โอกุน
| Ògún Ògún Lákáayé | |
|---|---|
| |
| สมาชิกของ | |
หน้ากากหมวกโอกุนที่ใช้ในพิธีกรรม (ศตวรรษที่ 20) | |
| ชื่ออื่นๆ |
|
| ได้รับการเคารพนับถือใน | ศาสนาโยรูบา , ศาสนาเอโดะ , ศาสนา Dahomean , Vodun , Santería , Batuque , Umbanda , Candomblé , Arará , Quimbanda , Vodou ชาวเฮติ , Louisiana Voodoo , นิกายโรมันคาทอลิกพื้นบ้าน , Vudu โดมินิกัน |
| ศูนย์กลางลัทธิขนาดใหญ่ | ออนโด |
| อาวุธ | อาดา |
| วัน | วันที่สามของสัปดาห์โคโจดะ |
| ภูมิภาค | ไนจีเรีย , เบนิน , ลาตินอเมริกา , เฮติ , สหรัฐอเมริกา , โตโก , กานา |
| กลุ่มชาติพันธุ์ | ชาวโยรูบา |
| เทศกาลต่างๆ | |

โอกุน ( โยรูบา : Ògún ) [ a ] เป็น โอริชาหลักในศาสนาโยรูบาซึ่งได้รับการยอมรับในศาสนาแอฟริกันอื่นๆ อีกหลายศาสนาโอกุนได้รับการเคารพนับถือในฐานะเทพเจ้าผู้ทรงพลังแห่งสงคราม เหล็ก การล่าสัตว์ การทำงานโลหะโลหะวิทยาช่างตีเหล็ก เทคโนโลยี นวัตกรรม และการพิพากษาของพระเจ้ารวมถึงเหล้ารัมและการผลิตเหล้า รัม [ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]เขาได้รับการเคารพนับถือในศาสนาโยรูบาซานเตเรียวูดูของเฮติ วูดูของแอฟริกาตะวันตกคันดอมเบล อุมบันดา และศาสนาพื้นบ้านของ ชาว เกเบรวมถึงศาสนาอื่นๆ ตามตำนานบางเรื่อง เล่าว่าในสมัยที่ยังเป็นมนุษย์ เขาพยายามยึดครองบัลลังก์แห่งจักรวรรดิอิเฟหลังจากที่โอบาตาลาผู้ครองราชย์สองสมัย ก่อนและหลังโอดูดูวา สิ้นพระชนม์ แต่ถูกโอบาลูฟอน อ็อกโบโบดิริน ขับไล่ และเนรเทศ ซึ่งเหตุการณ์นี้เป็นแก่นหลักของเทศกาลโอโลโจ
ศาสนาโยรูบา

ในศาสนาโยรูบาโอกุนเป็นอิรุนโมเล ( เทพดั้งเดิม) ในดินแดนโยรูบาตามประเพณีบางอย่าง กล่าวกันว่าเขาได้เปิดทางให้เทพองค์อื่น ๆ เข้ามายังโลก โดยใช้มีดโลหะและด้วยความช่วยเหลือจากสุนัข เพื่อเป็นการระลึกถึงสิ่งนี้ หนึ่งในชื่อเรียกหรือฉายาของเขาคือโอซิน อิโมเลหรือ "เทพดั้งเดิมองค์แรกที่มายังโลก" เขาเป็นเทพแห่งสงครามและโลหะ[ 2 ] [ 1 ] [ 3 ]
กล่าวกันว่าในชีวิตบนโลกมนุษย์ โอกุนเป็นกษัตริย์องค์แรกของไอเรตามเรื่องเล่าบางเรื่อง เมื่อเหล่าข้าราชบริพารบางคนไม่แสดงความเคารพ โอกุนจึงสังหารพวกเขาและในที่สุดก็ฆ่าตัวตายด้วยดาบของตนเอง ผู้ติดตามของเขาเชื่อว่าเขาได้ หายตัวไปใน พื้นดินแทนที่จะตาย เขาหายตัวไปในพื้นดิน ณ สถานที่ที่เรียกว่าไอเร-เอคิติ พร้อมกับสัญญาว่าจะช่วยเหลือผู้ที่เรียกชื่อเขา ตลอดชีวิตบนโลกมนุษย์ของเขา เชื่อกันว่าเขาต่อสู้เพื่อประชาชนของไอเร ดังนั้นจึงเป็นที่รู้จักกันในชื่อโอนิเรด้วย[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]
ปัจจุบันเขาได้รับการยกย่องใน รัฐ โอกุนรัฐเอคิติรัฐโอโยและรัฐออนโด
ผู้ติดตาม
โอกุนเป็นเทพเจ้าดั้งเดิมของนักรบ นักล่าช่างตีเหล็กนักเทคโนโลยี และคนขับรถในศาสนาโยรูบา ผู้ที่นับถือศาสนาโยรูบาแบบดั้งเดิมสามารถสาบานว่าจะพูดความจริงในศาลโดย "จูบเหล็กชิ้นหนึ่งในนามของโอกุน" [ 3 ]คนขับรถมักพกเครื่องรางของโอกุนเพื่อป้องกันอุบัติเหตุทางจราจร[ 1 ] [ 2 ]
สัญลักษณ์
สัญลักษณ์หลักของโอกุนคือ เหล็ก สุนัข และใบปาล์มสัญลักษณ์เหล่านี้แสดงถึงบทบาทของโอกุนในการเปลี่ยนแปลง การไกล่เกลี่ย และการทำงาน เหล็กเป็นสัญลักษณ์หลักของโอกุน แท่นบูชาและพิธีกรรมของโอกุนมีการจัดแสดงและใช้วัตถุที่ทำจากเหล็กทั้งในพื้นที่ของชาวโยรูบาและทั่วแอฟริกา ผู้ที่นับถือโอกุนจะสวมสร้อยที่ทำจากเครื่องมือเหล็ก เทศกาลของโอกุนมีการจัดแสดงมีด ปืน เครื่องมือช่างตีเหล็กกรรไกรประแจ และเครื่องมือเหล็กอื่นๆ จากชีวิตประจำวัน
เสียสละ

เนื้อสัตว์เป็นเครื่องบูชาสำหรับโอกุน สุนัขเป็นสัตว์เลี้ยงคู่ใจของนักล่า แต่บุคลิกของโอกุนก็ถูกมองว่า "เหมือนสุนัข" เช่นกัน คือ ก้าวร้าว สามารถเผชิญอันตราย และตรงไปตรงมา สัตว์บูชาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับโอกุน ได้แก่งูเห่าพ่นพิษ (งูดำ) ซึ่งมีพฤติกรรมก้าวร้าวและไม่เกรงกลัว นักล่าและช่างตีเหล็กจะหลีกเลี่ยงการกินหรือการเห็นงูดำผสมพันธุ์ เครื่องบูชาสำคัญอื่นๆ ที่ถวายแด่โอกุน ได้แก่ ปลา คลาริอัส ซับมาร์จินาตัส ( ปลาแคทฟิชชนิดหนึ่ง) พริกจระเข้ถั่วโคล่าไวน์ปาล์มและน้ำมันปาล์มแดง หนูตัวเล็ก ไก่ตัวผู้ เกลือ หอยทาก เต่า น้ำ และมันเทศ[ 4 ]เครื่องบูชาเหล่านี้จำนวนมากถูกนำเข้าสู่ประเพณีในโลกใหม่
โอริกี (Oríkì ) เป็นปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรมของชาวโยรูบาในรูปแบบของบทกวีสรรเสริญ โดยสรรเสริญบุคคล เทพเจ้า (òrìṣà) หรือเมืองตามความสำเร็จของพวกเขา ผู้บูชาโอกุนเป็นที่รู้จักกันดีในการขับร้องโอริกีของโอกุน และส่วนเฉพาะนี้บ่งบอกเป็นนัยว่าโอกุนอยู่ในเจ็ดเส้นทาง
- Ògún méje logun mi,
- Ògún alára ni n gb'aja,
- Ògún onire a gb'àgbò,
- Ògún Ikọla a gb'agbín,
- Ògún gbengbena oje ìgí nìí mu,
- Ògún ila a gb'esun iṣu,
- Ògún akirin a gb'awo agbo,
- อูกุน เอเลโมโน ẹรัน อาฮุน นิ จẹ,
- มาคินเด ติ โดกุน ลายิน โอดี
- Bi o ba gba Tapa a gb'Aboki,
- กบา อูคูกุ และ กบา เคมแบรี
คำแปล:
- Ògún ของฉันปรากฏออกมาในเจ็ดรูปแบบที่แตกต่างกัน
- โอกุนแห่งเมืองอิลารา ยอมรับการไถ่บาปด้วยสุนัข
- โอกุนแห่งเมืองไอเรยอมรับการไถ่บาปด้วยแกะตัวผู้
- โอกุนแห่งเมืองอิโคเลยอมรับการไถ่บาปด้วยหอยทาก
- โอกุนแห่งช่างแกะสลักไม้ดื่มน้ำยางไม้เพื่อชดใช้บาป
- โอกุนแห่งเมืองอิลา ยอมรับการไถ่บาปด้วยมันเทศย่าง
- โอกุนแห่งเผ่าอากิรินยอมรับแกะตัวผู้เพื่อเป็นการไถ่บาป
- โอกุนแห่งเผ่าเอเลโมโนกินเนื้อเต่าเพื่อเป็นการชดใช้บาป
- ผู้กล้าหาญที่ทำสงครามในต่างแดน
- เขาจะบริโภคอาหารของชาวนูเป้หรือชาวฮาอูซา
- เขาบริโภคชาวต่างชาติ เขาจะบริโภคชาวคานูริด้วยเช่นกัน
ศาสนาดาโฮเมียน
ในศาสนาดาโฮเมียนกู่เป็นเทพเจ้าแห่งสงครามและเทพอุปถัมภ์ของช่างตีเหล็กและช่างฝีมือ เขาถูกส่งมายังโลกเพื่อทำให้โลกเป็นสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับมนุษย์ที่จะอยู่อย่างมีความสุข และเขายังไม่เสร็จสิ้นภารกิจนี้[ 5 ]
ศาสนาของชาวเอเว่
ในศาสนาของชาวอีเว่ กู (Gu) หรือออกเสียงว่า เอ็กู (Egu) เป็นเทพเจ้าแห่งสงครามและช่างฝีมือ โดยเฉพาะช่างตีเหล็ก
ผู้บูชากูไม่ควรเลี้ยงสุนัขเป็นสัตว์เลี้ยง ผู้หญิงที่มีประจำเดือนห้ามแตะต้องเครื่องมือของช่างตีเหล็ก ผู้ศรัทธาจะถวายผลปาล์ม อาหาร และเทเครื่องบูชาแด่กูเป็นระยะๆ นอกจากนี้ยังมักซื้อวัตถุโลหะเพื่อถวายในศาลเจ้าที่อุทิศให้แก่กูอีกด้วย[ 6 ]
คันดอมเบล
Ogun เป็นที่รู้จักใน ประเพณี แอฟริกัน-บราซิลของCandombléในชื่อOgum ( ชนชาติKetu , IjexaและEfon ) หรือ Gu ( ชนชาติJeje ) [ 7 ] Ogum ถูกผสมผสานเข้ากับนักบุญจอร์จโดยเฉพาะในริโอเดจาเนโรและรัฐริโอแกรนด์โดซูลประเพณี Candomblé ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของบราซิลโดยเฉพาะในบาเฮียเชื่อมโยง Ogum กับนักบุญเซบาสเตียนหรือนักบุญแอนโทนี[ 8 ] [ 9 ]
| ส่วนหนึ่งของชุดบทความเกี่ยวกับ |
| ชาวโยรูบา |
|---|
ลักษณะเฉพาะ
- วันสำคัญทางศาสนา: วันอังคาร
- โลหะ: เหล็ก
- ธาตุ: ดิน
- สี: แดง, ดำ, เขียว (ริโอเดจาเนโร), น้ำเงิน (บาเฮีย), น้ำเงินทะเล
- อาหาร: เฟโจอาด้า , ซินซิม, มันเทศ
- ลักษณะนิสัย: ใจร้อน, มีอำนาจ, รอบคอบ, ขยันทำงาน, ขี้ระแวง และเห็นแก่ตัวเล็กน้อย
- สัญลักษณ์: ดาบ, ดาบใหญ่, โซ่เหล็ก[ 9 ] [ 10 ]
ผู้นับถือศาสนาโอกุนในบราซิลแต่ละคนหลีกเลี่ยงอาหารบางชนิด ซึ่งรวมถึงแพะ cajá-manga ( Spondias dulcis ) น้ำตาล ถั่วดำ มันเทศ และ manga-espada ( พันธุ์มะม่วง ที่มีความยาว ของบราซิล) ใน ประเทศ Ketu ; มันเทศและ manga-espada ใน ประเทศ Ijexa ; และนกกระทาในชนชาติเชเจ[ 7 ]
การบูชายัญตามพิธีกรรม
โอกุน ในฐานะเทพโอริชาเพศชาย ( โบโร ) จะ "กิน" สัตว์เพศผู้เท่านั้นวัว แพะตัวผู้ ไก่ งู(โดยทั่วไปคืองูแดง) สุนัขและ สัตว์ ป่าจะถูกบูชายัญ ("โอโร") ในวันเทศกาลที่เกี่ยวข้องกับโอกุนในประเพณีแคนดอมเบล[ 11 ] [ 12 ]เลโอ เนโต และคณะ ได้สังเกตสัตว์หลายชนิดที่ใช้ในพิธีกรรมบูชายัญในชุมชนแคนดอมเบล 12 แห่งในเมืองการัว รู รัฐเปร์ นัมบูโกและเมืองกัมปินา กรันเด รัฐปา รา อีบาใน ภาค ตะวันออกเฉียงเหนือของบราซิล ระหว่างเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2550 ถึงมิถุนายน พ.ศ. 2551 โดยสุนัขเป็นสัตว์บูชายัญเพียงชนิดเดียวที่ถวายแด่โอกุนในทั้งสองชุมชน[ 11 ]
อาหารตามพิธีกรรม
อะคาซาเป็นอาหารพิธีกรรมที่ถวายแด่เทพเจ้าทุกองค์ในเทพปกรณัมของศาสนาแคนดอมเบล ทำจากแป้งข้าวโพดบดที่นึ่งในใบกล้วย อะคาซา เด เฟยโจอา-เปรโต เป็นอีกรูปแบบหนึ่งที่ใช้ถั่วดำ ( Phaseolus vulgaris ) แทนข้าวโพด รูปแบบนี้จะถวายแด่โอกุมเฉพาะในวิหารคาซา ฟานติ อาชานติ ในเมือง เซา ลูอิสรัฐมารันเญาเท่านั้น [ 13 ] เฟยโจอาดาซึ่งเป็นสตูว์ถั่วกับเนื้อวัวและเนื้อหมู ก็เป็นเครื่องบูชาทั่วไปแด่โอกุมเช่นกัน[ 14 ]
ซานเตเรียและปาโล
ความสำคัญของ Ogun ในศาสนาโยรูบาทำให้ชื่อของเขาถูกคงไว้ใน ศาสนา ซานเตเรียเช่นเดียวกับ ศาสนา ชางโกของตรินิแดดและโตเบโกในศาสนาซานเตเรีย Ogún ถูกผสมผสานเข้ากับนักบุญปีเตอร์เจมส์ผู้ยิ่งใหญ่นักบุญเปาโลอัครทูตมิคาเอลและยอห์นผู้ให้บัพติศมาเขาเป็นเทพเจ้าแห่งสงครามและโลหะ[ 15 ]
วูดู
ในศาสนาวูดูของเฮติโอกุนเป็นที่รู้จักในชื่อโอกู และประกอบด้วยรูปแบบต่างๆ มากมาย ส่วนใหญ่มีลักษณะของการตีเหล็กและเครื่องมือจากประเพณีโยรูบา โอกูทำหน้าที่ปกป้องบัดจิแท่นบูชาศักดิ์สิทธิ์ของวิหารวูดู เขาถือดาบเหล็กและสวมผ้าคาดเอวสีแดง โอกูยังเป็นเทพเจ้าแห่งการบุกเบิก สติปัญญา ความยุติธรรม การแพทย์ และอำนาจทางการเมือง ซึ่งเกี่ยวข้องกับสัญลักษณ์ของเครื่องมือที่สามารถ "ส่งเสริมความเชี่ยวชาญของมนุษย์เหนือสิ่งแวดล้อม" [ 16 ]โอกู เฟเรย์ เป็นเทพเจ้าแห่งสงคราม รูปแบบอื่นๆ ของโอกู ได้แก่ โอกู บาดากรี โอกู บาเลนโจ โอกู บาตาลา และโอกู เจ วูจ เอซิลิ ดันเตอร์ เป็นคู่เพศหญิงของโอกู[ 16 ] [ 17 ]
Ogou Feray ถูกผสมผสานเข้ากับนักบุญเจมส์ผู้ยิ่งใหญ่ ( St. Jacques Majeur ) ในประเพณีวูดู เขาเป็นวิญญาณแห่งดอกไม้และนำทางผู้ติดตามวูดูให้ต่อสู้กับศัตรูของพวกเขา สัญลักษณ์ของเขาคือเหล็กและศัตรูไม่สามารถทำร้ายเขาได้ เช่นเดียวกับในแอฟริกา สัญลักษณ์ของเขาคือเหล็ก มีดพร้า หรือมีด เช่นเดียวกับในแอฟริกา Ogou ได้รับความเคารพนับถือในหมู่ช่างตีเหล็ก ซึ่งหลายคนมีเชื้อสายโยรูบา เขายังขึ้นชื่อว่าชอบผู้หญิงและสุราอีกด้วย[ 16 ] [ 17 ]
ในพิธีกรรมวูดู ผู้ติดตามของโอกูจะสวมเสื้อเชิ้ต กางเกง และผ้าพันคอสีแดง ผู้ติดตามของโอกูที่อยู่ในภวังค์จะได้รับเหล้ารัมขาวของเฮติในระหว่างพิธีกรรม ในบางพิธีกรรมจะมีการเผาเหล้ารัมในภาชนะเพื่อให้โอกู "ล้าง" มือของผู้ติดตาม[ 17 ]
เพลงวูดูสองเพลงสำหรับ Ogou ตามที่บันทึกและแปลโดย Michel S. Laguerre: [ 17 ]
Fè Ogou Fè, Ogou Fèray o,
Fè Ogou Fè, Ogou Fèray o
ฉันคือเหล็กกล้า
ฉันถูกห่อหุ้มด้วยเหล็ก
Fèrè Fèray tout ko Fèray sé kouto,
Fèrè Fèray tout ko Fèray sé manchèt.
ร่างกายของโอโก เฟเรย์ถูกปกคลุมไปด้วยมีดจำนวนมาก
ร่างของเฟเรย์ถูกฟันด้วยมีดพร้าจนพรุน
อุมบันดา
ในUmbandaเขาได้รับการหลอมรวมกับนักบุญจอร์จนักบุญไมเคิลนักบุญแอนโทนีนักบุญจอห์นนักบุญ ปีเตอร์ นักบุญ พอลนักบุญเจมส์ผู้ยิ่งใหญ่และทูบัล-เคนและเป็นเทพโอริชาเพศชายและสากลแห่งกฎของพระเจ้ารับผิดชอบในการให้กฎและแก้ไขสำหรับมนุษย์ทุกคน ซึ่งมีขั้วตรงข้ามกับIansã (คู่ธรรมชาติของกฎแห่งพระเจ้า) Egunitá (คู่ของบทบาทของกฎแห่งพระเจ้า) และYemanjá (คู่พลังงาน) [ 18 ]
ในวัฒนธรรมสมัยนิยม
- โอกุนได้รับการยกย่องในเพลงฮิต "โอกุม" ซึ่งเดิมทีบันทึกโดยเซกา ปาโกดินโญในปี 2008 โดยเป็นการยกย่องนักบุญจอร์จด้วย ซึ่งทั้งสองได้ผสมผสานกัน[ 19 ]
- ในปี 2022 แร็ปเปอร์ชาวบราซิลCrioloได้ปล่อยเพลง "Ogum Ogum" โดยร่วมงานกับนักร้องชาวเคปเวอร์เดียนMayra Andradeซึ่งทั้งคู่ได้แสดงร่วมกันในงาน Rock in Rioในปีนั้น[ 20 ]
- Ogun เป็นหนึ่งใน Orisha หลายองค์ที่ปรากฏในAkogun: Brutalizer of Godsซึ่งเป็นซีรี่ส์การ์ตูนที่เขียนโดยMurewa Ayodele [ 21 ]
- Ogun ได้รับการพากย์เสียงโดยAmuche Chukudebeluในซีซั่นที่สองของซีรีส์แอนิเมชั่นอเมริกันเรื่อง Castlevania: Nocturne [ 22 ]
- Ogun เป็น "ปีศาจ" ที่ปรากฏซ้ำๆ ในซีรีส์วิดีโอเกมShin Megami Tensei [ 23 ]
หมายเหตุ
- ↑ภาษาโปรตุเกส : Ogum , Gu ; สะกดอีกแบบว่า Oggun ; รู้จักกันในชื่อ Ogouในเฮติและหลุยเซียน่าและ Ogúnหรือ Ogumในละตินอเมริกา
- 1 2 3 4อาเดโอเย, ซีแอล (1989) Ìgbàgbọ́ àti ẹ́sìn Yorùba (in โยรูบา). อิบาดัน: สำนักพิมพ์ Evans Bros. ไนจีเรีย หน้า250– 262. ISBN 9781675098.
- 1 2 3 4บาร์นส์, แซนดรา (1997). โอกุนแห่งแอฟริกา: โลกเก่าและโลกใหม่ . บลูมิงตัน: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยอินเดียนา . ISBN 0253-332516.
- 1 2 3 4 Earhart, H (1993). ประเพณีทางศาสนาของโลก: การเดินทางผ่านแอฟริกา เมโสอเมริกา อเมริกาเหนือ ศาสนายูดาย ศาสนาคริสต์ ศาสนาอิสลาม ศาสนาฮินดู ศาสนาพุทธ จีน และญี่ปุ่น ซานฟราน ซิสโก แคลิฟอร์เนีย: Harper ISBN 9780060621155.
- ↑ไคลน์ 1998
- ↑ Melville J. และ Frances S. Herskovits (1958). Dahomean Narrative, A Cross-Cultural Analysis . Northwestern University Press. หน้า125. ISBN 978-0810116504.
{{cite book}}: ความไม่เข้ากันของหมายเลข ISBN / วันที่ ( ขอความช่วยเหลือ ) - ↑ Eric Montgomery และ Christian Vannier (2017). Benjamin Soares; Asonzeh Ukah; Shobana Shankar (บรรณาธิการ). มานุษยวิทยาของศาลเจ้าวูดูในโตโกตอนใต้ . Brill. หน้า118. ISBN 978-90-04-34108-1สืบค้นข้อมูลเมื่อ วัน ที่15 เมษายน 2564
- 1 2ออกราส, โมนิค (2004) "Quizilas e preceitos--transgressão, reparação e Organização dinâmica do mundo". Culto aos orixás: voduns e ancestrais nas religiões afro-brasileiras (ภาษาโปรตุเกส) รีโอเดจาเนโร: ปัลลาส หน้า190– 193. ไอเอสบีเอ็น 9788534702379.
- ↑อัสซุนเซา, แมทเธียส (2005) คาโปเอร่า: ประวัติศาสตร์ศิลปะการต่อสู้แบบแอฟโฟร-บราซิล ลอนดอน นิวยอร์ก: เลดจ์ . พี39. ไอเอสบีเอ็น 0714650315.
- 1 2เวอร์เกอร์, ปิแอร์ (1999) Notas sobre o culto aos orixás e voduns na Bahia de Todos os Santos, no Brasil, e na antiga costa dos escravos, na África (ในภาษาโปรตุเกส) เซาเปาโล: EDUSP. หน้า151– 160. ไอเอสบีเอ็น 9788531404757.
- ↑ฮาร์กรีฟส์, แพทริเซีย, เอ็ด. (2018) ศาสนาแอฟริกา: เป็นต้นกำเนิด, เป็น divindades, ระบบปฏิบัติการ . เซาเปาโล: เมษายน พี29. ไอเอสบีเอ็น 9788569522492.
- 1 2เลโอ เนโต, นิวัลโด อ.; บรูคส์, ชารอน อี.; อัลเวส, โรมูโล่ อาร์เอ็น (2009) "จากเอชูถึงโอบาตาลา: สัตว์ที่ใช้ในพิธีกรรมบูชายัญที่กันดอมเบล "แตร์เรรอส" ในบราซิล " วารสารชาติพันธุ์วิทยาและชาติพันธุ์วิทยา . 5 (1): 23. ดอย : 10.1186/1746-4269-5-23 . ISSN 1746-4269 PMC 2739163 . PMID 19709402 .
- ↑มูรา, คาร์ลอส เออเกนนิโอ มาร์กอนเดส เดอ, เอ็ด. (2547) Culto aos orixás: voduns e ancestrais nas religiões afro-brasileiras (ภาษาโปรตุเกส) รีโอเดจาเนโร: ปัลลาส หน้า43–45 ISBN 9788534702379.
- ↑โลดี้, ราอูล (2003) Dicionário de arte sacra & técnicas afro-brasileiras . รีโอเดจาเนโร: ปัลลาส พี36. ไอเอสบีเอ็น 9788534701877.
- ↑ Fieldhouse, Paul (2017). อาหาร งานเลี้ยง และศรัทธา: สารานุกรมวัฒนธรรมอาหารในศาสนาต่างๆ ทั่วโลกซานตาบาร์บารา แคลิฟอร์เนีย: ABC-CLIO ซึ่งเป็นสำนักพิมพ์ในเครือ ABC-CLIO, LLC หน้า93 ISBN 9781610694124.
- ↑ฟาโลลา, โทอิน (2005). ความคิดสร้างสรรค์ของชาวโยรูบา: นวนิยาย ภาษา ชีวิต และบทเพลง . เทรนตัน, นิวเจอร์ซีย์: สำนักพิมพ์แอฟริกาเวิลด์เพรส. ISBN 9781592213368.
- 1 2 3 Galembo, Phyllis (2005). Vodou: Visions and Voices of Haiti . Berkeley, Calif: Ten Speed Press. หน้าxxii– xxiii, 12. ISBN 9781580086769.
- 1 2 3 4 Laguerre, Michel (1980). มรดกวูดู . เบเวอร์ลีฮิลส์, แคลิฟอร์เนีย: สำนักพิมพ์ Sage. หน้า131–137 . ISBN 0803914032.
- ↑ซาราเซนี, รูเบนส์ (22-07-2021). อัสเซเต ลินญาส เด อุมบันดา (ในภาษาโปรตุเกสแบบบราซิล) บรรณาธิการมาดราสไอเอสบีเอ็น 978-85-370-0363-3.
- ↑ "Syncretistic, Zeca Pagodinho ออกซิงเกิล 'Ogum' ในวันเซนต์จอร์จ" . Mundo Bahia FM (ในภาษาโปรตุเกส)
- ↑ "Criolo ถ่ายทอดข้อความอันทรงพลังในอัลบั้ม "Sobre Viver": "อารมณ์นั้นมีหลายชั้นซ้อนกันอยู่""พอร์ทัลPOPline (ในภาษาโปรตุเกส) "
- ↑ "อาโคกุน: ผู้โหดเหี้ยมแห่งทวยเทพ" . อเมซอน .
- ↑ "Castlevania: Nocturne ซีซั่น 2 แก้ไขข้อผิดพลาดครั้งใหญ่เกี่ยวกับประวัติของแอนเน็ตต์" Comic Book Republic
- ↑ "ผลโพลอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับปีศาจตัวโปรดในเกม Shin Megami Tensei" . Persona Central .
บรรณานุกรม
- ไคลน์, โรเบิร์ต มาร์เซล (1998). การบูชาเทพโอกุนในเมืองอิดันเร: เหล็กและอัตลักษณ์ในเมืองโยรูบา (วิทยานิพนธ์ปริญญาเอก). มหาวิทยาลัยเยล.