ราชวงศ์ที่หกแห่งอียิปต์
ราชวงศ์ ที่หก แห่งอียิปต์โบราณ (เขียนว่าราชวงศ์ที่6 ) ร่วมกับ ราชวงศ์ ที่สามสี่และห้าประกอบกันเป็นอาณาจักรเก่าของอียิปต์ในยุคราชวงศ์
ประวัติศาสตร์
ราชวงศ์ที่หกถือเป็นราชวงศ์สุดท้ายของอาณาจักรเก่าตามที่ผู้เชี่ยวชาญหลายท่านระบุไว้ แม้ว่าThe Oxford History of Ancient Egypt [ 1 ]จะรวมราชวงศ์ที่ 7และ8 ไว้ ในอาณาจักรเก่าด้วย ก็ตาม มาเนโธเขียนว่ากษัตริย์เหล่านี้ปกครองจากเมมฟิสเนื่องจากพีระมิดของพวกเขาสร้างขึ้นที่ซัคคาราซึ่งอยู่ใกล้กับเมมฟิสมาก[ 2 ]
ในสมัยราชวงศ์ที่ห้า สถาบันทางศาสนาได้สถาปนาตนเองเป็นพลังที่โดดเด่นในสังคม[ 3 ]แนวโน้มการเติบโตของระบบราชการและนักบวช และการลดลงของอำนาจของฟาโรห์ได้เกิดขึ้นในรัชสมัยของเนเฟอร์ริร์คาเร คาไก[ 4 ]ใน รัชสมัยของ เจดคาเร อิเซซีข้าราชการได้รับอำนาจมากขึ้น ซึ่งเห็นได้จากสุสานส่วนตัวอันหรูหราที่พวกเขาสร้างขึ้น ซึ่งในที่สุดก็นำไปสู่การสร้างระบบศักดินา[ 5 ]แนวโน้มที่เกิดขึ้นเหล่านี้—การกระจายอำนาจ ควบคู่กับการเติบโตของระบบราชการ—ทวีความรุนแรงขึ้นในช่วงสามทศวรรษของ รัชสมัยของ อูนาสซึ่งยังได้เห็นความตกต่ำทางเศรษฐกิจด้วย[ 6 ]สิ่งนี้ยังคงดำเนินต่อไปในราชวงศ์ที่หก นำไปสู่ ช่วงเปลี่ยน ผ่านครั้งแรก[ 7 ]
ฟาโรห์
ฟาโรห์ที่รู้จักของราชวงศ์ที่หกมีรายชื่ออยู่ในตารางด้านล่าง[ 8 ]มาเนโธระบุว่าราชวงศ์นี้มี รัชกาล 203 ปี ตั้งแต่เทติถึงนิโตคริส ในขณะที่คัมภีร์ตูรินกำหนดรัชกาลไว้ที่ 181 ปี แต่หากรวมกษัตริย์อีกสามพระองค์ที่สิ้นสุดที่อาบา – หากไม่นับรัชสมัยของ กษัตริย์ ราชวงศ์ที่แปด ที่เพิ่มเข้า มา รัชกาลจะลดลงเหลือ 155 ปี[ 9 ]การประมาณการนี้แตกต่างกันไปตามนักวิชาการและแหล่งที่มา[ a ]
| โนเมน (ชื่อบุคคล) | ชื่อนำหน้า (ชื่อราชบัลลังก์) [ 17 ] | ชื่อของฮอรัส | ภาพ | วันที่เสนอ | ระยะเวลาการครองราชย์โดยประมาณ | พีระมิด | ราชินี |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| เทติ | เทติ | เซเฮเตปตาวี |  | 2345–2333 ปีก่อนคริสตกาล | Manetho : 30–33 ปีRoyal Turin Canon (RTC): < 7 เดือนจำนวนโค : 6 = 12–13 ปี[ 9 ] [ 18 ] | พีระมิดแห่งเทติที่ซัคคารา | อิปุต อีคูอิต เคนท์เคาส์ ที่ 4 เนธ |
| ผู้ใช้ | (ไม่ทราบ) | (ไม่ทราบ) |  | 2333–2331 ปีก่อนคริสตกาล | มาเนโธ: ไม่ได้รับการรับรอง[ 19 ]อาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับการฆาตกรรมของเทติ[ 20 ] RTC: อาจสูญหายไปในช่องว่าง[ 21 ]จำนวนปศุสัตว์: ไม่ทราบ สูญหายไปในช่องว่าง(?) [ 22 ] | ||
| เปปี้ ไอ | เนเฟอร์ซาฮอร์ (เดิม) เมเรนเร (ภายหลัง) | เมริทาวี |  | 2331–2287 ปีก่อนคริสตกาล | มาเนโธ: 52 ปี[ 9 ] RTC: 20 หรือ 44 ปี[ 23 ]จำนวนวัว: ลำดับที่ 25 = 49–50 ปี[ 24 ] | พีระมิดแห่ง Pepi I ใน Saqqaraใต้ | Ankhesenpepi I Ankhesenpepi II Nubwenet Meritites IV Inenek-Inti Mehaa Nedjeftet |
| เนมเตียมซาฟ ไอ | เมเรนเร | อังค์เคา |  | 2287–2278 ปีก่อนคริสตกาล | มาเนโธ: 7 ปีอาร์ทีซี: 6 ปีจำนวนวัว: ปีที่ 5 + 1 ปี = 10 ปี[ 25 ] | พีระมิดแห่ง Merenreใน South Saqqara | อังเคเซนเปปิที่ 2 |
| เปปิ II | เนเฟอร์คาเร | เน็ตเจอร์เคา |  | 2278–2184 ปีก่อนคริสตกาล | มาเนโธ: 94 ปีRTC: > 90 ปีจำนวนวัว: ลำดับที่ 33 = 64–66 ปี[ 26 ] [ 27 ] | พีระมิดแห่ง Pepi II ใน Saqqaraใต้ | Neith Iput II Ankhesenpepi III Ankhesenpepi IV Udjebten |
| เนมเตียมซาฟที่ 2 | Merenre [Nemty?]emsaf | (ไม่ทราบ) |  | 2184 ปีก่อนคริสตกาล | มาเนโธ: 1 ปี[ 28 ] [ 27 ]อาร์ทีซี: 1 ปี 1 เดือน[ 29 ] | ||
| เน็ตเจอร์คาเรหรือไนโตคริส | สิปทาห์ | (ไม่ทราบ) |  | 2184–2181 ปีก่อนคริสตกาล | มาเนโธ: นิโตคริสเป็นเวลา 12 ปี[ 28 ] RTC: เดิมทีคิดว่าระบุถึงนิโตคริส[ 30 ]แต่การศึกษาปาปิรัสเมื่อเร็วๆ นี้ได้เปลี่ยนการประเมินนี้ให้เป็นเน็ตเจอร์คาเร ซึ่งได้รับการยืนยันในรายชื่อกษัตริย์แห่งอาบีดอสเช่นกัน[ 31 ] |
เทติ
Teti ได้รับการระบุว่าเป็นกษัตริย์องค์แรกของราชวงศ์ที่หก[ 32 ] [ 20 ]โดย Manetho หลังจากสิ้นสุดรัชสมัยของ Unas [ 32 ]เขาขึ้นครองราชย์ในศตวรรษที่ 23 ก่อนคริสต์ศักราช[ 33 ]
มาเนโธ[ 34 ]กำหนดระยะเวลาการครองราชย์ของเทติไว้ที่ 30 หรือ 33 ปี ซึ่งไม่น่าจะเป็นไปได้ เนื่องจากไม่มีหลักฐาน การเฉลิมฉลอง เทศกาลเซด และวันที่บันทึกล่าสุดตรงกับการนับปศุสัตว์ครั้งที่ 6 ซึ่งตรงกับช่วง 12 หรือ 13 ปีในรัชสมัยของพระองค์ ราชสำนักแห่งตูริน (RTC) ให้การประมาณการที่ไม่น่าจะเป็นไปได้อีกประการหนึ่งคือเจ็ดเดือน[ 18 ]นักโบราณคดี ฮาร์ทวิก อัลเทนมุลเลอร์ ได้ทำการวิเคราะห์ระหว่างมาเนโธและบันทึกการนับปศุสัตว์เพื่อเสนอระยะเวลาการครองราชย์ประมาณ 23 ปี[ 34 ]นักอียิปต์วิทยา ปีเตอร์ เคลย์ตัน และวิลเลียม สมิธ ระบุว่า รัชสมัยของพระองค์มีระยะเวลา 12 ปี[ 35 ] [ 36 ] [ b ]
ความสัมพันธ์ระหว่างเทติและบรรพบุรุษของเขายังคงไม่ชัดเจน แต่ เชื่อกันว่า อิพุต ภรรยาของเขา เป็นธิดาของอูนาส [ 32 ] [ 36 ] ซึ่งหมายความว่าเทติขึ้นครองราชย์ในฐานะลูกเขยของอูนาส[ 34 ]การขึ้นครองราชย์ของเขาช่วยแก้ไขวิกฤตการสืบทอดตำแหน่งที่อาจเกิดขึ้นได้ เนื่องจากอูนาสเสียชีวิตโดยไม่มีทายาทชาย[ 7 ]เทติใช้ชื่อเซเฮเตปตาวี (ซึ่งหมายถึง "ผู้ที่ทำให้สองแผ่นดินสงบสุข") ซึ่งเป็นชื่อของเทพฮอรัส เพื่อสถาปนารัชสมัยของเขาให้เป็นรัชสมัยแห่งความสามัคคีทางการเมืองที่ได้รับการฟื้นฟู[ 35 ]การเปลี่ยนผ่านดูเหมือนจะเกิดขึ้นอย่างราบรื่น[ 36 ] [ 20 ]และเทติยังคงรักษาข้าราชการจากบรรพบุรุษของราชวงศ์ที่ห้าไว้ เช่น เสนาบดีเมฮูและคาเกมนี ซึ่งเริ่มต้นอาชีพภายใต้เจดคาเร อิเซซี[ 34 ]ถึงกระนั้น RTC ก็ยังแทรกช่องว่างระหว่าง Unas และ Teti ซึ่ง Jaromìr Malek นักอียิปต์วิทยาโต้แย้งว่าเกี่ยวข้องกับ "การเปลี่ยนแปลงที่ตั้งของเมืองหลวงและที่ประทับของราชวงศ์" [ 32 ]เมืองหลวงย้ายจาก "กำแพงขาว" ไปยังชานเมืองที่มีประชากรหนาแน่นทางใต้ไปยัง "Djed-isut" ซึ่งมาจากชื่อพีระมิดและเมืองพีระมิดของ Teti และตั้งอยู่ทางตะวันออกของอนุสาวรีย์ ที่ประทับของราชวงศ์อาจอยู่ทางใต้ลงไปอีก ในหุบเขาที่อยู่ห่างออกไปและข้ามทะเลสาบจากเมือง ทางตะวันออกของ Saqqara ใต้ ซึ่งเป็นที่ตั้งของพีระมิดของ Djedkare Isesi และ Pepi I [ 39 ]
เทติให้เซเชเชต ลูกสาวของเขา แต่งงานกับเมเรรูกา หนึ่งในเสนาบดีและต่อมาเป็นหัวหน้านักบวช ซึ่งเป็นสัญญาณที่ชัดเจนถึงความสนใจของเขาในการร่วมมือกับชนชั้นสูง[ 40 ]เมเรรูกาถูกฝังไว้ใกล้กับพีระมิดของเทติ ในสุสานอันหรูหราในซัคคาราเหนือ[ 18 ] [ 35 ]ในฐานะส่วนหนึ่งของนโยบายการสร้างสันติภาพ เทติได้ออกพระราชกฤษฎีกายกเว้นภาษีให้กับวิหารที่อบีดอส เขาเป็นผู้ปกครองคนแรกที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับลัทธิฮาธอร์ที่เดนเดรา[ 18 ]ในต่างประเทศ เทติยังคงรักษาความสัมพันธ์ทางการค้ากับไบลอสและนูเบีย[ 35 ]
Teti ได้สั่งให้สร้างพีระมิดที่ Saqqara ทางเหนือ พีระมิดของเขาสร้างตามมาตรฐานที่กำหนดโดย Djedkare Isesi โดยมีฐานยาว78.5 เมตร (258 ฟุต; 150 ลูกบาศก์เมตร)บรรจบกันที่ยอดที่มุมประมาณ 53° และมีความสูงยอด52.5 เมตร (172 ฟุต; 100 ลูกบาศก์เมตร) [ 41 ]โครงสร้างภายในของพีระมิดนั้นคล้ายคลึงกับของ Unas และ Djedkare Isesi มาก โดยมีทางเดินลงและทางเดินแนวนอนที่มีประตูเหล็กหินแกรนิตสามบานคอยเฝ้าอยู่ตรงกลาง นำไปสู่ห้องโถงด้านหน้าซึ่งด้านตะวันออกขนาบข้างด้วยserdabที่มีช่องเว้าสามช่อง และด้านตะวันตกขนาบข้างด้วยห้องฝังศพที่มีโลงศพ[ 42 ]ผนังของห้องและส่วนหนึ่งของทางเดินแนวนอนมีการจารึกข้อความพีระมิด ไว้ เช่นเดียวกับในพีระมิดของ Unas [ 43 ]วิหารศพ ยกเว้นทางเข้า เป็นไปตามแผนผังพื้นฐานเดียวกันกับบรรพบุรุษของเขา[ 43 ] [ 44 ]กลุ่มอาคารประกอบด้วยพีระมิดบูชาทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของพีระมิด โดยมีฐานยาว15.7 เมตร(52 ฟุต; 30 ลูกบาศก์เมตร) [ 45 ]ทางเดินที่เชื่อมไปยังวิหารศพยังไม่ได้ขุดค้น[ 44 ]ในขณะที่วิหารหุบเขาและเมืองพีระมิดหายไปทั้งหมด[ 43 ]พีระมิดของเทติกลายเป็นที่ตั้งของสุสานขนาดใหญ่ และรวมถึงพีระมิดของภรรยาของเขา เนธ และอิพุต มารดาของเปปิที่1 [ 46 ] [ 47 ]โครงกระดูกของอิพุตถูกค้นพบฝังอยู่ในพีระมิดของเธอในโลงศพไม้[ 46 ]
มาเนโธอ้างว่าเทติถูกลอบสังหารโดยองครักษ์ แต่ไม่มีแหล่งข้อมูลร่วมสมัยใดยืนยันเรื่องนี้[ 35 ] [ 48 ]หากเรื่องราวนี้เป็นจริง ก็อาจอธิบายถึงการอ้างอิงถึงผู้ปกครองชั่วคราวอย่างยูเซอร์คาเรซึ่งเชื่อกันว่าครองราชย์ในช่วงสั้นๆ ระหว่างเทติและเปปิ ที่ 1 [ 35 ]ยูเซอร์คาเรได้รับการกล่าวถึงในราชสำนักตูรินและรายชื่อกษัตริย์แห่งอาบีดอส และมีการกล่าวถึงในเอกสารร่วมสมัยหลายฉบับ[ 18 ]
เปปี้ ไอ
ในสมัยราชวงศ์นี้ มีการส่งคณะสำรวจไปยังวาดีมาฆาราในคาบสมุทรไซนายเพื่อขุดหาหินเทอร์ควอยซ์และทองแดงรวมถึงเหมืองที่ฮัตนูบและวาดีฮัมมามัต ฟาโรห์เจดการาได้ส่งคณะสำรวจทางการค้าไปทางใต้สู่ปุนต์และทางเหนือสู่ไบลอสและเปปิที่ 1 ได้ส่งคณะสำรวจไม่เพียงแต่ไปยังสถานที่เหล่านี้เท่านั้น แต่ยังไปไกลถึงเอ็บลา ใน ซีเรียในปัจจุบัน อีก ด้วย
เปปิ II
สมาชิกที่โดดเด่นที่สุดของราชวงศ์นี้คือเปปิ ที่ 2ซึ่งครองราชย์นานถึง 94 ปี[ 49 ]
เนติเคอร์ตี้
หญิงผู้นี้ ซึ่งรู้จักกันในนามภาษากรีก ว่า นิทอคริสเชื่อกันว่าผู้เชี่ยวชาญบางคนไม่เพียงแต่เป็นฟาโรห์หญิงองค์แรกเท่านั้น แต่ยังเป็นราชินีองค์แรกของโลกด้วย แม้ว่าในปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันแล้วว่าชื่อของเธอเป็นการแปลผิดจากชื่อของกษัตริย์เนติเคอร์ตี ซิปตาห์
แผนผังครอบครัว
การขึ้นมามีอำนาจของชนชั้นขุนนาง
ด้วยจำนวนจารึกชีวประวัติที่เพิ่มขึ้นในสุสานที่ไม่ใช่ของราชวงศ์[ 50 ]ความรู้ทางวิชาการของเราเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ร่วมสมัยในอียิปต์จึงขยายวงกว้างขึ้น[ 51 ]มีการยืนยันสมัยใหม่เกี่ยวกับบันทึกที่อธิบายถึงแผนการที่ไม่ประสบความสำเร็จต่อเปปิ ที่ 1 [ 52 ]และจดหมายที่เขียนโดยกษัตริย์หนุ่มเปปิ ที่ 2ซึ่งแสดงความตื่นเต้นที่การเดินทางสำรวจครั้งหนึ่งของเขาจะกลับมาพร้อมกับคนแคระนักเต้นจากดินแดนยามซึ่งตั้งอยู่ทางใต้ของนูเบีย[ 53 ]
จารึกสุสานที่ไม่ใช่ของเชื้อพระวงศ์เหล่านี้เป็นตัวอย่างหนึ่งของอำนาจที่เพิ่มขึ้นของขุนนาง ซึ่งยิ่งทำให้การปกครองแบบเบ็ดเสร็จของกษัตริย์อ่อนแอลงไปอีก ด้วยเหตุนี้ จึงเชื่อกันว่าหลังจากที่พระเจ้าเปปิที่ 2 ผู้ทรงครองราชย์ยาวนานสิ้นพระชนม์ ขุนนางบริวารของพระองค์ก็มีอำนาจมากพอที่จะต่อต้านอำนาจของผู้สืบทอดตำแหน่งต่อจากพระองค์ นี่อาจเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ราชอาณาจักรเก่าเสื่อมถอยลงอย่างรวดเร็ว
การเปรียบเทียบรายชื่อผู้ครองราชย์
รายชื่อกษัตริย์โบราณมีความเห็นพ้องกันในลำดับของกษัตริย์ในราชวงศ์นี้ แม้ว่าบางครั้งจะไม่มีการกล่าวถึง พระเจ้า อูเซอร์คาเร ก็ตาม นอกจากนี้ แผ่นจารึกซักการายังละเว้นกษัตริย์ทั้งหมดที่ครองราชย์หลังจากพระเจ้าเปปิที่ 2และก่อนสมัยราชอาณาจักรกลางของอียิปต์รายชื่อกษัตริย์แห่งคาร์นักนั้นคัดเลือกมาอย่างจำกัดมากส่วนรายชื่อกษัตริย์แห่งตูริน นั้น อยู่ในสภาพที่ไม่สมบูรณ์ และชื่อของกษัตริย์ส่วนใหญ่ในราชวงศ์นี้ได้สูญหายไปแล้ว
| ฟาโรห์ในประวัติศาสตร์ | รายชื่อกษัตริย์แห่งอาบีดอส | รายชื่อกษัตริย์แห่งคาร์นัก | ยาเม็ดซักการา | รายชื่อกษัตริย์แห่งตูริน[ 54 ] | มาเนโธ[ 55 ] | รัชสมัยหลายปี | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| รายชื่อตูริน[ 54 ] | มาเนโธ[ 55 ] | ||||||
| เทติ | เทติ | เทติ | เทติ | ชื่อหายไป | โอโทส์ | ไม่ทราบปี 6 เดือน 21 วัน | 30 |
| ผู้ใช้ | ผู้ใช้ | – | – | ชื่อหายไป | – | สูญหาย | – |
| เปปิ ไอ เมรีเร | เมรีร์ | เปปิ | เปปิ | ชื่อหายไป | ฟิออส | 20 ปี | 53 |
| Merenre Nemtyemsaf I | เมเรนเร | เมเรนเร | เมเรนเร | ชื่อหายไป | เมทูซูฟิส | อายุ 44 ปี | 7 |
| เปปิที่ 2 เนเฟอร์คาเร | เนเฟอร์คาเร | – | เนเฟอร์คาเร | ชื่อหายไป | ฟิออปส์ | อายุ 90 ปีขึ้นไป | 94 |
| เมเรนเร เนมเตียมซาฟที่ 2 | เมเรนเร แซมซาฟ | – | – | ชื่อหายไป | เมนเทซูฟิส | 1 ปี 1 เดือน | 1 |
| เน็ตเจอร์คาเร ซิปตาห์ | เน็ตเจริคาเร | – | – | เนติเคอร์ตี้ ซิปตาห์ | นิโตคริส | สูญหาย | 12 |
ลำดับเหตุการณ์ราชวงศ์ที่หก
หมายเหตุ
- ↑ช่วงเวลาของราชวงศ์ที่หกที่เสนอ: ประมาณ 2460–2200 ปีก่อนคริสตกาล [ 10 ]ประมาณ 2374–2200 ปีก่อนคริสตกาล [ 9 ]ประมาณ 2370–2190 ปีก่อนคริสตกาล [ 11 ]ประมาณ 2345–2181 ปีก่อนคริสตกาล [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ]ประมาณ 2323–2150 ปีก่อนคริสตกาล [ 15 ] [ 16 ]ประมาณ 2282–2117 ปีก่อนคริสตกาล [ 8 ]
- ↑วันที่เสนอสำหรับการครองราชย์ของเทติ: ประมาณ 2374–2354 ปีก่อนคริสตกาล [ 34 ]ประมาณ 2345–2333 ปีก่อนคริสตกาล [ 35 ]ประมาณ 2345–2323 ปีก่อนคริสตกาล [ 32 ] [ 37 ]ประมาณ 2323–2191 ปีก่อนคริสตกาล [ 15 ] [ 16 ]ประมาณ 2282–2270 ปีก่อนคริสตกาล [ 38 ]
- ↑อีกทางเลือกหนึ่ง เปปิที่ 2 อาจเป็นโอรสของเปปิที่ 1 และอังเคเซนเปปิที่ 2
แหล่งที่มา
- อัลเลน, เจมส์; อัลเลน, ซูซาน; แอนเดอร์สัน, จูลี; และ คณะ (1999). ศิลปะอียิปต์ในยุคพีระมิด . นิวยอร์ก: พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน. ISBN 978-0-8109-6543-0. OCLC 41431623 .
- อัลเทนมุลเลอร์, ฮาร์ทวิก (2001). "อาณาจักรเก่า: ราชวงศ์ที่หก". ในเรดฟอร์ด, โดนัลด์ บี. (บรรณาธิการ). สารานุกรมอียิปต์โบราณฉบับออกซ์ฟอร์ด เล่ม 2.ออกซ์ฟอร์ด: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด. หน้า601–605 . ISBN 978-0-19-510234-5.
- เบเกอร์, ดาร์เรล ดี. (2008). สารานุกรมฟาโรห์: เล่มที่ 1 - สมัยก่อนราชวงศ์ถึงราชวงศ์ที่ 20 3300–1069 ปีก่อนคริสตกาล . ลอนดอน: สเตซี อินเตอร์เนชั่นแนล. ISBN 978-1-905299-37-9.
- บาร์ด, แคธรีน , บรรณาธิการ (1999). สารานุกรมโบราณคดีอียิปต์โบราณ . ลอนดอน; นิวยอร์ก: รูทเลดจ์. ISBN 978-0-203-98283-9.
- บอด, มิเชล; โดเบรฟ, วาสซิล (1995) "De nouvelles annales de l'Ancien Empire égyptien. Une "Pierre de Palerme" pour la VIe dynastie" Bulletin de l'Institut Français d'Archéologie Orientale (เป็นภาษาฝรั่งเศส) 95 : 23– 92. ISSN 0255-0962 .
- เคลย์ตัน, ปีเตอร์ เอ. (1994). พงศาวดารแห่งฟาโรห์ . ลอนดอน: เทมส์ แอนด์ ฮัดสัน. ISBN 978-0-500-05074-3.
- ดอดสัน, ไอดัน ; ฮิลตัน, ไดแอน (2004). ราชวงศ์อียิปต์โบราณฉบับสมบูรณ์ . ลอนดอน: เทมส์ แอนด์ ฮัดสัน. ISBN 978-0-500-05128-3.
- กริมัล, นิโคลัส (1992). ประวัติศาสตร์อียิปต์โบราณ . แปลโดย เอียน ชอว์. อ็อกซ์ฟอร์ด: สำนักพิมพ์แบล็กเวลล์. ISBN 978-0-631-19396-8.
- คานาวาติ, นากิบ (2003). แผนการสมคบคิดในพระราชวังอียิปต์: จากยูนิสถึงเปปีที่ 1.ลอนดอน: รูทเลดจ์. ISBN 0-203-16673-6.
- เลอแคลนต์, ฌอง (1999). "ประวัติศาสตร์โดยสังเขปของอาณาจักรเก่า" ศิลปะอียิปต์ในยุคพีระมิดนิวยอร์ก: พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน หน้า3–12 . ISBN 978-0-8109-6543-0. OCLC 41431623 .
- เลห์เนอร์, มาร์ค (2008). พีระมิดฉบับสมบูรณ์ . นิวยอร์ก: เทมส์ แอนด์ ฮัดสัน. ISBN 978-0-500-28547-3.
- เลโปรฮอน, โรนัลด์ เจ. (2013). พระนามอันยิ่งใหญ่: พระยศศักดิ์ของกษัตริย์อียิปต์โบราณเล่มที่ 33 ของงานเขียนจากโลกโบราณ แอตแลนตา: สมาคมวรรณคดีพระคัมภีร์ISBN 978-1-589-83736-2.
- มาเลก, จาโรมีร์ (2003). "อาณาจักรเก่า (ประมาณ 2686–2160 ปีก่อนคริสตกาล)"ใน ชอว์, เอียน (บรรณาธิการ). ประวัติศาสตร์อียิปต์โบราณฉบับออกซ์ฟอร์ด . สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด. หน้า83–107 . ISBN 978-0-19-815034-3.
- มาเนโท; วัดด์เดลล์, วิลเลียม กิลแลน (1964) อะอียิปต์ิกา . ห้องสมุดคลาสสิก Loeb, 350 เคมบริดจ์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดโอซีแอลซี1067847872 .
- ไรโฮลต์, คิม (1997). สถานการณ์ทางการเมืองในอียิปต์ในช่วงยุคกลางที่สอง ประมาณ ค.ศ. 1800–1550 ก่อนคริสต์ศักราชสำนักพิมพ์ CNI เล่มที่ 20 โคเปนเฮเกน: สถาบันคาร์สเตน นีบูร์เพื่อการศึกษาตะวันออกใกล้: สำนักพิมพ์พิพิธภัณฑ์ทัสคูลัมISBN 87-7289-421-0.
{{cite book}}: CS1 maint: ตำแหน่งผู้เผยแพร่ ( ลิงก์ ) - Shaw, Ian, บรรณาธิการ (2003). ประวัติศาสตร์อียิปต์โบราณฉบับออกซ์ฟอร์ด . ออกซ์ฟอร์ด: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด. ISBN 978-0-19-815034-3.
- สมิธ, วิลเลียม สตีเวนสัน (1962). " ศตวรรษที่ 14: อาณาจักรเก่าในอียิปต์และจุดเริ่มต้นของยุคกลางตอนต้น" ประวัติศาสตร์โบราณเคมบริดจ์เล่ม 1. เคมบริดจ์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ หน้า1–72 . OCLC 879104162
- ธีส, คริสตอฟเฟอร์ (2010) คาห์ล, โจเคม ; โคลธ, นิโคล (บรรณาธิการ). "Die Pyramiden der Ersten Zwischenzeit, Nach philologischen และ Archäologischen Quellen" Studien zur Altägyptischen Kultur (ภาษาเยอรมัน) วงดนตรี 39. ฮัมบวร์ก: เฮลมุท บุสเคอ แวร์แลก: 321– 339. ISBN 978-3-87548-584-4ISSN 0340-2215
- เวอร์เนอร์, มิโรสลาฟ (2001b). "อาณาจักรเก่า". ใน เรดฟอร์ด, โดนัลด์ บี. (บรรณาธิการ). สารานุกรมอียิปต์โบราณฉบับออกซ์ฟอร์ด เล่ม 2.ออกซ์ฟอร์ด: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด. หน้า585–591 . ISBN 978-0-19-510234-5.
- เวอร์เนอร์, มิโรสลาฟ (2001d). พีระมิด: ความลึกลับ วัฒนธรรม และวิทยาศาสตร์ของอนุสาวรีย์อันยิ่งใหญ่แห่งอียิปต์ . นิวยอร์ก: สำนักพิมพ์โกรฟ. ISBN 978-0-8021-1703-8.