ในทางภาษาศาสตร์เชิงจำแนกประเภทลำดับคำแบบ กรรม-กริยา-ประธาน ( OVS ) หรือกรรม-กริยา-ผู้กระทำ ( OVA ) เป็นการเรียงลำดับคำที่ พบได้น้อย OVS หมายถึงลำดับกรรม - กริยา - ประธานในประโยคที่ไม่มีเครื่องหมายกำกับ เช่นApples ate Sam , Thorns have rosesประโยคกรรมวาจกในภาษาอังกฤษอาจดูเหมือนอยู่ในลำดับ OVS แต่ไม่ใช่คำอธิบายที่ถูกต้อง ในประโยคกริยาแบบประธานกระทำ เช่นSam ate the applesประธานทางไวยากรณ์Samเป็นผู้กระทำและกระทำต่อผู้ถูกกระทำ คือ แอปเปิ้ลซึ่งเป็นกรรมของกริยาateในประโยคกรรมวาจกThe apples were eaten by Samลำดับจะกลับกัน โดยผู้ถูกกระทำจะตามด้วยกริยาแล้วจึงตามด้วยผู้กระทำ อย่างไรก็ตามแอปเปิ้ลกลายเป็นประธานของกริยาwere eatenซึ่งถูกขยายความโดยวลีบุพบทby Samซึ่งแสดงถึงผู้กระทำ ดังนั้นลำดับ ประธาน-กริยา-(กรรม) ตามปกติจึงยังคงอยู่

ประโยค OVS ในภาษาอังกฤษอาจแยกวิเคราะห์ได้หากเชื่อมโยงคำคุณศัพท์กับคำนาม ("cold is Alaska") แม้ว่าcoldจะเป็นคำคุณศัพท์แสดงลักษณะ ไม่ใช่กรรมก็ตาม ตัวอย่างที่หายากของการใช้แบบแผน OVS ในภาษาอังกฤษที่ถูกต้องตามสำนวน คือ การ ใช้ไฮเปอร์บาตอนในบทกวี"Answer gave he none" และ "What say you?" อย่างไรก็ตาม ตัวอย่างเหล่านั้นหายากมากและไม่เป็นแบบฉบับของภาษาอังกฤษพูดในปัจจุบัน

OVS เป็นกลุ่มภาษาที่ใช้ในการจำแนกภาษาตามลำดับส่วนประกอบ ที่เด่นชัด ภาษาOVS มีลำดับส่วนประกอบเป็น กรรม-กริยา-ประธาน เช่น ภาษาÄiwoo , Guarijio , Hixkaryana , Urarina , ภาษาประดิษฐ์Klingon และ Tapirapé ในระดับหนึ่ง

แม้จะไม่ใช่รูปแบบที่เด่นชัด แต่ OVS อาจถูกใช้เมื่อมีการเน้นย้ำกรรมในภาษาที่มีลำดับคำค่อนข้างอิสระเนื่องจากการทำเครื่องหมายกรณีเช่นภาษาโรมาเนียโครเอเชียบาสก์เอสเปรันโตฮังการีฟินแลนด์รัสเซียและในระดับหนึ่งในภาษาเยอรมันและดัตช์ บางภาษาเช่นสวีเดนและนอร์เวย์โดยปกติแล้วไม่มีการทำเครื่องหมายกรณีอย่างกว้างขวาง แต่จะอนุญาตให้ใช้โครงสร้างดังกล่าวเมื่อ มี คำสรรพนามซึ่งมีการทำเครื่องหมายกรณี หรือเมื่อบทบาทชัดเจนจากบริบท ในภาษาเหล่านั้น OVS มักถูกใช้ค่อนข้างบ่อยเมื่อกรรมถูกทำเครื่องหมายว่าเป็นหัวข้อของการสนทนาอยู่แล้ว และมีการเพิ่มข้อมูลใหม่เกี่ยวกับกรรมนั้น นอกจากนี้ยังใช้บ่อยในกรณีที่มีการอภิปรายหรือคำถามเกี่ยวกับลักษณะหรืออัตลักษณ์ของกรรม และคำถามนั้นได้รับคำตอบแล้ว

ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างภาษานอร์เวย์ที่ใช้ OVS เพื่อเน้นกรรม: Det tror jeg ikke (แปลตรงตัวว่า "ฉันไม่เชื่อว่า" – ฉันไม่เชื่อว่า ); Tom så jeg i går (แปลตรงตัวว่า "ฉันเห็นทอมเมื่อวานนี้" – ฉันเห็นทอมเมื่อวานนี้); Fisk liker katten (แปลตรงตัวว่า "ปลาชอบแมว" – แมวชอบปลา ) ในตัวอย่างสุดท้าย เป็นไปได้ยากมากที่ปลาจะเป็นประธาน ดังนั้นจึงสามารถใช้ลำดับคำแบบนั้นได้

ในบางภาษา กฎเสริมเกี่ยวกับการเรียงลำดับคำสามารถช่วยลดความกำกวมได้มากพอสำหรับการใช้ OVS ในเชิงเน้นย้ำ ตัวอย่างเช่น ประโยคบอกเล่าในภาษาเดนมาร์กโดยทั่วไปจะเป็น SVnO โดยที่ "n" อยู่ในตำแหน่งของคำวิเศษณ์ปฏิเสธหรือคำวิเศษณ์ช่วย อย่างไรก็ตาม อาจใช้ OVSn เพื่อเน้นย้ำกรรมได้หากไม่มีความกำกวม ดังนั้นSusanne elsker ikke Omar (ซูซานน์ไม่รักโอมาร์) และOmar elsker Susanne ikke (โอมาร์เป็นคนที่ซูซานน์ไม่รัก) ไม่มีการระบุ ทั้ง โอมาร์หรือซูซานน์ แต่มีความหมายเหมือนกัน ยกเว้นการเน้นย้ำ

ความยืดหยุ่นของลำดับคำในภาษารัสเซียยังช่วยให้สามารถสร้างประโยค OVS ได้ โดยทั่วไปเพื่อเน้นประธาน เช่นЯ закончил задание (แปลตรงตัวว่า "ฉันทำภารกิจเสร็จ") เทียบกับЗадание закончил я (แปลตรงตัวว่า "ฉันทำภารกิจเสร็จ" – เป็นฉันที่ทำภารกิจเสร็จ)

ในภาษาตุรกีอาจใช้ OVS เพื่อเน้นคำกริยา ตัวอย่างเช่นBardağı kırdı John (แปลตรงตัวว่า "แก้วแตก จอห์น": จอห์นทำแก้วแตก) เป็นคำตอบที่ดีกว่าสำหรับคำถาม "เกิดอะไรขึ้นกับแก้ว?" มากกว่าประโยค SOV ปกติJohn bardağı kırdı (แปลตรงตัวว่า "จอห์น แก้วแตก")

มีการบันทึกภาษาอย่างน้อยห้าภาษา ( Makushi , Arekuna , ^{[ 3 ]} Päri , ^{[ 4 ]} Mangarayi , ^{[ 5 ]}และSelkʼnam ^{[ 6 ]} ) ที่ใช้ลำดับ OVS ในประโยคกริยาที่ต้องการกรรมแต่ใช้ลำดับ SV ในประโยคกริยาที่ไม่ ต้องการกรรม เนื่องจากภาษาเหล่านั้นทั้งหมดมีการจัดเรียงแบบ ergative–absolutiveดังนั้นลำดับคำจึงไม่ใช่กรรม-กริยา-ประธานในความหมายดั้งเดิม แต่อาจอธิบายได้แม่นยำกว่าว่าเป็นabsolutive–verb–ergative ( AVE ) ^{[ 7 ]} (ดูเพิ่มเติมที่syntactic ergativity ) อย่างน้อยสามภาษา (Makushi, Arekuna และ Päri) ทำเครื่องหมายการตกลง แบบ absolutive บนกริยาด้วยคำนำหน้าและการตกลงแบบ ergative ด้วยคำต่อท้าย ซึ่งบ่งชี้โครงสร้างคล้าย AVE ในระดับไวยากรณ์ที่ลึกกว่า^{[ 8 ]}

ลำดับกรรม-กริยา-ประธานก็พบได้ในภาษาอินเตอร์ลิงกัวเช่น กัน แม้ว่าไวยากรณ์ของอินเตอร์ลิงกัวจะไม่ได้กล่าวถึงการยอมรับรูปแบบประโยคกรรมวาจกก็ตาม โทมัส ไบรน์สตรัป บรรณาธิการบริหารของPanorama ในอินเตอร์ลิงกัวบางครั้งก็ใช้ลำดับนี้ในบทความที่เขียนให้กับ Panorama

ลำดับนี้ถูกเลือกสำหรับภาษาคลิงกอน ที่สร้างขึ้น ซึ่งเป็นภาษาที่พูดโดย เผ่าพันธุ์ คลิงกอนนอกโลก ในจักรวาลสมมติของ ซีรี ส์สตาร์เทร็คเพื่อให้ภาษาฟังดูแปลกและไม่สมเหตุสมผลโดยเจตนา^{[ 9 ]}

ลำดับดังกล่าว เช่นเดียวกับอีกห้าลำดับที่เหลือ เป็นที่ยอมรับในภาษาเอสเปรันโต

Desmond C. DerbyshireและGeoffrey K. Pullumตั้งข้อสังเกตว่าภาษา SOV บางภาษา (เช่นWichita ) อนุญาตให้มีการเคลื่อนวลีคำนามประธาน ไปทางขวา ในประโยคบางประโยค ทำให้เกิด OVS เป็น ลำดับคำ ที่มีเครื่องหมาย Derbyshire และ Pullum เสนอว่าภาษาที่มีลำดับคำ OVS เริ่มต้นอาจวิวัฒนาการมาจากขั้นตอน SOV ก่อนหน้านี้ ซึ่ง OVS ได้รับการวิเคราะห์ใหม่เป็นลำดับคำที่ไม่มีเครื่องหมาย และ SOV เป็นลำดับคำที่มีเครื่องหมาย^{[ 3 ]}

• ประธาน-กรรม-กริยา
• ประธาน-กริยา-กรรม
• กรรม-ประธาน-กริยา
• กริยา-กรรม-ประธาน
• กริยา-ประธาน-กรรม
• หมวดหมู่: ภาษาที่มีโครงสร้างกรรม-กริยา-ประธาน
• ในสหภาพโซเวียตมีรูปแบบมุกตลกที่ใช้ลำดับคำแบบกรรม-กริยา-ประธาน ในลักษณะที่ชวนขำ