นาฟทาลี เฮิร์ซ เวสเซลี
เกิด	( 9 ธันวาคม 1725 )9 ธันวาคม ค.ศ. 1725 ฮัมบูร์กจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
เสียชีวิต	28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2448 (28 กุมภาพันธ์ 1805)(อายุ 79 ปี) ฮัมบูร์ก จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
ขบวนการวรรณกรรม	ฮัสคาลาห์

นัฟทาลี เฮิร์ซ ( ฮาร์ตวิก ) เวสเซอลี^{[หมายเหตุ 1 ]} ( ยิดดิช : נפתלי הירץ וויזעל , โรมัน :  Naftali Hirtz Vizel ; 9 ธันวาคม พ.ศ. 2268 – 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2348) เป็น ชาว เยอรมันเชื้อสายยิวและนัก การศึกษา

โจเซฟ ไรส์บรรพบุรุษคนหนึ่งของเวสเซล ลี หนีออกจากโปโดเลียในปี 1648 เนื่องจากการกดขี่ข่มเหงของพวกชมีลนิคกี้ซึ่งทำให้ครอบครัวของเขาเสียชีวิตทั้งหมด หลังจากพำนักอยู่ในคราคอฟ ช่วงสั้นๆ ไร ส์ก็ไปตั้งรกรากในอัมสเตอร์ดัมที่ซึ่งเขาได้สะสมความมั่งคั่ง และในปี 1671 เขาเป็นหนึ่งในผู้ลงนามในคำร้องต่อรัฐบาลดัตช์เพื่อขออนุญาตสร้างธรรมศาลา ต่อมาไรส์และโมเสส บุตรชายคนเล็ก (บิดาของนาฟทาลี ฮีร์ซ) ได้ไปตั้งรกรากที่เวเซลริมแม่น้ำไรน์ซึ่งเป็นที่มาของชื่อสกุล "เวสเซลลี" ในธรรมศาลาที่เวเซล (ซึ่งถูกทำลายในช่วงคริสตัลนาคท์ ) มีการเก็บรักษาเครื่องใช้ในการประกอบพิธีกรรมบางอย่างที่โมเสส ไรส์ เวสเซลลี มอบให้ โดยเขาได้รับการแนะนำให้ย้ายไปที่ กลึคส ตัดท์ ซึ่งเป็นเมืองหลวงของสเลสวิก ในขณะนั้น ตามคำแนะนำของเจ้าชายแห่งฮอลส ไต น์ผู้ซึ่งเขาเป็นผู้จัดหาเสบียงให้เขาได้ก่อตั้งโรงงานผลิตอาวุธขึ้นที่นั่น ต่อมาพระเจ้าฟรีดริชที่ 6 แห่งเดนมาร์กได้ส่งโมเสสไปเป็นตัวแทนที่ฮัมบูร์ก และขณะอยู่ที่นั่น โมเสสก็ได้ทำธุรกิจสำคัญให้กับ พระเจ้าปีเตอร์มหาราชด้วย บุตรชายของโมเสส ชื่ออิสสาคาร์ เบอร์ เวสเซลลี เป็นบิดาของนาฟทาลี ฮีร์ซ

นาฟทาลี เฮิร์ซ เวสเซลลี ใช้ชีวิตวัยเด็กอยู่ที่โคเปนเฮเกนซึ่งบิดาของเขาเป็นผู้จัดหาเสบียงให้กับพระมหากษัตริย์ นอกจากการศึกษาด้านศาสนายิวกับโจนาธาน ไอบ์เบชุตซ์แล้ว เขายังศึกษาภาษาสมัยใหม่ด้วย ต่อมาในฐานะตัวแทนของธนาคารไฟเทล เขาได้เดินทางไปอัมสเตอร์ดัม และ ตีพิมพ์ผลงาน (ค.ศ. 1765–1766) เรื่องเลบานอนหรือกัน นาอูล ซึ่ง เป็นการศึกษาทางด้านภาษาศาสตร์เกี่ยวกับรากศัพท์และคำพ้องความหมายของภาษาฮีบรู แม้ว่าจะมีรูปแบบการเขียนที่เยิ่นเย้อและขาดวิธีการทางวิทยาศาสตร์ แต่ผลงานชิ้นนี้ก็ทำให้เขามีชื่อเสียง หลังจากแต่งงานที่โคเปนเฮเกน เขาได้เป็นตัวแทนของไฟเทลที่เบอร์ลิน และที่นั่นเขาได้ร่วมงานกับโมเสสเมนเดลส์โซน เวส เซลลีให้กำลังใจเมนเดลส์โซนในการทำงานของเขาโดยการตีพิมพ์อาลิม ลิ-เทรูฟาห์ซึ่งเป็นผลงานที่สนับสนุนบิอูร์และการแปลพระคัมภีร์เป็นภาษาเยอรมัน เวสเซลลีได้เขียนคำอธิบายเกี่ยวกับหนังสือเลวีนิติ (เบอร์ลิน, 1782) ไว้ในงานเขียนชิ้นนี้ด้วย โดยก่อนหน้านั้นสองปี เขาได้ตีพิมพ์หนังสือปัญญาจาร ย์ฉบับภาษาฮีบรู พร้อมคำอธิบายประกอบ เขาเสียชีวิตที่เมืองฮัมบูร์กเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1805

ลูกชายของเขาคือคาร์ล แบร์นฮาร์ด เวสเซลลีนัก ประพันธ์เพลง

เวสเซลลีเป็นผู้สนับสนุนการปฏิรูปการศึกษาและสังคมที่ระบุไว้ใน พระราชกฤษฎีกาว่าด้วย ความอดทนอดกลั้นของจักรพรรดิโจเซฟที่ 2เขายังเสี่ยงต่อชื่อเสียงด้านความศรัทธาของตนเองด้วยการตีพิมพ์แถลงการณ์แปดบทชื่อDivrei Shalom ve-Emet ('ถ้อยคำแห่งสันติภาพและความจริง') ซึ่งเขาเน้นย้ำถึงความจำเป็นของการศึกษาทางโลก ตลอดจนการปฏิรูปอื่นๆ แม้กระทั่งจากมุมมองของกฎหมายโมเสสและทัลมุดงานเขียนนี้ได้รับการแปลเป็นภาษาฝรั่งเศสในชื่อInstructions Salutaires Addressées aux Communautés Juives de l'Empire de Joseph II (ปารีส, 1792) เป็นภาษาอิตาลีโดยเอเลีย มอร์พูร์โก (เกอร์ซ, 1793) และเป็นภาษาเยอรมันโดยเดวิด ฟรีดแลนเดอร์ในชื่อWorte der Wahrheit und des Friedens (เบอร์ลิน, 1798) ด้วยการสนับสนุนการปฏิรูปและให้การสนับสนุนเมนเดลส์โซน เวสเซลลีจึงได้รับความไม่พอใจจากผู้นำทางศาสนาของเยอรมนีและโปแลนด์ ซึ่งขู่ว่าจะขับไล่เขาออกจากศาสนา

อย่างไรก็ตาม คู่แข่งของเขาในที่สุดก็สงบลงได้ด้วยการแทรกแซงอย่างแข็งขันของเหล่ารับบีชาวอิตาลี รวมถึงจุลสารของเวสเซลลีเรื่องMeḳor Ḥenซึ่งเขาได้แสดงให้เห็นถึงความศรัทธาอันจริงใจของเขา ในปี 1788 เวสเซลลีได้ตีพิมพ์ตำราจริยธรรมของเขาเรื่องSefer ha-Middot ('หนังสือแห่งคุณธรรม') ในเบอร์ลิน ซึ่งเป็นงานวรรณกรรมประเภทมูซาร์เขายังได้ตีพิมพ์บทกวีสรรเสริญ บทไว้อาลัย และบทกวีอื่นๆ อีกหลายบท ผลงาน ชิ้นเอก ของเขา คืองานเขียนห้าเล่มเรื่องShire Tif'eret (เล่มที่ 1-4 เบอร์ลิน 1782-1802; เล่มที่ 5 ปราก 1829) ซึ่งบรรยายถึงการอพยพออกจากอียิปต์ด้วย รูปแบบวาทศิลป์ งานเขียนชิ้นนี้ ซึ่งทำให้เขาได้รับความชื่นชมจากคนร่วมสมัย ได้รับการแปลเป็นภาษาเยอรมัน (โดย GF Hufnagel และ Henry Spalding; 1789–1805) และบางส่วนเป็นภาษาฝรั่งเศส (โดย Michel Berr; ปารีส, 1815) คำอธิบายพระคัมภีร์ของเขาได้รับการตีพิมพ์โดยสมาคมMekitze Nirdamim ( Lyck , 1868–75) ภายใต้ชื่อImre Shefer

เวสเซลลีมีอิทธิพลต่อคนร่วมสมัยในหลายด้าน ในฐานะนักวิชาการ เขาได้มีส่วนร่วมในการฟื้นฟูภาษาของพระคัมภีร์ไบเบิลผ่านงานวิจัยทางภาษาศาสตร์อย่างลึกซึ้ง แม้ว่างานของเขาจะบกพร่องตรงที่เยิ่นเย้อและปฏิเสธที่จะยอมรับความหมายที่แตกต่างกันในคำพ้องความหมายก็ตาม ในฐานะกวี เขาเชี่ยวชาญด้านรูปแบบ แต่ขาดความรู้สึกและจินตนาการทางศิลปะ ไม่มีใครมีอิทธิพลต่อการเผยแพร่ภาษาฮีบรูสมัยใหม่มากไปกว่าเขา และในทางกลับกัน ก็ไม่มีใครขัดขวางการพัฒนาศิลปะบริสุทธิ์และสัญชาตญาณทางกวีมากไปกว่าเขาเช่นกัน ด้วยความมุ่งมั่นอย่างแรงกล้าต่อการปลดปล่อยชาวยิว เวสเซลลีจึงอาจได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้นำของกลุ่มมาสคิลิม (Maskilim )

^{นอกจาก นี้} Wessely ยังเขียนคำอธิบายเกี่ยวกับPirkei Avotชื่อYein Levanonซึ่งได้รับการยกย่องอย่างสูงในMusar Yeshivas [ ^{1 ]}

ถนนไวเซลในเทลอาวีฟตั้งชื่อตามนาฟตาลี เฮิรตซ์ ไวเซล (เวสเซลี) ^{[ 2 ]}

Media related to Naphtali Hirz Wessely at Wikimedia Commons