อักษรภาษาอูร์ดู اَہَجِّی‌ อูรดู ḥurūf -i tahajjī
คำว่าUrdūที่เขียนด้วยอักษรภาษาอูร์ดู
ประเภทสคริปต์	อับจาด
บทภาพยนตร์อย่างเป็นทางการ	ปากีสถาน (ระดับชาติ) บางรัฐในอินเดีย
ภาษา	ภาษาอูร์ดู[ 1 ] [ 2 ]
สคริปต์ที่เกี่ยวข้อง
ระบบผู้ปกครอง	อักษรภาพอียิปต์ โปรโต-ไซนายติก ชาวฟินิเชียน อาราเมอิก นาบาเทียน ภาษาอาหรับ เปอร์เซีย-อาหรับ อักษรภาษาอูร์ดู
ระบบเด็ก	บัลติ อักษรอาหรับบังกลาเทศ บราฮุย บูรูชาสกิ กาวาร์-บาติ โควาร์ โคฮิสถานี ชินา ปาลูลา ภาษาอาหรับโรฮิงยา ชินะ ทอร์วาลี วาคี (ในปากีสถาน)
ยูนิโค้ด
ช่วงยูนิโค้ด	U+0600 ถึง U+06FF U+0750 ถึง U+077F U+FB50 ถึง U+FDFF U+FE70 ถึง U+FEFF

อักษรภาษาอูร์ดู ( ภาษาอูร์ ดู : اُردُو حُرُوفِ تَہَجِّی‌ , โรมันไนซ์ :  urdū ḥurūf-i tahajjī ) เป็นอักษรที่เขียนจากขวาไปซ้าย ที่ใช้สำหรับการเขียนภาษาอูร์ดูเป็นการดัดแปลงมาจากอักษรเปอร์เซียซึ่งได้มาจากอักษรอาหรับ อักษรอูร์ดูมีสถานะเป็นทางการและระดับชาติในปากีสถานและเป็นทางการในบางภูมิภาคของอินเดียอักษรอูร์ดูมีตัวอักษรที่แตกต่างกันมากถึง 39 ^{[ 3 ]}หรือ 40 ^{[ 4 ]}ตัว โดยไม่มีตัวพิมพ์ใหญ่หรือตัวพิมพ์เล็กที่แตกต่างกัน และโดยทั่วไปจะเขียนด้วย อักษร วิจิตรแบบ Nastaʿlīqในขณะที่อักษรอาหรับมักเขียนด้วยรูปแบบ Naskh มากกว่า

โดยปกติแล้ว การถอดเสียงภาษาอูร์ดูเป็นอักษรละติน (เรียกว่าอูร์ดูแบบโรมัน ) จะละเว้นหน่วยเสียงหลายหน่วยที่ไม่มีหน่วยเสียงเทียบเท่าในภาษาอังกฤษหรือภาษาอื่นๆ ที่เขียนด้วยอักษร ละติน ทั่วไป

อักษรอูร์ดูมาตรฐานเป็นรูปแบบที่ดัดแปลงมาจากอักษรเปอร์เซีย-อาหรับและมีต้นกำเนิดในอิหร่าน ในศตวรรษที่ 13 นอกจากนี้ยังมีความเกี่ยวข้องกับอักษรชาห์มุคีซึ่งใช้สำหรับภาษาปัญจาบใน ปัญจาบ ประเทศปากีสถาน มีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับการพัฒนา รูปแบบอักษร นาสตาลิก ของอักษรเปอร์เซีย-อาหรับ ในสมัย ราชวงศ์โมกุลนาสตาลิกกลายเป็นอักษรที่ใช้กันทั่วไปในการเขียนภาษาฮินดูสถานีโดยเฉพาะภาษาอูร์ดู^{[ 5 ] [ 6 ]}

แม้ว่าเครื่องพิมพ์ดีดภาษาอูร์ดู จะถูกประดิษฐ์ขึ้น ในปี 1911 แต่หนังสือพิมพ์ภาษาอูร์ดูยังคงตีพิมพ์ฉบับพิมพ์จากลายมือของนักเขียนอักษรวิจิตรที่รู้จักกันในชื่อkatibsหรือkhush-naveesจนถึงปลายทศวรรษ 1980 หนังสือพิมพ์ระดับชาติของปากีสถานDaily Jang เป็น หนังสือพิมพ์ภาษาอูร์ดูฉบับแรกที่ใช้ การเรียงพิมพ์แบบ Nastaʿlīqด้วยคอมพิวเตอร์ ปัจจุบันมีความพยายามที่จะพัฒนาการสนับสนุนภาษาอูร์ดูที่ซับซ้อนและใช้งานง่ายยิ่งขึ้นบนคอมพิวเตอร์และอินเทอร์เน็ตทุกวันนี้ หนังสือพิมพ์ นิตยสาร วารสาร และสิ่งพิมพ์รายคาบภาษาอูร์ดูเกือบทั้งหมดถูกเรียงพิมพ์ด้วยคอมพิวเตอร์โดยใช้โปรแกรมซอฟต์แวร์ภาษาอูร์ดู

นอกจากอนุทวีปอินเดียแล้ว อักษรอูร์ดูยังถูกใช้โดยชาวปากีสถานพลัดถิ่นจำนวนมากรวมถึงในสหราชอาณาจักรสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์สหรัฐอเมริกาแคนาดาซาอุดีอาระเบียและสถานที่อื่นๆ^{[ 4 ]}

ภาษาอูร์ดูเขียนด้วย อักษร นัสตาลีก ( ภาษาเปอร์เซีย : نستعلیق Nastaʿlīq) อักษรนัสตาลีกเริ่มต้นจากการผสมผสานระหว่างอักษรนัสค์และ อักษร ตาลีกของเปอร์เซียหลังจากที่ชาวมุสลิมพิชิตอนุทวีปอินเดียอักษรนัสตาลีกก็กลายเป็นรูปแบบการเขียนที่นิยมใช้ในภาษาอูร์ดู เป็นรูปแบบที่โดดเด่นในปากีสถานและนักเขียนภาษาอูร์ดูจำนวนมากในที่อื่นๆ ทั่วโลกก็ใช้เช่นกัน อักษรนัสตาลีกมีความพลิ้วไหวและเขียนได้ลื่นไหลกว่าอักษรนัสค์

ในอักษรอาหรับและอักษรอื่นๆ อีกมากมายที่สืบเนื่องมาจากอักษรอาหรับ อักษรแต่ละตัวถือว่ามีรูปแบบทั่วไปสองหรือสามแบบ โดยขึ้นอยู่กับตำแหน่งของอักษรในคำ (แม้ว่าการเขียนอักษรอาหรับอาจเพิ่มความซับซ้อนได้มาก) แต่รูปแบบ Nastaliq ที่ใช้เขียนภาษาอูร์ดูนั้นใช้รูปแบบทั่วไปมากกว่าสามแบบสำหรับอักษรหลายตัว แม้แต่ในเอกสารที่ไม่ตกแต่งอย่างง่ายๆ ก็ตาม^{[ 7 ]}

อักษรอูร์ดูเป็น อักษรแบบ อับจาดที่ได้มาจากอักษรเปอร์เซีย สมัยใหม่ ซึ่งเองก็เป็นอักษรที่ได้มาจากอักษรอาหรับในฐานะที่เป็นอักษรแบบอับจาด อักษรอูร์ดูจึงแสดงเฉพาะพยัญชนะและสระเสียงยาวเท่านั้น ส่วนสระเสียงสั้นนั้นสามารถอนุมานได้จากความสัมพันธ์ระหว่างพยัญชนะด้วยกัน แม้ว่าอักษรประเภทนี้จะสะดวกในภาษาเซมิติกเช่น ภาษาอาหรับและภาษาฮิบรูซึ่งรากพยัญชนะเป็นกุญแจสำคัญของประโยค แต่ภาษาอูร์ดูเป็นภาษาอินโด-ยุโรปซึ่งต้องการความแม่นยำในการออกเสียงสระมากกว่า จึงจำเป็นต้องจดจำมากกว่า จำนวนตัวอักษรในอักษรอูร์ดูนั้นค่อนข้างคลุมเครือและเป็นที่ถกเถียงกันอยู่^{[ 8 ]}

หมายเหตุ:

Tāʼ marbūṭah บางครั้งก็ถูกพิจารณาว่าเป็นอักษรตัวที่ 40 ของอักษรภาษาอูร์ดู แม้ว่าจะไม่ค่อยได้ใช้ยกเว้นในคำยืมจากภาษาอาหรับบางคำ Tāʼ marbūṭah ถือเป็นรูปแบบหนึ่งของ tā ซึ่งเป็นตัว tē ในภาษาอาหรับของภาษาอูร์ดู แต่ไม่ได้ออกเสียงเช่นนั้น และเมื่อถูกแทนที่ด้วยอักษรภาษาอูร์ดูในคำยืมที่ถูกนำมาใช้แล้ว มักจะถูกแทนที่ด้วย Gol hē

หมายเหตุ:

ตัวอักษรฮัมซา (Hamza) อาจยากต่อการจดจำในลายมือภาษาอูร์ดูและแบบอักษรที่ออกแบบมาเพื่อเลียนแบบ โดยจะคล้ายกับจุดสองจุดอยู่ด้านบนดังเช่นในت Té และق Qaf ในขณะที่ในแบบอักษรอาหรับและเรขาคณิต จะมีความชัดเจนกว่าและคล้ายกับตัวเลข2 (สอง) ในรูปแบบตะวันตก

มี อักษรโด-ชัชมิ- เฮ แยกต่างหาก คือ ھที่ใช้แทนเสียง/ʰ/หรือ/ʱ/อักษรนี้ส่วนใหญ่ใช้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มอักษรคู่จำนวนมาก ซึ่งได้อธิบายไว้ข้างต้นแล้ว

ภาษาอูร์ดูมีการเพิ่มตัวอักษรเข้าไปใน ฐาน ตัวอักษรเปอร์เซีย-อาหรับ มากขึ้น เพื่อใช้แทนเสียงที่ไม่มีในภาษาเปอร์เซีย ซึ่งภาษาเปอร์เซียเองก็มีการเพิ่มตัวอักษรเข้าไปในฐานตัวอักษรอาหรับอยู่แล้ว เพื่อใช้แทนเสียงที่ไม่มีในภาษาอาหรับ ตัวอักษรที่เพิ่มเข้ามาแสดงอยู่ในตารางด้านล่าง:

ภาษาฮินดูสถานีโบราณใช้จุดสี่จุดٿ ڐ ڙเหนือตัวอักษรอาหรับสามตัวت د رเพื่อแสดงพยัญชนะม้วนลิ้น^{[ 17 ]}ในการเขียนด้วยมือ จุดเหล่านั้นมักจะเขียนเป็นเส้นแนวตั้งเล็กๆ ที่ติดกับรูปสามเหลี่ยมเล็กๆ ต่อมา รูปร่างนี้กลายเป็นตัวอักษรเล็กๆ ط t̤oʼē [ 18 ] เป็นที่เข้าใจกันโดยทั่วไปและ^{ผิดพลาดว่า} ṭāʾ เองถูกใช้เพื่อระบุพยัญชนะม้วนลิ้น เนื่องจากเป็นพยัญชนะอัลวีโอลาที่เน้นเสียง ซึ่งนักเขียนชาวอาหรับคิดว่าใกล้เคียงกับพยัญชนะม้วนลิ้นของภาษาฮินดูสถานี ในภาษาอูร์ดูสมัยใหม่ เรียกว่าto'eออกเสียงเป็นเสียงฟันไม่ใช่เสียงม้วนลิ้นเสมอ

ภาษาอูร์ดูมีสระ 10 ตัว และสระเสียงนาสิก 10 ตัว สระแต่ละตัวมี 4 รูปแบบขึ้นอยู่กับตำแหน่ง ได้แก่ ต้นคำ กลางคำ สุดท้าย และเดี่ยว เช่นเดียวกับอักษรอาหรับซึ่งเป็นอักษรแม่ สระในภาษาอูร์ดูจะใช้การผสมผสานระหว่างอักษรคู่และเครื่องหมายกำกับเสียง โดยใช้อลิฟวาวเยฮีและ รูปแบบต่างๆ ของ อักษรเหล่านี้แทนสระ

ภาษาอูร์ดูไม่มีสระเดี่ยว สระเสียงสั้น ( a , i , u , o ) จะใช้เครื่องหมายเสริม ( zabar , zer , pesh , ulta pesh ) แทนด้วยพยัญชนะข้างหน้าหรือพยัญชนะตัวแทน ( alif , ainหรือhamzah ) หากพยางค์ขึ้นต้นด้วยสระนั้น และสระเสียงยาวจะใช้พยัญชนะalif , ain , yeและwa'oเป็น matres lectionis พร้อมเครื่องหมายเสริมเพื่อแยกความหมาย ซึ่งบางตัวเป็นตัวเลือก ( zabar , zer , pesh , ulta pesh ) ในขณะที่บางตัวต้องเลือก ( madd , hamzah ) ภาษาอูร์ดูไม่มีสระเสียงสั้นท้ายคำ ตารางแสดงสระในภาษาอูร์ดูมีดังนี้:

อลิฟเป็นอักษรตัวแรกของอักษรภาษาอูร์ดู และใช้เป็นสระเท่านั้น ที่ต้นคำอลิฟสามารถใช้แทนสระเสียงสั้นใดๆ ก็ได้ เช่นاب ab , اسم ism , اردو Urdūส่วนสระเสียงยาวāที่ต้นคำจะใช้อลิฟ-มัด เช่นآپ āpแต่จะใช้อลิฟธรรมดาในกลางคำและท้ายคำเช่น بھاگنا bhāgnā

วาโอ (Wāʾo)ใช้ในการออกเสียงสระ "ū", "o", "u" และ "ō" ([uː], [oː], [ʊ] และ [ɔː] ตามลำดับ) และยังใช้ในการออกเสียงพยัญชนะริมฝีปากและฟัน [ʋ] ด้วย เฉพาะเมื่อมีพยัญชนะk͟hē ( خ ) นำหน้าเท่านั้น วาโอ จึงจะ ออกเสียง "u" ([ʊ]) ได้ (เช่นในคำว่าخود , " k͟hud " - ตัวฉันเอง ) หรืออาจไม่ออกเสียงเลย (เช่นใน คำว่า خواب , " k͟haab " - ความฝัน ) ลักษณะนี้เรียกว่าวาโอเงียบและพบได้เฉพาะในคำที่ยืมมาจากภาษาเปอร์เซียเท่านั้น^{[ 19 ]}เมื่อเขียนด้วยpesh ( اُ / وُ ) มักจะออกเสียงด้วย "u" และ "ū" เช่น " umeed " ( اُمید )และ " khushbū " ( خوشبو )ในกรณีที่wāʾoเขียนด้วยulta pesh ( ـ ٗ / ـوٗ ) จะออกเสียงด้วย "o" และ "ō" เช่น " mohtāj " ( محتاج ٗ )และ " jāgō " ( جاگـوٗ )

คำว่า Yeแบ่งออกเป็นสองแบบ คือchoṭī ye (“ye เล็ก”) และbaṛī ye (“ye ใหญ่”)

Choṭī ye ( ی ) เขียนในทุกรูปแบบตรงตามภาษาเปอร์เซียทุกประการ ใช้สำหรับสระเสียงยาว "ī" และพยัญชนะ "y"

Baṛī ye ( ے ) ใช้สำหรับแสดงสระ "e" และ "ai" ( /eː/และ/ɛː/ตามลำดับ) Baṛī yeจะแตกต่างจากchoṭī ye ในทางการเขียน ก็ต่อเมื่ออยู่ท้ายคำ/อักษรเชื่อมเท่านั้น นอกจากนี้Baṛī yeจะไม่ถูกใช้เป็นตัวนำหน้าคำ/อักษรเชื่อม ซึ่งแตกต่างจากchoṭī ye

เขาถูกแบ่งออกเป็นสองรูปแบบ คือgol he ("เขากลม") และdo-cašmi he ("เขาสองตา")

ตัวอักษร Gol he ( ہ ) เขียนเป็นรูปวงกลมและซิกแซก สามารถออกเสียง "h" ( /ɦ/ ) ได้ทุกที่ในคำ นอกจากนี้ ในตอนท้ายของคำ ยังสามารถใช้เพื่อออกเสียงสระยาว "a" หรือ "e" ( /ɑː/หรือ/eː/ ) ซึ่งจะทำให้รูปของตัวอักษรเปลี่ยนไปเล็กน้อย (ในระบบการเขียนดิจิทัลสมัยใหม่ รูปแบบสุดท้ายนี้ทำได้โดยการเขียนhe สอง ตัวติดกัน)

Do-cašmi he ( ھ ) เขียนด้วยอักษรนัสค์แบบอาหรับ (เป็นรูปวงกลม) เพื่อสร้างพยัญชนะที่มีลมหายใจและเขียนคำภาษาอาหรับ

คำว่า "Ayn"ในตำแหน่งเริ่มต้นและตำแหน่งสุดท้ายนั้นไม่มีเสียงในการออกเสียง และจะถูกแทนที่ด้วยเสียงสระที่อยู่ข้างหน้าหรือข้างหลัง

การออกเสียงสระแบบขึ้นจมูกจะแสดงด้วยnun ghunnaเขียนต่อจากสระที่ไม่ขึ้นจมูก เช่นہَےเมื่อขึ้นจมูกจะกลายเป็นہَیںส่วน ในรูปกลางnun ghunnaจะเขียนเหมือนnun ทั่วไปและจะแตกต่างออกไปโดยใช้เครื่องหมายเสริมที่เรียกว่าmaghnoonaหรือulta jazmซึ่งเป็น สัญลักษณ์ ตัว V อยู่เหนือن٘

ตัวอย่าง:

ภาษาอูร์ดูใช้ชุดเครื่องหมายเสริมเสียงเดียวกันกับที่ใช้ในภาษาอาหรับโดยอิงตามแบบแผนของภาษาเปอร์เซีย นอกจากนี้ ภาษาอูร์ดูยังใช้ ชื่อเครื่องหมายเสริมเสียง แบบเปอร์เซียแทนชื่อแบบอาหรับ เครื่องหมายเสริมเสียงที่ใช้กันทั่วไป ได้แก่ซาบาร์ ( ฟัตฮะฮ์ในภาษาอาหรับ) , เซอร์ (กัสเราะฮ์ ในภาษาอาหรับ ), เปช (ดัม มะ ฮ์ ในภาษาอาหรับ ) และอุลตะเปชซึ่งใช้เพื่อชี้แจงการออกเสียงสระ ดังแสดงข้างต้นจาซัม ( ـْـ , สุกุน ในภาษาอาหรับ ) ใช้เพื่อระบุกลุ่มพยัญชนะและทัชดิด ( ـّـ , ชัดดะฮ์ ในภาษาอาหรับ ) ใช้เพื่อระบุพยัญชนะซ้ำแม้ว่าจะไม่เคยใช้กับคำกริยา ซึ่งต้องเขียนพยัญชนะคู่แยกกัน เครื่องหมายเสริมเสียงอื่นๆ ได้แก่คารีซาบาร์ ( อาลิฟ ดากเกอร์ ใน ภาษาอาหรับ ) และโดซาบาร์ ( ฟาธาตัน ในภาษาอาหรับ ) ซึ่งพบได้ในคำยืมจากภาษาอาหรับ บางคำ เครื่องหมายกำกับเสียงภาษาอาหรับอื่นๆ ก็มีการใช้บ้างเช่นกัน แต่พบได้น้อยมากในคำยืมจากภาษาอาหรับ เครื่องหมายZer-e-izafatและhamzah-e-izafatจะอธิบายในหัวข้อถัดไป

นอกจากเครื่องหมายกำกับเสียงทั่วไปแล้ว ภาษาอูร์ดูยังมีเครื่องหมายกำกับเสียงพิเศษ ซึ่งมักพบได้เฉพาะในพจนานุกรมเพื่ออธิบายการออกเสียงที่ไม่ปกติ เครื่องหมายกำกับเสียงเหล่านี้ได้แก่kasrah-e-majhool , fathah-e-majhool , dammah-e-majhool , maghnoona , ulta jazam , alif-e-waviและเครื่องหมายกำกับเสียงที่หายากอื่นๆ อีกหลายชนิด ในบรรดาเครื่องหมายเหล่านี้ มีเพียงmaghnoona เท่านั้น ที่ใช้กันทั่วไปในพจนานุกรมและมีรหัส Unicode ที่ U+0658 เครื่องหมายกำกับเสียงอื่นๆ มักไม่ค่อยมีการเขียนในรูปแบบสิ่งพิมพ์ โดยส่วนใหญ่จะอยู่ในพจนานุกรมขั้นสูงบางเล่ม^{[ 20 ]}

อิซาฟัต (Iẓāfat)เป็นโครงสร้างทางไวยากรณ์ที่ประกอบด้วยคำนามสองคำ โดยส่วนแรกเป็นคำนามที่ถูกกำหนด และส่วนที่สองเป็นคำกำหนดโครงสร้างนี้ยืมมาจากภาษาเปอร์เซีย ใช้สระเสียงสั้น "i" เชื่อมคำทั้งสองคำเข้าด้วยกัน และเมื่อออกเสียงคำที่สร้างขึ้นใหม่ สระเสียงสั้นนี้จะเชื่อมกับคำแรก หากคำแรกลงท้ายด้วยพยัญชนะหรือ ʿain ( ع ) อาจเขียนเป็น zer (   ِ  ) ต่อท้ายคำแรก แต่โดยปกติจะไม่เขียนเลย หากคำแรกลงท้ายด้วย choṭī he ( ہ ) หรือ ye ( یหรือ ے ) จะใช้ hamzā ( ء ) เหนือตัวอักษรสุดท้าย ( ۂหรือ ئหรือ ۓ ) ถ้าคำแรกลงท้ายด้วยสระเสียงยาว ( اหรือ و ) จะมีการเพิ่ม baṛī ye ( ے ) ที่มี hamzāอยู่ด้านบน ( ئےได้จากการเพิ่ม ےต่อท้าย ئ ) ไว้ที่ท้ายคำแรก ^{[ 21 ]}

ในยุคแรกเริ่มของคอมพิวเตอร์ ภาษาอูร์ดูไม่ได้ถูกแสดงอย่างถูกต้องบนหน้าโค้ด ใดๆ หน้า โค้ดที่เก่าแก่ที่สุดหน้าหนึ่งที่ใช้แทนภาษาอูร์ดูคือ IBM Code Page 868 ซึ่งมีอายุย้อนไปถึงปี 1990 ^{[ 22 ]}หน้าโค้ดอื่นๆ ในยุคแรกๆ ที่ใช้แทนอักษรภาษาอูร์ดู ได้แก่Windows-1256และการเข้ารหัส MacArabicซึ่งทั้งสองอย่างมีอายุย้อนไปถึงช่วงกลางทศวรรษ 1990 ในUnicodeภาษาอูร์ดูถูกแสดงอยู่ภายในบล็อกภาษาอาหรับ หน้าโค้ดอีกหน้าหนึ่งสำหรับภาษาอูร์ดู ซึ่งใช้ในอินเดีย คือPerso-Arabic Script Code for Information Interchangeในปากีสถาน หน้าโค้ด 8 บิตที่พัฒนาโดยNational Language Authorityเรียกว่า Urdu Zabta Takhti ( اردو ضابطہ تختی ) (UZT) ^{[ 23 ]}ซึ่งแทนภาษาอูร์ดูในรูปแบบที่สมบูรณ์ที่สุด รวมถึงเครื่องหมายกำกับเสียงเฉพาะบางอย่าง แม้ว่า UZT จะไม่ได้ออกแบบมาให้ใช้งานร่วมกับอักษรละตินก็ตาม

เช่นเดียวกับระบบการเขียนอื่นๆ ที่ได้มาจากอักษรอาหรับ ภาษาอูร์ดูใช้ช่วง Unicode 0600–06FF ^{[ 24 ]}อักษรบางตัวในช่วงนี้ดูคล้ายกัน (หรือเหมือนกันเมื่อแสดงโดยใช้แบบอักษรเฉพาะ) แม้ว่าการเข้ารหัสพื้นฐานจะแตกต่างกันก็ตาม ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาในการจัดเก็บและเรียกค้นข้อมูล ตัวอย่างเช่นสำเนาอิเล็กทรอนิกส์ของ "พจนานุกรมภาษาฮินดูสถานีและภาษาอังกฤษ" ของจอห์น เชกสเปียร์^{[ 25 ]} ของ มหาวิทยาลัยชิคาโกมีคำว่า ' بهارت ' ( bhārat "อินเดีย") การค้นหาสตริง " بھارت " (ที่มี ھ) จะไม่พบผลลัพธ์ใดๆ ในขณะที่การค้นหาด้วยสตริง " بهارت " (ที่มี ه) (ซึ่งดูเหมือนกันในแบบอักษรหลายแบบ) จะแสดงรายการที่ถูกต้อง^{[ 26 ]}ทั้งนี้เนื่องจากรูปแบบกลางของอักษรอูร์ดูdo chashmi he (U+06BE) ซึ่งใช้ในการสร้างไดกราฟแบบมีลมหายใจในภาษาอูร์ดูนั้น มีลักษณะเหมือนกันในรูปแบบกลางกับอักษรอาหรับhāʾ (U+0647; ค่าเสียง/h/ ) ในภาษาอูร์ดู หน่วยเสียง /h/จะถูกแทนด้วยอักษร U+06C1 ซึ่งเรียกว่าgol he ( heกลม) หรือchhoti he ( heเล็ก)

ในปี พ.ศ. 2546 ศูนย์วิจัยการประมวลผลภาษาอูร์ดู (CRULP) ^{[ 27 ]}ซึ่งเป็นองค์กรวิจัยในเครือมหาวิทยาลัยแห่งชาติวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์และวิทยาศาสตร์เกิดใหม่ ของปากีสถาน ได้จัดทำข้อเสนอสำหรับการแมปจากการเข้ารหัส UZT 1 ไบต์ของอักขระภาษาอูร์ดูไปยังมาตรฐาน Unicode ^{[ 28 ]}ข้อเสนอนี้แนะนำสัญลักษณ์ Unicode ที่ต้องการสำหรับแต่ละอักขระในอักษรภาษาอูร์ดู

หนังสือพิมพ์เดลี่จังเป็นหนังสือพิมพ์ภาษาอูร์ดูฉบับแรกที่พิมพ์แบบดิจิทัลด้วยอักษรนัสตาลิกโดยใช้คอมพิวเตอร์ มีความพยายามในการพัฒนาระบบสนับสนุนภาษาอูร์ดูที่ซับซ้อนและใช้งานง่ายยิ่งขึ้นบนคอมพิวเตอร์และบนอินเทอร์เน็ต ปัจจุบัน หนังสือพิมพ์ นิตยสาร วารสาร และสิ่งพิมพ์รายคาบเกือบทั้งหมดในภาษาอูร์ดูถูกจัดทำขึ้นบนคอมพิวเตอร์โดยใช้โปรแกรมซอฟต์แวร์ภาษาอูร์ดูต่างๆ ซึ่งโปรแกรมที่แพร่หลายที่สุดคือInPage Desktop Publishing package ไมโครซอฟต์ได้รวมการสนับสนุนภาษาอูร์ดูไว้ใน Windows เวอร์ชันใหม่ทั้งหมด และทั้งWindows VistaและMicrosoft Office 2007มีให้บริการในภาษาอูร์ดูผ่าน การสนับสนุน Language Interface Pack ^{[ 29 ]}การแจกจ่าย Linux Desktop ส่วนใหญ่ยังอนุญาตให้ติดตั้งการสนับสนุนและการแปลภาษาอูร์ดูได้ง่ายเช่นกัน^{[ 30 ]} Appleได้นำแป้นพิมพ์ภาษาอูร์ดูมาใช้ในอุปกรณ์เคลื่อนที่ใน การอัปเดต iOS 8ในเดือนกันยายน 2014 ^{[ 31 ]}

มีมาตรฐานการถอดเสียงภาษาอูร์ดูด้วยอักษรละตินหลายแบบ แต่มาตรฐานเหล่านี้ไม่เป็นที่นิยมมากนัก เนื่องจากส่วนใหญ่ไม่สามารถแสดงภาษาอูร์ดูได้อย่างถูกต้อง แทนที่จะใช้รูปแบบการถอดเสียงมาตรฐาน ผู้คนบนอินเทอร์เน็ต โทรศัพท์มือถือ และสื่อต่างๆ มักใช้รูปแบบการถอดเสียงที่ไม่เป็นมาตรฐาน ซึ่งพยายามเลียนแบบการสะกดคำภาษาอังกฤษปัญหาของการถอดเสียงแบบนี้คือ มีเพียงผู้พูดภาษาอูร์ดูเป็นภาษาแม่เท่านั้นที่สามารถอ่านได้ และแม้แต่สำหรับพวกเขาเองก็ยังอ่านได้ยากมาก ในบรรดารูปแบบการถอดเสียงมาตรฐาน รูปแบบที่แม่นยำที่สุดคือการถอดเสียงแบบ ALA-LCซึ่งได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานภาษาแห่งชาติด้วย รูปแบบการถอดเสียงอื่นๆ มักถูกปฏิเสธ เนื่องจากไม่สามารถแสดงเสียงในภาษาอูร์ดูได้อย่างถูกต้อง หรือมักไม่คำนึงถึงการสะกดคำภาษาอูร์ดู และให้ความสำคัญกับการออกเสียงมากกว่าการสะกดคำ^{[ 32 ]}

สำนักงานภาษาแห่งชาติของปากีสถานได้พัฒนาระบบจำนวนหนึ่งที่มีสัญลักษณ์เฉพาะเพื่อบ่งบอกเสียงที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษ แต่ระบบเหล่านี้จะอ่านได้อย่างถูกต้องก็ต่อเมื่อผู้ที่คุ้นเคยกับตัวอักษรยืมคำเหล่านั้นอยู่แล้วเท่านั้น

ภาษาอูร์ดูแบบโรมันมีความสำคัญในหมู่คริสเตียนในปากีสถานและอินเดีย ตอนเหนือ ภาษา อูร์ดูเป็นภาษาพื้นเมืองหลักของคริสเตียนในเมืองการาจีและลาฮอร์ในปากีสถานปัจจุบัน และรัฐมัธยประเทศ อุตตร ประเทศ และราชสถานในอินเดีย ในช่วงต้นศตวรรษที่ 19 และ 20 และยังคงใช้โดยคริสเตียนในสถานที่เหล่านี้จนถึงปัจจุบัน คริสเตียนชาวปากีสถานและอินเดียมักใช้ตัวอักษรโรมันในการเขียนภาษาอูร์ดู ดังนั้น ภาษาอูร์ดูแบบโรมันจึงเป็นวิธีการเขียนที่พบได้ทั่วไปในหมู่คริสเตียนชาวปากีสถานและอินเดียในพื้นที่เหล่านี้จนถึงทศวรรษ 1960 สมาคมพระคัมภีร์แห่งอินเดียได้ตีพิมพ์พระคัมภีร์ภาษาอูร์ดู แบบโรมัน ซึ่งได้รับความนิยมในช่วงปลายทศวรรษ 1960 (แม้ว่าจะยังคงตีพิมพ์อยู่ในปัจจุบัน) หนังสือเพลงของโบสถ์ก็พบได้ทั่วไปในภาษาอูร์ดูแบบโรมัน อย่างไรก็ตาม การใช้ภาษาอูร์ดูแบบโรมันกำลังลดลงเนื่องจากการใช้ภาษาฮินดีและภาษาอังกฤษที่แพร่หลายมากขึ้นในรัฐเหล่านี้

• อักษรนัสตาลิก
• การถอดเสียงภาษาอูร์ดูเป็นอักษรโรมัน
• อักษรเบรลล์ภาษาอูร์ดู
• สารสนเทศภาษาอูร์ดู
• แป้นพิมพ์ภาษาอูร์ดู
• วิกิภาษาอูร์ดู

• เดลาซี, ริชาร์ด (2003). อักษรภาษาอูร์ดูสำหรับผู้เริ่มต้น . แม็กกรอว์-ฮิลล์.
• เดลาซี, ริชาร์ด (2010). อ่านและเขียนอักษรภาษาอูร์ดู . แม็กกรอว์-ฮิลล์. ISBN 978-0-07-174746-2.
• "การถอดเสียงภาษาอูร์ดูเป็นอักษรโรมัน" (PDF)หอสมุดแห่งชาติสหรัฐอเมริกา
• อิชิดะ, ริชาร์ด. "หมายเหตุเกี่ยวกับอักษรอูร์ดู" .

เว็บไซต์ Wikibooks มีหนังสือเกี่ยวกับหัวข้อ: ภาษาอูร์ดู

• อักษรภาษาอูร์ดู
• อักษรภาษาอูร์ดูพร้อมเทียบเท่าอักษรเทวนาครีเก็บถาวรเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2019 ที่Wayback Machine
• หน้าเว็บตัวอักษรภาษาอูร์ดูของฮิวโก้เก็บถาวร เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2020 ที่Wayback Machine
• calligraphyislamic.comแหล่งข้อมูลเกี่ยวกับศิลปะการเขียนอักษรวิจิตรและอักษรภาษาอูร์ดู
• บทนำเกี่ยวกับอักษรอูร์ดูจากมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย
• สภาส่งเสริมภาษาอูร์ดูแห่งชาติเก็บถาวรเมื่อวันที่ 6 มีนาคม 2018 ที่Wayback Machine
• Unicode เป็น InPage