อิสราเอล เกลฟานด์
อิสราเอล เกลฟานด์ | |
|---|---|
อิสราอิล เจลฟานด์ | |
 เกลฟานด์ในปี 1955 | |
| เกิด | วันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2456 อ็อกนี เขต ผู้ว่าการเคอ ร์ซอนจักรวรรดิรัสเซีย |
| เสียชีวิต | 5 ตุลาคม 2552 (อายุ 96 ปี) นิวบรันสวิก รัฐนิวเจอร์ซีย์ สหรัฐอเมริกา |
| สัญชาติ | สหภาพโซเวียตอเมริกา |
| อัลมา มัธยฐาน | มหาวิทยาลัยแห่งรัฐมอสโก |
| เป็นที่รู้จัก ในด้าน | ทฤษฎีกลุ่มเรขาคณิตเชิงปริพันธ์ การวิเคราะห์ทางคณิตศาสตร์ทฤษฎีการแทน สมการปริพันธ์ Gelfand–Levitan–Marchenko ปริพันธ์Gelfand–Pettis การแทนGelfand ทฤษฎีบท Gelfand–Naimark สมการLiouville–Bratu–Gelfand |
| รางวัล | เครื่องราชอิสริยาภรณ์เลนิน (สามครั้ง) สมาชิกกิตติมศักดิ์(1977) รางวัลวูล์ฟ(1978) เหรียญวิกเนอร์(1980) รางวัลเกียวโตสาขาวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์(1989) รางวัลเอเอ็มเอส สตีล (2005) |
| เส้นทางอาชีพด้านวิทยาศาสตร์ | |
| ฟิลด์ | นักคณิตศาสตร์ |
| สถาบันต่างๆ | มหาวิทยาลัยแห่งรัฐมอสโกมหาวิทยาลัยรัตเกอร์ส |
| อันเดรย์ โคลโมโกโรฟ | |
นักศึกษาปริญญาเอก | จอร์จี อาเดลสัน-เวลสกีเฟลิกซ์ เบเรซินโจเซฟ เบิร์นสไตน์ วิกเตอร์ กินซ์เบิร์กอเล็กซานเดอร์ กอนชารอฟทันย่า โควาโนวา อเล็กซานเดรคิริลลอฟ จอร์จี ชิลอฟ เอนเดร เซเมเรดีอังเดร เซเลวินสกีวิตาลี ดิตกิน |
อิสราเอล มอยเซเยวิช เกลฟานด์ ( Israïl Moyseyovich Gel'fandหรือIzrail M. Gelfand) ( ภาษาอิดิช: ישראל געלפֿאַנד , ภาษารัสเซีย: Изра́иль Моисе́евич Гельфа́нд , ภาษาอูเครน: Ізраїль Мойсейович Гельфанд ; 2 กันยายน[ ตามปฏิทิน เก่า 20 สิงหาคม] 1913 – 5 ตุลาคม 2009) เป็นนักคณิตศาสตร์ ชาวโซเวียตและอเมริกันที่มีชื่อเสียง หนึ่งในนักคณิตศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งศตวรรษที่ 20 นอกจากนี้ยังเป็นนักชีววิทยา ครู และผู้จัดระเบียบการศึกษาคณิตศาสตร์ เขาได้สร้างคุณูปการอย่างสำคัญในหลายสาขาของคณิตศาสตร์ รวมถึงทฤษฎีกลุ่ม ทฤษฎีการแทนและการวิเคราะห์เชิงฟังก์ชัน เขาได้รับรางวัลมากมาย รวมถึงเครื่องราชอิสริยาภรณ์เลนินและรางวัลวูล์ฟ ครั้งแรก เขาเป็นสมาชิกต่างชาติของราชสมาคมและศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยแห่งรัฐมอ สโก และหลังจากอพยพไปสหรัฐอเมริกาไม่นานก่อนวันเกิดปีที่ 76 ของเขา ก็ได้ดำรงตำแหน่งที่มหาวิทยาลัยรัตเกอร์ส นอกจากนี้ เกลฟานด์ยังได้รับ รางวัลแมคอาร์เธอร์ในปี 1994อีกด้วย
มรดกของเขายังคงสืบทอดต่อไปผ่านทางลูกศิษย์ของเขา ซึ่งรวมถึงEndre Szemerédi , Alexandre Kirillov , Edward Frenkel , [ 1 ] Joseph Bernstein , David Kazhdanรวมทั้งลูกชายของเขาเอง Sergei Gelfand
ช่วงวัยเด็กตอนต้น
เกลฟานด์เกิดใน ครอบครัว ชาวยิวในเมืองอ็อกนีในเขตปกครองเคอร์ซอนของจักรวรรดิรัสเซีย (ปัจจุบันอยู่ในเขตโอเดสซาประเทศยูเครน ) ตามคำบอกเล่าของเขาเอง เกลฟานด์ถูกไล่ออกจากโรงเรียนมัธยมปลายในสมัยโซเวียตเพราะพ่อของเขาเป็นเจ้าของโรงสี เขาข้ามขั้นตอนการเรียนทั้งมัธยมปลายและมหาวิทยาลัย และไปศึกษาต่อระดับบัณฑิตศึกษาเมื่ออายุ 19 ปีที่มหาวิทยาลัยแห่งรัฐมอสโก โดยมีอาจารย์ที่ปรึกษาคือ อัน เดรย์ โคลโมโกโรฟนักคณิตศาสตร์ผู้มีชื่อเสียง[ 2 ]เขาได้รับปริญญาเอกในปี 1935 [ 3 ]
Gelfand อพยพไปยังสหรัฐอเมริกาในปี 1989 [ 4 ]
งาน
เมืองเกลฟานด์เป็นที่รู้จักจากการพัฒนาหลายด้าน รวมถึง:
- หนังสือCalculus of Variations (1963) ซึ่งเขาเขียนร่วมกับSergei Fomin ;
- สูตรของ Gelfandซึ่งแสดงรัศมีสเปกตรัมเป็นลิมิตของบรรทัดฐานเมทริกซ์
- การแทนแบบ Gelfandใน ทฤษฎี พีชคณิต Banach ;
- ทฤษฎีบท Gelfand –Mazurในทฤษฎีพีชคณิต Banach;
- ทฤษฎีบทเก ลฟานด์-ไนมาร์ก ;
- การก่อสร้าง Gelfand – Naimark – Segal ;
- พื้นที่เกลฟานด์-ชิโลฟ ;
- อินทิกรัล Gelfand –Pettis ;
- ทฤษฎีการแทนกลุ่มลีคลาสสิกเชิงซ้อน
- ผลงานที่สนับสนุนทฤษฎีโมดูลเวอร์มาในทฤษฎีการแทนของพีชคณิตลีแบบกึ่งง่าย (ร่วมกับ IN Bernstein และ SI Gelfand)
- การมีส่วนร่วมใน ทฤษฎี การกระจายและการวัดในปริภูมิอนันต์มิติ; [ 5 ]
- การสังเกตครั้งแรกเกี่ยวกับความเชื่อมโยงของรูปแบบอัตโนมัติกับการแสดงแทน (ร่วมกับSergei Fomin )
- ข้อสันนิษฐานเกี่ยวกับทฤษฎีบทดัชนี Atiyah–Singer ;
- สมการเชิงอนุพันธ์สามัญ (ทฤษฎีของ Gelfand– Levitan )
- ทำงานเกี่ยวกับแคลคูลัสของการแปรผันและ ทฤษฎี โซลิตอน (สมการ Gelfand–Dikii)
- การมีส่วนร่วมในปรัชญาของรูปทรงปลายแหลม ;
- โคฮอโมโลยี Gelfand– Fuchs ของพีชคณิต Lie ;
- มิติเกลฟานด์–คิริลลอฟ ;
- เรขาคณิตเชิงปริพันธ์ ;
- นิยามเชิงการจัดเรียงของคลาส Pontryagin ;
- ฟังก์ชันค็อกซ์เตอร์ ;
- ฟังก์ชันไฮเปอร์จีโอเมตริกทั่วไป ;
- ลวดลายGelfand– Tsetlin ;
- วิธี Gelfand–Lokutsievski;
- การติดต่อสื่อสารของ BGG (กับJoseph BernsteinและSergei Gelfand );
- และผลลัพธ์อื่นๆ อีกมากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในทฤษฎีการแทนของกลุ่มคลาสสิก
เกลฟานด์ได้จัดการสัมมนาที่มหาวิทยาลัยแห่งรัฐมอสโกตั้งแต่ปี 1943จนถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2532 (ซึ่งต่อมาได้จัดต่อที่มหาวิทยาลัยรัตเกอร์ส ) สัมมนานี้ครอบคลุมหัวข้อที่หลากหลาย และเป็นโรงเรียนที่สำคัญสำหรับนักคณิตศาสตร์รุ่นใหม่หลายคน[ 6 ] [ 7 ] [ 8 ]
อิทธิพลภายนอกคณิตศาสตร์
ฐาน Gelfand –Tsetlin (หรือสะกดว่า Zetlin)เป็นเครื่องมือที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในฟิสิกส์เชิงทฤษฎีและเป็นผลงานของ Gelfand เกี่ยวกับทฤษฎีการแทนของกลุ่มเอกภาพและกลุ่ม Lieโดยทั่วไป
Gelfand ยังตีพิมพ์ผลงานเกี่ยวกับชีววิทยาและการแพทย์อีกด้วย[ 9 ]เขาสนใจชีววิทยาของเซลล์ มาเป็นเวลานาน และจัดสัมมนาวิจัยเกี่ยวกับเรื่องนี้[ 10 ] [ 11 ]
เขาทำงานอย่างกว้างขวางในด้านการศึกษาคณิตศาสตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการศึกษาทางไกล ในปี 1994 เขาได้รับรางวัลMacArthur Fellowshipจากผลงานนี้
ชีวิตส่วนตัว
เกลฟานด์แต่งงานกับโซเรีย ชาปิโรและลูกชายสองคนของพวกเขาคือ เซอร์เกย์และวลาดิมีร์ อาศัยอยู่ในสหรัฐอเมริกา ลูกชายคนที่สาม อเล็กซานเดอร์ เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวการแต่งงานครั้งแรกของเขาจบลงด้วยการหย่าร้าง เกลฟานด์แต่งงานใหม่ในภายหลัง กับภรรยาคนที่สองของเขา ทาเทียนา พวกเขามีลูกสาวชื่อทาเทียนาเช่นกัน ครอบครัวนี้ยังมีหลานสี่คนและเหลนสามคน[ 12 ] [ 13 ]ความทรงจำเกี่ยวกับไอ. เกลฟานด์ รวบรวมไว้ในเว็บไซต์เฉพาะที่ครอบครัวของเขาดูแล[ 14 ]
Gelfand เป็นผู้สนับสนุนสิทธิสัตว์[ 15 ]เขากลายเป็นมังสวิรัติในปี 1994 และเป็นวีแกนในปี 2000 [ 15 ] [ 16 ]
เกียรติยศและรางวัล
เจลฟานด์ได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์หลายใบ และได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์เลนินถึงสามครั้งจากงานวิจัยของเขา ในปี 1977 เขาได้รับเลือกเป็นสมาชิกต่างชาติของราชสมาคมเขาได้รับรางวัลวูล์ฟในปี 1978 รางวัลเกียวโตในปี 1989 และทุนวิจัยจากมูลนิธิแมคอาเธอร์ในปี 1994 เขาดำรงตำแหน่งประธานสมาคมคณิตศาสตร์มอสโกระหว่างปี 1968 ถึง 1970 และได้รับเลือกเป็นสมาชิกต่างชาติของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติสหรัฐอเมริกาสถาบันศิลปะและวิทยาศาสตร์แห่งอเมริการาชสมาคมแห่งไอร์แลนด์สมาคมคณิตศาสตร์แห่งอเมริกาและสมาคมคณิตศาสตร์แห่งลอนดอน
ในบทความเดือนตุลาคม พ.ศ. 2546 ในหนังสือพิมพ์นิวยอร์กไทมส์ซึ่งเขียนขึ้นเนื่องในโอกาสวันเกิดครบรอบ 90 ปีของเขา เจลฟานด์ได้รับการอธิบายว่าเป็นนักวิชาการที่ได้รับการยกย่องว่าเป็น "นักคณิตศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคนหนึ่งในศตวรรษที่ 20" [ 17 ]ซึ่งมีอิทธิพลอย่างมากต่อวงการนี้ทั้งจากผลงานของเขาเองและผลงานของลูกศิษย์ของเขา
ความตาย
Gelfand เสียชีวิตที่โรงพยาบาลมหาวิทยาลัย Robert Wood Johnsonใกล้บ้านของเขาในHighland Park รัฐนิวเจอร์ซีย์ เขาอายุได้ไม่ถึงห้าสัปดาห์หลังจากวันเกิดครบ 96 ปี การเสียชีวิตของเขาได้รับการรายงานครั้งแรกในบล็อกของ Andrei Zelevinskyอดีตผู้ร่วมงานของเขา[ 18 ] และได้รับการยืนยันในอีกไม่กี่ชั่วโมงต่อมาโดยบทความไว้อาลัยใน หนังสือพิมพ์ออนไลน์ของรัสเซียPolit.ru [ 19 ]
สิ่งพิมพ์
- Gelfand, IM (1998), Lectures on linear algebra , Courier Dover Publications, ISBN 978-0-486-66082-0
- Gelfand, IM; Fomin, Sergei V. (1963), Silverman, Richard A. (บรรณาธิการ), แคลคูลัสของการแปรผัน , Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall Inc., ISBN 978-0-486-41448-5, MR 0160139
{{citation}}: ISBN / Date incompatibility (help) - Gelfand, I.; Raikov, D.; Shilov, G. (1964) [1960], วงแหวนบรรทัดฐานแบบสลับที่ได้ แปลจากภาษารัสเซีย พร้อมบทเสริม นิวยอร์ก: Chelsea Publishing Co., ISBN 978-0-8218-2022-3, MR 0205105
{{citation}}: ISBN / Date incompatibility (help) - Gel'fand, IM; Shilov, GE (1964) [1958], ฟังก์ชันทั่วไป เล่มที่ 1: คุณสมบัติและการดำเนินการแปลโดย Eugene Saletan, Boston, MA: Academic Press , ISBN 978-0-12-279501-5, MR 0166596
{{citation}}: ISBN / Date incompatibility (help)[ 20 ] - Gelfand, IM; Shilov, GE (1968) [1958], ฟังก์ชันทั่วไป เล่ม 2 ปริภูมิของฟังก์ชันพื้นฐานและฟังก์ชันทั่วไปแปลจากภาษารัสเซียโดย Morris D. Friedman, Amiel Feinstein และ Christian P. Peltzer, Boston, MA: Academic Press , ISBN 978-0-12-279502-2, MR 0230128 [ 20 ]
- Gelfand, IM; Shilov, GE (1967) [1958], ฟังก์ชันทั่วไป เล่ม 3: ทฤษฎีสมการเชิงอนุพันธ์แปลจากภาษารัสเซียโดย Meinhard E. Mayer, Boston, MA: Academic Press , MR 0217416 [ 20 ]
- Gelfand, IM; Vilenkin, N. Ya. (1964) [1961], ฟังก์ชันทั่วไป เล่ม 4: การประยุกต์ใช้การวิเคราะห์ฮาร์มอนิก แปลโดย Amiel Feinstein, Boston, MA: Academic Press , ISBN 978-0-12-279504-6, MR 0173945
{{citation}}: ISBN / Date incompatibility (help)[ 20 ] - Gelfand, IM; Graev, MI; Vilenkin, N. Ya. (1966) [1962], ฟังก์ชันทั่วไป เล่ม 5: เรขาคณิตเชิงปริพันธ์และทฤษฎีการแทนแปลจากภาษารัสเซียโดย Eugene Saletan, Boston, MA: Academic Press , ISBN 978-0-12-279505-3, MR 0207913 [ 20 ]
- Gelfand, IM; Graev, MI; Pyatetskii-Shapiro, II (1969), ทฤษฎีการแทนและฟังก์ชันอัตโนมัติแปลจากภาษารัสเซียโดย KA Hirsch, Philadelphia, Pa.: WB Saunders Co., ISBN 978-0-12-279506-0, MR 0233772
- Gelfand, Izrail M. (1987), Gindikin, SG; กิลเลมิน, โฟล์คสวาเก้น; คิริลลอฟ AA; คอสตันท์, เบอร์แทรม; Sternberg, Shlomo (บรรณาธิการ) รวบรวมเอกสาร. ฉบับที่ I , เบอร์ลิน, นิวยอร์ก: Springer-Verlag , ISBN 978-3-540-13619-4, MR 0929821
- Gelfand, Izrail M. (1988), Gindikin, SG; กิลเลมิน, โฟล์คสวาเก้น; คิริลลอฟ AA; คอสตันท์, เบอร์แทรม; Sternberg, Shlomo (บรรณาธิการ) รวบรวมเอกสาร. ฉบับที่ II , เบอร์ลิน, นิวยอร์ก: Springer-Verlag , ISBN 978-3-540-19035-6, MR 0929821
- Gelfand, IM; Shen, A. (1993), พีชคณิต , บอสตัน: Birkhäuser, ISBN 978-0-8176-3677-7
- Gelfand, Izrail M. (1989), Gindikin, SG; กิลเลมิน, โฟล์คสวาเก้น; คิริลลอฟ AA; คอสตันท์, เบอร์แทรม; Sternberg, Shlomo (บรรณาธิการ) รวบรวมเอกสาร. ฉบับที่ III , เบอร์ลิน, นิวยอร์ก: Springer-Verlag , ISBN 978-3-540-19399-9, MR 0997939
- เกลฟานด์, IM; คาปรานอฟ MM; Zelevinsky, AV (1994), Discriminants, resultants และปัจจัยกำหนดหลายมิติ , บอสตัน: Birkhäuser, ISBN 978-0-8176-3660-9
{{citation}}: CS1 maint: publisher location (link)[ 21 ] [ 22 ] - Gelfand, IM; Saul, M. (2001), ตรีโกณมิติ , บอสตัน: Birkhäuser, doi : 10.1007/978-1-4612-0149-6 , ISBN 978-0-8176-3914-3
- Gelfand, IM; Gindikin, SG; Graev, MI (2003), หัวข้อที่เลือกสรรในเรขาคณิตเชิงปริพันธ์ , การแปลบทความทางคณิตศาสตร์, เล่มที่ 220, พรอวิเดนซ์, โรดไอแลนด์: สมาคมคณิตศาสตร์อเมริกัน , ISBN 978-0-8218-2932-5, MR 2000133
- Borovik, Alexandre V.; Gelfand, IM; White, Neil (2003), Coxeter matroids , Progress in Mathematics, vol. 216, Boston, MA: Birkhäuser Boston, ISBN 978-0-8176-3764-4, MR 1989953
- หนังสือชุดฟังก์ชันทั่วไป เล่ม 1-6สมาคมคณิตศาสตร์อเมริกัน (2015)
ดูเพิ่มเติม
ลิงก์ภายนอก
- เว็บไซต์นี้สร้างขึ้นเพื่ออุทิศให้ กับ Israel Moiseevich Gelfandและดูแลโดย Tatiana V. Gelfand และ Tatiana I. Gelfand
- บทความไว้อาลัยจากหนังสือพิมพ์เดลีเทเลกราฟ ระบุว่าอิสราเอล เกลฟานด์
- บทความไว้อาลัยจากหนังสือพิมพ์การ์เดียนอิสราเอล เกลฟานด์
- อิสราเอล เกลฟานด์ในการแข่งขัน zbMATH Open
- อิสราเอล เกลฟานด์ในโครงการลำดับวงศ์ตระกูลทางคณิตศาสตร์
- โอคอนเนอร์, จอห์น เจ.; โรเบิร์ตสัน, เอ็ดมันด์ เอฟ. , "อิสราเอล เกลฟานด์" , คลังเอกสารประวัติศาสตร์คณิตศาสตร์ MacTutor , มหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูว์ส
- หน้าเว็บที่ Rutgers
- รายชื่อผลงานตีพิมพ์
- คำกล่าวเชิดชูเกียรติรางวัลสตีล
- ความเป็นเอกภาพของคณิตศาสตร์ – เพื่อเป็นเกียรติแก่การครบรอบวันเกิดปีที่ 90 ของ IM Gelfand
- บทสัมภาษณ์: "การสนทนากับศาสตราจารย์ ไอ.เอ็ม. เกลฟานด์" บันทึกโดย วี. เรทาคห์ และ เอ. โซซินสกี, Kvant (1989), ฉบับที่ 1, หน้า 3–12 (เป็นภาษารัสเซีย) แปลเป็นภาษาอังกฤษใน: Quantum (1991), ฉบับที่ 1, หน้า 20–26 ( ลิงก์ )