ในทางภาษาศาสตร์การถอดเสียงเป็นอักษรโรมันหรือการแปลงเป็นอักษรโรมันคือการแปลงข้อความจากระบบการเขียน อื่น ไปเป็นอักษรโรมัน (ละติน)หรือระบบที่ใช้ในการแปลงนั้น วิธีการถอดเสียงเป็นอักษรโรมัน ได้แก่การถอดเสียงแบบธรรมดา (Transliteration ) สำหรับการแสดงข้อความที่เขียน และการถอดเสียง แบบตรงตัว (Transcription ) สำหรับการแสดงคำพูด และการผสมผสานทั้งสองวิธี วิธีการถอดเสียงแบบตรงตัวสามารถแบ่งย่อยได้เป็นการถอดเสียงแบบหน่วยเสียง (Phonemic Transcription ) ซึ่งบันทึกหน่วยเสียงหรือหน่วยความหมายในคำพูด และ การถอดเสียงแบบสัทศาสตร์ (Phonetic Transcription ) ที่เข้มงวดกว่า ซึ่งบันทึกเสียงพูดด้วยความแม่นยำ

มีระบบการถอดเสียงเป็นอักษรโรมันที่สอดคล้องกันหรือได้มาตรฐาน อยู่หลาย ระบบ สามารถจำแนกประเภทได้ตามลักษณะเฉพาะของระบบนั้นๆ ลักษณะเฉพาะของระบบใดระบบหนึ่งอาจทำให้เหมาะสมกับการใช้งานที่หลากหลาย ซึ่งบางครั้งอาจขัดแย้งกัน เช่น การค้นหาเอกสาร การวิเคราะห์ทางภาษาศาสตร์ การอ่านง่าย และการถ่ายทอดการออกเสียงอย่างถูกต้อง

• ภาษาต้นฉบับ หรือภาษาผู้ให้ – ระบบอาจได้รับการปรับแต่งเพื่อแปลงข้อความจากภาษาใดภาษาหนึ่งโดยเฉพาะ หรือจากกลุ่มภาษา หรือสำหรับภาษาใดภาษาหนึ่งในระบบการเขียนเฉพาะ ระบบที่เฉพาะเจาะจงกับภาษาโดยทั่วไปจะรักษาลักษณะเฉพาะของภาษา เช่น การออกเสียง ในขณะที่ระบบทั่วไปอาจเหมาะสมกว่าสำหรับการจัดทำรายการข้อความระหว่างประเทศ
• ภาษาเป้าหมาย หรือภาษาของผู้รับ – ระบบส่วนใหญ่มีจุดประสงค์เพื่อกลุ่มเป้าหมายที่พูดหรืออ่านภาษาใดภาษาหนึ่งโดยเฉพาะ ( ระบบการถอดเสียงอักษรซีริลลิกเป็นอักษรโรมัน สากลนั้น อิงตามอักษรในยุโรปกลาง เช่น อักษร เช็กและโครเอเชีย )
• ความเรียบง่าย – เนื่องจากอักษรละติน พื้นฐาน มีจำนวนตัวอักษรน้อยกว่าระบบการเขียนอื่นๆ หลายระบบ จึงต้องใช้ อักษรคู่ เครื่องหมายกำกับเสียงหรืออักขระพิเศษเพื่อแทนตัวอักษรทั้งหมดในอักษรละติน ซึ่งส่งผลต่อความสะดวกในการสร้าง การจัดเก็บและการส่งข้อมูลดิจิทัล การทำสำเนา และการอ่านข้อความที่เขียนเป็นอักษรโรมัน
• ความสามารถในการย้อนกลับ – ว่าจะสามารถกู้คืนข้อความต้นฉบับจากข้อความที่แปลงแล้วได้หรือไม่ ระบบที่สามารถย้อนกลับได้บางระบบอาจอนุญาตให้สร้างเวอร์ชันที่เรียบง่ายกว่าซึ่งไม่สามารถย้อนกลับได้

หากการถอดเสียงเป็นอักษรโรมันพยายามถอดเสียงจากอักษรต้นฉบับ หลักการสำคัญคือการจับคู่ตัวอักษรจากภาษาต้นฉบับไปยังอักษรโรมันแบบหนึ่งต่อหนึ่ง โดยให้ความสำคัญน้อยลงกับเสียงที่ได้ยินเมื่อออกเสียงตามภาษาของผู้รับชม ตัวอย่างเช่นการถอดเสียงภาษาญี่ปุ่น เป็นอักษรโรมัน แบบ Nihon-shiki ช่วยให้ผู้รับชมที่มีความรู้สามารถถอดเสียงพยางค์คะนะ ภาษาญี่ปุ่นต้นฉบับได้อย่างถูกต้อง 100% แต่ต้องอาศัยความรู้เพิ่มเติมสำหรับการออกเสียงที่ถูกต้อง

การถอดเสียงภาษาญี่ปุ่นเป็นอักษรโรมันส่วนใหญ่มีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้อ่านทั่วไปที่ไม่คุ้นเคยกับอักษรต้นฉบับสามารถออกเสียงภาษาต้นฉบับได้อย่างถูกต้องแม่นยำพอสมควร การถอดเสียงเหล่านี้ยึดหลักการถอดเสียงตามหน่วยเสียงและพยายามถ่ายทอดเสียงสำคัญ ( หน่วยเสียง ) ของภาษาต้นฉบับให้ซื่อตรงที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ในภาษาเป้าหมาย การถอดเสียงภาษาญี่ปุ่น เป็นอักษรโรมันแบบเฮปเบิร์นที่เป็นที่นิยมเป็นตัวอย่างหนึ่งของการถอดเสียงตามหน่วยเสียงที่ออกแบบมาสำหรับผู้พูดภาษาอังกฤษ

การแปลง เป็นสัทศาสตร์นั้นก้าวไปอีกขั้นหนึ่งโดยพยายามแสดงหน่วยเสียง ทั้งหมด ในภาษาต้นฉบับ โดยยอมเสียสละความชัดเจนหากจำเป็นด้วยการใช้ตัวอักษรหรือแบบแผนที่ไม่มีอยู่ในอักษรเป้าหมาย ในทางปฏิบัติ การแสดงผลแบบนี้แทบจะไม่พยายามแสดง หน่วยเสียงย่อยที่เป็นไปได้ ทั้งหมดโดยเฉพาะอย่างยิ่งหน่วยเสียงย่อยที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติเนื่องจาก ผล ของการออกเสียงร่วมกันและจะจำกัดตัวเองไว้เฉพาะความแตกต่างของหน่วยเสียงย่อยที่สำคัญที่สุดเท่านั้นอักษรสัทศาสตร์สากลเป็นระบบการถอดเสียงสัทศาสตร์ที่ใช้กันมากที่สุด

สำหรับคู่ภาษาส่วนใหญ่ การสร้างระบบการถอดเสียงเป็นอักษรโรมันที่ใช้งานได้นั้นเกี่ยวข้องกับการประนีประนอมระหว่างสองขั้ว การถอดเสียงแบบบริสุทธิ์มักเป็นไปไม่ได้ เนื่องจากภาษาต้นฉบับมักมีเสียงและความแตกต่างที่ไม่พบในภาษาเป้าหมาย แต่จำเป็นต้องแสดงออกมาเพื่อให้รูปแบบการถอดเสียงเป็นอักษรโรมันนั้นเข้าใจได้ ยิ่งไปกว่านั้น เนื่องจาก การเปลี่ยนแปลงทั้งใน เชิงประวัติศาสตร์และเชิงปัจจุบันไม่มีภาษาเขียนใดที่แสดงถึงภาษาพูดได้อย่างแม่นยำสมบูรณ์แบบ และการตีความเสียงของตัวอักษรอาจแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละภาษา ในยุคปัจจุบัน ลำดับการถอดเสียงมักจะเป็นภาษาต่างประเทศที่พูด ภาษาต่างประเทศที่เขียน ภาษาแม่ที่เขียน และภาษาแม่ที่พูด (อ่าน) การลดจำนวนกระบวนการเหล่านั้น กล่าวคือ การลบขั้นตอนการเขียนออกหนึ่งหรือทั้งสองขั้นตอน มักจะนำไปสู่การออกเสียงที่แม่นยำยิ่งขึ้น โดยทั่วไป นอกเหนือจากกลุ่มนักวิชาการจำนวนจำกัดแล้ว ระบบการถอดเสียงเป็นอักษรโรมันมักจะเอนเอียงไปทางการถอดเสียงมากกว่า ยกตัวอย่างเช่น ศิลปะการต่อสู้ของญี่ปุ่น 柔術: การถอดเสียงเป็นอักษรโรมันแบบ Nihon-shiki ว่าzyûzyutuอาจทำให้คนที่รู้ภาษาญี่ปุ่นสามารถถอดเสียงเป็นพยางค์คะนะ じゅうじゅつ ได้แต่ผู้พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่ส่วนใหญ่ หรือที่จริงแล้วผู้อ่านภาษาอังกฤษส่วนใหญ่ จะเดาการออกเสียงจากเวอร์ชันของเฮปเบิร์นว่าjūjutsu ได้ ง่ายกว่า

อักษรอาหรับใช้เขียนภาษาอาหรับเปอร์เซียอูร์ดูปัชโตและสินธีรวมถึงภาษาอื่นๆ อีกมากมายในโลกมุสลิม โดยเฉพาะ ภาษา แอฟริกันและเอเชียที่ไม่มีตัวอักษรเป็นของตนเอง มาตรฐานการถอดเสียงเป็นอักษรโรมันมีดังต่อไปนี้:

• Deutsche Morgenländische Gesellschaft (1936): รับรองโดยการประชุมระหว่างประเทศของนักวิชาการชาวตะวันออกในกรุงโรม เป็นพื้นฐานของพจนานุกรม Hans Wehr(ISBN 0-87950-003-4). ^{[ 1 ]}
• BS 4280 (1968): พัฒนาโดยสถาบันมาตรฐานอังกฤษ^{[ 2 ]}
• SATTS (ทศวรรษ 1970): ระบบการแทนที่แบบหนึ่งต่อหนึ่ง ซึ่งเป็นมรดกตกทอดมาจากยุคของรหัสมอร์ส
• อุงเก็น (1972) ^{[ 3 ]}
• DIN 31635 (1982): พัฒนาโดยDeutsches Institut für Normung (สถาบันมาตรฐานเยอรมัน)
• ISO 233 (1984). การถอดเสียง.
• Qalam (1985): ระบบที่เน้นการรักษาการสะกดคำมากกว่าการออกเสียง และใช้กรณีผสม^{[ 4 ]}
• ISO 233-2 (1993): การถอดเสียงแบบง่าย
• การถอดเสียงแบบ Buckwalter (ทศวรรษ 1990): พัฒนาที่XeroxโดยTim Buckwalter ; ^{[ 5 ]}ไม่จำเป็นต้องใช้เครื่องหมายกำกับเสียง ที่ผิดปกติ ^{[ 6 ]}
• ALA-LC (1997) ^{[ 7 ]}
• ตัวอักษรแชทภาษาอาหรับ

หมายเหตุ :

หมายเหตุ :

มีระบบการถอดเสียงภาษากรีกเป็นอักษรโรมันสำหรับทั้งภาษา กรีก สมัยใหม่และภาษากรีกโบราณ

• ALA-LC ^{[ 8 ]}
• รหัสเบต้า^{[ 9 ]}
• กรีกลิช
• ISO 843 (1997) ^{[ 10 ]}

อักษรฮีบรูถูกแปลงเป็นอักษรโรมันโดยใช้มาตรฐานหลายประการ:

• ANSI Z39.25 (1975)
• อุงเก็น (1977) ^{[ 11 ]}
• ISO 259 (1984): การถอดเสียงเป็นอักษรโรมัน
• ISO 259-2 (1994): การถอดเสียงแบบง่าย
• ISO/DIS 259-3: การถอดเสียงตามหน่วยเสียง
• ALA-LC ^{[ 12 ]}

ตระกูลอักษรพราหมณ์ของอักษรอะบูจิดาใช้สำหรับภาษาในอนุทวีปอินเดียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีประเพณีอันยาวนานในตะวันตกในการศึกษา ภาษา สันสกฤตและตำราอินเดียอื่นๆ โดยใช้การถอดเสียงเป็นอักษรละติน มีการใช้แบบแผนการถอดเสียงต่างๆ สำหรับอักษรอินเดียมาตั้งแต่สมัยของเซอร์วิลเลียม โจนส์^{[ 13 ]}

• ISO 15919 (2001): มาตรฐานการถอดเสียงได้รับการกำหนดไว้ในมาตรฐาน ISO 15919 โดยใช้เครื่องหมายกำกับเสียง เพื่อแปลง พยัญชนะและสระของอักษรพราหมณ์จำนวนมากให้เป็นอักษรละติน ส่วนที่เกี่ยวข้องกับอักษรเทวนาครีมีความคล้ายคลึงกับมาตรฐานทางวิชาการIAST : "International Alphabet of Sanskrit Transliteration" และมาตรฐานของหอสมุดรัฐสภาสหรัฐอเมริกาALA-LC [ ^{14 ] แม้ว่า}จะมีข้อแตกต่างอยู่บ้าง
• ระบบการถอดเสียง ภาษาอินเดียทั้งหมดเป็นอักษรโรมัน ของ หอสมุดแห่งชาติที่เมืองโกลกาตาเป็นส่วนขยายของระบบ IAST
• ฮาร์วาร์ด-เกียวโต : ใช้ตัวพิมพ์ใหญ่และตัวพิมพ์เล็ก รวมถึงการซ้ำตัวอักษร เพื่อหลีกเลี่ยงการใช้เครื่องหมายกำกับเสียง และจำกัดช่วงค่าไว้ที่ ASCII 7 บิต
• ITRANS : ระบบการแปลงอักษรเป็น ASCII 7 บิต ที่สร้างโดยAvinash Chopdeซึ่งเคยแพร่หลายในUsenet
• ไอเอสไอไอ (1988)

ภาษา ฮินดูสถานีเป็นภาษาอินโด-อารยัน ที่มี การเขียนและการพูดสองแบบอย่างรุนแรงซึ่งเป็นผลมาจากข้อพิพาทระหว่างภาษาฮินดีและภาษาอูร์ดูที่เริ่มต้นขึ้นในช่วงทศวรรษ 1800 ในทางเทคนิคแล้ว ภาษาฮินดูสถานีเองก็ไม่ได้รับการยอมรับจากทั้งชุมชนภาษาหรือรัฐบาลใดๆ มีเพียงสองมาตรฐาน ภาษา คือภาษาฮินดีมาตรฐานและภาษาอูร์ดูมาตรฐานที่ได้รับการยอมรับเป็นภาษาราชการในอินเดียและปากีสถาน อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติ สถานการณ์เป็นเช่นนี้

• ในปากีสถาน ภาษาอูร์ดูมาตรฐาน (Saaf หรือ Khaalis) เป็นภาษาอูร์ดู "ชั้นสูง" ในขณะที่ภาษาอูร์ดูฮินดูสถานีเป็นภาษาอูร์ดู "ชั้นต่ำ" ที่ใช้โดยประชาชนทั่วไป (เรียกว่าภาษาอูร์ดู เขียนด้วยอักษรนัสตาลีก )
• ในอินเดีย ทั้งภาษาฮินดีมาตรฐาน (Shuddh) และภาษาอูร์ดูมาตรฐาน (Saaf หรือ Khaalis) เป็นภาษาประเภท "H" (เขียนด้วยอักษรเทวนาครีและนัสตาลีกตามลำดับ) ในขณะที่ภาษาฮินดูสถานีเป็นภาษาประเภท "L" ที่ใช้โดยคนทั่วไปและเขียนด้วยอักษรเทวนาครีหรือนัสตาลีก (และเรียกว่า 'ฮินดี' หรือ 'อูร์ดู' ตามลำดับ)

ระบบการเขียนแบบสองอักษรทำให้ผู้ใช้อักษรอีกแบบหนึ่งเข้าถึงงานเขียนใดๆ ได้ยาก แม้ว่าโดยทั่วไปแล้วภาษาฮินดูสถานีเป็นภาษาที่เข้าใจกันได้โดยสมบูรณ์ ซึ่งหมายความว่า การทำงานร่วมกัน แบบเปิดแหล่ง ที่มาโดยใช้ข้อความ นั้นเป็นไปไม่ได้ระหว่างผู้อ่านอักษรเทวนาครีและนัสตาลีก

โครงการ Hamari Boli Initiative ^{[ 15 ]} ซึ่งริเริ่มในปี 2011 เป็นโครงการ วางแผนภาษาแบบโอเพ่นซอร์สเต็มรูปแบบที่มุ่งเน้นการปฏิรูปและปรับปรุงระบบการเขียน รูปแบบ สถานะ และคำศัพท์ของภาษาฮินดูสถานี หนึ่งในวัตถุประสงค์หลักที่ระบุไว้ของ Hamari Boli คือการบรรเทาปัญหาการใช้ระบบอักษรคู่เทวนาครี-นัสตาลีคที่ทำให้ภาษาฮินดูสถานีอ่อนแอลงด้วยการใช้ระบบอักษรโรมัน^{[ 16 ]}

การถอดเสียงภาษาจีนโดยเฉพาะภาษาจีนกลาง เป็นอักษร โรมัน พิสูจน์แล้วว่าเป็นปัญหาที่ยากมาก แม้ว่าปัญหานี้จะซับซ้อนยิ่งขึ้นด้วยปัจจัยทางการเมืองก็ตาม ด้วยเหตุนี้ ตารางการถอดเสียงเป็นอักษรโรมันจำนวนมากจึงประกอบด้วยอักษรจีนบวกกับอักษรโรมันหรือ จูหยินอย่าง น้อยหนึ่งตัว

• ALA-LC : เคยคล้ายกับ Wade–Giles ^{[ 17 ]}แต่แปลงเป็นHanyu Pinyinในปี 2000 ^{[ 18 ]}
• EFEOพัฒนาโดยÉcole française d'Extrême-Orientในศตวรรษที่ 19 และใช้เป็นหลักในประเทศฝรั่งเศส
• Latinxua Sin Wenz (1926): ละเว้นเสียงโทน ใช้เป็นหลักในสหภาพโซเวียตและซินเจียงในช่วงทศวรรษที่ 1930 บรรพบุรุษของฮันยูพินอิน
• เลสซิง-ออธเมอร์ : ใช้เป็นหลักในประเทศเยอรมนี
• การถอดเสียงที่อยู่เป็นอักษรโรมัน (ปี 1906): มาตรฐานเบื้องต้นสำหรับการระบุที่อยู่ระหว่างประเทศ
• เวด-ไจลส์ (1892): การถอดเสียง เป็นที่นิยมอย่างมากตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 จนถึงปัจจุบัน และยังคงถูกใช้โดยนักวิชาการตะวันตกบางกลุ่ม
• เยล (1942): สร้างขึ้นโดยสหรัฐอเมริกาเพื่อการสื่อสารในสนามรบ และใช้ในตำราเรียนของมหาวิทยาลัยเยลซึ่งมีอิทธิพลอย่างมาก
• ระบบการถอดเสียงแบบเลกเก (Legge romanization ): คิดค้นโดยเจมส์ เลกเก มิชชันนารีชาวสกอตแลนด์

• ระบบ ฮันหยูพินอิน (1958): ในประเทศจีนระบบฮันหยูพินอินถูกใช้เป็นทางการในการถอดเสียง ภาษาจีนกลางเป็นอักษร โรมัน มานานหลายทศวรรษ โดยส่วนใหญ่ใช้เป็นเครื่องมือทางภาษาศาสตร์สำหรับการสอนภาษามาตรฐาน ระบบนี้ยังใช้ใน สิงคโปร์และบางส่วนของไต้หวันและได้รับการยอมรับจากประชาคมระหว่างประเทศจำนวนมากในฐานะมาตรฐานสำหรับการเขียนคำและชื่อภาษาจีนในอักษรละติน คุณค่าของฮันหยูพินอินในการศึกษาในประเทศจีนอยู่ที่ข้อเท็จจริงที่ว่า ประเทศจีน เช่นเดียวกับพื้นที่ที่มีประชากรหนาแน่นอื่นๆ ที่มีพื้นที่และประชากรใกล้เคียงกัน มีภาษาถิ่น ที่แตกต่างกันมากมาย แม้ว่าจะมีภาษาเขียนร่วมกันเพียงภาษาเดียวและภาษาพูดมาตรฐานร่วมกันเพียงภาษาเดียว (ข้อคิดเห็นเหล่านี้ใช้กับการถอดเสียงเป็นอักษรโรมันโดยทั่วไป)
• ISO 7098 (1991): อิงตามฮันยูพินอิน

1. Gwoyeu Romatzyh (GR, 1928–1986, ในไต้หวัน 1945–1986; ไต้หวันใช้อักษรโรมาจิของญี่ปุ่นก่อนปี 1945)
2. สัญลักษณ์สัทศาสตร์ภาษาจีนกลาง ฉบับที่ 2 (MPS II, 1986–2002)
3. ทองหยง พินยิน (2545-2551), ^{[ 19 ] [ 20 ]}และ
4. ฮันยู พินอิน (ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2552) ^{[ 21 ] [ 22 ]}

• บาร์เน็ตต์-เฉา
• กวางตุ้ง (1960)
• รัฐบาลฮ่องกง
• จยุตปิง
• รัฐบาลมาเก๊า
• เมเยอร์–เวมเป
• ซิดนีย์ เลา
• เยล (1942)
• ILE การถอดเสียงภาษาจีนกวางตุ้งเป็นอักษรโรมัน

• เป๋อเวจี (POJ) เคยเป็น อักษร ทางการโดยพฤตินัยของคริสตจักรเพรสไบทีเรียนในไต้หวัน (ตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 19) ในทางเทคนิคแล้ว ระบบนี้เป็นการถอดเสียงตามหน่วยเสียงเป็นหลัก เนื่องจากอักษรหมิ่นหนานไม่ค่อยมีการเขียนในภาษาจีน
• ไท่อัน โล-มา-จี ปิงอิม ฮองอาน

• กวางตุ้ง (1960) สำหรับพันธุ์แต้จิ๋ว ที่แตกต่างออกไป

• ฟูโจว (Foochow Romanized)

• Kienning Colloquial Romanized

การถอดเสียงเป็นอักษรโรมัน (หรือโดยทั่วไปเรียกว่าอักษรโรมัน ) ในภาษาญี่ปุ่นเรียกว่า " โรมาจิ " ระบบที่ใช้กันทั่วไปมากที่สุด ได้แก่:

• เฮปเบิร์น (1867): การถอดเสียงตามหลักสัทศาสตร์ตามแบบแองโกล-อเมริกัน ซึ่งใช้ในชื่อทางภูมิศาสตร์
• Nihon-shiki (1885): การถอดเสียงเป็นอักษรโรมัน และถูกนำมาใช้เป็นมาตรฐาน ( ISO 3602 Strict ) ในปี 1989 ด้วย
• Kunrei-shiki (1937): การถอดเสียงตามหลักสัทศาสตร์ นำมาใช้เป็นมาตรฐาน ( ISO 3602 ) ด้วยเช่นกัน
• JSL (1987): การถอดเสียงตามหน่วยเสียง ตั้งชื่อตามหนังสือJapanese: The Spoken Languageโดย Eleanor Jorden
• ALA-LC : คล้ายกับ Modified Hepburn ^{[ 23 ]}
• วา ปูโร (Wāpuro ): การถอดเสียงภาษาญี่ปุ่นเป็นอักษรโรมัน (word processor romanization) ไม่ใช่ระบบที่ตายตัว แต่เป็นชุดของแนวปฏิบัติทั่วไปที่ช่วยให้สามารถป้อนข้อความภาษาญี่ปุ่นได้

ระบบต่อไปนี้เป็นระบบที่ใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุดในปัจจุบัน:

• McCune–Reischauer (“MR”; 1939): เป็นพื้นฐานของระบบการถอดเสียงภาษาเกาหลีเป็นอักษรโรมันหลายระบบ ซึ่งวารสารวิชาการระดับนานาชาติเกี่ยวกับการศึกษาภาษาเกาหลีใช้กันอย่าง แพร่หลาย
  • การถอดเสียงภาษาเกาหลีเป็นอักษรโรมัน (1992): การถอดเสียงภาษาเกาหลีเป็นอักษรโรมันอย่างเป็นทางการในเกาหลีเหนือ โดยมีความแตกต่างบางประการจากต้นฉบับ MR
  • ระบบALA-LCมีพื้นฐานมาจาก MR แต่มีความแตกต่างจาก MR อยู่บ้าง
  • ก่อนหน้านี้ เกาหลีใต้เคยใช้ระบบ MR เวอร์ชันที่ดัดแปลงอีกแบบหนึ่งเป็นระบบทางการตั้งแต่ปี 1984 ถึง 2000
• ระบบ การถอดเสียงภาษาเกาหลีเป็นอักษรโรมันฉบับปรับปรุง (ปี 2000): ระบบการถอดเสียงภาษาเกาหลีเป็นอักษรโรมันอย่างเป็นทางการของเกาหลีใต้
• ระบบการถอดเสียงภาษาเกาหลีเป็นอักษรโรมันของเยล (ปี 1942): มาตรฐานสำหรับ นักภาษาศาสตร์นานาชาติเกือบทั้งหมด

ภาษาไทยซึ่งใช้พูดในประเทศไทยและบางพื้นที่ของลาว พม่า และจีน เขียนด้วยอักษรของตนเองซึ่งน่าจะสืบเชื้อสายมาจากการผสมผสานระหว่างอักษรไท-ลาวและอักษรเขมรโบราณในตระกูลอักษรพราหมณ์

• ระบบการถอดเสียงทั่วไปของไทย
• การถอดเสียงตามมาตรฐาน ISO 11940 1998
• การถอดความ ISO 11940-2 2007
• ALA-LC ^{[ 24 ]}

ภาษาหนูซูซึ่งเป็นภาษาที่พูดกันในภาคใต้ของจีน เขียนด้วยอักษรเฉพาะของตนเอง คืออักษรยี่ ระบบการถอดเสียงเป็นอักษร โรมันที่มีอยู่เพียงระบบเดียวคือYYPY (ยี่หยูพินอิน) ซึ่งใช้ตัวอักษรต่อท้ายพยางค์เพื่อแสดงวรรณยุกต์ เนื่องจากภาษาหนูซูห้ามใช้พยางค์ท้ายพยางค์ ระบบนี้ไม่ใช้เครื่องหมายกำกับเสียง และด้วยเหตุนี้ เนื่องจากภาษาหนูซูมีหน่วยเสียงจำนวนมาก จึงจำเป็นต้องใช้อักษรคู่บ่อยครั้ง รวมถึงสำหรับสระเดี่ยวด้วย

อักษรทิเบตมีระบบการถอดเสียงเป็นอักษรโรมันอย่างเป็นทางการสองระบบ ได้แก่พินอินทิเบต (สำหรับภาษาทิเบตลาซา ) และดซองคาโรมัน (สำหรับภาษาดซองคา )

ในแคตตาล็อกห้องสมุด บรรณานุกรม และสิ่งพิมพ์ทางวิชาการส่วนใหญ่ที่เป็นภาษาอังกฤษจะใช้ ระบบการถอดเสียงแบบหอสมุดแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (Library of Congress transliteration) ทั่วโลก

ในทางภาษาศาสตร์การถอดเสียงทางวิทยาศาสตร์ใช้สำหรับทั้งอักษรซีริลลิกและ อักษรกลาโกลิติก ซึ่ง รวมถึงภาษา สลาฟโบราณและภาษาสลาฟ สมัยใหม่ ที่ใช้อักษรเหล่านี้ด้วย

• BGN/PCGN การถอดเสียงภาษาเบลารุสเป็นอักษรโรมันปี 1979 ( คณะกรรมการชื่อทางภูมิศาสตร์แห่งสหรัฐอเมริกาและคณะกรรมการถาวรด้านชื่อทางภูมิศาสตร์สำหรับการใช้งานอย่างเป็นทางการของอังกฤษ )
• การถอดเสียงทางวิทยาศาสตร์หรือระบบการถอดเสียงทางวิชาการสากลสำหรับภาษาศาสตร์
• การถอดเสียงเป็นอักษรโรมัน ALA-LC , 1997 (American Library Association และ Library of Congress): ^{[ 25 ]}
• ISO 9 :1995
• คำแนะนำเกี่ยวกับการถอดเสียงชื่อทางภูมิศาสตร์ของเบลารุสด้วยตัวอักษรละตินปี 2000

ระบบที่ใช้การถอดเสียงทางวิทยาศาสตร์และISO/R 9:1968ถือเป็นระบบทางการในบัลแกเรียตั้งแต่ทศวรรษ 1970 เป็นต้นมา ตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1990 ทางการบัลแกเรียได้เปลี่ยนมาใช้ระบบที่เรียกว่า Streamlined Systemซึ่งหลีกเลี่ยงการใช้เครื่องหมายกำกับเสียงและปรับให้เข้ากันได้กับภาษาอังกฤษ ระบบนี้กลายเป็นระบบบังคับสำหรับการใช้งานสาธารณะด้วยกฎหมายที่ผ่านในปี 2009 ^{[ 26 ]}โดยระบบเก่าใช้ <č,š,ž,št,c,j,ă> ส่วนระบบใหม่ใช้ <ch,sh,zh,sht,ts,y,a>

ระบบใหม่ของบัลแกเรียได้รับการรับรองให้ใช้อย่างเป็นทางการโดย UN ในปี 2555 ^{[ 27 ]}และโดยBGNและPCGNในปี 2556 ^{[ 28 ]}

ไม่มีระบบการเขียนภาษารัสเซียโดยใช้ตัวอักษรละตินที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล อันที่จริงแล้วมีระบบการเขียนมากมายหลายแบบ บางระบบปรับให้เข้ากับภาษาเป้าหมายเฉพาะ (เช่น ภาษาเยอรมันหรือภาษาฝรั่งเศส) บางระบบออกแบบมาเพื่อการถอดเสียงของบรรณารักษ์ บางระบบกำหนดไว้ในหนังสือเดินทางของนักเดินทางชาวรัสเซีย การถอดเสียงชื่อบางชื่อเป็นไปตามประเพณีดั้งเดิม ทั้งหมดนี้ส่งผลให้ชื่อซ้ำกันเป็นจำนวนมาก ตัวอย่างเช่น ชื่อของนักประพันธ์เพลงชาวรัสเซียไชคอ ฟสกี อาจเขียนได้หลายแบบ เช่นTchaykovsky , Tchajkovskij , Tchaikowski , Tschaikowski , Czajkowski , Čajkovskij , Čajkovski , Chajkovskij , Çaykovski , Chaykovsky , Chaykovskiy , Chaikovski , Tshaikovski , Tšaikovski , Tsjajkovskijเป็นต้น ระบบต่างๆ ได้แก่ :

• BGN/PCGN (1947): ระบบการถอดเสียง (คณะกรรมการชื่อทางภูมิศาสตร์แห่งสหรัฐอเมริกาและคณะกรรมการถาวรเกี่ยวกับชื่อทางภูมิศาสตร์สำหรับการใช้งานอย่างเป็นทางการของอังกฤษ) ^{[ 29 ]}
• GOST 16876-71 (1971): มาตรฐานการถอดเสียงภาษาอังกฤษของโซเวียตที่ยกเลิกไปแล้ว ถูกแทนที่ด้วย GOST 7.79 ซึ่งเทียบเท่ากับISO 9
• ระบบการถอดเสียงชื่อทางภูมิศาสตร์เป็นอักษรโรมัน ของสหประชาชาติ (1987): อ้างอิงจากGOST 16876-71
• ISO 9 (1995): การถอดเสียง จากองค์การมาตรฐานสากล
• ALA-LC (1997) ^{[ 30 ]}
• การเข้ารหัสแบบ "โวลาปุก" (ทศวรรษ 1990): คำสแลง (ไม่ใช่โวลาปุก จริงๆ ) สำหรับวิธีการเขียนที่ไม่ใช่การถอดเสียงอย่างแท้จริง แต่ใช้เพื่อจุดประสงค์ที่คล้ายคลึงกัน (ดูบทความ)
• การถอดเสียงภาษาอังกฤษแบบดั้งเดิมนั้นอิงตาม BGN/PCGN แต่ไม่ได้ยึดตามมาตรฐานเฉพาะใดๆ สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่การถอดเสียงภาษารัสเซียเป็นอักษรโรมัน
• ระบบที่คล่องตัว^{[ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ]}สำหรับการถอดเสียงภาษารัสเซียเป็นอักษรโรมัน
• การถอดเสียงเปรียบเทียบภาษารัสเซีย^{[ 36 ]}ในภาษาต่างๆ (ยุโรปตะวันตก อาหรับ จอร์เจีย อักษรเบรลล์ มอร์ส)

อักษรละตินสำหรับภาษาซีเรียคได้รับการพัฒนาในช่วงทศวรรษ 1930 ตามนโยบายของรัฐสำหรับภาษาชนกลุ่มน้อยของสหภาพโซเวียตโดยมีการเผยแพร่เนื้อหาบางส่วน^{[ 37 ]}

ระบบภาษาแห่งชาติยูเครนปี 2010 ได้รับการรับรองโดย UNGEGN ในปี 2012 และโดย BGN/PCGN ในปี 2020 นอกจากนี้ยังมีความใกล้เคียงกับระบบ ALA-LC ที่ปรับปรุง (ทำให้ง่ายขึ้น) ซึ่งไม่มีการเปลี่ยนแปลงมาตั้งแต่ปี 1941

• ALA-LC ^{[ 38 ]}
• ไอโซ 9
• การถอดเสียงภาษาอูเครน^{[ 39 ]}
• ระบบแห่งชาติยูเครนและ BGN/PCGN ในกลุ่มทำงานของสหประชาชาติเกี่ยวกับระบบการถอดเสียงเป็นอักษรโรมัน^{[ 40 ]}
• การเปรียบเทียบระบบห้าระบบของ Thomas T. Pedersen ^{[ 41 ]}

ตารางด้านล่างแสดงการถอดเสียงตามหลักสัทศาสตร์ที่ใช้กันทั่วไปสำหรับอักษรต่างๆ แม้ว่าการถอดเสียงแบบนี้จะเพียงพอสำหรับผู้ใช้ทั่วไปหลายคน แต่ก็มีทางเลือกอื่นๆ อีกมากมายที่ใช้สำหรับแต่ละอักษร และมีข้อยกเว้นหลายประการ สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติม โปรดดูที่ส่วนภาษาแต่ละส่วนด้านบน (อักษรฮันกุลถูกแบ่งออกเป็น ส่วนประกอบ จาโม )

• การทำให้เป็นภาษาอังกฤษ
• การใช้ตัวอักษรซีริลลิกในการแสดงภาษา คือ การแสดงภาษาด้วยตัวอักษรซีริลลิก
• การทำให้เป็นฝรั่งเศส
• ไกไรโก
• การถอดเสียงเป็นภาษาจีนแม้ว่ามาตรฐานจะแตกต่างกันไปตามแต่ละประเทศก็ตาม
• การรับเอา วัฒนธรรมจีนมาใช้ โดยเฉพาะการรับเอาวัฒนธรรมวรรณกรรมจีน
• การแปลงชื่อเป็นภาษาละติน
• การถอดเสียงภาษาเซมิติกเป็นอักษรโรมัน
• การแพร่กระจายของอักษรละติน

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับการถอดเสียงเป็นอักษรโรมัน

เกี่ยวกับการถอดเสียงเป็นอักษรโรมัน

• ไฟล์ IPA สำหรับภาษาอูร์ดูและภาษาอูร์ดูแบบโรมัน สำหรับผู้ใช้มือถือและอินเทอร์เน็ต (ดาวน์โหลด) เก็บถาวรเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2008 ที่Wayback Machine
• โปรแกรมแปลงอักษรของ Microsoft  – เครื่องมือสำหรับสร้าง แก้ไขข้อผิดพลาด และใช้งานโมดูลแปลงอักษรจากสคริปต์ใดๆ ไปยังสคริปต์อื่นๆ
• Randall Barry (บรรณาธิการ) ตารางการถอดเสียงเป็นอักษรโรมันแบบ ALA-LCหอสมุดแห่งชาติสหรัฐอเมริกา, 1997, ISBN 0-8444-0940-5(หนึ่งในหนังสือไม่กี่เล่มที่ตีพิมพ์ซึ่งมีรายชื่อการถอดเสียงเป็นอักษรโรมัน)
• ตารางการถอดเสียงเป็นอักษรโรมันของหอสมุดแห่งชาติสหรัฐอเมริกาในรูปแบบไฟล์ PDF
• กลุ่มทำงานด้านระบบการถอดเสียงเป็นอักษรโรมันของ UNGEGN
• หลักเกณฑ์การถอดอักษรยูนิโค้ด (Unicode Transliteration Guidelines) เก็บถาวรเมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2009 ที่Wayback Machine

การถอดเสียงเป็นอักษรโรมันออนไลน์

• เครื่องมือแปลงเสียงภาษาจีน  – แปลงระหว่างพินอินและรูปแบบอื่นๆ
• การถอดเสียงและถอดความอักษรซีริลลิกออนไลน์ (ซีริลลิก -> ละติน)
• eiktub เก็บถาวรเมื่อ 2019-10-25 ที่Wayback Machine  – แผ่นถอดเสียงภาษาอาหรับ
• Lingua::Translit  – โมดูล Perlที่ครอบคลุมระบบการเขียนหลากหลาย เช่น อักษรซีริลลิกหรืออักษรกรีก มีมาตรฐานและรูปแบบการถอดเสียงที่ใช้กันทั่วไปมากมาย
• Arabeasy  – โปรแกรมแปลงอักษรอาหรับเป็นภาษาอังกฤษ (มีส่วนขยาย Chrome ฟรี และใช้งานได้กับภาษาเปอร์เซียและภาษาอูร์ดูด้วย)
• Russianeasy ถูกเก็บถาวรเมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2016 ในWayback Machine  – การถอดเสียงภาษารัสเซีย (มีส่วนขยาย Chrome ฟรี)

สำหรับการถอดเสียงภาษาเปอร์เซียเป็นอักษรโรมัน

• [ https://laatingar.com/dashboard}

สำหรับการถอดเสียงภาษาจีนกวางตุ้งเป็นอักษรโรมัน

• [1]