปัจจุบันในศตวรรษที่ 17 ^{[ 45 ]}

ในวรรณกรรมโปแลนด์จากมาซูเรียที่รวบรวมโดยแม็กซ์ โทปเปนในชื่อเรื่องDie Froschprinzessin ("เจ้าหญิงกบ") เจ้าของบ้านคนหนึ่งมีลูกชายสามคน พี่ชายสองคนฉลาด ส่วนน้องชายคนเล็ก ฮันส์ (ยาเน็กในภาษาโปแลนด์) โง่เขลา วันหนึ่ง พี่ชายสองคนตัดสินใจออกจากบ้านไปเรียนรู้ทักษะและหาภรรยา และน้องชายคนเล็กที่โง่เขลาของพวกเขาก็อยากทำเช่นกัน พี่ชายสองคนและฮันส์แยกทางกันที่ทางแยก และฮันส์หลงทางในป่าโดยไม่มีอาหาร และผลเบอร์รี่ในป่าก็ไม่เพียงพอที่จะดับความหิวของเขา โชคดีที่เขาพบกระท่อมหลังหนึ่งอยู่ไกลๆ ซึ่งมีกบตัวน้อยอาศัยอยู่ ฮันส์บอกสัตว์ตัวน้อยว่าเขาต้องการหางานทำ และกบก็ตกลงที่จะจ้างเขา งานเดียวของเขาคือการแบกกบไว้บนหมอนผ้าซาติน และเขาจะได้รับน้ำและอาหาร วันหนึ่ง หนุ่มน้อยถอนหายใจว่าพี่ชายของเขาคงกลับบ้านพร้อมของขวัญให้แม่แล้ว แต่เขาไม่มีอะไรจะแสดงให้พวกเขาเห็นเลย กบตัวน้อยบอกฮันส์ให้เข้านอน และในเช้าวันรุ่งขึ้น ให้ใช้ไม้กายสิทธิ์เคาะประตูคอกม้าสามครั้ง เขาจะพบม้าที่สวยงามที่สามารถขี่กลับบ้านได้ และกล่องเล็กๆ ใบหนึ่ง ฮันส์กลับบ้านพร้อมกับม้าและนำกล่องเล็กๆ นั้นไปให้แม่ของเขา ข้างในกล่องมีชุดที่สวยงามประดับด้วยทองคำและเพชร พี่ชายของฮันส์สงสัยในที่มาของชุดนั้น ต่อมาไม่นาน พี่ชายทั้งสองก็กลับไปหาเจ้านายของพวกเขาและสัญญาว่าจะกลับมาพร้อมกับเจ้าสาว ฮันส์กลับไปที่กระท่อมของกบตัวน้อยและเศร้าใจที่พี่ชายมีเจ้าสาวที่จะแนะนำให้ครอบครัวรู้จัก ในขณะที่เขามีแต่กบ กบตัวน้อยบอกเขาว่าไม่ต้องกังวล และให้เคาะคอกม้าอีกครั้ง ฮันส์ทำตามนั้น และรถม้าก็ปรากฏขึ้นพร้อมกับเจ้าหญิงอยู่ข้างใน ซึ่งก็คือกบตัวนั้นเอง เจ้าหญิงขอให้ฮันส์พาเธอไปพบพ่อแม่ของเขา แต่ห้ามไม่ให้เธอกินอะไรเข้าไปในปากระหว่างรับประทานอาหาร ฮันส์และเจ้าหญิงไปที่บ้านของพ่อแม่ของเขา และเขาก็ทำตามคำขอของเจ้าหญิง แม้จะมีเสียงบ่นจากพ่อแม่และพี่ชายของเขาบ้างก็ตาม ในที่สุด เจ้าหญิงก็กลายร่างเป็นกบอีกครั้งและบอกฮันส์ว่าเขามีภารกิจสุดท้ายก่อนที่จะไถ่บาปเธอได้ ฮันส์จะต้องเผชิญกับการล่อลวงสามคืน ได้แก่ การเต้นรำ ดนตรี และผู้หญิงในคืนแรก เคานต์และขุนนางที่ต้องการสวมมงกุฎให้เขาเป็นกษัตริย์ในคืนที่สอง และเพชฌฆาตที่ต้องการฆ่าเขาในคืนที่สาม ฮันส์อดทนและกล้าหาญในแต่ละคืน ตื่นขึ้นมาในวันที่สี่ในปราสาทขนาดใหญ่ เจ้าหญิงได้รับการไถ่บาปอย่างสมบูรณ์แล้ว บอกเขาว่าปราสาทเป็นของพวกเขา และเธอเป็นภรรยาของเขา^{[ 46 ]}

ในนิทานโปแลนด์อีกเรื่องหนึ่ง ซึ่งรวบรวมโดยนักสะสมอันโตนี โยเซฟ กลินสกีและแปลเป็นภาษาอังกฤษโดย มอเด แอชเฮิร์สต์ บิกส์ ในชื่อเจ้าหญิงกบกษัตริย์องค์หนึ่งปรารถนาให้โอรสทั้งสามของพระองค์ได้แต่งงานก่อนที่จะขึ้นครองราชย์ ดังนั้นในวันรุ่งขึ้น เจ้าชายทั้งสามจึงเตรียมยิงธนูสามดอกไปแบบสุ่ม และแต่งงานกับหญิงสาวที่อาศัยอยู่ ณ ที่ซึ่งธนูตก เจ้าชายสององค์แรกได้ภรรยาที่เป็นมนุษย์ ในขณะที่ธนูของเจ้าชายองค์เล็กตกที่ขอบทะเลสาบ กบตัวหนึ่งนั่งอยู่บนนั้นและตกลงที่จะคืนธนูให้เจ้าชาย แลกกับการเป็นภรรยาของเขา เจ้าชายตั้งคำถามกับการตัดสินใจของกบ แต่กบแนะนำให้เขาบอกครอบครัวว่าเขาแต่งงานกับหญิงสาวจากตะวันออก ซึ่งมีเพียงคนรักของเธอเท่านั้นที่จะได้เห็น ในที่สุด กษัตริย์ก็ขอให้โอรสทั้งสามนำพรมที่ทอโดยสะใภ้ของพระองค์มาให้ กบตัวน้อยจึงเรียก "หญิงสาวแสนสวยเจ็ดคน" มาช่วยทอพรม ต่อมา พระราชาทรงขอให้สะใภ้ทั้งสองอบเค้ก และกบตัวน้อยก็อบเค้กแสนอร่อยถวายพระราชา เจ้าชายทรงประหลาดใจกับความสามารถที่ซ่อนเร้นของกบ จึงทรงถามถึงเรื่องนั้น และกบก็เปิดเผยว่าแท้จริงแล้วนางคือเจ้าหญิงอยู่ใต้หนังกบ ซึ่งเป็นการปลอมตัวที่พระมารดาของนาง ราชินีแห่งแสงผู้มีเวทมนตร์สร้างขึ้นเพื่อปกป้องนางจากศัตรู พระราชาจึงทรงเรียกพระโอรสและสะใภ้ทั้งสองมาร่วมงานเลี้ยงที่พระราชวัง กบตัวน้อยบอกเจ้าชายให้ไปก่อน และเมื่อพระบิดาถามถึงนาง ฝนก็จะเริ่มตก เมื่อฟ้าแลบ เจ้าชายให้บอกนางว่านางกำลังประดับประดาตัวเอง และเมื่อฟ้าร้อง นางกำลังจะมาที่พระราชวัง เหตุการณ์เป็นเช่นนั้น เจ้าชายแนะนำเจ้าสาวให้พระบิดารู้จัก และกระซิบเรื่องหนังกบให้พระราชาฟัง พระราชาทรงแนะนำให้พระโอรสเผาหนังกบ เจ้าชายก็ทำตามคำแนะนำและบอกเจ้าสาวเกี่ยวกับเรื่องนี้ เจ้าหญิงร้องไห้อย่างขมขื่น และในขณะที่เจ้าชายกำลังหลับ เจ้าหญิงก็กลายร่างเป็นเป็ดแล้วบินหนีไป เจ้าชายตื่นขึ้นในเช้าวันรุ่งขึ้นและเริ่มภารกิจตามหาอาณาจักรของราชินีแห่งแสง ในระหว่างภารกิจ เจ้าชายได้ผ่านบ้านของแม่มดสามตนชื่อจันด์ซา ซึ่งหมุนตัวบนขาไก่ แม่มดจันด์ซาแต่ละตนบอกเจ้าชายว่าเจ้าหญิงบินอยู่ในกระท่อมของพวกเธอในร่างเป็ด และเจ้าชายต้องซ่อนตัวเพื่อพาเจ้าหญิงกลับมา เจ้าชายล้มเหลวในสองบ้านแรก เนื่องจากเจ้าหญิงแปลงร่างเป็นสัตว์อื่นเพื่อหลบหนี แต่ในที่สุดก็พาเจ้าหญิงกลับมาได้ในบ้านที่สาม พวกเขากลับมาคืนดีกันและกลับไปยังอาณาจักรของบิดา^{[ 47 ]}

นักวิจัย Nora Marks Dauenhauer และ Richard L. Dauenhauer พบรูปแบบหนึ่งชื่อYuwaan Gagéetsซึ่ง Nora ได้ยินในวัยเด็กจาก นักเล่าเรื่องชาว Tlingitพวกเขาระบุว่านิทานเรื่องนี้เป็นของประเภทนิทาน ATU 402 (และส่วนที่สองเป็น ATU 400 "การตามหาภรรยาที่หายไป") และตั้งข้อสังเกตถึงความคล้ายคลึงกับนิทานรัสเซีย โดยพยายามติดตามการปรากฏของนิทานเรื่องนี้ในคลังนิทานของผู้เล่าเรื่อง^{[ 48 ]}

ในนิทานที่รวบรวมมาจากแหล่ง Surgut Khanty ( Ostyak ) ที่มีชื่อเรื่องว่าเจ้าหญิงกบ ข่านแห่ง เมือง โทเรมคนหนึ่งแก่ชราและบอกให้ลูกชายทั้งสามคนหาภรรยาโดยการยิงธนูไปแบบสุ่ม ไม่ว่าธนูจะตกที่ใด พวกเขาก็จะได้แต่งงานกับหญิงสาวคนนั้น เจ้าชายทั้งสามยิงธนูและตามรอยไป พี่ชายคนโตพบหญิงสาวข้างบ้านพ่อค้า พี่ชายคนกลางพบข้างพ่อค้าที่ร่ำรวยน้อยกว่า และพี่ชายคนเล็กพบในบึง เขาตามรอยเท้าไปและเข้าไปในกระท่อมไม้ไผ่ ที่นั่นเขาได้พบกับกบพูดได้ตัวหนึ่งซึ่งบอกให้เขาเตรียมตัวสำหรับงานแต่งงาน เพราะเมื่อนางมาถึง แผ่นดินจะสั่นสะเทือนและท้องฟ้าจะคำราม แต่เขาไม่ต้องกลัวอะไรเลย เจ้าหญิงทั้งสามกลับมาพบกับบิดาของพวกเธอ ซึ่งขอให้ลูกชายนำภรรยามาด้วย โดยให้นำขนมปังที่ดีที่สุดที่พวกเขาสามารถอบได้และเสื้อที่ดีที่สุดที่พวกเขาสามารถทอได้ ลูกสะใภ้ ของข่าน โทเรมก็ทำตามคำขอของเขา และเขาก็พอใจกับความพยายามของพวกเธอ แต่ยกย่องผลงานของเจ้าสาวของน้องคนเล็กเป็นพิเศษ ในที่สุด กบก็มางานแต่งงานตามที่สัญญาไว้ และแต่งงานกับเจ้าชายองค์สุดท้อง คืนหนึ่ง ภรรยาของข่านตื่นขึ้นมาและเห็นแสงสว่างจ้ามาจากห้องนอนของลูกชาย เธอแอบมองเข้าไปและเห็นหญิงสาวสวยคนหนึ่งสวมหนังกบอยู่ ด้วยความที่อยากให้หญิงสาวคนนั้นเป็นมนุษย์ตลอดไป ภรรยาของข่านจึงหยิบหนังกบแล้วโยนลงในกองไฟโดยไม่ได้ตั้งใจ หญิงสาวกบก็หายตัวไปในไม่ช้า เช้าวันรุ่งขึ้น เจ้าชายองค์ที่สามตื่นขึ้นมาและไม่เห็นภรรยา จึงตัดสินใจออกจากบ้านเพื่อตามหาเธอ เขาเดินผ่านป่าจนกระทั่งถึง "ถนนเหล็ก ถนนหิน" และเดินตามทางนั้นไปจนกระทั่งถึงกระท่อมของหญิงชราคนหนึ่ง หญิงชราต้อนรับเขา และเขาก็เล่าปัญหาของเขาให้ฟัง หญิงชราจึงแนะนำให้เขาเดินต่อไปจนถึงบ้านของพี่สาวคนกลางของเธอ ซึ่งอาจจะช่วยเขาได้ เจ้าชายไปที่บ้านหลังถัดไป แต่ดูเหมือนว่าน้องสาวคนกลางจะไม่สามารถช่วยเหลือเขาได้ ดังนั้นเธอจึงส่งเขาไปหาน้องสาวของเธอในกระท่อมหลังที่สาม เขาไปถึงบ้านหลังที่สาม ซึ่งหญิงชราคนที่สามบอกว่าภรรยาของเจ้าชายจะมาในเช้าวันรุ่งขึ้น ดังนั้นเขาควรซ่อนตัว เช้าวันรุ่งขึ้น หงส์ตัวหนึ่งบินเข้ามาทางหน้าต่างและบินวนรอบกระท่อม เจ้าชายออกมาจากที่ซ่อนและต่อสู้กับหงส์เพื่อดักจับมันไว้ในบ้านและไม่ปล่อยมันไป หลังจากต่อสู้กัน เขาก็สามารถทำให้หงส์สงบลงได้และพามันกลับไปยังอาณาจักรของเขา ที่ซึ่งพวกเขาสร้างบ้านเหล็กสำหรับตนเอง อย่างไรก็ตาม สิ่งนี้ทำให้พี่ชายของเขาอิจฉาและไปฟ้อง ข่าน โทเรมข่านจึงเรียกตัวลูกชายคนเล็กของเขามาและส่งเขาไปตามหาสิ่งของบางอย่างของปู่ของเขาในโลกเบื้องล่าง: อย่างแรกคือ "ไม้ดนตรี" ( พิณ ) และ "ไม้สตรี" (ไวโอลิน) ต่อมาคือไม้สำหรับร้องเพลงและไม้สำหรับเล่านิทาน เจ้าชายได้รับความช่วยเหลือจากพระมเหสีผู้ที่มอบหนทางให้เขาเข้าไปในโลกเบื้องล่าง (ประเภทนิทาน)ATU 465, "ชายคนหนึ่งถูกข่มเหงเพราะภรรยาที่สวยงามของเขา ") ^{[ 49 ]}

• การนำนิทานนี้มาเรียบเรียงเป็นวรรณกรรมได้รับการตีพิมพ์ในชื่อThe Wise Princess (A Russian Tale)ในThe Blue Rose Fairy Book (1911) โดยMaurice Baring ^{[ 50 ]}
• การแปลเรื่องราวโดยนักวาดภาพประกอบKatherine Pyle ได้รับการ ^ตีพิมพ์ในชื่อThe Frog Princess (A Russian Story) [ ^{51 ]}
• ภาพยนตร์โซเวียตเรื่อง Vasilisa the Beautiful ปี 1939 กำกับโดย Aleksandr Rouสร้างขึ้นจากโครงเรื่องนี้ นับเป็นภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์เรื่องแรกในสหภาพโซเวียตที่ใช้องค์ประกอบแฟนตาซี ซึ่งแตกต่างจาก รูปแบบ สมจริงที่ได้รับความนิยมทางการเมืองมานาน ^{[ 52 ]}
• ในปี 1953 ผู้กำกับมิคาอิล เซคาโนฟสกีเกิดความคิดที่จะนำนิทานพื้นบ้านยอดนิยมเรื่องนี้มาสร้างเป็นแอนิเมชั่น การผลิตใช้เวลาสองปี และฉายรอบปฐมทัศน์ในเดือนธันวาคม ปี 1954 ในปี 1996 เวอร์ชันนี้ของนิทานเรื่องนี้ถูกรวมอยู่ในภาพยนตร์เรื่อง "นิทานคลาสสิกจากทั่วโลก" ในรูปแบบวิดีโอ VHS ปัจจุบันภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับการบรรจุอยู่ในหมวดภาพยนตร์คลาสสิกของ " Soyuzmultfilm "
• ภาพยนตร์แอนิเมชั่นของโซเวียตเรื่อง "วาซิลิซ่าผู้สวยงาม"ปี 1977 ก็ดัดแปลงมาจากนิทานเรื่องนี้เช่นกัน
• โดยได้รับแรงบันดาลใจจากนิทานรัสเซีย วาซิลิซาปรากฏตัวเพื่อช่วยเหลือเฮลบอยในการต่อสู้กับโคเชอีในหนังสือการ์ตูนเรื่องHellboy: Darkness Callsปี 2007
• เจ้าหญิงกบปรากฏอยู่ในตอน " สุขสันต์ชั่วนิรันดร์: นิทานสำหรับเด็กทุกคน"โดยเรื่องราวเกิดขึ้นในชนบท ตอนนี้มีนักพากย์เสียงมากฝีมือ ได้แก่ จัสมิน กายในบทเจ้าหญิงกบไลลาห์, เกร็ ก คินเนียร์ ในบทเจ้าชายกาวิน, วอลเลซ แลงแฮม ในบทเจ้าชาย บ็อบ บี้, แม รี่กรอสในบทเอลิส และโบ บริดเจสในบทราชาบิ๊กแดดดี้
• นิทานภาษาฮังการีดัดแปลงเป็นตอนหนึ่งของซีรีส์โทรทัศน์ฮังการีMagyar népmesék ("นิทานพื้นบ้านฮังการี") ( hu ) โดยมีชื่อเรื่องMarci és az elátkozott királylány ("Martin and the Cursed Princess")
• นวนิยายแฟนตาซีเรื่อง Wildwood Dancingที่เขียนโดย Juliet Marillier ในปี 2007 ได้ขยายแนวคิดเรื่องเจ้าหญิงกับกบให้กว้างขึ้น

ดนตรี

เพลง "The Frog Princess"ซิงเกิลปี 1997 ของวงThe Divine Comedyดัดแปลงมาจากนิทานเรื่องเจ้าหญิงกบต้นฉบับ โดยผสมผสานประสบการณ์ส่วนตัวของผู้เล่าเรื่องเข้าไปด้วย

• เจ้าชายกบ
• เจ้าหญิงกับกบ
• วาซิลิซา (ชื่อ)
• พุดด็อกกี้

• เจ้าหญิงกบในยูทูบ
• เจ้าหญิงผู้ฉลาด (หนังสือเทพนิยายกุหลาบสีน้ำเงิน)จาก Project Gutenberg