หนังสือ เรื่อง "ว่าด้วยตรีเอกภาพ" (ภาษาละติน : De Trinitate ) เป็นหนังสือที่เขียนเป็นภาษาละตินโดยออกัสตินแห่งฮิปโปซึ่งกล่าวถึงหลักคำสอนเรื่องตรีเอกภาพ ของคริสเตียน ในบริบทของพระวจนะแม้ว่าจะไม่เป็นที่รู้จักมากเท่ากับผลงานอื่นๆ ของเขา แต่นักวิชาการบางคนมองว่าเป็นผลงานชิ้นเอกของเขา ซึ่งมีความสำคัญทางหลักคำสอนมากกว่าหนังสือ "คำสารภาพ " หรือ "นครแห่งพระเจ้า"เสีย ^{อีก [ 1 ]}

นอกจากนี้ยังเป็นชื่อของผลงานที่เขียนโดยนักวิชาการด้านศาสนจักรยุคแรกอย่างน้อยสองคน ได้แก่ฮิลารีแห่งปัวติเยร์ (ฉายา "ค้อนแห่งอาริอุส ") และริชาร์ดแห่งเซนต์วิกเตอร์

ออกัสตินได้จัดDe Trinitate ไว้ใน Retractationes ของเขา ในบรรดาผลงานที่เขียน (หมายถึงเริ่มเขียน) ในปี ค.ศ. 400 ในจดหมายลงวันที่ 410 และ 414 และเมื่อสิ้นสุดปี 415 ^{[ 2 ]}มีการกล่าวถึงว่ายังไม่เสร็จสมบูรณ์และยังไม่ได้ตีพิมพ์ แต่จดหมายลงวันที่ 412 ^{[ 3 ]}ระบุว่าในเวลานั้นเพื่อนๆ กำลังขอให้เขียนให้เสร็จและตีพิมพ์ และจดหมายถึงออเรลิอุส ซึ่งส่งไปพร้อมกับตำราเมื่อเขียนเสร็จสมบูรณ์แล้ว ระบุว่าส่วนหนึ่งของตำรา แม้จะยังไม่ได้รับการแก้ไขและไม่สมบูรณ์ ก็ได้ถูกเผยแพร่สู่สาธารณะอย่างลับๆ ตำรานี้ยังคงอยู่ในมือในปี 416: ในหนังสือเล่มที่ 13 มีการอ้างอิงจากหนังสือเล่มที่ 12 ของDe Civitate Deiและมีการอ้างอิงจากบทความที่ 99 เกี่ยวกับพระวรสารของยอห์นในหนังสือเล่มที่ 15

เอกสารRetractationesซึ่งอ้างอิงถึงเอกสารนี้ มักระบุวันที่ไม่เกินปี 428 จดหมายถึงบิชอปออเรลิอุสยังระบุอีกว่างานเขียนนี้ใช้เวลาหลายปีและเริ่มต้นในวัยหนุ่มของนักบุญออกัสติน และเสร็จสมบูรณ์ในวัยชราของเขาอาร์เธอร์ เวสต์ แฮดแดนสรุปจากหลักฐานนี้ว่างานเขียนนี้เขียนขึ้นระหว่างปี 400 เมื่อเขาอายุ 46 ปีและดำรงตำแหน่งบิชอปแห่งฮิปโปมาได้ประมาณ 4 ปี และอย่างช้าที่สุดคือปี 428 แต่คาดว่าน่าจะตีพิมพ์ก่อนหน้านั้น 10 หรือ 12 ปี ในหรือราวปี 417 ^{[ 4 ]}

ในจดหมายนอกสารบบของออกัสตินถึงซีริลแห่งเยรูซาเลมออกัสตินกล่าวถึงการที่เขาเห็นเด็กคนหนึ่งพยายามเทน้ำทะเลลงในรูด้วยเปลือกหอย หลังจากที่ออกัสตินอธิบายให้เด็กฟังว่ามันเป็นไปไม่ได้ เด็กคนนั้นก็ตอบออกัสตินเป็นภาษาละตินว่า "Augustinus, Augustinus, quid quaeris? Putasne brevi immettere vasculo mare totum? " (ซึ่งหมายความว่า "ออกัสติน ออกัสติน ท่านกำลังพยายามทำอะไรอยู่? ท่านคิดว่าท่านสามารถเทน้ำทะเลทั้งหมดลงในเหยือกเล็กๆ ได้หรือ?") จากนั้นเด็กคนนั้นก็หายไปจากสายตาของเขา^{[ 5 ] [ 6 ]}

เรื่องเล่านี้หมายถึงความเป็นไปไม่ได้ที่จิตใจมนุษย์ที่จำกัดจะเข้าใจความลึกลับแห่งศรัทธาของพระตรีเอกภาพอย่างลึกซึ้ง เรื่องเล่านี้กลายเป็นหัวข้อภาพสัญลักษณ์ ที่ได้รับความนิยม ^{[ 5 ]}ผู้ตีความบางคนระบุว่าเด็กคนนั้นคือพระเยซูเจ้า^{[ 7 ]}

• ผลงานที่เกี่ยวข้องกับเรื่องพระตรีเอกภาพในวิกิซอร์ส
•  Latin Wikisourceมีข้อความต้นฉบับที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: De trinitate
• ห้องสมุดโลโกส - ออกัสติน: ว่าด้วยตรีเอกภาพ – แปลโดยอาร์เธอร์ เวสต์ แฮดแดน