ฟิตซ์ ( Fitz ) (ออกเสียงว่า "ฟิตส์") เป็น คำบ่ง ชี้นามสกุลที่ใช้ในอังกฤษสมัยแองโกล-นอร์มัน เพื่อช่วยแยกแยะบุคคลโดยระบุบรรพบุรุษโดยตรง มีความหมายว่า "บุตรของ" โดยจะอยู่หน้าชื่อของบิดา หรือในบางกรณีอาจอยู่หน้าตำแหน่งหรือยศของบิดา ในบางกรณีที่หายาก คำนี้อาจเป็นส่วนหนึ่งของนามสกุลฝ่ายมารดาเพื่อเชื่อมโยงผู้ถือครองนามสกุลกับมารดาที่มีตำแหน่งสูงกว่า ตามธรรมเนียมของนักประวัติศาสตร์สมัยใหม่ จะใช้คำว่าfitzแต่ใน เอกสาร ภาษาฝรั่งเศสนอร์มันดั้งเดิม จะปรากฏเป็นfiz , filzหรือรูปแบบอื่นๆ ที่คล้ายกัน ซึ่งมาจากคำนามภาษาฝรั่งเศสโบราณfilz , fiz (ภาษาฝรั่งเศสfils ) ที่แปลว่า "บุตรของ" และมาจากภาษาละตินfilius (บุตร) ในที่สุด ^{[ 1 ]}การใช้ในช่วงระยะเวลาการรับเอานามสกุลภาษาอังกฤษ (หลังจากการพิชิตของชาวนอร์มัน) นำไปสู่การรวมเข้ากับนามสกุลที่มาจากบิดาและในเวลาต่อมา รูปแบบนี้ได้รับการนำมาใช้โดยกษัตริย์อังกฤษสำหรับนามสกุลที่มอบให้แก่บุตรนอกสมรสที่ได้รับการยอมรับบางส่วน และโดยครอบครัวชาวไอริชเมื่อแปลงนามสกุลที่มาจากบิดาเป็นภาษาเกลิกให้ เป็นภาษาอังกฤษ

ในอังกฤษสมัยแองโกล-นอร์มันชนชั้นสูงและขุนนางจะถูกระบุชื่อในเอกสารร่วมสมัยด้วยวิธีการต่างๆ ตัวอย่างเช่น บางคนถูกระบุเพิ่มเติมโดยใช้ชื่อสถานที่ซึ่งบ่งบอกถึงที่ดินศักดินาหรือถิ่นกำเนิด เช่นโรเจอร์ เดอ โบมอนต์ ( ประมาณ ค.ศ. 1015–1094) ที่ปรึกษาของวิลเลียมผู้พิชิต ("โรเจอร์แห่งโบมอนต์") สำหรับบางคน จะมีการระบุบทบาททางสังคม เช่นโรเบิร์ต เดสเพนเซอร์ (โรเบิร์ต 'ผู้ดูแล') หรือชื่อเล่นอย่างอลัน รูฟัส (อลัน 'ผู้แดง') สุดท้าย บางคนถูกระบุชื่อโดยเชื่อมโยงกับชื่อบิดา ซึ่งบางคนใช้ คำว่า "ฟิตซ์" เช่นฟิตซ์ เบอร์นาร์ดจะบ่งบอกว่าบุคคลที่กล่าวถึงนั้นคือ "บุตรชายของเบอร์นาร์ด" ในการใช้งานดั้งเดิม คำนี้เป็นส่วนหนึ่งของชื่อส่วนตัวของผู้ถือครอง และจะเปลี่ยนแปลงไปในแต่ละรุ่น: จอห์น ฟิตซ์ ริชาร์ด ผู้ครอบครองที่ดินในสมัยโดมส์เดย์ เป็นบิดาของยูสเตซ ฟิตซ์ จอห์นตามมาด้วยริชาร์ด ฟิตซ์ ยูสเตซและจอห์น ฟิตซ์ ริชาร์ดใน รุ่นต่อๆ มา

ในบางกรณี ตำแหน่งของบิดาจะเป็นส่วนหนึ่งของ ชื่อสกุลแบบ fitzตัวอย่างเช่น Otuer fitz Count บุตรนอกสมรสของHugh d'Avranches เอิร์ลแห่งเชสเตอร์ (ตำแหน่งเคานต์ในทวีปยุโรปเทียบเท่า กับ เอิร์ลในอังกฤษ) ขณะที่บุตรนอกสมรสหลายคนของกษัตริย์นอร์มันและกษัตริย์แองเจวินยุคแรกๆ ถูกเรียกว่าfitz Royซึ่งหมายถึง "โอรสของกษัตริย์" ในภาษาฝรั่งเศสแองโกล-นอร์มัน ตัวอย่างเช่นHenry fitz Roy โอรสของพระเจ้าเฮนรีที่ 1 และRichard fitz Royโอรสของพระเจ้าจอห์น

เมื่ออัตลักษณ์ของครอบครัวแข็งแกร่งขึ้น ชื่อที่มาจากชื่อบิดาเหล่านี้จึงวิวัฒนาการไปเป็นนามสกุลที่มาจากชื่อบิดา โดยคงรูปแบบเฉพาะที่ส่งต่อกันมาโดยไม่เปลี่ยนแปลงไปยังสมาชิกในครอบครัวรุ่นต่อๆ ไป โดยไม่ขึ้นอยู่กับชื่อต้นในแต่ละรุ่น เช่นเดียวกับตระกูล FitzAlanที่ใช้นามสกุลนี้มาตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 12 แม้ว่าบ่อยครั้งที่รูปแบบชื่อที่มาจากชื่อบิดาในแต่ละรุ่นจะถูกละทิ้งไปเพื่อใช้ชื่อสถานที่ที่มาจากชื่อแทน ในบางกรณี นามสกุล Fitz ยังคงรักษารูปแบบชื่อเล่นของชื่อบิดาไว้ เช่น FitzGibbon หรือ FitzHarris (ซึ่งเป็นชื่อเล่นของ Gilbert และ Henry ตามลำดับ) นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างขององค์ประกอบนามสกุล Fitz ที่ปรากฏอยู่เพียงลำพัง ไม่ว่าจะเป็นการย่อมาจากนามสกุลที่มาจากชื่อบิดาแบบเต็มดั้งเดิม หรือเดิมทีใช้เพื่อแยกแยะลูกชายออกจากพ่อที่มีชื่อเดียวกัน (Roger fitz , Roger 'ลูกชาย') จากนั้นลูกหลานจึงใช้เป็นนามสกุลที่สืทอดกันมา^{[ 2 ] [ 3 ]}

ในบางกรณี ชื่อของมารดาจะถูกตั้งเป็น ชื่อที่ต่อท้ายด้วยคำว่า " ฟิตซ์"ทำให้ชื่อนั้นกลายเป็นชื่อที่มาจากมารดา ตัวอย่างเช่น ชื่อของมารดาที่มีชื่อเสียง เช่นวิลเลียม ฟิตซ์ เอ็มเพรส , โรเบิร์ต ฟิตซ์ วิมาร์คและโรเบิร์ต ฟิตซ์ เพอร์เนลล์ ซึ่งเป็นชื่อรองของโรเบิร์ต เดอ โบมอนต์ เอิร์ลแห่งเลสเตอร์คนที่ 4หรือเพื่อแยกแยะพี่น้องที่มีชื่อเดียวกันแต่มีมารดาต่างกัน เช่นโรเบิร์ต ฟิตซ์ เอดิธ ซึ่งเกิดจากนางสนมเอ ดิธของพระเจ้า เฮนรีที่ 1 และแตกต่างจากบุตรนอกสมรสอีกคนของกษัตริย์ที่เกิดจากมารดาต่างกัน คือโร เบิร์ต เอิร์ลแห่งกลอสเตอร์คนที่ 1

การใช้คำว่า "Fitz" ในไอร์แลนด์มีที่มาสองแหล่งที่แยกจากกันตัวอย่างเช่น นามสกุล FitzGerald ของชาวไอริช เชื่อกันว่ามาจาก Gerald de Windsorขุนนางชาวแคมโบร-นอร์มันซึ่งบุตรชายและหลานชายของเขาเกี่ยวข้องกับการรุกรานไอร์แลนด์ของชาวนอร์มันอย่างไรก็ตาม รูปแบบอื่นๆ เช่นFitzpatrickมีต้นกำเนิดมาจากชาวไอริชดั้งเดิม ชื่อนี้เป็นการแปลงนามสกุล Mac Giolla Phádraig ของชาวเกลิกให้เป็นภาษาอังกฤษ ซึ่งเป็นชื่อที่เปลี่ยนโดยพระราชกฤษฎีกาของพระเจ้าเฮนรีที่ 8 ในฐานะส่วนหนึ่งของการยอมจำนนของครอบครัวภายใต้นโยบาย การยอมจำนนและการพระราชทานที่ดินใหม่ของราชวงศ์ในช่วงทศวรรษ 1530 และ 1540

เริ่มตั้งแต่ยุคราชวงศ์สจวร์ต (ค.ศ. 1603–1714) มีการฟื้นฟูการใช้ชื่อสกุลแบบฟิตซ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับ บุตร นอกสมรสของกษัตริย์ เจ้าชาย หรือขุนนางชั้นสูง ตัวอย่างเช่นฟิตซ์รอยสำหรับบุตรของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2และนางสนมคนหนึ่งของพระองค์ คือดัชเชสแห่งคลีฟแลนด์ ; ฟิต ซ์เจมส์ สำหรับบุตรนอกสมรสของพระเจ้าเจมส์ที่ 2 (ค.ศ. 1685–1688) และอาราเบลลา เชอร์ชิลล์ ; ฟิตซ์แค ลเรนซ์สำหรับบุตรของดยุคแห่งแคลเรนซ์ ซึ่งต่อมาคือพระเจ้าวิลเลียมที่ 4 (ค.ศ. 1830–1837) กับนางจอร์แดน ; และฟิตซ์จอร์จ สำหรับบุตรชายที่เกิดจากการแต่งงานที่ผิดกฎหมายของเจ้าชายจอร์จ ดยุกแห่งเคมบริดจ์ (ค.ศ. 1819–1904) กับซาราห์ แฟร์บราเธอร์ซึ่งเรียกตัวเองว่านางฟิตซ์จอร์จ การปฏิบัติเช่นนี้ของราชวงศ์ในยุคหลังทำให้เกิดความเชื่อที่ผิดพลาดว่านามสกุล Fitz ในอดีตยังหมายถึงการเกิดนอกสมรส ซึ่งไม่เป็นเช่นนั้น^{[ 4 ]}ในปี พ.ศ. 2377 บารอนเน็ตเซอร์โรเบิร์ต ไวแกรมได้รับพระราชทานอนุญาตจากกษัตริย์ให้ "เปลี่ยนแปลงอย่างจินตนาการ" นามสกุลของเขาเป็น Fitzwygram ^{[ 5 ]}

ในวงการศิลปะ คำนำหน้าFitzถูกใช้เพื่อสื่อถึงชนชั้นสูง ในนวนิยายเรื่อง Ivanhoe (1819) ของWalter Scottมีตัวละครชื่อ Lord Waldemar Fitzurse ที่ปรึกษาผู้สูงศักดิ์ของเจ้าชายจอห์น ใน บทละครเรื่อง The Devil Is an Ass (1616) ของBen Jonsonมีตัวละครชื่อ Fabian Fitzdottrell ขุนนางชาวนอร์ฟอล์กผู้แปลกประหลาดและโง่เขลา ซึ่งชื่อนี้ได้แรงบันดาลใจ จากนก dotterelที่ชาวจาโคเบียนมองว่าเป็นนกโง่เขลา ขณะที่ นวนิยายเรื่อง Orley Farm ( 1862) ของAnthony Trollopeมีตัวละครสมมติที่เป็นชนชั้นสูงเจ้าชู้ชื่อ Lord John Fitzjoly ในนวนิยายชื่อดังเรื่องPride and Prejudice (1813) ของ Jane Austen ตัวละครหลักชื่อ Fitzwilliam Darcy และเมื่อไม่นานมานี้ไตรภาค แฟนตาซี Farseer (1995–1997) ของRobin Hobbมีตัวละครที่เป็นลูกนอกสมรสของราชวงศ์ ชื่อ FitzChivalry "Fitz" Farseer นักฆ่า

• เทอร์สติน ฟิตซ์โรลฟ์ (มีชีวิตอยู่ราวปี 1966)
• วิลเลียม ฟิตซ์ออสเบิร์น เอิร์ลแห่งเฮเรฟอร์ดองค์ที่ 1 (ค.ศ. 1020–1071) ญาติและที่ปรึกษาใกล้ชิดของพระเจ้าวิลเลียมผู้พิชิต
• ความเจ็บปวด ฟิตซ์จอห์นก่อนปี 1100 – 10 กรกฎาคม 1137
• วิลเลียม ฟิตซ์ราล์ฟ (ค.ศ. 1140–1200) นายอำเภอใหญ่แห่งนอตติงแฮมเชียร์ เดอร์บีเชียร์ และป่าหลวงตั้งแต่ปี ค.ศ. 1169 ถึง 1177
• ฟุลก์ที่ 1 ฟิตซ์วาริน (เสียชีวิต ค.ศ. 1170/1) บุตรชายของวารินแห่งเมตซ์ และทายาทที่มีชื่อเดียวกัน (ดูที่ บารอนฟิตซ์วาริน ) สืบเชื้อสายต่อมาจนถึงฟุลก์ที่ 11 ฟิตซ์วาริน บารอนฟิตซ์วารินองค์ที่ 7 (ค.ศ. 1405–1420)
• พระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษ (สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1189) พระโอรสของจักรพรรดินีมาทิลดาทรงเป็นที่รู้จักในนาม พระเจ้าเฮนรี ฟิตซ์เอมเพรส
• เรจินัลด์ ฟิตซ์เซอร์ส (1145–1173)
• โรเบิร์ต เดอ โบมอนต์ เอิร์ลแห่งเลสเตอร์คนที่ 4 (เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1204 หรืออีกนามหนึ่งคือ โรเบิร์ต ฟิตซ์เพอร์เนล)
• โรเบิร์ต ฟิตซ์วอลเตอร์ บารอนฟิตซ์วอลเตอร์ที่ 1 (ค.ศ. 1247–1326)
• Ivo FitzWaryn (1347–1414) ซึ่งลูกสาวของเขา Alice ได้แต่งงานกับRichard Whittington ^{[ i ]}
• William FitzStephen ได้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับหอคอยแห่งลอนดอน^{[ 6 ]}

(ชื่ออาจมีการสะกดแตกต่างกันไป โดยอาจมีหรือไม่มีเว้นวรรค และใช้อักษรตัวใหญ่หลัง "Fitz-")

• ฟิตซ์อลัน (ดูดยุคแห่งนอร์ฟอล์ก ไวส์เคานต์ฟิตซ์อลันแห่งเดอร์เวนท์ )
• ฟิตซ์แคลเรนซ์ (ปลายศตวรรษที่ 18; ดูพระเจ้าวิลเลียมที่ 4 )
• ฟิตซ์ดันแคน
• ฟิตซ์จอร์จ
• ฟิตซ์เจอรัลด์ (ดูบารอนฟิตซ์เจอรัลด์ , ดยุกแห่งเลนสเตอร์ , เอิร์ลแห่งดันมอร์ , บารอนเน็ตฟิตซ์เจอรัลด์ )
• ฟิตซ์กิบบอน
• ฟิตซ์กิลเบิร์ต
• ฟิตซ์แฮร์ริส
• ฟิตซ์เฮนรี
• ฟิตซ์เฮอร์เบิร์ต (ดูบารอน สแตฟฟอร์ด , บารอนเน็ต ฟิตซ์เฮอร์เบิร์ต )
• ฟิตซ์ฮิวจ์
• ฟิตซ์เจมส์
• ฟิตซ์จอห์น
• ฟิตซ์มอริซ (ดูมาร์ควิสแห่งแลนส์ดาวน์ )
• ฟิตซ์มอร์ริส
• ฟิตซ์แพทริก
• ฟิตซ์ริชาร์ด
• ฟิตซ์รอย (ดูดยุกแห่งกราฟตัน , ไวเคานต์เดเวนทรี )
• ฟิตซ์ไซมอน
• ฟิตซ์ไซมอนส์
• ฟิตซ์สเตเฟน
• ฟิตซ์โทมัส
• ฟิตซ์วาร์เรน
• ฟิตซ์วอเตอร์
• ฟิตซ์วิลเลียม (ดูเอิร์ล ฟิตซ์วิลเลียม )

Fitzเป็นนามสกุลเยอรมันที่ไม่ขึ้นกับนามสกุลอื่น โดยมีต้นกำเนิดใน ภูมิภาค พาลาทิเนตของประเทศเยอรมนี

• เบน (ภาษาฮีบรู)