วิจิกิตสา
| คำแปลของvicikitsa | |
|---|---|
| ภาษาอังกฤษ | ความสงสัยความลังเลความไม่ เชื่อ มั่น การไม่แน่ใจ การลังเล |
| สันสกฤต | วิชิกิตสา (วิจิกิตซา) |
| บาลี | vicikicchā |
| ชาวจีน | 疑 |
| ชาวอินโดนีเซีย | เครากวน |
| ญี่ปุ่น | 疑(โรมาจิ :กี ) |
| เขมร | វិចិកិចพอสมควร ( UNGEGN : vichek-kech-chha ) |
| ทิเบต | ཐེ་ཚོམ་ (ไวลี : the tshom; THL : tétsom ) |
| แบบไทย | วิจิกิจฉา ( RTGS : wichikitcha ) |
| เวียดนาม | Hoài nghi |
| อภิธานศัพท์พุทธศาสนา | |
| ส่วนหนึ่งของอภิธรรมเถรวาด |
| 52 เชตสิกา |
|---|
| พุทธศาสนาเถรวาด |
วิจิกิตสา (สันสกฤต: vicikitsā ; บาลี: vicikicchā ; ทิเบต: the tshom ) เป็น คำศัพท์ ทางพุทธศาสนาที่แปลว่า "ความสงสัย" หรือ "ความลังเลใจ" หมายถึง การลังเลใจเกี่ยวกับความหมายของอริยสัจ 4 ประการถือเป็นพื้นฐานในการไม่เข้าไปเกี่ยวข้องกับกิจกรรมที่ไม่เป็นกุศล[ 1 ] [ 2 ]
วิจิกิตสา ถูกระบุว่าเป็น:
- หนึ่งในห้าอุปสรรคที่ขัดขวางการทำสมาธิ
- หนึ่งในหกปัจจัยพื้นฐานที่ไม่ดีต่อสุขภาพจิตในคำสอนมหายานอภิธรรม
- หนึ่งในสิบสี่ปัจจัยทางจิตที่ไม่ดีต่อสุขภาพในคำสอนอภิธรรมของเถรวาด
- หนึ่งในสิบเครื่องผูกมัดในพุทธศาสนาเถรวาด
คำอธิบาย
เถรวาด
นีน่า แวน กอร์คอม อธิบายว่า:
ความเป็นจริงของวิจิจฉาไม่เหมือนกับความหมายของความสงสัยในภาษาทั่วไป วิจิจฉาไม่ใช่ความสงสัยเกี่ยวกับชื่อของใครบางคนหรือเกี่ยวกับสภาพอากาศ วิจิจฉาคือความสงสัยเกี่ยวกับความเป็นจริงเกี่ยวกับนามและรูป เกี่ยวกับเหตุและผล เกี่ยวกับอริยสัจสี่ เกี่ยวกับ "ปฏิจจสมุปบาท" [ 3 ]
อรรถสาลินี (ภาคที่ 2, บทที่ 3, ข้อ 259) ให้คำจำกัดความของวิจิกิตชาไว้ดังนี้:
...มีลักษณะการเปลี่ยนแปลงไปมา ความลังเลใจทางจิตใจเป็นหน้าที่ ความลังเลใจหรือความไม่แน่นอนในการรับรู้เป็นสิ่งที่แสดงออก ความคิดที่ไม่เป็นระบบ (ความสนใจที่ไม่ฉลาด) เป็นสาเหตุโดยตรง และควรได้รับการพิจารณาว่าเป็นอันตรายต่อความสำเร็จ[ 3 ]
มหายาน
อภิธรรมสมุจยะกล่าวว่า:
วิจิกิตสาคืออะไร? มันคือการมีใจสองจิตสองใจเกี่ยวกับความจริง และหน้าที่ของมันคือเป็นพื้นฐานในการไม่เข้าไปเกี่ยวข้องกับสิ่งที่เป็นบวก[ 1 ]
เฮอร์เบิร์ต เกวนเธอร์ อธิบายว่า:
ความลังเลใจ [ vicikitsa ] คือสภาวะทางจิตที่บุคคลหนึ่งแกว่งไปมาระหว่างสองขั้วสุดโต่งเกี่ยวกับสัจธรรมสี่ประการและความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำและผลลัพธ์ของการกระทำนั้น ความลังเลใจนี้สร้างอุปสรรคต่อทุกสิ่งที่เป็นบวก โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อการมองเห็นความจริง[ 1 ]
อเล็กซานเดอร์ เบอร์ซิน อธิบายว่า:
ความลังเลใจ ( the-tshoms , ความสงสัย) คือการมีสองความคิดเกี่ยวกับความจริง – กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ การลังเลระหว่างการยอมรับหรือปฏิเสธความจริง ความจริงหมายถึงข้อเท็จจริงเช่นอริยสัจสี่และเหตุและผลของพฤติกรรม ยิ่งไปกว่านั้น ความลังเลอาจโน้มเอียงไปทางด้านความจริงมากกว่า ทางด้านความเท็จมากกว่า หรือแบ่งเท่าๆ กันระหว่างทั้งสอง ความลังเลใจทำหน้าที่เป็นพื้นฐานสำหรับการไม่เข้าไปมีส่วนร่วมกับสิ่งที่สร้างสรรค์[ 4 ]
โชกยัม ทรุงปากล่าวว่าวิจิกิตสา ( ความสงสัย ) หมายถึง "คุณไม่ไว้วางใจทางเลือกที่เป็นไปได้ใดๆ และไม่ต้องการคำแนะนำหรือทางออกใดๆ" ซึ่งรวมถึงการสงสัยในคำสอน ครู และธรรมะ ตลอดจนบรรทัดฐานของการดำรงชีวิตประจำวัน[ 5 ]
ดูเพิ่มเติม
แหล่งที่มา
- เบอร์ซิน, อเล็กซานเดอร์ (12 พฤศจิกายน 2021) [2015]. "จิตใจขั้นต้นและปัจจัยทางจิต 51 ประการ"เก็บถาวรจากต้นฉบับเมื่อ 20 เมษายน 2024
- โชเกียม ทรุงปา (2009). สัจธรรมแห่งความทุกข์และเส้นทางแห่งการหลุดพ้น . ชัมบาลา.
- โกลแมน, แดเนียล (2008). อารมณ์ที่ทำลายล้าง: บทสนทนาทางวิทยาศาสตร์กับองค์ดาไลลามะ ( ฉบับ Kindle). แบนแทม.
- Guenther, Herbert V. ; Kawamura, Leslie S. (1975). จิตในจิตวิทยาพุทธศาสนา: การแปลหนังสือ 'สร้อยคอแห่งความเข้าใจอันกระจ่าง' ของ Ye-shes rgyal-mtshan( ฉบับ Kindle) สำนักพิมพ์ Dharma Publishing
- ประตูสู่ความรู้เล่ม 1 แปลโดยคุนซัง, เอริก เพมา สำนักพิมพ์นอร์ทแอตแลนติกบุ๊คส์ 2004
- ฟาน กอร์คอม, นีน่า (13 สิงหาคม 2553) “วิจิกิจฉา” . เจตสิกาส ( พิมพ์ครั้งที่ 2). ลอนดอน: โซลัก. หน้า149–151 .
ลิงก์ภายนอก
- คำอธิบายศัพท์ในหอจดหมายเหตุเบอร์ซินสำหรับคำว่า "ความสงสัย (ความลังเลไม่แน่ใจ)"
- รายการวิกิ Ranjung Yeshe สำหรับtshom
- บทความในวิกิของ Rigpa เกี่ยวกับ "ความสงสัย"