Samudra ( สันสกฤต : समुद्र; IAST : samudrá ) เป็นคำในภาษาสันสกฤตที่มีความหมายตรงตัวว่า "การรวมตัวของน้ำ" ( saṃ - "รวมกัน" และ -udra "น้ำ") หมายถึงมหาสมุทร ทะเลหรือจุดบรรจบกัน [ 1 ] นอกจาก^{นี้ยังเป็น}ชื่อของSamudradeva ( สันสกฤต : समुद्रदेव; IAST : samudrá-deva ) เทพเจ้าแห่งมหาสมุทรของศาสนาฮินดู คำนี้ยังปรากฏในภาษาอื่นๆ ที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาสันสกฤตด้วย

คำนี้ปรากฏในฤคเวท 133 ครั้ง โดยหมายถึงมหาสมุทร (ทั้งที่เป็นจริง ในตำนาน หรือในเชิงเปรียบเทียบ) หรือแหล่งน้ำขนาดใหญ่ รวมถึง เรือ โซมา ขนาดใหญ่ เช่น RV 6.69.6 (แปลโดยGriffith ):

พระอินทร์และพระวิษณุ ผู้ทรงเป็นอาหารหลัก ได้รับพรด้วยเครื่องบูชาอันศักดิ์สิทธิ์ และได้รับการถวายด้วยการสักการะ

ขอทรงโปรดประทานความมั่งคั่งแก่เราด้วยน้ำมันศักดิ์สิทธิ์ พระองค์คือทะเลสาบสมุทระอ่างที่บรรจุน้ำทิพย์

การกำหนด ขอบเขตความหมายที่แน่นอนของคำในคัมภีร์เวทนั้นทำได้ยาก และมีการถกเถียงกันอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นที่ว่าผู้ที่สืบทอดวัฒนธรรมฤคเวทมีความรู้โดยตรงเกี่ยวกับมหาสมุทรหรือไม่ นอกเหนือจากคำถามเรื่องความคุ้นเคยโดยตรงของผู้ที่สืบทอดวัฒนธรรมเวทกับมหาสมุทรในความหมายสมัยใหม่แล้ว โดยทั่วไปเป็นที่ยอมรับกันว่าโลกทัศน์ของพวกเขานั้นมองว่าโลกถูกล้อมรอบด้วยมหาสมุทร ซึ่งเป็นลักษณะที่น่าจะสืบทอดมาจากเทพปกรณัมของชาวโปรโต-อินโด-ยุโรปโดยมี "มหาสมุทรแห่งสวรรค์" อยู่เหนือโลก และมหาสมุทรใต้ดินอยู่ในโลกใต้พิภพพระวรุณเป็นเทพเจ้าผู้ปกครองมหาสมุทรทั้งสองนี้ และปกครองน้ำโดยทั่วไป

จากความหมายตามตัวอักษรของคำนี้ "มวลน้ำใดๆ ที่มีมากกว่าหนึ่งหยดก็ถือเป็นสัมอุทราได้เช่น น้ำในเหยือก สระน้ำเล็กๆ ทะเลสาบขนาดใหญ่ หรือทะเล" ^{[ 2 ]}และแท้จริงแล้วมีการระบุเชิงสัญลักษณ์ของน้ำปริมาณเล็กน้อยกับมหาสมุทรในตำนาน ตัวอย่างเช่น ในบทสวดสรรเสริญพระวรุณ อันโด่งดัง ซึ่งเน้นย้ำถึงการทรงสถิตอยู่ทุกหนทุกแห่งของพระวรุณในน้ำทุกหยด ( AVS 4.16.3 cd)

อูโต สะมุดรา วารุณสยา กุกชี́ อุตา́สมิน อัลปา อุดเก นิลีนาฮ

"แม้แต่มหาสมุทรทั้งสอง ( สมุทระ ) ก็เปรียบเสมือนต้นขาของพระวรุณ แม้แต่ในหยดน้ำเล็ก ๆ นี้ ( อุทเกะ ) พระองค์ก็ยังทรงซ่อนเร้นอยู่"

นักวิจารณ์เวทที่เก่าแก่ที่สุด เช่นBrihaddevataของShaunaka , Nighantu และ Nirukta ของYaskaตีความคำว่า Samudra ว่า "มหาสมุทร" นักวิชาการ GV Davane ศึกษาการปรากฏของคำว่า samudra ในRigvedaและสรุปว่าคำนี้หมายถึง "มหาสมุทรบนบก" ^{[ 3 ]}

คัมภีร์ฤคเวทกล่าวถึงสมุทระทิศตะวันตกและทิศตะวันออก (10.136.5-6) ​​และในฤคเวท 7.6.7 ก็มีสมุทระบนและสมุทระล่าง โดยสมุทระบนดูเหมือนจะเป็นมหาสมุทรแห่งสวรรค์

ใน RV 5.55.5 เหล่ามารุตะ "ยก ฝนขึ้นจากมหาสมุทรและเทกระแสน้ำเชี่ยวกรากลงมาด้วยความชื้นที่ควบแน่น" ใน RV 9.84.4 ดวงจันทร์ (โซมา) และลมพัดกระหน่ำสมุทระ นอกจากนี้ RV 1.48.3 อาจบ่งชี้ถึงความรู้เกี่ยวกับน้ำขึ้น^{[ 4 ]}

ในฤคเวท 1.116.4 อัศวินได้ช่วยภุชยุโดยแบกเขาไปเป็นเวลาสามวันสามคืนถึงชายฝั่งที่ไกลออกไป ดังนั้นสมุทระจึงดูเหมือนจะหมายถึงมหาสมุทรในบทนี้ มีบทอื่นๆ อีกมากมายในฤคเวทที่กล่าวถึงเรื่องราวนี้ (เช่น ฤคเวท 1.118.6; VI 62, 6; VII 69, 7; VIII 5, 22) และด้วยเหตุนี้สมุทระจึงอาจถูกระบุว่าเป็นมหาสมุทรได้เช่นกัน^{[ 5 ]}

โดยทั่วไป Samudra แปลว่า "มหาสมุทร, ทะเล" ^{[ 6 ]}และตัวคำเองก็หมายถึง "แหล่งน้ำ" นักวิชาการส่วนน้อย^{[ 7 ]}แปลคำนี้ว่า "แม่น้ำ" อย่างไรก็ตาม ในฤคเวท ไม่เคยกล่าวว่า Samudra ไหล แต่รับแม่น้ำทั้งหมด^{[ 8 ]}ฤคเวทยังบรรยายถึงแม่น้ำ Sarasvati ในพระเวทว่าเป็นแม่น้ำที่ไหลไปยังSamudra [ ^{9 ]}และ "บริสุทธิ์ตลอดเส้นทางจากภูเขาสู่ทะเล" ^{[ 10 ]}ฤคเวท 1.71.7 บรรยายถึงแม่น้ำใหญ่ทั้งเจ็ดที่ ^{แสวงหา}  Samudra และในฤคเวท 7.33.8 เขียนไว้ว่าแม่น้ำทั้งหมดไหลไปยัง Samudra แต่ไม่สามารถเติมเต็มได้

คัมภีร์ฤคเวท  7.49 กล่าวว่า สมุทระเป็นน้ำที่เก่าแก่ที่สุด ( สมุทระเชษฐะ ) และจุดหมายปลายทางของแม่น้ำทั้งหลายคือสมุทระ

ตามที่ Bhargava (1964) ^{[ 11 ]}กล่าวไว้ว่า "samudra" หมายถึงทะเลสาบน้ำจืดขนาดใหญ่ ซึ่งมีอยู่สี่หรือเจ็ดแห่งในแหล่งข้อมูลของฤคเวท เขาแปลคำว่าsagaraว่า "มหาสมุทร" ในมุมมองนี้ "ที่ราบลุ่ม" ของแคชเมียร์และคุรุเกษตรคือsamudraแต่ทะเลที่แม่น้ำคงคาไหลลงไปนั้นเป็นsagaraเทพธิดา Tirangini เป็นภรรยาของ Samudra เทพธิดา Tirangini เป็นเทพธิดาแห่งแม่น้ำ เทพธิดาLakshmiเป็นธิดาของ Samudra

เทพเจ้าเวทวรุณเป็นเทพเจ้าแห่งมหาสมุทร (สมุทระ) เทพเจ้าเวทอินทราก็มักปรากฏร่วมกับสมุทระเช่นกันฤคเวทเล่าว่าอินทราสังหารมังกรซึ่งปลดปล่อยแม่น้ำทั้งเจ็ดสายและทำให้แม่น้ำเหล่านั้นไหลลงสู่มหาสมุทร^{[ 12 ]}เทพเจ้าอื่น ๆ ที่มักปรากฏร่วมกับสมุทระได้แก่อัคนีและโสม^{[ 12 ]}

นักวิชาการบางท่าน เช่น บีอาร์ ชาร์มา เชื่อว่าชาวฤคเวทอาจเป็นช่างต่อเรือที่ทำการค้าทางทะเล^{[ 13 ]}ในฤคเวท 1.25.7; 7.88.3 และกรณีอื่นๆ มีการกล่าวถึงสมุทระร่วมกับเรือ ในฤคเวท 7.89.4 ฤๅษีวาสิษฐะกำลังกระหายน้ำอยู่ท่ามกลางน้ำ บทอื่นๆ กล่าวถึงคลื่นในมหาสมุทร (ฤคเวท 4.58.1,11; 7.88.3) คำบางคำที่ใช้สำหรับเรือ ได้แก่ นาว เปรู ธิ และดรุมะ มีการกล่าวถึงเรือที่มีพายร้อยอันในฤคเวท 1.116 นอกจากนี้ยังมีเรือที่มีสามเสาหรือมีพายสิบอัน^{[ 14 ]}ฤคเวท 9.33.6 กล่าวว่า: 'จากทุกทิศทุกทาง โอ โสมะ เพื่อประโยชน์ของเรา จงเททะเลทั้งสี่ที่เต็มไปด้วยทรัพย์สมบัติพันเท่า'

ใน คัมภีร์ฤคเวทมีคำภาษาสันสกฤตอื่นๆที่ดูเหมือนจะหมายถึง "มหาสมุทร" หรือมีความหมายคล้ายคลึงกัน เช่น คำว่า สาลีละ อรณะ อัปปะปุ ริษะ ส่วนคลื่นใน ฤคเวทเรียกว่า อูรมีและทะเลสาบเรียกว่า สารัส กุละ หฤท หรือ หลท อีกคำหนึ่งดังที่กล่าวมาข้างต้นคือ "สาคร" (सअगर) ซึ่งพบได้ในภาษาอินโด-อารยันสมัยใหม่และภาษาที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาสันสกฤตเช่นกัน โดยใช้เป็นคำแทน "สมุทระ" บางภาษายังใช้กันทั่วไปมากกว่าคำว่าสมุทระด้วยซ้ำ เช่นภาษาบาหลีภาษาซุนดานและภาษา ชวา

คำนี้ถูกกล่าวถึงในมนตราในตอนท้ายของอันนาโฮมา ("พิธีถวายอาหาร") ที่ดำเนินการระหว่างอัศวเมธะซึ่งเป็นพิธีกรรมเวทที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของอินเดียโบราณ^{[ 15 ]}

ใน SB 1.6.3.11 (เช่นเดียวกับในฤคเวท) มีการกล่าวถึงสมุทระทางทิศตะวันออกและทิศตะวันตก

• พรหมสมุทรัม
• ประวัติศาสตร์การเดินเรือของอินเดีย
• เมลูห์ฮา
• สมุทรปาไซ
• สัปตะสินธุ
• แม่น้ำสารัสวตี
• จังหวัดสมุทรปราการจังหวัดของไทย

• ฟรอว์ลีย์, เดวิด . 1991. เทพเจ้า ปราชญ์ และกษัตริย์ , สำนักพิมพ์โลตัส, ทวินเลคส์, วิสคอนซินISBN 0-910261-37-7
• ฟรอว์ลีย์, เดวิด: ฤคเวทและประวัติศาสตร์ของอินเดีย, 2001 (อดิตยา ปรากาชัน), ISBN 81-7742-039-9
• ฟรอว์ลีย์, เดวิด (2002). "มหาสมุทรที่หายไปของวิทเซล - วิธีอ่านคัมภีร์เวทในแบบที่คุณต้องการ" . เก็บถาวรจากต้นฉบับเมื่อ 2006-05-23 . เรียกดูเมื่อ2005-09-23 .
• ลัล, บีบี, 1997 อารยธรรมที่เก่าแก่ที่สุดของเอเชียใต้ เดลี, สำนักพิมพ์ Aryan Books Intern.
• คาซานาส, นิโคลัส (2002). "เมืองและมหาสมุทรในคัมภีร์ฤคเวท: วิทเซล ปะทะ ฟรอว์ลีย์" (PDF) . เก็บถาวรจากต้นฉบับ(PDF)เมื่อ 13 เมษายน 2550 . สืบค้นเมื่อ2 เมษายน 2549 .

• Saraswatiที่ hindunet.org