Codex Cairensis (หรือ: Codex Prophetarum Cairensis , Cairo Codex of the Prophets ) เป็นต้นฉบับภาษาฮีบรู ที่บรรจุข้อความฉบับสมบูรณ์ของNevi'im (ผู้เผยพระวจนะ) ใน พระคัมภีร์ฮีบรูตามธรรมเนียมแล้วได้มีการอธิบายว่าเป็น "ต้นฉบับภาษาฮีบรูที่เก่าแก่ที่สุดของพระคัมภีร์ที่ตกทอดมาถึงเรา" ^{[ 1 ]}แต่การวิจัยสมัยใหม่ดูเหมือนจะบ่งชี้ว่ามีอายุในศตวรรษที่ 11 มากกว่าปี ค.ศ. 895 ที่เขียนไว้ในคำลงท้าย [ ^{2 ] ประกอบด้วย}หนังสือของผู้เผยพระวจนะยุคแรก ( โยชูวาผู้พิพากษาซามูเอลและกษัตริย์ ) และผู้เผยพระวจนะยุคหลัง ( อิสยาห์ เยเร มีย์ เอเสเคียลและหนังสือผู้เผยพระวจนะน้อยสิบสองคน ) ประกอบด้วย 575 หน้า รวมทั้ง หน้าพรม 13 หน้า^{[ 3 ]}

ตามคำลงท้ายของต้นฉบับ ระบุว่าเขียนขึ้นโดยสมบูรณ์พร้อมนิกกุดโดยโมเสส เบน อาเชอร์ในเมืองทิเบเรียส "เมื่อสิ้นปี ค.ศ. 827 หลังจากการทำลายวิหารที่สอง " ^{[ 4 ]} (ซึ่งตรงกับปี ค.ศ. 895 ในรัชสมัยของกาหลิบอับบาซิดอัล-มุอ์ทาดิด ) ต้นฉบับนี้ถูกมอบเป็นของขวัญให้แก่ชุมชนคาราอิตในเยรูซาเลมและต่อมาถูกปล้นโดยพวกครูเซเดอร์ในปี ค.ศ. 1099 ต่อมาได้รับการไถ่คืนและตกเป็นของชุมชนคาราอิตในไคโรเมื่อชาวยิวคาราอิตออกจากอียิปต์ พวกเขาได้ฝากต้นฉบับไว้ที่มหาวิทยาลัยฮีบรูแห่งเยรูซาเลม ในปี ค.ศ. 1983 ซึ่งเก็บรักษาไว้ในห้องที่ปลอดภัยบนชั้นล่างของคอลเลกชันต้นฉบับภาษาฮีบรู^{[ 5 ]}ต้นฉบับนี้ถูกนำกลับมายังเยรูซาเลมโดยคณะกรรมการจำนวน 6 คน

แม้ว่าตามคำลงท้ายของต้นฉบับระบุว่าคัมภีร์เล่มนี้เขียนโดยสมาชิกในตระกูลเบน อาเชอร์ แต่ลาซาร์ ลิปชุตซ์และคนอื่นๆ สังเกตว่า ภายใต้ขนบธรรมเนียม มาโซเรติก คัมภีร์ไคเรนซิสดูเหมือนจะมีความใกล้ชิดกับเบน นัฟทาลีมากกว่าแอรอน เบน โมเสส เบน อาเชอร์

ในขณะที่นักวิชาการบางคนมองว่านี่เป็นข้อโต้แย้งต่อความถูกต้องแท้จริงของเอกสารนี้โมเช โกเชน-ก็อตต์สไตน์กลับสันนิษฐานว่าเบน นัฟทาลี ยึดมั่นในระบบของโมเสส เบน อาเชอร์ มากกว่าบุตรชายของโมเสสเอง คือ อารอน เบน โมเสส เบน อาเชอร์ ผู้ซึ่งแก้ไขและเพิ่มเติมเครื่องหมายวรรคตอนลงใน คัมภีร์อะเลปโป

เมื่อไม่นานมานี้ การหาอายุด้วย คาร์บอนกัมมันตรังสีและเทคนิคทางวิทยาศาสตร์อื่นๆทำให้เกิดข้อสงสัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับความถูกต้อง^{[ 2 ]}หลังจากการตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์ ได้มีการระบุว่าผู้เขียนต้องเป็นคนละคนกับผู้เปล่งเสียงและต้นฉบับต้องมีอายุอยู่ในช่วงศตวรรษที่ 11 ไม่ใช่ศตวรรษที่ 9 ^{[ 2 ]}

อุมแบร์โต คาสซูโตอาศัยคัมภีร์เล่มนี้เป็นหลักในการจัดพิมพ์คัมภีร์มาโซเรติก ฉบับของเขา ซึ่งหมายความว่าในส่วนของศาสดาพยากรณ์ ฉบับของเขาจึงใกล้เคียงกับธรรมเนียมเบน นาฟทาลีมากกว่าในส่วนของโตราห์หรือคัมภีร์อื่นๆ

ระหว่างปี 1979 ถึง 1992 ฉบับพิมพ์ Princeps of the Codex (ข้อความและ Masorahs) ได้รับการตีพิมพ์โดยทีมนักวิชาการชาวสเปน ดู F. Pérez Castro et alia, El Códice de Profetas de El Cairo, Textos y Estudios "Cardenal Cisneros" , CSIC, 8 vols., Madrid 1979–92

• รายชื่อต้นฉบับพระคัมภีร์ฮิบรู
  • อเลปโปโคเด็กซ์
  • เลนินกราดโคเด็กซ์
  • โคเด็กซ์ ซาสซูน
  • โคเด็กซ์ โอเรียนเต็ลส์
  • ปัญจาภิธานดามัสกัส
  • ม้วนหนังสือทะเลเดดซี

• เวิร์ทไวน์, เอิร์นส์ (1974) Der Text des Alten Testaments (ภาษาเยอรมัน) (ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 4) สตุ๊ตการ์ทไอเอสบีเอ็น 3-438-06006-X.{{cite book}}: CS1 maint: ไม่พบตำแหน่งผู้เผยแพร่ ( ลิงก์ )
• ทัลมอน, เชมารีอาฮู , เอ็ด. (2547) โครงการพระคัมภีร์มหาวิทยาลัยฮิบรู กรุงเยรูซาเล ม: สำนักพิมพ์ Magnes ของมหาวิทยาลัยฮิบรูไอเอสบีเอ็น 965-493-186-9.
• เยวิน ประเทศอิสราเอล (1980). บทนำสู่มาโซราห์ไทเบเรียน แปลโดยเรเวลล์ อีเจISBN 0-89130-373-1.
• คาห์เล, พอล อี. (1959) ไคโรเจนิซา (ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2) ออกซ์ฟอร์ด: เบซิล แบล็คเวลล์. อซิน B0024YG33S .

• ฉบับพิมพ์ซ้ำเยรูซาเลม 1971