ปาร์ธินี
ชาวปาร์ธินีปาร์ตินีหรือปาร์ทีนาไตเป็นชนเผ่าอิลลีเรียน ที่อาศัยอยู่ในอิลลีเรีย ตอนใต้ ( แอลเบเนีย ในปัจจุบัน ) พวกเขาน่าจะอยู่ใน หุบเขา ชคุมบินซึ่งควบคุมเส้นทางสำคัญระหว่างทะเลเอเดรียติกและมาซิโดเนียซึ่งตรงกับถนนเวียเอ็กนาเทียในสมัยโรมันดังนั้น เพื่อนบ้านทางตะวันตกของพวกเขาคือชาวทาอูลันตีและทางตะวันออกคือชาวดัสซาเรตีในภูมิภาคลิคนิดัส[ 1 ]
ชื่อ
Partthini มักปรากฏในบัญชีโบราณที่บรรยายถึงสงครามอิลลิเรียนและสงครามมาซิโดเนีย ชื่อของพวกเขาเขียนเป็นภาษากรีกโบราณว่า Παρθῖνοι, Parthînoi , Παρθηνοι, Parthenoi , Παρθεηνᾶται Partheēnâtaiและในภาษาละตินว่าParthiniหรือPartheniพวกเขากล่าวถึงโดยLivy , Caesar , Strabo vii.; อัพเปียน , อิลลิร์. 1; ดิออน แคส. xli 49; ซีไอซีในปิส 40; ปอม. เมลา , ii. 3. § 11; พลิน.สาม 26. [ 2 ]
ตามตำนานที่รายงานโดยแอปเปียน (คริสต์ศตวรรษที่ 2) ชาวพาร์ธินีเป็นหนึ่งใน ชนเผ่า อิลลีเรียน ใต้ ที่ได้รับชื่อมาจากลูกหลานรุ่นแรกของอิลลีเรีย ส บรรพบุรุษผู้เป็นที่มาของ ชาวอิลลีเรียนทั้งหมด[ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]
ภูมิศาสตร์
ชาวพาร์ธินีน่าจะอาศัยอยู่ในพื้นที่ระหว่างแผ่นดินตอนในของดิร์ราเคียมที่ ที่ราบ ติรานาทางเหนือ และแผ่นดินตอนในของอพอลโลเนียที่แม่น้ำอัปซัส ( เซมาน ) ทางใต้[ 2 ]อาณาเขตของพวกเขาน่าจะรวมถึง หุบเขา ชคุมบินดังนั้นพวกเขาจึงควบคุมเส้นทางสำคัญระหว่างทะเลเอเดรียติกและมาซิโดเนียซึ่งตรงกับถนนเวียเอ็กนาเทียในสมัยโรมัน [ 1 ] ใน ตอนแรก ชาวพาร์ธินีอาจครอบครองดินแดนรอบๆ เอพิแดมนัส-ดิร์ราเคียม แต่ต่อมาพวกเขาน่าจะถูกชาว ทาอูลันตีผลักดันเข้าไปในแผ่นดินมากขึ้นจนสูญเสียดินแดนชายฝั่งไป[ 6 ]
มีการค้นพบเมืองที่มีกำแพงล้อมรอบซึ่งสร้างขึ้นอย่างช้าที่สุดในศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราช บนที่ราบสูงกราดิชเต ใกล้กับ เบลชเมืองนี้พัฒนามาจากชุมชนบนเนินเขาในช่วงต้นศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสต์ศักราช และตั้งอยู่บนเส้นทางที่นำจากอพอลโลเนียไปตามแม่น้ำอัปซัสไปยังชคุมบิน ไม่ทราบชื่อโบราณของเมืองนี้ แต่สามารถสันนิษฐานได้ว่าเป็นที่ตั้งถิ่นฐานหลักของชาวพาร์ธินี เมืองนี้ดำรงอยู่จนถึงปลายยุคโบราณ และถูกทำลายโดยการรุกรานของชาวสลาฟ[ 7 ]
ป้อมปราการอิลลีเรียนแห่งดิมาเลตั้งอยู่ในบริเวณใกล้เคียงหรือภายในอาณาเขตของชาวพาร์ธินี[ 8 ]พาร์ธัสเป็นที่ตั้งถิ่นฐานของชาวพาร์ธินี[ 9 ]
วัฒนธรรม
ภาษา
สำนวนที่ชาวปาร์ธินีพูดนั้นรวมอยู่ใน จังหวัดออโนมาสติกอิล ลีเรียน ตอนใต้ ในทางภาษาศาสตร์สมัยใหม่[ 10 ] [ 11 ]ดินแดนที่พวกเขาอาศัยอยู่เป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ที่นักวิชาการปัจจุบันถือว่าเป็นแกนกลางทางภาษาของอิลลีเรียน[ 12 ]
ศาสนา
ชาวปาร์ธินีบูชาเทพเจ้าสูงสุดที่ได้รับการยอมรับผ่านการตีความแบบโรมันว่า ' จูปิเตอร์ปาร์ธินัส' [ 13 ]มีหลักฐานในจารึกภาษาละติน ว่า I(upiter) O(ptimus) M(aximus) Partinus [ 14 ]
ประวัติศาสตร์
ชาวพาร์ธินีมักถูกกล่าวถึงในระหว่าง สงคราม โรมันในอิลลิเรียและมาซิโดเนียราว229 ปีก่อนคริสตกาลแต่ในฐานะมิตรมากกว่าศัตรูของชาวโรมัน เนื่องจากยอมจำนนต่อกองทัพโรมันตั้งแต่ช่วงแรก ( Polyb. ii. 11; Livy xxix. 12) หลังจากที่ฟิลิปกษัตริย์แห่งมาซิโดเนียสิ้นพระชนม์ ดูเหมือนว่าพวกเขาจะถูกผนวกเข้ากับอาณาเขตของเพลูราตัส เจ้าชาย แห่งอิลลิเรียที่เป็นพันธมิตรกับชาวโรมัน (Polyb. xviii. 30; Liv. xxx. 34, xliv. 30) เมืองหลักของพวกเขาคือพาร์ทัส ( Πάρθος , Steph. B. sv ) ซึ่งถูกซีซาร์ ยึดครอง ในระหว่างการรบกับปอมเปอีส (Caes. BC iii. 41.) ดิมัลลุม (Dimallum ) ซึ่งเป็นป้อมปราการ ที่แข็งแกร่งที่สุดในบรรดาสถานที่ของชาวอิลลีเรีย มีป้อมปราการสองแห่งบนเนินสูงสองแห่ง เชื่อมต่อกันด้วยกำแพง (Polyb. iii. 18, vii. 9) ตั้งอยู่ในอาณาเขตของพวกเขา อย่างไรก็ตาม ไม่มีข้อบ่งชี้ถึงตำแหน่งที่ตั้งที่แน่นอน ซึ่งอาจอยู่ระหว่างลิสซัส (Lissus)และเอพิแดมนัส (Epidamnus) ลิวี (Livy) กล่าวถึง (xxix. 12) ป้อมปราการอีกสองแห่ง ได้แก่ยูจีนิอุม (Eugenium)และ บาร์กูลัม (Bargulum )
เศรษฐกิจ
ชาวปาร์ธินี ซึ่งอยู่ในดินแดนตอนในของอิลลิเรีย ตอนใต้ ควบคุมเส้นทางสำคัญระหว่างทะเลเอเดรียติกและมาซิโดเนียซึ่งตรงกับถนนเวียเอ็กนาเทียในสมัยโรมัน[ 1 ]
แหล่งข้อมูลทางประวัติศาสตร์โบราณเป็นพยานถึงเศรษฐกิจการเกษตรในหมู่ชาวปาร์ธินี ซึ่งมีหลักฐานว่าปลูกข้าวโพดในสมัยโรมัน [ 15 ] ในช่วงสงครามกลางเมืองโรมันครั้งใหญ่ชาวปาร์ธินีถูกบังคับให้ส่งมอบเสบียงข้าวโพดให้กับ กองทัพของ ปอมเปย์สถานการณ์เปลี่ยนไปเมื่อซีซาร์มาถึงอิลลิเรียเมื่อเขาขึ้นฝั่งที่ปาเลสเตบนเทือกเขาเซราเนียนชุมชนชาวอิลลิเรียซึ่งมีปอมเปย์และวุฒิสภาประจำ การอยู่ ได้ ต้อนรับซีซาร์[ 16 ]
ดูเพิ่มเติม
บรรณานุกรม
- เบอร์ตัน, พอล เจ. (2017). โรมและสงครามมาซิโดเนียครั้งที่สาม . สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์. ISBN 978-1-107-10444-0.
- คาบาเนส, ปิแอร์ (2002) [1988]. ดินโก ชูตูรา; บรูนา คุนติช-มักวิช (บรรณาธิการ) Iliri od Bardileja do Gencia (IV. – II. stoljeće prije Krista) [ The Illyrians from Bardylis to Gentius (4th – 2nd Century BC) ] (ในภาษาโครเอเชีย) แปลโดย เวสนา ลิซิซิช สวิทาวา. ไอเอสบีเอ็น 953-98832-0-2.
- Cabanes, Pierre (2007). "Parthini". ใน Hubert, Cancik; Schneider, Helmuth; Salazar, Christine F. (บรรณาธิการ). Brill's New Pauly, Antiquity, Volume 10 (Obl-phe) . Brill's New Pauly. Vol. 7. Brill. ISBN 978-9004142152.
- เซกา, ฮาซัน (2001) "Ndikimi zotërues i kultit ilir mbi monetat antike të vendit tonë / อิทธิพลของลัทธิอิลลิเรียนต่อเหรียญโบราณจากแอลเบเนีย" อิลิเรีย . 30 (1): 5– 8. ดอย : 10.3406/iliri.2001.1723 .
- ซิโน, ดานิเจล (2010) อิลลีริคุมในการเมืองโรมัน 229 ปีก่อนคริสตกาล–ค.ศ. 68 สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์. ไอเอสบีเอ็น 978-0-521-19419-8.
- ดซิโน, ดานิเยล (2014). "'Illyrians' ในวาทกรรมชาติพันธุ์วิทยาโบราณ" . Dialogues d'histoire ancienne . 40 (2): 45– 65. doi : 10.3917/dha.402.0045 .
- เอ็กสไตน์, อาร์เธอร์ เอ็ม. (2008). โรมเข้าสู่กรีกตะวันออก จากความไร้ระเบียบสู่ลำดับชั้นในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนสมัยเฮลเลนิสติก 230–170 ปีก่อนคริสตกาลสำนักพิมพ์แบล็กเวลล์ISBN 978-1-4051-6072-8.
- เฮบเลอร์, เคลาส์ (2002) "ภาษาปาเลโอ-บอลข่าน" ในฮูเบิร์ต คานซิก; ชไนเดอร์, เฮลมุธ; ซัลลาซาร์, คริสติน เอฟ.; ออร์ตัน, เดวิด อี. (บรรณาธิการ). Pauly คนใหม่ของ Brill: Ark– Kas บริลล์ นิว พอลลี่ ฉบับที่ 2. สุกใส. ไอเอสบีเอ็น 9004122656.
- เจาปาจ, ลาฟดอช (2019) Etudes des Interactions Culturelles en aire Illyro-épirote du VII au III siècle av. จ.-ค. (วิทยานิพนธ์). มหาวิทยาลัยลียง; สถาบัน Arkeologjisë (อัลบานี)
- ลิพเพิร์ต, อันเดรียส; มาทซิงเกอร์, โยอาคิม (2021) ตาย อิลลิเรอร์: Geschichte, Archäologie und Sprache . โคห์ลฮัมเมอร์ แวร์แล็ก. ไอเอสบีเอ็น 9783170377103.
- Mesihović, ซัลเมดิน ; Šačić, อัมรา (2015) Historija Ilira [ ประวัติศาสตร์ของอิลลิเรียน] (ในภาษาบอสเนีย) ซาราเยโว: Univerzitet u Sarajevu [มหาวิทยาลัยซาราเยโว]. ไอเอสบีเอ็น 978-9958-600-65-4.
- มิราจ, ลิดา (1992) สตาซิโอ, อัตติลิโอ; เชคโคลี, สเตฟาเนีย (บรรณาธิการ). ลา แม็กนา เกรเซีย และ แกรนด์ ซานตูอารี เดลลา มาเดรปาเตรีย: แอตติ เดล เทรนตูเนซิโม Convegno di studi sulla Magna Grecia . Atti del Convegno di studi sulla Magna Grecia (ในภาษาอิตาลี) ฉบับที่ 31. Istituto per la storia e l'archeologia della Magna Grecia หน้า140–146 .
- นิโคลส์, มาริแอนน์ โชเอนลิน (1992). รูปลักษณ์และความเป็นจริง: การศึกษาเกี่ยวกับกลุ่มลูกค้าของปอมเปย์มหาราช . เบิร์กลีย์: มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย.
- ปาปาโซกลู, ฟานูลา (1978). ชนเผ่าบอลข่านตอนกลางในยุคก่อนโรมัน: ทริบัลลี, ออทาริอาเต, ดาร์ดาเนียน, สกอร์ดิสซี และโมเอเซียน . อัมสเตอร์ดัม: ฮักเคิร์ต. ISBN 9789025607937.
- ปาปาโซกลู, ฟานูลา (1988) Les villes de Macédoine à l'époque romaine (ภาษาฝรั่งเศส) กรีซ: เอโคล ฟรองซัวส์ ดาเธนส์ไอเอสบีเอ็น 9782869580145.
- โปโลเม, เอ็ดการ์ ซี. (1983) "สถานการณ์ทางภาษาในจังหวัดทางตะวันตกของจักรวรรดิโรมัน" ใน โวล์ฟกัง ฮาส (เอ็ด.) Sprache und Literatur (Sprachen und Schriften [ป้อม] ) . วอลเตอร์ เดอ กรอยเตอร์. หน้า509–553 . ไอเอสบีเอ็น 3110847035.
- ชาเซล คอส, มาร์เยต้า (2002) " อาณาจักรไพร์รัสและอิลลิเรียน" อิทธิพลของกรีกตามแนวชายฝั่งเอเดรียติกตะวันออก คนจิกา เมดิเทรานา. 26 : 101– 119. ไอเอสบีเอ็น 9531631549.
- ชาเชล คอส, มาร์เยต้า (2004) "เรื่องราวในตำนานเกี่ยวกับอิลลิเรียและชื่อของมัน" ใน P. Cabanes; เจ.-แอล. แลมโบลีย์ (สห). L'Illyrie méridionale และ l'Epire และ l' Antiquité ฉบับที่ 4. หน้า493–504 .
- ชาเชล คอส, มาร์เยตา (2005) อัพเปียน และอิลลิริคุม . Narodni muzej สโลวีเนีย. ไอเอสบีเอ็น 961616936X.
- ชปูซา, ไซมีร์ (2009) "Aspekte të ekonomisë antike ilire dhe epirote / แง่มุมของอิลลิเรียนโบราณและเศรษฐกิจแบบ Epirotic" อิลิเรีย . 34 : 91– 110. ดอย : 10.3406/ iliri.2009.1083
- สทิปเชวิช, อเล็กซานเดอร์ (1989) อิลิริ: povijest, život, kultura . ซาเกร็บ: Školska knjiga. ไอเอสบีเอ็น 9788603991062.
- Stocker, Sharon R. (2009). Illyrian Apollonia: Toward a New Ktisis and Developmental History of the Colony .
- วิลค์ส, เจ.เจ. (1996). "จังหวัดดานูเบียนและบอลข่าน". ใน อลัน เค. โบว์แมน; เอ็ดเวิร์ด แชมปลิน; แอนดรูว์ ลินโต (บรรณาธิการ). ประวัติศาสตร์โบราณเคมบริดจ์: จักรวรรดิออกัสตัส 43 ปีก่อนคริสต์ศักราช—ค.ศ. 69.เล่มที่ 10. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์. หน้า545–585 . ISBN 0521264308.
- วินนิฟริธ, ทอม เจ. (2002). แบดแลนด์ส-บอร์เดอร์แลนด์ส: ประวัติศาสตร์ของเอพิรัสเหนือ/แอลเบเนียใต้ . ลอนดอน: ดักเวิร์ธ. ISBN 0-7156-3201-9.