ภาษา กวนเชเป็น ภาษา หรือกลุ่มภาษาถิ่นที่สูญหายไปแล้วซึ่งเคยใช้พูดโดยชาวกวนเชแห่งหมู่เกาะคานารีจนถึงศตวรรษที่ 16 หรือ 17 ภาษาดังกล่าวสูญหายไปหลังจากการพิชิตหมู่เกาะคานารีเนื่องจากกลุ่มชาติพันธุ์กวนเชถูกกลืนเข้ากับวัฒนธรรมสเปน ที่ครอบงำ ภาษากวนเชในปัจจุบันเป็นที่รู้จักผ่านประโยคและคำศัพท์แต่ละคำที่นักภูมิศาสตร์ในยุคแรกบันทึกไว้ รวมถึงชื่อสถานที่ บางแห่ง และคำศัพท์ภาษากวนเชบางคำที่ยังคงอยู่ใน ภาษา สเปน ของชาวหมู่เกาะคานารี

นักภาษาศาสตร์หลายคนเสนอว่าภาษากวนเชน่าจะเป็น ภาษา เบอร์เบอร์หรืออย่างน้อยก็มีความสัมพันธ์ทางสายเลือดกับภาษาเบอร์เบอร์ในระดับหนึ่งในฐานะภาษาแอฟริกาเอเชีย^{[ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]}อย่างไรก็ตาม คำศัพท์ภาษาเบอร์เบอร์ที่สามารถระบุได้ส่วนใหญ่เป็นคำศัพท์เกี่ยวกับการเกษตรหรือปศุสัตว์ ในขณะที่ไม่พบการผันคำทางไวยากรณ์ของภาษาเบอร์เบอร์ และมีคำศัพท์จำนวนมากที่ไม่คล้ายคลึงกับภาษาเบอร์เบอร์เลย อาจเป็นไปได้ว่าภาษากวนเชมีคำศัพท์ภาษาเบอร์เบอร์อยู่บ้าง แต่โดยรวมแล้วไม่มีความเกี่ยวข้องกับภาษาเบอร์เบอร์^{[ 1 ]}ความคล้ายคลึงกันอย่างมากกับภาษาเบอร์เบอร์สะท้อนให้เห็นในระบบการนับของพวกเขา ในขณะที่ผู้เขียนบางคนแนะนำว่าสาขาคานาเรียนน่าจะเป็นสาขาพี่น้องกับภาษาเบอร์เบอร์ภาคพื้นทวีปที่ยังคงอยู่รอด โดยแยกตัวออกมาในช่วงการพัฒนาช่วงต้นของตระกูลภาษาและก่อนจุดสิ้นสุดของต้นกำเนิดของภาษาโปรโตเบอร์เบอร์^{[ 5 ]}

ชื่อGuancheเดิมทีหมายถึง "ชายจากเตเนริเฟ " ^{[ 6 ]}และต่อมาจึงหมายถึงชาวพื้นเมืองทั้งหมดของหมู่เกาะคานารีภาษาถิ่นต่าง ๆถูกพูดกันทั่วหมู่เกาะการค้นพบทางโบราณคดีในหมู่เกาะคานารีรวมถึงจารึกลิบิโก-เบอร์เบอร์และปูนิคในภาพแกะสลักบนหินแม้ว่าบันทึกในยุคแรก ๆ จะระบุว่าชาว Guanche เองไม่มีระบบการเขียนก็ตาม

บันทึกที่น่าเชื่อถือที่สุดเกี่ยวกับภาษากวนเช่มาจากนักสำรวจชาวเจนัวนิโคโลโซ ดา เรคโคในปี 1341 โดยมีรายการตัวเลข 1–19 ซึ่งอาจมาจากเกาะฟูเอร์เตเวนตูราบันทึกของเรคโคเผยให้เห็น ระบบการนับ ฐาน 10ที่มีความคล้ายคลึงอย่างมากกับตัวเลขของชาวเบอร์ เบอร์

ซิลโบ (Silbo)เดิมทีเป็นรูปแบบการผิวปากของภาษา Guanche ที่ใช้ในการสื่อสารทางไกล ถูกใช้ในเกาะลาโกเมราเอลเฮียร์โรเตเนริเฟและกรันกานาเรียเมื่อภาษา Guanche สูญหายไป ชาว เกาะคานารีบางส่วนจึงนำภาษาซิลโบในรูปแบบภาษา สเปน มาใช้

ตัวเลขของชาวกวนเชได้รับการยืนยันจากหลายแหล่ง ซึ่งไม่ตรงกันเสมอไป (Barrios 1997) ความคลาดเคลื่อนบางส่วนอาจเกิดจากข้อผิดพลาดในการคัดลอก บางส่วนเกิดจาก ความแตกต่าง ทางเพศและบางส่วนเกิดจาก การยืมคำ จากภาษาอาหรับในการบันทึกในภายหลัง บันทึกของเรคโคในช่วงต้นปี ค.ศ. 1341 ใช้การสะกดคำที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาอิตาลีอย่างเห็นได้ชัด

* นอกจากนี้naitก็เป็นข้อผิดพลาดในการคัดลอกอย่างเห็นได้ชัด เช่นเดียวกับalda-moranaที่คาดว่าจะเป็น * alda- marava

หลักฐานการใช้คำที่เก่ากว่าของ 11–19 เกิดจากการเชื่อมตัวเลขและคำว่า "สิบ" ด้วย-irเช่นbenirmarago, linirmaragoเป็นต้น 20–90 ก็คล้ายกัน แต่ย่อลง เช่นlinago, amiagoเป็นต้น100คือmaraguin ซึ่งเห็นได้ชัดว่าเป็น 10 ที่เติม -enซึ่งเป็นคำพหูพจน์ในภาษาเบอร์เบอร์Recco บันทึกไว้เพียง1–16 เท่านั้น รูปแบบการรวมคำสำหรับ 11–16 ซึ่งไม่มี-ir- นั้น รวมอยู่ในรูปแบบที่มีเครื่องหมายขีดคั่นในตารางด้านบน

ภาษาสเปนไม่แยกความแตกต่างระหว่าง[b]และ[v]ดังนั้นbeenจึงสอดคล้องกับ *veen คำนามเพศหญิงในภาษาเบอร์เบอร์ลงท้ายด้วย-tเช่นในShilha 1 : yan (m), yat (f); 2 : sin (m), snat (f) และนี่อาจอธิบายความไม่สอดคล้องกัน เช่นbeenและvaitสำหรับ 'หนึ่ง'

Cairasco เป็นเพลงนับเลขที่แยกส่วนผิดพลาดbesmia mat acosomuset tamobenir marago Ses ' 6 'อาจจะหายไปตรงกลางของsomuset ( ← * somussesset )

เริ่มจากภาษาเซเดโญ รากศัพท์ใหม่สำหรับ ' 2 ' และ ' 9 ' ปรากฏขึ้น ('9' อาจเป็นรากศัพท์เดิมของ ' 4 ') รากศัพท์ใหม่สำหรับ ' 4 ' และ ' 5 ' ( arba, kansa ) ดูเหมือนจะเป็นคำยืมจากภาษาอาหรับ และรากศัพท์เดิม ' 5 ', ' 6 ', ' 7 ' ถูกเลื่อนไปเป็น ' 6 ', ' 7 ', ' 8 '

ด้านล่างนี้คือรายการคำศัพท์ภาษา Guanche ที่คัดเลือกมาจากรายการในศตวรรษที่ 16 โดยAlonso de Espinosaซึ่งได้รับการแก้ไขและแปลโดยClements Robert Markham (1907): ^{[ 7 ] : xx–xxiv}

กวนเช่	คำอธิบายภาษาอังกฤษ
อาดารา	ทะเลสาบ
อะฟาโร	เมล็ดพืช
อากูเอเร	ทะเลสาบ
อาฮอฟ, อาโฮ	น้ำนม
อาโฮเรน	ข้าวบาร์เลย์บดคั่วกับเนย
อาเมน	ดวงอาทิตย์
อนา	แกะ
อารา	แพะ
อารัน	ฟาร์ม
xaxo	เสียชีวิต; มัมมี่
บาโนท	หอก
คันชา	สุนัข
เซล	ดวงจันทร์
ชาฟา	สันเขาสูงตระหง่าน
ชาฟาญา	ธัญพืชคั่ว
ชามาโต้	ผู้หญิง
โครัน	ผู้ชาย
โคราจา	นกฮูกแดง
เช่น ec, eg	ฉัน (สรรพนามบุรุษที่ 1)
ยุค, เอียรา	ของคุณ
กวน; เบน	ลูกชาย (ในความเป็นจริง "หนึ่งใน") [ 8 ]
กัวญัค	ประชาชน; รัฐ
กัวยา	จิตวิญญาณ ชีวิต
กีจอน, กายอน	เรือ (- n 'พหูพจน์')
กีร์เร่	แร้ง ( Neophron percnopterus )
ฮาซิเชอี	ถั่ว, ถั่วฝักยาว
ฮารี	ฝูงชน ผู้คนจำนวนมาก
จาร์โค	มัมมี่
บ้านพัก	ชายฝั่ง
เมย์เอค	แม่
เอ็น-อะเมท	กระดูก
โอ-เช่	เนยละลาย
เปตุต์	พ่อ?
ที	เจ้า เจ้า
ไทย	พวกเขา
ทาบายบา	ยูโฟร์เบีย
ทาโบนา	มีดหินออบซิเดียน
ทากาซาสเต	Cytisus proliferus (var.)
ทาจินาสเต	เอคิอุม สตริกตัม
ทามาร์โก	เสื้อคลุมหนัง
ทารา	บาร์เลย์
taraire, tagaire	ชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งของภูเขาเทด
เซอร์โค	รองเท้า
ซีแร็กซ์	ท้องฟ้า
ซอนฟา	สะดือ

ด้านล่างนี้คือคำศัพท์พื้นฐานเพิ่มเติมในภาษาถิ่นกวนเช่ต่างๆ จาก Wölfel (1965): ^{[ 9 ]}

กวนเช่	ความมันวาว	ภาษาถิ่น (เกาะ)
กวน, โคตัน	ผู้ชาย
ชามาโต้	ผู้หญิง
ฮารี	ผู้คน ฝูงชน	เตเนริเฟ
ละครโดรามา	รูจมูก	กราน กานาเรีย
อะดาร์โกมา	ไหล่	กราน กานาเรีย
อะตาไคเคท	หัวใจ	กราน กานาเรีย
การัวอิก	กำปั้น
ซอนฟา	สะดือ	เตเนริเฟ
อาโกเญ่	กระดูก	เตเนริเฟ
ตะเบอร์	ดี	ลาปาลมา
ทิโกตัน	ท้องฟ้า	ลาปาลมา
อาชามัน	ท้องฟ้า พระเจ้า	เตเนริเฟ
มาเจค	ดวงอาทิตย์	เกาะเตเนริเฟ่ เกาะกรานคานาเรีย?
อาเฮมอน	น้ำ	เฮียโร
อาลา(มอน)	น้ำ	โกเมรา , เฮียร์โร
เอเด	น้ำ	ลาปาลมา
ide	ไฟ	เตเนริเฟ
ทาแคนเด	ทุ่งภูเขาไฟ	ลาปาลมา
คันชา	สุนัข	กราน กานาเรีย, เตเนริเฟ
การ์ฮากัว	สุนัข	ลาปาลมา

• โอโซริโอ อาเซเวโด, ฟรานซิสโก 2003. Gran diccionario guanche: el diccionario de la lengua de los aborígenes canarios . เตเนริเฟ่ : กาฆาคานาเรียส. ไอเอสบีเอ็น 9788479264253
• บียาร์โรยา, โฆเซ่ ลุยส์ เดอ ปันโด. 1996. Diccionario de voces guanches . โทเลโด: Pando Ediciones.
• บียาร์โรยา, โฆเซ่ ลุยส์ เดอ ปันโด. 1987. Diccionario de la lengua Guanche . มาดริด: Pando Ediciones.
• ซิห์ลาร์ซ, เอิร์นส์. 1950. Das kanarische Berberisch ใน seinem sprachgeschichtlichen Milieu Zeitschrift der deutschen morgenländischen Gesellschaft 100: 403-460.
• Esteban, José M. 2003. คำศัพท์ canario guanche . Autores científico-tecnicos และ academicos 30:119-129.

วิกิซอร์ซมีเนื้อหาจาก บทความ สารานุกรมบริแทนนิกา ค.ศ. 1911เรื่อง " Guanches "

• José Barrios: Sistemas de numeración y Calendarios de las poblaciones bereberes de Gran Canaria y Tenerife en los siglos XIV-XV (วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอก, 1997)
• Gerhard Böhm: Monumentos de la Lengua Canaria e Inscripciones Líbicas (กรมแอฟริกันศึกษา มหาวิทยาลัยเวียนนา - บทความเป็นครั้งคราว ฉบับที่ 4 / กุมภาพันธ์ 2549)