โหราศาสตร์เฮลเลนิสติกเป็นประเพณีโหราศาสตร์ดวงชะตาที่พัฒนาและปฏิบัติกันในช่วงปลายยุคเฮลเลนิสติกในและรอบ ๆ ภูมิภาค ลุ่มน้ำเมดิเตอร์เรเนียนโดยเฉพาะในอียิปต์ตำราและศัพท์เทคนิคของประเพณีโหราศาสตร์นี้ส่วนใหญ่เขียนเป็นภาษากรีก (หรือบางครั้งก็เป็นภาษาละติน ) ประเพณีนี้มีต้นกำเนิดในช่วงปลายศตวรรษที่ 2 หรือต้นศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสต์ศักราช^{[ 1 ]}และปฏิบัติกันจนถึงศตวรรษที่ 6 หรือ 7 หลังคริสต์ศักราช โหราศาสตร์ประเภทนี้มักถูกเรียกว่า "โหราศาสตร์เฮลเลนิสติก" เพราะได้รับการพัฒนาในช่วงปลายยุคเฮลเลนิสติก แม้ว่าจะยังคงมีการปฏิบัติกันต่อไปอีกหลายศตวรรษหลังจากสิ้นสุดสิ่งที่นักประวัติศาสตร์มักจัดประเภทเป็นยุคเฮลเลนิสติก

ต้นกำเนิดของโหราศาสตร์ส่วนใหญ่ที่พัฒนาขึ้นในเอเชียยุโรปและตะวันออกกลาง ในภายหลัง นั้นพบได้ในหมู่ชาวบาบิโลน โบราณ และระบบการทำนายจากดวงดาวของพวกเขา ซึ่งเริ่มมีการรวบรวมขึ้นในช่วงกลางของสหัสวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราชระบบนี้แพร่กระจายไปยังพื้นที่อื่นๆ เช่น กรีซ ทั้งทางตรงและทางอ้อมผ่านชาวบาบิโลนโดยผสมผสานกับโหราศาสตร์พื้นเมืองที่มีอยู่ก่อนแล้ว (ข้ออ้างที่ว่าโหราศาสตร์บาบิโลนแพร่กระจายไปยังจีนนั้นเป็นที่น่าสงสัยและถูกโต้แย้ง^{[ 2 ]} ) โหราศาสตร์นี้เข้ามาในกรีซครั้งแรกในช่วงกลางศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราช และต่อมาในช่วงปลายศตวรรษที่ 2 หรือต้นศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสต์ศักราช หลังจากการพิชิตของอเล็กซานเดรีย โหราศาสตร์บาบิโลนนี้ได้ผสมผสานกับประเพณีโหราศาสตร์เดคานิก ของอียิปต์ เพื่อสร้างโหราศาสตร์ดวงชะตา ระบบนี้ถูกเรียกว่า " โหราศาสตร์ดวงชะตา " เพราะแตกต่างจากโหราศาสตร์แบบดั้งเดิมตรงที่ใช้ลัคนาหรือที่เรียกว่าhoroskopos ("เครื่องหมายชั่วโมง") ในภาษากรีก และเรือนชะตาทั้งสิบสองเรือนที่ได้มาจากลัคนา การให้ความสำคัญกับแผนภูมิเกิดของแต่ละบุคคล ซึ่งได้มาจากตำแหน่งของดาวเคราะห์และดวงดาวในขณะเกิด ถือเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญที่สุดและเป็นการพัฒนาที่สำคัญที่สุดในโหราศาสตร์ยุคเฮลเลนิสติก โหราศาสตร์รูปแบบใหม่นี้แพร่กระจายอย่างรวดเร็วไปทั่วโลกโบราณ ทั้งในยุโรปและตะวันออกกลาง

นอกจากนี้ นักเขียนบางคน เช่นVettius ValensและPaulus AlexandrinusยังคำนึงถึงMonomoiriaหรือระดับของดวงชะตาส่วนบุคคล ด้วย ^{[ 3 ] [ 4 ]}

ระบบโหราศาสตร์ ที่ซับซ้อนนี้ ได้รับการพัฒนามาอย่างมาก จนกระทั่งในยุคต่อมา ศาสตร์แขนงอื่นๆ แทบไม่ได้เปลี่ยนแปลงแก่นหลักของระบบเลย และองค์ประกอบหลายอย่างของโหราศาสตร์ดวงชะตาที่พัฒนาขึ้นในยุคเฮลเลนิสติกยังคงถูกนำมาใช้โดยนักโหราศาสตร์ในยุคปัจจุบัน

นักโหราศาสตร์ชาวเฮลเลนิสติกหลายคนเชื่อว่าโหราศาสตร์ประเภทนี้เป็นผลงานของนักปราชญ์ในตำนานนามว่าเฮอร์มีส ทริสเมกิสตัส กล่าวกันว่า เฮอร์มีสได้เขียนตำราสำคัญหลายเล่มซึ่งเป็นพื้นฐานของศิลปะหรือวิวัฒนาการของโหราศาสตร์ประเภทนี้จากระบบโหราศาสตร์ที่สืบทอดมาจากชาวบาบิโลนและชาวอียิปต์ผู้เขียนหลายคนอ้างว่าเฮอร์มีสเป็นคนแรกที่กำหนดเรือนชะตาและความหมายของเรือนชะตา ดังนั้นเรือนชะตาจึงมักถูกมองว่ามีมาตั้งแต่ยุคเริ่มต้นของประเพณีเฮลเลนิสติก และแท้จริงแล้วมันเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่แยกโหราศาสตร์เฮลเลนิสติกและโหราศาสตร์แบบดูดวงรูปแบบอื่นๆ ออกจากโหราศาสตร์บาบิโลนและประเพณีอื่นๆ ในส่วนต่างๆ ของโลก ระบบโหราศาสตร์แบบดูดวงนี้ได้ถูกส่งต่อให้กับบุคคลในตำนานอีกคนหนึ่งชื่อแอสคลีปิอุสซึ่งงานเขียนของเฮอร์มีสบางส่วนได้กล่าวถึงเขา

ตามที่Firmicus Maternus กล่าวไว้ ระบบนี้ได้รับการถ่ายทอดต่อมายังฟาโรห์อียิปต์ชื่อNechepsoและนักบวชPetosiris ของพระองค์ ^{[ 5 ]} กล่าวกันว่าพวกเขาได้เขียนตำราสำคัญหลายเล่มที่อธิบายระบบนี้ และนักโหราศาสตร์เฮลเลนิสติ กในยุคหลังหลายคนได้นำมาใช้และอ้างอิงโดยตรงจากตำรานี้ ระบบนี้เป็นพื้นฐานของโหราศาสตร์ดวงชะตาทุกรูปแบบในยุคต่อมา

ในปี 525 ก่อนคริสต์ศักราช อียิปต์ถูกพิชิตโดยชาวเปอร์เซียดังนั้นจึงมีแนวโน้มว่าอิทธิพลของเมโสโปเตเมียที่มีต่อโหราศาสตร์ของอียิปต์มีอยู่บ้าง บาร์ตันได้ยกตัวอย่างสิ่งที่ดูเหมือนจะเป็นอิทธิพลของเมโสโปเตเมียที่มีต่อจักรราศี ซึ่งรวมถึงสองราศี ได้แก่ตาชั่งและแมงป่องดังที่ปรากฏในจักรราศีเดนเดรา (ในเวอร์ชันภาษากรีก ตาชั่งเป็นที่รู้จักกันในชื่อกรงเล็บของแมงป่อง) ^{[ 6 ]}

หลังจากที่ อเล็กซานเดอร์มหาราชเข้ายึดครองอียิปต์ในปี 332 ก่อนคริสต์ศักราช อียิปต์ก็ตกอยู่ภายใต้ การปกครองและอิทธิพล ของกรีกเมือง อเล็กซาน เดรียก่อตั้งขึ้นโดยอเล็กซานเดอร์หลังจากการพิชิต และในช่วงศตวรรษที่ 3 และ 2 ก่อนคริสต์ศักราช นักปราชญ์ของอเล็กซานเดรียเป็นนักเขียนที่มีผลงานมากมาย ใน 'อียิปต์สมัยอเล็กซานเดรีย' โหราศาสตร์บาบิโลนได้ผสมผสานกับประเพณีโหราศาสตร์เดคาน ของอียิปต์ เพื่อสร้างโหราศาสตร์ดวง ชะตา ซึ่งประกอบด้วยจักรราศีบาบิโลนพร้อมระบบการยกย่องดาวเคราะห์ กลุ่มสามราศี และความสำคัญของสุริยุปราคานอกจากนี้ยังรวมเอาแนวคิดของอียิปต์ในการแบ่งจักรราศีออกเป็น 36 เดคาน เดคานละสิบองศา โดยเน้นที่เดคานขึ้น ระบบเทพเจ้าดาวเคราะห์ของกรีก การปกครองราศี และธาตุทั้งสี่^{[ 7 ]}

เดคานเป็นระบบการวัดเวลาตามกลุ่มดาว โดยมีกลุ่มดาวโซธิสหรือซิริอุสเป็นศูนย์กลาง การขึ้นของกลุ่มดาวเดคานในเวลากลางคืนถูกนำมาใช้แบ่งกลางคืนออกเป็น 'ชั่วโมง' การขึ้นของกลุ่มดาวก่อนพระอาทิตย์ขึ้น (การขึ้นของเฮลิอาคัล) ถือเป็นชั่วโมงสุดท้ายของคืน ตลอดทั้งปี กลุ่มดาวแต่ละกลุ่มจะขึ้นก่อนพระอาทิตย์ขึ้นเป็นเวลาสิบวัน เมื่อเดคานกลายเป็นส่วนหนึ่งของโหราศาสตร์ในยุคเฮลเลนิสติกแต่ละเดคานจะเกี่ยวข้องกับองศาของจักรราศีสิบองศา ข้อความจากศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราชระบุการทำนายที่เกี่ยวข้องกับตำแหน่งของดาวเคราะห์ในราศีต่างๆ ในเวลาที่เดคานบางกลุ่มขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มดาวโซธิส^{[ 8 ]}

บุคคลสำคัญในการพัฒนาโหราศาสตร์แบบดูดวงคือปโตเล มี นักโหราศาสตร์และนักดาราศาสตร์ ผู้ซึ่งอาศัยอยู่ในเมืองอเล็กซานเดรีย ประเทศอียิปต์ ผลงานของปโตเลมีที่ชื่อว่าTetrabiblosได้วางรากฐานให้กับประเพณีโหราศาสตร์ตะวันตก จักรราศีที่เก่าแก่ที่สุดที่พบในอียิปต์มีอายุย้อนไปถึงศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสต์ศักราช คือ จักรราศีเดนเดรา

ตามที่Firmicus Maternus (ศตวรรษที่ 4) กล่าวไว้ ระบบโหราศาสตร์ดวงชะตาถูกมอบให้แก่ฟาโรห์อียิปต์ชื่อเนเชปโซและนักบวชของพระองค์ชื่อเปโตซิริส ตั้งแต่แรกเริ่ม ^{[ 9 ]}ตำราเฮอร์เมติกก็ถูกรวบรวมขึ้นในช่วงเวลานี้เช่นกัน และเคลเมนต์แห่งอเล็กซานเดรียซึ่งเขียนในยุคโรมันได้แสดงให้เห็นถึงระดับที่นักโหราศาสตร์คาดว่าจะมีความรู้เกี่ยวกับตำราเหล่านี้ในคำอธิบายเกี่ยวกับพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ของอียิปต์:

สิ่งนี้แสดงให้เห็นเป็นหลักจากพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์ของพวกเขา อันดับแรก นักร้องจะเดินออกมา โดยถือสัญลักษณ์ทางดนตรีอย่างใดอย่างหนึ่ง พวกเขากล่าวว่าเขาต้องเรียนรู้หนังสือของเฮอร์มีสสองเล่ม เล่มหนึ่งบรรจุบทเพลงสรรเสริญเทพเจ้า อีกเล่มหนึ่งบรรจุกฎระเบียบสำหรับชีวิตของกษัตริย์ และหลังจากนักร้องเดินออกมา นักโหราศาสตร์จะเดินออกมา โดยถือนาฬิกาในมือและฝ่ามือที่มีสัญลักษณ์ทางโหราศาสตร์ เขาต้องมีหนังสือโหราศาสตร์ของเฮอร์มีสจำนวนสี่เล่มอยู่ในปากตลอดเวลา^{[ 10 ]}

การพิชิตเอเชียโดยอเล็กซานเดอร์มหาราชทำให้ชาวกรีกได้สัมผัสกับวัฒนธรรมและแนวคิดจักรวาลวิทยาของซีเรียบาบิโลนเปอร์เซียและเอเชียกลางภาษากรีกได้เข้ามาแทนที่อักษรลิ่มในฐานะภาษาสากลสำหรับการสื่อสารทางปัญญา และส่วนหนึ่งของกระบวนการนี้คือการถ่ายทอดโหราศาสตร์จากอักษรลิ่มมาเป็นภาษากรีก^{[ 12 ]}ในช่วงราว 280 ปีก่อนคริสตกาลเบรอสซัสนักบวชของเบลจากบาบิโลน ได้ย้ายไปยังเกาะคอส ของกรีก เพื่อสอนโหราศาสตร์และ วัฒนธรรม บาบิโลนแก่ชาวกรีก ด้วยเหตุนี้ สิ่งที่แคมเปียนเรียกว่า 'พลังแห่งนวัตกรรม' ในโหราศาสตร์จึงเคลื่อนตัวไปทางตะวันตกสู่โลกเฮลเลนิสติกของกรีกและอียิปต์^{[ 13 ]} ตามที่แคมเปียนกล่าว โหราศาสตร์ที่มาจากตะวันออกนั้นมีความซับซ้อน โดยมีโหราศาสตร์รูปแบบต่างๆ เกิดขึ้น ในศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสต์ศักราช มีโหราศาสตร์อยู่สองประเภท ประเภทหนึ่งที่ต้องอาศัยการอ่านดวงชะตาเพื่อกำหนดรายละเอียดที่แม่นยำเกี่ยวกับอดีต ปัจจุบัน และอนาคต อีกประเภทหนึ่งคือโหราศาสตร์เชิงเวทมนตร์ ซึ่งหมายถึง 'งานของเทพเจ้า' และเน้นการยกระดับจิตวิญญาณขึ้นสู่ดวงดาว แม้ว่าทั้งสองประเภทจะไม่ขัดแย้งกัน แต่ประเภทแรกแสวงหาข้อมูลเกี่ยวกับชีวิต ในขณะที่ประเภทหลังเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงส่วนบุคคล โดยที่โหราศาสตร์ทำหน้าที่เป็นรูปแบบหนึ่งของการสนทนากับสิ่งศักดิ์สิทธิ์^{[ 14 ]}

เช่นเดียวกับสิ่งอื่นๆ อีกมากมาย โหราศาสตร์เข้ามาในโรมเนื่องจากอิทธิพลของกรีก ในหมู่ชาวกรีกและโรมันบาบิโลเนียหรือคาลเดียมีความเกี่ยวข้องกับโหราศาสตร์อย่างมากจน " ภูมิปัญญาคาลเดีย " กลายเป็นคำพ้องความหมายของ การทำนายดวงชะตาผ่านดาวเคราะห์และดวงดาวนักโหราศาสตร์ได้รับความนิยมอย่างมากในกรุงโรมสมัยจักรวรรดิ [ ^{15 ] อัน} ที่จริง จักรพรรดิทิเบเรียสได้รับการทำนายชะตาชีวิตไว้ตั้งแต่เกิด จึงทรงล้อมรอบพระองค์ด้วยนักโหราศาสตร์ เช่น ธราซิลลัสแห่งเมนเดส ตามที่ อัมมิอานัส มาร์เซลลินัสกล่าวไว้มีบางคนที่ "ไม่ปรากฏตัวในที่สาธารณะ ไม่รับประทานอาหาร หรือแม้แต่คิดว่าตนเองสามารถอาบน้ำได้อย่างระมัดระวัง จนกว่าพวกเขาจะตรวจสอบปฏิทิน ( ephemeris ) อย่างละเอียดถี่ถ้วน" ^{[ 16 ]} ในทางกลับกันคลอเดียส กลับนิยม การทำนายดวงชะตาและสั่งห้ามนักโหราศาสตร์ในโรมโดยสิ้นเชิง อาจไม่ใช่เรื่องน่าประหลาดใจที่เมื่อเวลาผ่านไป การถูกเรียกว่า "ชาวคาลเดีย" มักนำมาซึ่งความสงสัยว่าเป็นการหลอกลวงและการฉ้อฉลโดยเจตนาไม่มากก็น้อย ตัวอย่างหนึ่งที่โด่งดังที่สุดของวรรณกรรมโรมันเกี่ยวกับโหราศาสตร์คือบทกวีAstronomicaซึ่งเขียนขึ้นในศตวรรษที่ 1 โดยมาร์คัส มานิลิอุส

โหราศาสตร์แบบเฮลเลนิสติกมีการใช้กันตั้งแต่ศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราช จนถึงประมาณศตวรรษที่ 7 หลังคริสต์ศักราช เมื่อยุโรปเข้าสู่ยุคกลางจากนั้นโหราศาสตร์ก็ถูกส่งต่อและพัฒนาต่อไปโดยบุคคลที่ทำงานอยู่ในจักรวรรดิอิสลามตั้งแต่ศตวรรษที่ 7 ถึงศตวรรษที่ 13

• Ammianus Marcellinus, Res gestae , ค.ศ. 384–385 แปลโดย John C. Rolfe ในAmmianus Marcellinus พร้อมการแปลภาษาอังกฤษสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด, 1935–1940
• บาร์ตัน, แทมซิน, 1994. โหราศาสตร์โบราณ . รูทเลดจ์. ISBN 0-415-11029-7.
• แคมเปียน, นิโคลัส, 2008. รุ่งอรุณแห่งโหราศาสตร์: ประวัติศาสตร์วัฒนธรรมของโหราศาสตร์ตะวันตก - โลกยุคโบราณและคลาสสิก . สำนักพิมพ์คอนทินิวอัม. ISBN 978-1-84725-214-2.
• มาเทอร์นัส, จูเลียส เฟอร์มิคัส, ศตวรรษที่ 4 มาติซีออส ลิบรี ที่ 8 แปลโดย Jean Rhys Bram ใน ทฤษฎีและการปฏิบัติโหราศาสตร์โบราณ , Noyes Press, 1975 พิมพ์ซ้ำโดย Astrology Center of America, 2005. ISBN 978-1-933303-10-9.
• โฮลเดน, เจมส์ เฮอร์เชล, 1996. ประวัติศาสตร์ของโหราศาสตร์ดวงชะตา . สมาคมโหราศาสตร์แห่งอเมริกา. ISBN 978-0-86690-463-6.
• พาร์เกอร์, เดเร็ก และ จูเลีย, 1983. ประวัติศาสตร์ของโหราศาสตร์ . ภาษาเยอรมัน. ISBN 978-0-233-97576-4.
• ปิงกรี, เดวิด เอ็ดวิน, 1997. จากลางบอกเหตุดวงดาวสู่โหราศาสตร์: จากบาบิโลนถึงบีนาเกอร์ . Istituto italiano per l'Africa et l'Oriente (Serie orientale Roma)
• โรเบิร์ตส์, บาทหลวงอเล็กซานเดอร์ (ผู้แปล) 1906. บรรดาบิดาแห่งคริสต์ศาสนาสมัยก่อนนิเคีย: งานเขียนของบรรดาบิดาแห่งคริสต์ศาสนาจนถึง ค.ศ. 325 เล่มที่ 2 - บิดาแห่งคริสต์ศาสนาในศตวรรษที่ 2 - เฮอร์มาส, ทาเทียน, ธีโอฟิลัส, อาเธนาโกราส, เคลเมนต์แห่งอเล็กซานเดรีย . สำนักพิมพ์ดับเบิลยูบี เอิร์ดแมนส์. พิมพ์ซ้ำ: โคซิโม อิงค์, 2007. ISBN 978-1-60206-471-3)

• ลอว์เรนซ์, มาริลินน์. "โหราศาสตร์เฮลเลนิสติก"ใน ฟีเซอร์, เจมส์; ดาวเดน, แบรดลีย์ (บรรณาธิการ). สารานุกรมปรัชญาออนไลน์ . ISSN 2161-0002 . OCLC 37741658 .  
• โครงการ Hindsight - เผยแพร่คำแปลภาษาอังกฤษของตำราโหราศาสตร์สมัยเฮลเลนิสติก
• เว็บไซต์โหราศาสตร์เฮลเลนิสติก - ส่งเสริมการศึกษาประวัติศาสตร์ ปรัชญา และเทคนิคของโหราศาสตร์เฮลเลนิสติก