ภาษา Milyanหรือที่รู้จักกันในชื่อLycian Bและก่อนหน้านี้ เรียกว่า Lycian 2เป็นภาษาโบราณของอนาโตเลีย ที่สูญหายไป แล้ว หลักฐานที่หลงเหลืออยู่มาจากจารึกสามชิ้น ได้แก่ บทกวีสองบทที่มี 34 และ 71 บรรทัดตามลำดับ ซึ่งสลักอยู่บนศิลาจารึกที่เรียกว่า Xanthian stele (หรือXanthian Obeliskที่พบในXanthos (ซึ่งชาว Lycian รู้จักในชื่อArñna )) และจารึกอีกชิ้นหนึ่งที่สั้นกว่า (เก้าบรรทัด) บนโลงศพที่Antiphellus ( Habessus ) บทกวีทั้งสามบทแบ่งออกเป็นท่อนๆ

ชื่อ เรียกภายใน ของภาษา ในยุคนั้นยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด นักวิชาการสมัยใหม่ได้ตั้งชื่อภาษานี้ว่า Milyan โดยเชื่อว่าเป็นภาษาของชาวMilyae (Μιλύαι) ^{[ 1 ]}หรือ Milyans ซึ่งรู้จักกันในชื่อเรียกภายนอก ว่า Sólymoi (Σόλυμοι ) , Solymi และ Solymias เชื่อกันว่าชาว Milyae เป็นผู้อาศัยหลักของMilyas มาก่อนชาว Lycians, Pisidians และ Phrygians

คำว่า "Milyan" อาจถือได้ว่าเป็นชื่อที่ไม่ถูกต้อง เพราะ Milyas ที่แท้จริงเป็นส่วนที่แยกตัวออกมาและอยู่ภายในแผ่นดินของ Lycia ในขณะที่จารึกภาษา "Milyan" ที่รู้จักทั้งหมดมาจากเมืองชายฝั่งใกล้เคียงอย่าง Xanthos และ Antiphellos ชื่ออื่นคือ "Lycian B" เน้นความคล้ายคลึงอย่างใกล้ชิดกับLycian A [ ^{2 ] [ 3 ] Diether} Schürr อธิบายลักษณะของ Lycian B ว่าเป็น "ภาษา Lycian เชิงกวี มีลักษณะอนุรักษ์นิยมบางประการ มีพัฒนาการเฉพาะตัวเล็กน้อย และมีองค์ประกอบบางอย่างที่ใช้ร่วมกับCarian " ^{[ 4 ]}

ไม่ว่าจะใช้ชื่ออะไรก็ตาม ความเห็นพ้องต้องกันคือ Milyan/Lycian B เป็นภาษาถิ่นของ Lycian ^{[ 5 ]}

บนศิลาจารึกซานเธียมีข้อความมิลยานสองข้อความ:

• บริเวณครึ่งล่างของด้านเหนือของศิลาจารึกมีข้อความสลักไว้ 34 บรรทัด เป็นบทกวี 14 บท เนื้อหาหลักดูเหมือนจะเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับกษัตริย์เคริกา แห่งลิเซียที่ ได้รับคำสั่งสำหรับการปฏิบัติการทางทหาร รวมถึงความช่วยเหลือจากเทพเจ้า โดยเฉพาะจากนาตรี (เทพเจ้าลิเซียที่เทียบเท่ากับอพอลโล ) และเทพเจ้าแห่งสภาพอากาศ ทร์กิซ ( ทาร์ฮุนซ์ ) ใต้บทสุดท้ายมีช่องว่าง ซึ่งแสดงให้เห็นว่าบทกวีนั้นสมบูรณ์แล้ว และข้อความทางด้านตะวันตกของศิลาจารึก (เดิมคิดว่าเป็นส่วนต่อเนื่องจากข้อความด้านเหนือ) เป็นบทกวีที่แยกต่างหาก^{[ 6 ]}นอกจากนี้ยังมีการโต้แย้งว่าบทกวีนี้เกิดขึ้นในระดับตำนาน ซึ่งที่ประชุมของเทพเจ้าได้อภิปรายถึงความผิดทางทหารของกษัตริย์ลิเซีย รวมถึงการแก้ไขอย่างเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ของพระองค์ต่อเทพเจ้า^{[ 7 ]}
• ด้านตะวันตกมีเส้นสลัก 71 เส้น ข้อความไม่สมบูรณ์: มันขาดตอนกลางบทที่ 23 ดูเหมือนว่าจะเป็นเพราะการคำนวณผิดพลาดของช่างแกะสลัก ซึ่งยังทำผิดพลาดโดยการแกะสลักบทหนึ่งซ้ำสองครั้งอีกด้วย บทกวีนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ของ Kheriga และ Trqqiz แต่ไม่มี Natri และแทนที่ด้วย " นางไม้แห่งPhellos " มีการกล่าวถึง Muni ซึ่งอาจเป็นภรรยาม่ายของ Kheriga ที่สั่งให้เขียนบทกวีไว้ที่ด้านตะวันตกของอนุสาวรีย์ Dieter Schürr สงสัยว่าแก่นเรื่องของบทกวีอาจเป็นการให้ความชอบธรรมแก่การครองราชย์ของ Muni อาจหลังจากคดีฆาตกรรม^{[ 8 ]}

ข้อความที่สามคือบทกวี Pixre ที่กล่าวถึงบนอนุสรณ์หลุมศพจาก Antiphellos (เมืองท่าที่อยู่ห่างจาก Xanthos ไปทางตะวันออก 30 กิโลเมตร) บทกวีนี้มีเก้าบรรทัด แบ่งเป็นสิบสามบท Pixre ดูเหมือนจะเป็นชื่อของกวีชาว Lycian ที่ถูกฝังอยู่ที่นี่ ซึ่งในจารึกกล่าวถึง "นางไม้แห่ง Phellos" ซึ่งเป็นเทพีมิวส์ ของ เขา^{[ 9 ]}

แม้ว่าคำศัพท์ในภาษา Milyan จะเหมือนกับในภาษา Lycian อยู่หลายคำ แต่ก็มีความแตกต่างที่เห็นได้ชัดเช่นกัน บางส่วนเป็นระบบ ภาษา Milyan ดูเหมือนจะเป็นภาษาที่เก่าแก่กว่า^{[ 10 ]}เนื่องจากยังคงรักษาลักษณะเฉพาะของภาษาอนาโตเลียในยุคแรกไว้หลายประการ ในขณะที่ภาษา Lycian แสดงให้เห็นถึงขั้นตอนที่สร้างสรรค์กว่า นี่อาจเกี่ยวข้องกับเนื้อหาของข้อความในภาษา Milyan: ในขณะที่ข้อความในภาษา Lycian ค่อนข้างธรรมดา (วีรกรรมทางทหาร กิจกรรมการสร้างสุสาน) จารึก Milyan ทั้งสองยังกล่าวถึงพิธีกรรมทางศาสนา ซึ่งภาษาศักดิ์สิทธิ์ ที่เก่าแก่กว่า อาจถูกพิจารณาว่าเหมาะสม (ดูตัวอย่างเช่น การใช้คำว่า ' อาเมน ' และ ' ฮาเลลูยา ' อย่างต่อเนื่องโดยชาวคริสต์ หรือการใช้ภาษาละตินในคริสตจักรโรมันคาทอลิก)

ต่อไปนี้เป็นความแตกต่างบางประการระหว่าง Lycian และ Milyan พร้อมตัวอย่าง (ตัวอย่างหลายตัวอย่างแสดงให้เห็นมากกว่าหนึ่งปรากฏการณ์): ^{[ 11 ] [ 12 ]}

คำนามและคำคุณศัพท์แยกแยะรูปเอกพจน์และพหูพจน์ไม่พบ รูป คู่ ในภาษา Milyan มีสอง เพศคือ เพศมีชีวิต (หรือ 'ทั่วไป') และเพศไม่มีชีวิต (หรือ 'เพศกลาง') แทนที่จะใช้ รูป กรรมวาจกเอกพจน์ตามปกติ จะใช้สิ่งที่เรียกว่า รูปแสดง ความเป็นเจ้าของ (หรือ "คำคุณศัพท์กรรมวาจก") ซึ่งเป็นวิธีปฏิบัติทั่วไปในภาษา Luwic โดยการเติม คำต่อท้าย -si- เข้ากับรากศัพท์ ทำให้เกิดคำคุณศัพท์ที่ผันตามนั้น

คำนามสามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มการผันคำแบบเดียวกับในภาษา Lycian A ได้แก่รากคำที่ขึ้นต้นด้วย a , รากคำ ที่ขึ้นต้นด้วย e , รากคำที่ขึ้นต้นด้วย i , รากคำพยัญชนะ และรากคำผสม นอกจากนี้ในภาษา Milyan ยังมี รากคำที่ขึ้นต้นด้วย uอีกด้วย ความแตกต่างระหว่างกลุ่มต่างๆ นั้นมีน้อยมาก การผันคำนามเป็นดังนี้ (คำลงท้ายที่ทำเครื่องหมายสีน้ำตาลแสดงความแตกต่างจากภาษา Lycian A วงเล็บแสดงรูปแบบที่คล้ายคลึงกัน—รูปแบบที่ให้มานั้นไม่ปรากฏ แต่คำจากกลุ่มรากคำเดียวกันที่มีคำลงท้ายนี้ปรากฏอยู่): ^{[ 12 ]}

กริยาในภาษา Milyan ผันเหมือนกับในภาษา Lycian Aทุกประการ ส่วนท้ายก็เหมือนกัน มีกาลสองกาล คือ ปัจจุบันกาล-อนาคตกาล และอดีตกาล โดยมีบุคคลสามบุคคล คือ เอกพจน์และพหูพจน์: ^{[ 12 ]}

คำต่อท้าย -s- (ที่เกี่ยวข้องกับภาษากรีกและละติน -/sk/-) ที่ต่อท้ายรากศัพท์นั้น เชื่อกันว่าจะทำให้คำกริยาเป็นแบบวนซ้ำ : ^{[ 12 ]}

รากศัพท์as- ซึ่งเป็นรูปกริยาซ้ำของa(i)- (ปรากฏในภาษา Lycian A) แปลว่า 'ทำ, สร้าง' (อดีตกาล 1 เอกพจน์:) asxxaแปลว่า 'ฉันทำมาเสมอ, ได้ทำซ้ำแล้วซ้ำเล่า'

ข้อความ Milyan ที่รู้จักทั้งหมด — บทกวีสองบททางด้านทิศเหนือและทิศตะวันตกของเสาโอเบลิสก์ Xanthianและบทกวี Pixre ที่ Antiphellos — เป็นบทกวี แต่ละบทจะถูกทำเครื่องหมายด้วยการใช้⟨ ) ⟩นักวิชาการชาวดัตช์ Alric van den Broek และนักภาษาศาสตร์ชาวเยอรมันDiether Schürr ^{[ 9 ] [ 6 ] [ 8 ]}ยังระบุลักษณะโครงสร้างอื่นๆ ที่บ่งชี้ถึงบทกวี เช่น การแต่ง แบบวงแหวนการสัมผัสภายในและการใช้คำสำคัญบางคำซ้ำในบทต่างๆ

แต่ละบทมีประมาณ 45 พยางค์ตามที่แวน เดน โบรค กล่าวไว้ มีรูปแบบฉันทลักษณ์ ที่ชัดเจน โดยใช้คำจำกัดความของพยางค์ B ในภาษาลิเซียของอีโว ฮัจนาล แวน เดน โบรค เสนอว่ามี ขอบเขตคำ จำนวนมากอย่างมีนัยสำคัญ อยู่รอบๆ พยางค์ที่ 11, 22 และ 33 ก่อนเครื่องหมายจบวลี <)> (นั่นคือ ทางด้านซ้ายของเครื่องหมาย) ดังนั้น แวน เดน โบรค จึงสรุปว่า ข้อความนี้เป็นบทกวีที่มีสี่บรรทัดต่อบท – และบรรทัดแรกมีความยาวประมาณเจ็ด (หกถึงแปด) พยางค์ หรือประมาณ 11 (10–12) พยางค์ สามบรรทัดสุดท้ายของแต่ละบทก็มีความยาวประมาณ 11 (10–12) พยางค์เช่นกัน ยิ่งไปกว่านั้น ฉันทลักษณ์อาจรวมถึงรูปแบบสี่พยางค์ โดยมีการเน้นเสียงที่พยางค์ที่หนึ่ง ห้า และเก้าของแต่ละบท

นัย ยะ ทางสัทวิทยาของแบบจำลองของ van den Broek อาจสอดคล้องกับลักษณะเด่นของสำเนียงในภาษา Lycian, Anatolian และ Proto-Indo-European ที่รู้จักกันดี^{[ 13 ]}

• เชโวรอชกิน, วิทาลี . "กล่องเสียงอนาโตเลียใน Milyan" ใน: เสียงแห่งอินโด-ยูโรเปียน: สัทศาสตร์ สัทศาสตร์ และสัณฐานเสียง เรียบเรียงโดยเบเนดิกต์ นีลเซ่น ไวท์เฮดพิพิธภัณฑ์ Tusculanum Press , 2012. หน้า 456–483. ไอเอสบีเอ็น 978-87-635-3838-1.

• เชโวรอชกิน, วิทาลี. “บทนำสู่มิลยาน”. ใน: ภาษาแม่ เล่มที่ XIII (2008): 63—96.
• เชโวรอชกิน, วิตาลี. "การก่อสร้างเชิงกล่าวหาของ Milyan Lijeiz Lupeliz และ Pleliz Lijaiz" Historische Sprachforschung / ภาษาศาสตร์ประวัติศาสตร์ 128 (2015): 193-204. เข้าถึงเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2020 www.jstor.org/stable/44114688.

• "พจนานุกรมรากศัพท์และภาษาศาสตร์เชิงดิจิทัลของภาษาโบราณในอนาโตเลีย (eDiAna) "