ภาษา สก็อตใต้เป็นภาษาถิ่น (หรือกลุ่มภาษาถิ่น) ของภาษาสก็อตที่พูดกันใน เขต ชายแดนสกอตแลนด์ ได้แก่ มณฑล ดัมฟรีส์เชอ ร์ ตอนกลางและตะวันออก ร็อกซ์เบิร์ก เชอร์และเซลเคิร์กเชอร์ [ ^{1 ] [ 2 ] โดย}มีข้อยกเว้นที่สำคัญคือเบอร์วิกเชอร์และพีเบิลส์เชอร์ซึ่งเช่นเดียวกับเอดินบะระ เป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ภาษาถิ่นสก็อตตอนกลางตะวันออกเฉียงใต้^{[ 3 ] [ 4 ]}อาจเรียกอีกอย่างว่าภาษาสก็อตชายแดน ภาษาชายแดน หรือตามชื่อเมืองต่างๆ ภายในพื้นที่ภาษาสก็อตใต้ เช่นเทรีในฮาวิกจากวลีTeribus ye teri odin เมืองต่างๆ ที่ใช้ภาษาถิ่นสกอตแลนด์ตอนใต้ ได้แก่เอิร์ลสตัน , กาลาชีลส์ ( กาลาหรือกาเล ), ฮาวิก , เจดเบิร์ก ( เจทาร์ต ), เคลโซ ( เคล เซ ), แลงโฮ ล์ม , ล็อกเกอร์บี , นิวคาสเซิลตัน ( คอปชอว์หรือคอปชอว์โฮล์ม ), เซนต์บอสเวลส์ ( บอสเซลส์ ) และเซลเคิร์ ก

โดยทั่วไปแล้ว ระบบเสียงของภาษาสกอตใต้จะคล้ายคลึงกับ ภาษา สกอตตอนกลาง ที่อยู่ใกล้เคียงกัน อย่างไรก็ตาม การออกเสียง สระ บางตัว อาจแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด

• chอาจออกเสียงเป็น/xw/หลังสระหลัง [ ^{5 ] เช่น} lauch (หัวเราะ) และsauch (ต้นหลิว) กลุ่มพยัญชนะochมักออกเสียงเป็น/ɔux/ [ ^{5 ] เช่น} bocht (ซื้อ), coch (ไอ), dochter (ลูกสาว), focht (ต่อสู้), socht (แสวงหา) และtroch (รางน้ำ) ซึ่งมักเขียนเป็นbowcht , cowch , dowchter , fowcht , sowchtและtrowchในการเขียนภาษาถิ่น หลังสระหน้าการออกเสียงจะเป็น/ç/บางครั้งอาจมีเสียงyod -glide อยู่ข้างหน้า^{[ 5 ]}
• ldและndมักจะถูกละไว้เป็น/l/และ/n/ใน East Dumfriesshire และ Roxburghshire ^{[ 6 ]}
• a (สระ 17) มักจะเป็น/æ/ [ ^{7 ] หมายเหตุ} a ตัวสุดท้าย(สระ 12) ในawa (away), twa (two) และwha (who) มักจะออกเสียงเป็น/eː/ซึ่งมักจะเขียนเป็นawae , twaeและwhaeในการเขียนภาษาถิ่น
• awและau (สระที่ 12) อาจออกเสียงเป็น/ɒː/แทนที่จะเป็น/ɑː/หรือ/ɔː/เหมือนในภาษาถิ่นสก็อตตอนกลาง ตัวอย่างเช่นaw (ทั้งหมด), cauld (เย็น), braw (หล่อ), faw (ตก) และsnaw (หิมะ) ซึ่งมักเขียนโดยใช้a(a)ในการเขียนภาษาถิ่น
• ในบางพื้นที่ai หรือa (พยัญชนะ) e (สระ 4 หรือ 8) อาจออกเสียงเป็น/ɪə/ ^{[ 8 ]}แทนที่จะเป็น/e(ː)/เช่นbaith (ทั้งสอง), braid (กว้าง), cake , claes (เสื้อผ้า), grape (ครอก), kail (กะหล่ำ), laid (บรรทุก), laif (ก้อน), made , raip (เชือก), saip (สบู่) มักเขียนเป็นbeeath , breead , keeak , cleeaz , greeap , keeal , leead , leeaf , meead , reeap , seeapในการเขียนภาษาถิ่นเมื่อสระปรากฏอยู่ต้นคำ การออกเสียงมักจะเป็น/jɪ/เช่นacre , aik (ต้นโอ๊ก), aits (ข้าวโอ๊ต), ale , ane (หนึ่ง) และance (ครั้งเดียว) ซึ่งมักเขียนเป็นyicker , yick , yits , yill , yinและyinceในการเขียนแบบภาษาถิ่น ในทำนองเดียวกัน หลังจาก/h/ในhale (ทั้งหมด), hame (บ้าน) และhairse (แหบ) ซึ่งมักเขียนเป็นhyil , hyimและhyirs(c)hในการเขียนแบบภาษาถิ่น การออกเสียง/ɪə/อาจเกิดขึ้นได้สำหรับae ที่อยู่ท้าย คำ เช่นspae (บอกล่วงหน้า)
• ในบางรูปแบบe (สระ 16) อาจออกเสียงเป็น/æ/ ^{[ 7 ]}แทนที่จะเป็น/ɛ/เช่นbed , het (heated), yett (gate) เป็นต้น
• สระสุดท้ายee (สระที่ 11) มักจะออกเสียงเป็น/ei/ [ ^{7 ] เช่น} dree ( endure), flee (fly), lee (lie, fib), see , thee (thigh) และtreeซึ่งมักจะเขียนเป็นdreiหรือdrey , fleiหรือfley , leiหรือley , sei , sey , theiหรือtheyeและtreiหรือtreyในการเขียนภาษาถิ่น
• eu (สระ 7 ก่อน/k/และ/x/ดูui ) มักจะออกเสียงเป็น/iu/ [ ^{8 ] เช่น} beuk (หนังสือ), eneuch (พอแล้ว), ceuk (ทำอาหาร), leuk (ดู) และteuk (เอาไป)
• ouหรือoo (สระที่ 6) เมื่อออกเสียงสุดท้ายเป็น/ʌu/ [ ^{8 ] เช่น} brou (คิ้ว), cou (วัว), dou (นกพิราบ), hou (อย่างไร), nou (ตอนนี้), fou (เต็ม), pou (ดึง), sou (หว่าน), allou (อนุญาต), throu (ผ่าน) และyouมักจะแทนด้วยow(e)ในการเขียนภาษาถิ่น
• ow , ^{[ 9 ]} owe (รากสุดท้าย) (สระ 13) อาจเป็น/ɔu/แทนที่จะเป็น/ʌu/ในbowe (bow), howe (hollow), knowe (knoll), cowp (overturn), yowe (ewe) เป็นต้น^{[ 10 ]}
• ui (สระ 7) มักจะออกเสียงเป็น/ø/หรือ/y/ [ ^{8 ] อย่างไรก็ตาม}การออกเสียงที่ไม่กลมเหมือนในภาษาสก็อตกลางแพร่หลายในปัจจุบัน ตัวอย่างเช่นabuin (ข้างบน), cuit (ข้อเท้า) และguid (ดี) การออกเสียงที่ไม่กลมเป็น[eː]เป็นเรื่องปกติในadae (ado), buird (กระดาน), dae (ทำ), fluir (พื้น), fuird (ทางข้ามแม่น้ำ), shae (รองเท้า) และtae (to~too)

คำกริยาปัจจุบันและคำนามกริยาinอาจแยกความแตกต่างได้เป็น/ən/และ/in/ [ ^{5 ] ตัวอย่าง}เช่นHei wis aye gutteran aboot.และHei's fond o guttereen aboot.

จากหนังสือMang Howes an Knowesโดย Elliot Cowan Smith (1891–1917)

• ส่วนไลฟ์สไตล์ของหนังสือพิมพ์ Hawick News มีบทความบางส่วนเป็นภาษาสกอตแลนด์ตอนใต้
• ชาวสกอตใต้