กาลียา
ภาพพระกฤษณะกำลังเต้นรำอยู่เหนือพระนางกาลียะผู้ถูกปราบ และเหล่ามเหสีของพระนางกำลังขอความเมตตาจากพระกฤษณะ จากต้นฉบับคัมภีร์ภควตปุราณะประมาณปี ค.ศ. 1640
เทวนาครี	कालिय
การถอดเสียงภาษาสันสกฤต	กาลียะ
สังกัด	นาคา ผู้ศรัทธาในพระกฤษณะ
ข้อความ	ภาคะวะตะ ปุราณะหริวัณชะ ปุราณะมหาภารตะ
เพศ	ชาย
เทศกาลต่างๆ	นาคะ นาไทยา
ลำดับวงศ์ตระกูล
ผู้ปกครอง	กัศยปะ (บิดา) กาดรู (มารดา)
พี่น้อง	มานาสะซึชะ วาสุกิฯลฯ
คู่สมรส	สุราศะ[ 1 ]

กาลียะ ( IAST : Kāliya, Devanagari : कालिय) ในประเพณีฮินดูคือนาค ที่มีพิษร้ายแรง อาศัยอยู่ในแม่น้ำยมุนาใน เมืองว รินดาวาน น้ำในแม่น้ำยมุนาโดยรอบรัศมี สี่ ลีก เดือดปุดๆ ด้วยพิษ ไม่มีนกหรือสัตว์ใดเข้าใกล้ได้ และมีเพียง ต้นกะดัมบา ต้นเดียว ที่ขึ้นอยู่ริมฝั่งแม่น้ำ การเฉลิมฉลองนาคนาถัยยะหรือนาคนฤตยะนั้นเกี่ยวข้องกับเรื่องราวของพระกฤษณะที่ร่ายรำและปราบกาลียะ

เรื่องราวของ พระก ฤ ษณะและพระนางกาลียะถูกเล่าไว้ในบทที่สิบหกของคัมภีร์ภควตปุราณะ เล่มที่สิบ

บ้านเกิดที่แท้จริงของกาลียะคือเกาะรามาณกะ แต่เขาถูกขับไล่ออกจากที่นั่นเพราะความกลัวครุฑศัตรูของงูทั้งปวง ครุฑถูกสาปแช่งโดยโยคีเสาภารีที่อาศัยอยู่ในวรินดาวัน ทำให้เขาไม่สามารถมายังวรินดาวันได้โดยไม่ตาย ดังนั้น กาลียะจึงเลือกวรินดาวันเป็นที่พำนัก เพราะรู้ว่าเป็นสถานที่เดียวที่ครุฑไม่สามารถมาได้

ครั้งหนึ่ง ฤๅษีทุรวา สา ได้มาเป็นแขกและได้รับการปรนนิบัติจากราธาหลังจากนั้นราธาได้เดินข้ามแม่น้ำยมุนาและตกใจกลัวเมื่อเห็นงูยักษ์ เธอจึงหนีไปยังวรินดาวันและแจ้งให้ผู้คนทราบว่าเธอเห็นงูยักษ์ในแม่น้ำ พระกฤษณะทรงพิโรธมากเมื่อได้ยินเช่นนั้นและต้องการสั่งสอนกาลียะที่ได้รบกวนราธาของพระองค์ พระองค์จึงเสด็จไปยังแม่น้ำยมุนาเพื่อตามหากาลียะ ซึ่งเมื่อกาลียะเห็นพระกฤษณะก็ขดตัวรอบขาของพระกฤษณะและรัดพระองค์ไว้

ชาวเมืองโกกุลัมมาดูแล้วพบว่าพระกฤษณะอยู่ในแม่น้ำยโศธาหวาดกลัวงูจึงสั่งให้พระกฤษณะกลับไปทันที ในขณะเดียวกัน กาลียะพยายามหนี แต่พระกฤษณะเหยียบหางของมันและเตือนไม่ให้มันมารบกวนใครอีก ก่อนจะกลับไปหาผู้คน วันรุ่งขึ้น พระกฤษณะกำลังเล่นบอลอยู่ฝั่งตรงข้ามแม่น้ำยมุนากับราธาและเพื่อนๆ หลังจากลูกบอลตกลงไปในแม่น้ำยมุนา ราธาพยายามจะไปเก็บลูกบอล แต่พระกฤษณะห้ามไว้และอาสาจะไปเก็บเอง เมื่อพระกฤษณะลงไปในแม่น้ำยมุนา กาลียะก็รัดพระกฤษณะและดึงพระกฤษณะลงไปในแม่น้ำด้วย

ชาวเมืองโกกุลาได้ยินเสียงเอะอะโวยวาย และชาวเมืองนันทโกกุลาทั้งหมดต่างก็เป็นห่วงและวิ่งมาที่ริมฝั่งแม่น้ำยมุนา พวกเขาได้ยินว่าพระกฤษณะกระโดดลงไปในแม่น้ำที่ซึ่งงูพิษกาลียะอาศัยอยู่ ที่ก้นแม่น้ำ กาลียะได้รัดพระกฤษณะไว้ด้วยลำตัวของมัน พระกฤษณะได้ขยายร่างของตน บังคับให้กาลียะปล่อยพระองค์ พระกฤษณะกลับคืนสู่ร่างเดิมทันทีและเริ่มกระโดดเหยียบหัวของกาลียะทุกหัวเพื่อปล่อยพิษในตัวงู เพื่อไม่ให้มันสามารถปนเปื้อนแม่น้ำยมุนาได้อีกต่อไป

ทันใดนั้นพระกฤษณะก็กระโดดขึ้นไปบนศีรษะของกาลียะและรับน้ำหนักของจักรวาลทั้งหมดไว้ พร้อมทั้งใช้เท้าเหยียบย่ำกาลียะ กาลียะเริ่มอาเจียนเป็นเลือดและค่อยๆ สิ้นชีวิตลง แต่แล้ว บรรดาภรรยา ของ กาลียะ ก็มาและอธิษฐานต่อพระกฤษณะด้วยมือที่ประนมกัน กราบไหว้และขอความเมตตาให้แก่สามีของพวกตน กาลียะตระหนักถึงความยิ่งใหญ่ของพระกฤษณะและยอมจำนน พร้อมสัญญาว่าจะไม่รังแกใครอีก พระกฤษณะทรงอภัยโทษให้เขาหลังจากทรงรำระบำครั้งสุดท้ายบนศีรษะของเขา หลังจากนั้น พระกฤษณะทรงขอให้กาลียะออกจากแม่น้ำและกลับไปยังเกาะรามาณกะ ที่ซึ่งพระองค์ทรงสัญญาว่ากาลียะจะไม่ถูกครุฑรบกวนอีกต่อไป

ผู้คนที่มารวมตัวกันอยู่ริมฝั่งแม่น้ำยมุนาต่างหวาดกลัวเมื่อเห็นน้ำเปลี่ยนเป็นสีพิษ พระกฤษณะค่อยๆ ผุดขึ้นมาจากก้นแม่น้ำขณะเต้นรำอยู่บนศีรษะของกาลียะ เมื่อผู้คนเห็นพระกฤษณะ ทุกคนก็มีความสุขและเต้นรำอย่างสนุกสนานอยู่บนศีรษะของกาลียะ ในที่สุด กาลียะก็ถูกผลักลงไปในปาฏละซึ่งเชื่อกันว่าพระองค์ประทับอยู่ที่นั่นจนถึงทุกวันนี้

เหตุการณ์นี้มักถูกเรียกว่ากาลียะ นาคะ มาร์ดัน

ตามตำนานท้องถิ่นหนึ่ง พระกฤษณะได้เนรเทศกาลียะไปยังรามานิกดีปซึ่งชาวอินเดียฟิจิเชื่อว่าอยู่ในฟิจินอกจากนี้ ชาวฟิจิพื้นเมืองยังเชื่อในเทพเจ้างูที่เรียกว่าเดเกอีอีก ด้วย ^{[ 2 ]}

• อาณาจักรนาคา
• นากา
• การบูชางู

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับกาลียะ

• ภควตปุราณะ เล่มที่สิบ บทที่ 16เรื่องราวของพระกฤษณะและพระกลียะ ตามที่เล่าไว้ในภควตปุราณะ (มีข้อความภาษาสันสกฤตฉบับเต็มพร้อมคำแปลและคำอธิบายออนไลน์)
• ความสำคัญของกาเลยา มาร์ดัน - มุมมองเชิงเปรียบเทียบเกี่ยวกับความรู้ด้านฟิสิกส์และชีววิทยาของดวงอาทิตย์ในหมู่นักวิทยาศาสตร์สมัยใหม่ ในหมู่อารยธรรมโบราณ และในหมู่นักเขียนภาษาสันสกฤตยุคแรก
• โครงการ Kalia สำหรับเกษตรกรในโอริส สา ปี 2019 (เก็บถาวรเมื่อวันที่ 16 เมษายน 2019 ในWayback Machine)