อุกบารา ( ภาษาอาหรับ : عكبرا ) เป็นเมืองในยุคกลางของอิรักตั้งอยู่บนฝั่งซ้ายของแม่น้ำไทกริสระหว่างเมืองซามาร์ราและแบกแดดปัจจุบันแม่น้ำไทกริสได้เปลี่ยนเส้นทาง และซากปรักหักพังของเมืองอยู่ห่างจากแม่น้ำไปพอสมควร

ได้รับการก่อตั้งใหม่โดยชาห์ซาสาเนียนชาปูร์ที่ 1ภายใต้ชื่อวูซูร์ก-ชาปูร์ ( คริสต์ ศตวรรษที่ 3 ) และตั้งถิ่นฐานพร้อมกับเชลยชาวโรมัน [ ^{1 ] ตาม}บันทึกของอาดห์-ดะฮาบี สุลต่านบูไวย์ฮิดจาลาล อัด-ดาวลาหนีไปที่นั่นในปี 1031 เพื่อหลีกหนีการก่อกบฏของทาส

บุคคลสำคัญที่มีชื่อเสียงซึ่งเป็นชาวเมืองนี้ ได้แก่:

• อับดุล-บากา อัล-อุกบา รี (ประมาณ ค.ศ. 1143-1219) นักไวยากรณ์ นักภาษาศาสตร์ และนักวิชาการศาสนาอิสลามผู้ยิ่งใหญ่ผู้ประพันธ์ผลงานกว่า 60 ชิ้น ซึ่งหลายชิ้นได้รับการตีพิมพ์ซ้ำเมื่อไม่นานมานี้
• อิบนุ มาคูลาผู้เขียนพจนานุกรมชื่อบุคคลฉบับแรก เกิดเมื่อวันที่ 5 ชะอ์บาน ปีฮิจเราะห์ศักราช 421
• เชคอัล-มูฟิด[1]
• ผู้นำลัทธินอกรีตชาวยิว / คาราอิตยุคแรกที่โดดเด่นสองคนได้แก่ ผู้นำของขบวนการคาราอิตที่ต่อต้านอนัน เบน ดาวิดอิชมาเอล อัล-อุกบารี[2]และเมชวี อัล-อุกบารี[3 ]

มีการกล่าวถึงเรื่องนี้ในงานเขียนทางภูมิศาสตร์ภาษาอาหรับหลายเล่ม เริ่มต้นจากงานเขียนทางภูมิศาสตร์ที่มีชื่อเสียงในศตวรรษที่ 9 ของอิบนุ คอร์ดาธเบห์ซึ่งกล่าวถึงเรื่องนี้ถึงสี่ครั้ง โดยระบุว่า:

• เส้นทางนี้อยู่บนเส้นทางไปรษณีย์จากซามาร์ราไปยังแบกแดดโดยมีจุดพัก 9 จุดจากซามาร์ราและ 6 จุดจากแบกแดด
• ตั้งอยู่บนถนนจากแบกแดดไปยังโมซุล ห่างจากแบกแดด 9 พาราซัง (5 พาราซังจากจุดแวะพักก่อนหน้าอัล-บาร์ดันและ 3 พาราซังจากจุดแวะพักถัดไปบาฮิมชา )
• ตั้งอยู่บนเส้นทางทิศตะวันตกจากแบกแดด ห่างจากอัล-บาร์ดัน 4 สถานี (6 สถานีจากแบกแดด) และห่างจากจุดหมายต่อไปคือซามาร์รา 7 สถานี

(ความขัดแย้งที่เห็นได้ชัดระหว่างข้อ 1 และข้อ 3 พบได้ในเนื้อหาตามที่เว็บไซต์ http://www.alwaraq.com/ ระบุไว้ )

อย่างไรก็ตามอัล-มุกัดดาสี ซึ่ง เขียนขึ้นในศตวรรษที่สิบ ได้อธิบายรายละเอียดเพิ่มเติมไว้ว่า:

وفي وجه سامرا مدينة عكبرا وهي كبيرة عامرة, كثيرة الفواكه جيدة الاعناب سرية

และเบื้องหน้าเมืองซามาร์ราคือเมืองอุกบารา ซึ่งเป็นเมืองใหญ่และมีประชากรหนาแน่น มีผลไม้มากมายและองุ่นคุณภาพดี (หน้า 42, ฉบับออนไลน์ของอัล-วารัก)

อัล-อิดริซีนักภูมิศาสตร์ในศตวรรษที่สิบสองกล่าวถึงเรื่องนี้อย่างกระชับกว่า โดยกล่าวถึงเพียงสองครั้ง

นักเดินทางชาวยิวชื่อเบนจามินแห่งทูเดลา (ศตวรรษที่สิบสอง) ก็ได้กล่าวถึงเมืองนี้เช่นกัน โดยเรียกมันว่า "โอคบารา เมืองที่ กษัตริย์ เยโคนิยาห์ทรงสร้างขึ้น ซึ่งมีชาวยิวประมาณ 10,000 คน และผู้นำของพวกเขาก็คือ ร.อ. ฮานัน ร.อ. จาบิน และร.อ. อิชมาเอล"

ยาคุท อัล-ฮามาวี (ศตวรรษที่สิบสาม) ได้อธิบายรายละเอียดเพิ่มเติม โดยระบุชื่อเรียกอีกสองชื่อ คือ รูปแบบ "แบบอาหรับ" ว่า`AkburahและBuzurj-Sabur بزرج سابور ซึ่งตั้งตามชื่อภาษาเปอร์เซียVuzurg-Shapurที่กล่าวถึงข้างต้น โดยเรียกชื่อนี้ว่า:

بليدة من نواحي دِجيل قرب صريفين واوَانا بينها وبين بجداد عشرة فراس۞, والنسبة إليها عكبري وعكبراوي, منها شيكنا إمام عصره محب الدين ابو البقاء عبد اللهَ بن الحسين النحوي العكبري مات في ربيع الاول سنة 616, وقرى, على سارية بجامع عكبرا:

เมืองเล็กๆ ในเขตดูจายล์ใกล้กับซาริฟินและอวานา ห่างจากแบกแดด 10 พาราซัง ชาวเมืองนี้เรียกว่า อุกบารี หรือ อุกบาราวี ซึ่งรวมถึงเชคอิหม่ามแห่งยุคของเรา มูฮิบ อุด-ดิน อะบุล-บาคา อับดัลลาห์ อิบนุ อัล-ฮุเซน อัน-นาห์วี อัล-อุกบารี ผู้ซึ่งเสียชีวิตในเดือนเราบีที่ 1 ปีฮิจเราะห์ศักราช 616

และยกคำคมสั้นๆ สองข้อเกี่ยวกับเมืองนี้มากล่าวอ้าง

พจนานุกรมชีวประวัติของอิบนุ คัลลิกัน (ศตวรรษที่สิบสาม) เรียกสิ่งนี้ว่า:

وهي بليدة على دجلة فوق بداد بعشرة فراسے گرج منها جماعة من العلماء ويرهم

เมืองเล็กๆ ริมแม่น้ำไทกริส ห่างจากแบกแดดขึ้นไป 10 พาราซัง ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของกลุ่มปราชญ์และผู้มีความคิดคล้ายคลึงกัน

• อุคบาร์

• อัซ-ดะฮาบี , อัล-อิบัร ฟี ฆะบัร มิน อัล-ฆอบาร์ , ฉบับอัล-วะราก , หน้า. 193.
• อัล-มุกัดดาซี , อะห์ซัน อุต-ตะกาซิม ฟี มะริฟาตี อิล-อะกาลิม , ฉบับอัล-วาราก , หน้า. 42.
• เบนจามินแห่งทูเดลา , บันทึกการเดินทางของเบนจามินแห่งทูเดลา , แปลโดย มาคัส นาธาน แอดเลอร์, ลอนดอน 1907, หน้า 35
• อิบนุ คอลลิคาน , วะฟายะต อุล-อายัน , ฉบับอัล-วะรัก , หน้า. 351.
• อิบนุ คอร์ดัดเบ ห์ อัล-มาซาลิก วัล-มามาลิก ฉบับอัล-วา รัก หน้า 14, 21, 56, 61.
• โคห์เลอร์, คอฟมันน์ และซามูเอล โปซนานสกีบทความสารานุกรมชาวยิว เกี่ยวกับ อิชมาเอลแห่งอัคบารา
• ดับเบิลยู. ชอตต์, "Ocbara" และ "Ocbari" , ในเอ็ด. Johann Samuel Ersch, Johann Gottfried Gruber, Allgemeine Encyclopädie der Wissenschaften und Künste , ไลพ์ซิก 1818
• Singer, Isidore และ Broydé, Isaac, บทความ สารานุกรมชาวยิวเรื่อง " Meshwi al-'Ukbari "
• — บทความ " Okbara and Okbarites " ใน สารานุกรมยิวเป็นเพียงการอ้างอิงโยงไปยังบทความ "Meshwi al-'Ukbari" ของพวกเขา
• ยะกุต อัล-ฮะมาวี , มูญัม อัล-บุลดาน , ฉบับอัล-วารัก , หน้า. 1243
• บรรณาธิการ Ehsan Yarshater, ประวัติศาสตร์อิหร่านฉบับเคมบริดจ์เล่ม 3(2): สมัยเซเลวซิด พาร์เธียน และซาสาเนียน นิวยอร์ก: สำนักพิมพ์เคมบริดจ์ พ.ศ. 2526 หน้า 757–760

• แผนที่ปี 1944 แสดงเมืองอุกบารา
• ภาพถ่ายโดยเกอร์ทรูด เบลล์

33°47′00″N 44°19′00″E / 33.783333°N 44.316667°E / 33.783333; 44.316667