ปลายแหลม (กายวิภาคศาสตร์)
คัสป์ (cusp)คือส่วนที่แหลม ยื่นออกมา หรือนูนขึ้น ในสัตว์มักใช้หมายถึงส่วนที่นูนขึ้นบนส่วนยอดของฟันแนวคิดนี้ยังใช้กับกลีบของลิ้นหัวใจทั้งสี่ด้วยลิ้นหัวใจไมทรัลซึ่งมีสองคัสป์เรียกอีกอย่างว่าลิ้นหัวใจไบคัสปิด และลิ้นหัวใจไตรคัสปิดมีสามคัสป์
ในมนุษย์
ปุ่มฟัน (cusp) คือ ส่วนที่นูนขึ้นมาจากด้านบดเคี้ยว หรือด้านตัดของฟันฟันเขี้ยวหรือที่เรียกว่าฟันเขี้ยว (cuspids)แต่ละซี่จะมีปุ่มฟันเพียงปุ่มเดียว ในขณะที่ฟัน กรามน้อย หรือที่เรียกว่า ฟันกรามสองปุ่ม (bicuspids ) แต่ละซี่จะมีสองปุ่ม ฟันกรามโดยปกติจะมีปุ่มฟันสี่หรือห้าปุ่ม ในบางกลุ่มประชากร ฟัน กรามบนโดยเฉพาะฟันกรามซี่แรกจะมีปุ่มฟันที่ห้าอยู่บน ปุ่มฟันด้านหน้า-ด้านหลัง (mesiolingual cusp) ซึ่งเรียกว่า ปุ่มฟัน ของคาราเบลลี (Cusp of Carabelli )
อีกหนึ่งลักษณะเฉพาะของฟันกรามบนซี่แรก คือ ฟันกรามบนแบบ 'อูโต-แอซเทก' ซึ่งเป็นส่วนที่นูนออกมาบนปุ่มฟันด้านแก้ม พบได้เฉพาะในชนพื้นเมืองอเมริกันอินเดียน โดยพบมากที่สุดในรัฐแอริโซนา ชื่อนี้ไม่ใช่ศัพท์ทางทันตกรรม แต่มาจากกลุ่มภาษาถิ่นของชนพื้นเมืองอเมริกันอินเดียน
ปุ่มฟันบนฟันกรามของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกลุ่มเทอเรียน
ฟันกรามบนของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกลุ่มเทอเรียนมีปุ่มฟันหลักอยู่สี่ปุ่ม
ไฮโปโคน
ไฮโปโคนพบอยู่ทางด้านลิ้นส่วนปลายของฟัน มันพอดีกับร่องของฟันล่างและเป็นการปรับตัวเพื่อการบดและฉีกอาหารโดยรวมโดยใช้พื้นผิวฟันด้านบดเคี้ยว (ด้านเคี้ยว) ในระหว่างการสบฟันหรือการเคี้ยวความแข็งแรงของมันเกิดจากความหนาของเคลือบฟันซึ่งแตกต่างกันไปในแต่ละสายพันธุ์ของโฮมินิด ไฮโปโคนดูเหมือนจะวิวัฒนาการขึ้นอย่างอิสระมากกว่ายี่สิบครั้งในกลุ่มสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่แตกต่างกันในช่วงยุคซีโนโซอิก[ 1 ]
เมตาโคน
เมตาโคน (Metacone) คือปุ่มฟันบน ของ ฟันกรามบนในโฮมินิด (Hominids ) พบได้ใน บริเวณด้าน แก้มและด้านหลังของฟัน สันระหว่างปุ่มฟันเหล่านี้เป็นการปรับตัวเพื่อใช้ในการหั่นอาหารขณะสบฟันหรือเคี้ยว
พาราโคน
ส่วนหน้าสุดของยอดฟันทั้งสามยอดของฟันกรามบนดั้งเดิม ซึ่งในรูปแบบที่สูงกว่านั้นจะเป็นยอดฟันหลักด้านหน้าและด้านนอก
โปรโตโคน
โปรโตโคนเป็นส่วนประกอบของฟันกรามบนใน สัตว์มี กระดูกสันหลังกลุ่มรกและสัตว์มีถุงหน้าท้อง[ 2 ]พบได้ในบริเวณเมซิโอลิงกัวลของฟัน สันระหว่างปุ่มฟันเป็นการปรับตัวเพื่อตัดอาหารระหว่างการสบฟันหรือการเคี้ยว
ดูเพิ่มเติม
บรรณานุกรม
- แอช, เมเจอร์ เอ็ม.; เนลสัน, สแตนลีย์. กายวิภาคศาสตร์ สรีรวิทยา และการสบฟันของวีลเลอร์ฉบับที่ 8