ปรากฏการณ์ทางแสงคือเหตุการณ์ใดๆ ที่สามารถสังเกตได้ ซึ่งเป็นผลมาจากการปฏิสัมพันธ์ระหว่างแสงและส สาร

ปรากฏการณ์ทางแสงทั้งหมดสอดคล้องกับปรากฏการณ์ควอนตัม^{[ 1 ]}ปรากฏการณ์ทางแสงทั่วไปมักเกิดจากการปฏิสัมพันธ์ของแสงจากดวงอาทิตย์หรือดวงจันทร์กับชั้นบรรยากาศเมฆน้ำฝุ่นและอนุภาคอื่นๆ ตัวอย่างที่พบได้ทั่วไปคือรุ้งกินน้ำเมื่อแสงจากดวงอาทิตย์สะท้อนและหักเหโดยหยดน้ำ ปรากฏการณ์บางอย่าง เช่นแสงสีเขียวหายากมากจนบางครั้งคิดว่าเป็นเรื่องในตำนาน^{[ 2 ]}ส่วนปรากฏการณ์อื่นๆ เช่นฟาตา มอร์กานาพบเห็นได้ทั่วไปในสถานที่ที่เหมาะสม

ปรากฏการณ์อื่นๆ เป็นเพียงแง่มุมที่น่าสนใจของทัศนศาสตร์หรือผลกระทบทางแสง ตัวอย่างเช่น สีที่เกิดจากปริซึมมักถูกนำมาแสดงในห้องเรียน

ปรากฏการณ์ทางแสงครอบคลุมเหตุการณ์หลากหลายประเภท รวมถึงเหตุการณ์ที่เกิดจาก คุณสมบัติ ทางแสงของบรรยากาศปรากฏการณ์ทางธรรมชาติอื่นๆ ผลกระทบที่มนุษย์สร้างขึ้น และปฏิสัมพันธ์ที่เกี่ยวข้องกับการมองเห็นของมนุษย์ ( ปรากฏการณ์เอนทอปติก ) นอกจากนี้ยังรวมถึงปรากฏการณ์ที่ยังไม่สามารถอธิบายได้ซึ่งอาจมีคำอธิบายทางแสง และ " ภาพลวงตา " ที่ไม่สามารถอธิบายได้ด้วยคำอธิบายทางแสง

มีปรากฏการณ์มากมายที่เกิดขึ้นจากธรรมชาติของแสง ไม่ว่าจะเป็นอนุภาคหรือคลื่นบางปรากฏการณ์นั้นค่อนข้างละเอียดอ่อนและสังเกตได้เฉพาะจากการวัดที่แม่นยำโดยใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ ตัวอย่างที่มีชื่อเสียงคือการเบี่ยงเบนของแสงดาวโดยดวงอาทิตย์ระหว่างสุริยุปราคาซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่ใช้เป็นหลักฐานยืนยันความโค้งของอวกาศตามที่ทฤษฎีสัมพัทธภาพ ได้ทำนาย ไว้

ปรากฏการณ์ทางแสงในชั้นบรรยากาศได้แก่:

• แสงเรืองรอง
• แอร์โกลว์
• แถบสีอเล็กซานเดอร์คือบริเวณสีเข้มระหว่างส่วนโค้งสองส่วนของรุ้งกินสองชั้น
• แสงยามรุ่งอรุณบนเทือกเขาแอลป์
• แอนเธไลออน
• รังสีแอนติครีพซูลาร์
• แสงเหนือและแสงใต้ (ออโรราโบเรียลิสและออโรราออสเตรลิส)
• เข็มขัดแห่งวีนัส
• บร็อกเคน สเปคเตอร์
• ส่วนโค้งแนวนอนโดยรอบ
• ส่วนโค้งเหนือศีรษะ
• ความระยิบระยับของเมฆ
• รังสีพลบค่ำ
• เงาของโลก
• ไฟแผ่นดินไหว
• ความรุ่งโรจน์
• แสงวาบสีเขียว
• รัศมีของดวงอาทิตย์หรือดวงจันทร์ รวมถึงปรากฏการณ์ซันด็อก
• หมอก
• ปรากฏการณ์ เฮลิเกนไชน์หรือปรากฏการณ์รัศมี เกิดจากปรากฏการณ์ตรง ข้ามบางส่วน
• ไอซ์ บลายด์
• เสาไฟ
• ฟ้าผ่า
• ภาพลวงตา (รวมถึงฟาตา มอร์กานา )
• รุ้งขาวดำ
• สุนัขดวงจันทร์
• รุ้งจันทร์
• เมฆมุก/เมฆสตราโตสเฟียร์ขั้วโลก
• รุ้ง
• สไปรท์ (สายฟ้า)
• ซับซัน
• ซันด็อก
• ส่วนโค้งสัมผัส
• ปรากฏการณ์ทินดอลล์
• ฟ้าผ่าในชั้นบรรยากาศเบื้องบนรวมถึงเรดสไปร ท์ บลูเจ็ตและเอลฟ์
• ท้องฟ้าเหนือผืนน้ำ

รุ้งกินสองชั้นที่ทะเลสาบมินซี รัฐเพนซิลเวเนีย

เสาแสงอาทิตย์ในFinistèreบริตตานี

ปรากฏการณ์ทางแสงในชั้นบรรยากาศ

• ไดโครมาติซึม
• เกเกนไชน์
• ความระยิบระยับ
• ผลกระทบจากการต่อต้าน
• เงา
  • ร่มเงา
  • ภาพเงา
• ซิลแวนไชน์
• แสงจักรราศี

• ปรากฏการณ์ กลุ่มดาว อัญมณีรูปดาวเช่นไพลิน ดาว หรือทับทิม ดาว
• ออร่าคือปรากฏการณ์ที่ก๊าซหรือฝุ่นละอองที่อยู่รอบวัตถุเปล่งแสงหรือสะท้อนแสงจากวัตถุนั้น
• ปรากฏการณ์อะเวนทูเรสเซนซ์ หรือที่เรียกว่าปรากฏการณ์ชิลเลอร์ เกิดขึ้นในอัญมณีที่มีประกายระยิบระยับ เช่นควอตซ์อะเวนทูรีนและซันสโตน
• เม็ดแสงอาทิตย์ของเบลีย์ (Baily's beads) คืออนุภาคแสงอาทิตย์ที่มองเห็นได้ในสุริยุปราคาเต็มดวง
• กล้องรูเข็ม (Camera obscura)คือการฉายภาพกลับหัวของฉากเข้าไปในห้องมืด
• แคโทดลูมิเนสเซนซ์
• สารกัดกร่อน
• ความแวววาวของพลอยตาแมว เช่นคริโซเบอริลตาแมว หรืออะความารีนตาแมว
• การโพลาไรซ์สี
• การเลี้ยวเบน คือการที่ คลื่นแสงโค้งงอและแผ่กระจายออกไปเมื่อกระทบกับสิ่งกีดขวาง
• การกระจายตัว
• การหักเหสองชั้นหรือการหักเหสองทิศทางของแคลไซต์และแร่ธาตุอื่นๆ
• การทดลองช่องคู่
• การเปล่งแสงด้วยไฟฟ้า
• คลื่นชั่วขณะ
• การเรืองแสงหรือเรียกอีกอย่างว่า การเปล่งแสง หรือการเปล่งแสงจากแสง
• การกระเจิงของแสงแบบมี (ทำไมเมฆจึงมีสีขาว)
• เมตาเมอริซึมเช่นเดียวกับอเล็กซานไดรต์
• ลวดลายมัวเร่
• วงแหวนของนิวตันคือ รูปแบบวงแหวนสลับกันที่เกิดจากการสะท้อนแสงระหว่างพื้นผิวทรงกลมและพื้นผิวเรียบ
• การเรืองแสง
• พลอยหรือผลึกที่มีคุณสมบัติเปลี่ยนสีได้ (Pleochroism ) ซึ่งดูเหมือน "มีหลายสี"
• การกระเจิงของเรย์ลี (เหตุใดท้องฟ้าจึงเป็นสีฟ้า พระอาทิตย์ตกจึงเป็นสีแดง และปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้อง)
• การสะท้อนความคิด
• การหักเหของแสง
• โซโนลูมิเนสเซนซ์
  • การเรืองแสงของกุ้ง
• รังสีซินโครตรอน
• การแยกแสงออกเป็นสีต่างๆ โดยใช้ปริซึม
• ไตรโบรูมิเนสเซนซ์
• การกระเจิงของทอมสัน
• การสะท้อนภายในทั้งหมด
• แสงบิดเบี้ยว
• เอฟเฟกต์อูโมฟ
• ปรากฏการณ์ซีแมน (Zeeman effect ) คือการแยกเส้นสเปกตรัมออกเป็นส่วนประกอบหลายส่วนเมื่อมีสนามแม่เหล็ก อยู่
• ความสามารถของแสงในการเดินทางผ่านอวกาศหรือผ่านสุญญากาศ

• การหักเหของแสงผ่านขนตา
• แปรงของไฮดิงเกอร์
• การมองเห็นภาพซ้อนด้วยตาข้างเดียว (หรือเห็นภาพหลายภาพ ) เกิดจากการสะท้อนแสงที่บริเวณรอยต่อระหว่างสื่อต่างๆ ในดวงตา
• แสงวูบวาบที่เกิดจากการกระตุ้นด้วยวิธีอื่นที่ไม่ใช่แสง (เช่น การกระตุ้นทางกล ทางไฟฟ้า) ของเซลล์รูปแท่งและเซลล์รูปกรวยในดวงตา หรือเซลล์ประสาทอื่นๆ ในระบบการมองเห็น
• ภาพปลาปักเป้าพูร์คินเจ

• ขนาดของดวงจันทร์ ที่ดูใหญ่ผิดปกติ ขณะขึ้นและตก หรือที่เรียกว่าภาพลวงตาของดวงจันทร์
• รูปทรงของท้องฟ้าแอ่งท้องฟ้า

ปรากฏการณ์บางอย่างยังไม่ได้รับการอธิบายอย่างแน่ชัดและอาจเป็นปรากฏการณ์ทางแสงบางรูปแบบ^{[ 4 ]}

• ไฟเฮสส์ดาเลน^{[ 5 ]}
• ไฟมินมิน^{[ 6 ]}
• แสงแห่งซาราโตกา^{[ 7 ]}
• ลูกไฟนาคา^{[ 8 ]}

• รายการหัวข้อทางด้านทัศนศาสตร์
• ทัศนศาสตร์

Ozerov, Ruslan P.; Vorobyev, Anatoli A. (2007). "ทัศนศาสตร์คลื่นและปรากฏการณ์ควอนตัมเชิงแสง" ฟิสิกส์สำหรับนักเคมีหน้า  361–422 . doi : 10.1016/B978-044452830-8/50008-8 . ISBN 978-0-444-52830-8.

• Thomas D. Rossing และ Christopher J. Chiaverina, Light Science: Physics and the Visual Arts , Springer, นิวยอร์ก, 1999, ปกแข็ง, ISBN 0-387-98827-0
• โรเบิร์ต กรีนเลอร์, สายรุ้ง, รัศมี และความรุ่งโรจน์ , สำนักพิมพ์เอลตัน-วูล์ฟ, 1999, ปกแข็ง, ISBN 0-89716-926-3
• แสงโพลาไรซ์ในธรรมชาติ , GP Können, แปลโดย GA Beerling, สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์, 1985, ปกแข็ง, ISBN 0-521-25862-6
• MGJ Minnaert, แสงและสีในที่กลางแจ้ง , ISBN 0-387-97935-2
• จอห์น เนย์เลอร์ "Out of the Blue: A 24-hour Skywatcher's Guide", CUP, 2002, ISBN 0-521-80925-8
• Abenteuer im Erdschatten (เยอรมัน)
• บันทึกของผู้สังเกตการณ์ทางทะเลถูกเก็บถาวรเมื่อวันที่ 7 มกราคม 2012 ที่Wayback Machine

วิกิมีเดียคอมมอน ส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับปรากฏการณ์ทางแสง

• เว็บไซต์อ้างอิงทัศนศาสตร์บรรยากาศ