มหากาพย์วงจร ( ภาษากรีกโบราณ : Ἐπικὸς Κύκλος , โรมันไนซ์ :  Epikòs Kýklos ) คือชุดบทกวีมหากาพย์ของกรีกโบราณ แต่งขึ้นด้วย ฉันทลักษณ์ แบบดักทิลลิกเฮกซาเมเตอร์และเกี่ยวข้องกับเรื่องราวของสงครามทรอยซึ่งรวมถึงไซเพรีย , เอธิโอพิส , อิเลีย ดฉบับย่อ, อิลิอูเปอร์ซิส , นอสโตอีและเทเลโกนี นักวิชาการบางครั้งรวม มหากาพย์ของโฮเมอร์สอง เรื่อง คืออิเลียดและโอดิสซีไว้ในบทกวีของมหากาพย์วงจรด้วย แต่โดยทั่วไปแล้ว คำนี้มักใช้เพื่อระบุบทกวีที่ไม่ใช่ของโฮเมอร์ให้แตกต่างจากบทกวีของโฮเมอร์

แตกต่างจากมหากาพย์อีเลียดและโอดิสซีมหากาพย์แบบวัฏจักรเหล่านี้หลงเหลืออยู่เพียงในเศษเสี้ยวและบทสรุปจากยุคปลายสมัยโบราณและยุคไบแซนไทน์เท่านั้น

มหากาพย์ชุดนี้เป็นการกลั่นกรองออกมาเป็นรูปแบบวรรณกรรมจากประเพณีปากเปล่าที่พัฒนาขึ้นในช่วงยุคมืดของกรีกซึ่งมีพื้นฐานส่วนหนึ่งมาจากลัทธิบูชาวีรบุรุษ ในท้องถิ่น เนื้อหาดั้งเดิม ที่นำมาประพันธ์เป็นมหากาพย์นั้นกล่าวถึง วัฒนธรรม ยุคสำริดของไมซีเนียน จากมุมมองของยุคเหล็กและกรีกในยุคต่อมา

ในวงการวิชาการสมัยใหม่ การศึกษาความสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์และวรรณกรรมระหว่างมหากาพย์ของโฮเมอร์กับมหากาพย์เรื่องอื่นๆ ในชุดเดียวกัน เรียกว่านีโออะนิซีลัส (Neoanalysis )

มหากาพย์วัฏจักรที่ยาวกว่านั้น ดังที่นักวิชาการและนักบวชในศตวรรษที่ 9 อย่างโฟติอุส ได้บรรยายไว้ในคัมภีร์เล่มที่ 239 ของ บิบลีโอเทกาของเขายังรวมถึงไททาโนมาคี (ศตวรรษที่ 8 ก่อนคริสต์ศักราช) และวัฏจักรธีบัน (ระหว่างปี 750 ถึง 500 ก่อนคริสต์ศักราช) ซึ่งประกอบด้วยโอเอดีโพเดียเทไบด์เอปิโกนีและอัลก์เมโอนิสอย่างไรก็ตาม เป็นที่แน่นอนว่าไม่มีมหากาพย์วัฏจักรใด (นอกเหนือจากของโฮเมอร์) ที่เหลือรอดมาถึงยุคของโฟติอุส และเป็นไปได้ว่าโฟติอุสไม่ได้กล่าวถึงชุดมหากาพย์ที่เป็นที่ยอมรับ นักวิชาการสมัยใหม่โดยทั่วไปไม่รวมวัฏจักรธีบันเมื่อกล่าวถึงมหากาพย์วัฏจักร

เฮโรโดตัสรู้จักไซเพรียและเอปิโกนีเมื่อเขาเขียนประวัติศาสตร์ ของเขา ในช่วงกลางศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสต์ศักราช เขาปฏิเสธการประพันธ์ของโฮเมอร์สำหรับไซเพรียและตั้งคำถามเกี่ยวกับการประพันธ์ของเอปิโกนี^{[ 1 ]}

มหากาพย์ชุดนี้ไม่ได้ "ถูกกล่าวถึงโดยรวม" (รวมถึงมหากาพย์ธีบัน) จนกระทั่งศตวรรษที่ 2 คริสต์ศักราช แต่ความรู้เกี่ยวกับ "มหากาพย์ทรอย" ปรากฏชัดตั้งแต่ศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราชเป็นอย่างน้อย เนื่องจากอริสโตเซนัสกล่าวถึงบทนำทางเลือกของมหากาพย์อีเลียด^{[ 2 ]}

อริสโตเติลในหนังสือ Poetics ของเขาได้วิจารณ์มหากาพย์ไซเปรียและมหากาพย์อีเลียดฉบับย่อว่า เนื้อเรื่องกระจัดกระจายไม่ต่อเนื่อง:

แต่กวีคนอื่นๆ แต่งโครงเรื่องโดยเน้นที่บุคคลหนึ่ง เวลาหนึ่ง และโครงเรื่องหนึ่งที่มีหลายส่วน เช่น ผู้แต่งCypriaและLittle Iliadผลก็คือ โศกนาฏกรรมเพียงเรื่องเดียวถูกสร้างขึ้นจากIliadและOdysseyแต่จากCypriaมีหลายเรื่อง และจากLittle Iliadมีมากกว่าแปดเรื่อง… ^{[ 3 ]}

ห้องสมุดประกอบกับ Apollodorus และ Genealogiaละติน CE ศตวรรษที่ 2ประกอบกับ Hyginusก็เข้ามามีส่วนร่วมด้วย นอกจากนี้ยังมี จารึก Tabula iliacaที่ครอบคลุมตำนานเดียวกัน ^{[ 4 ]}

ความรู้ส่วนใหญ่เกี่ยวกับมหากาพย์วัฏจักรมาจากบทสรุปที่ไม่สมบูรณ์ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของคำนำในต้นฉบับอีเลียด ที่มีชื่อเสียงในศตวรรษที่ 10 ที่รู้จักกันในชื่อเวเนตัส เอคำนำนี้เสียหาย ขาดไซเพรียและต้องเสริมด้วยแหล่งข้อมูลอื่น ( บทสรุป ของไซเพรียได้รับการเก็บรักษาไว้ในต้นฉบับอื่น ๆ อีกหลายฉบับ ซึ่งแต่ละฉบับมีเพียงไซเพรีย เท่านั้น และไม่มีมหากาพย์อื่น ๆ) บทสรุปนี้เป็นส่วนหนึ่งจากงานที่ยาวกว่าชื่อ เครสโตมาธีซึ่งเขียนโดย "โพรคลัส" เรื่องนี้เป็นที่ทราบกันดีจากหลักฐานที่นักวิชาการรุ่นหลังอย่างโฟติอุสได้ให้ไว้ ซึ่งกล่าวถึงข้างต้น โฟติอุสให้ข้อมูลเพียงพอเกี่ยวกับเครสโตมาธี ของโพรคลัส เพื่อแสดงให้เห็นว่าข้อความที่ตัดตอนมาจากเวเนตัส เอ มาจากงานเดียวกัน^{[ 5 ]}มีข้อมูลน้อยมากเกี่ยวกับโพรคลัส เขาไม่ใช่โพรคลัส ไดอาโดคัสนัก ปรัชญาอย่างแน่นอน บางคนคิดว่าอาจเป็นคนเดียวกันกับนักไวยากรณ์ที่ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักอย่างEutychius Proclusซึ่งมีชีวิตอยู่ในช่วงศตวรรษที่ 2 CE ^{[ 6 ]}แต่ก็เป็นไปได้มากว่าเขาเป็นเพียงบุคคลที่ไม่เป็นที่รู้จัก

ในสมัยโบราณ มหากาพย์โฮเมอร์ทั้งสองเรื่องถือเป็นผลงานที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในวัฏจักร สำหรับนักวิชาการ สมัยเฮ ลเลนิสติก กวีวัฏจักรซึ่งเป็นผู้ประพันธ์บทกวีอื่นๆ ที่มักถูกยกให้เป็นผลงานของพวกเขา คือ νεώτεροι ( neōteroi "กวีรุ่นหลัง") และ κυκλικός ( kyklikos "วัฏจักร") มีความหมายเหมือนกับ "แบบแผน" ดังนั้น และในงานวิจัยสมัยใหม่จำนวนมาก จึงมีการเปรียบเทียบระหว่างบทกวีที่แต่งขึ้นในภายหลังกับบทกวีที่ด้อยกว่า

เรื่องราวที่เล่าในวัฏจักรนี้ได้รับการเล่าขานจากแหล่งข้อมูลโบราณอื่นๆ^{[ 7 ]}โดยเฉพาะอย่างยิ่งเอนีอิด (เล่ม 2) ของเวอร์จิลซึ่งเล่าเรื่องการปล้นเมืองทรอยจากมุมมองของชาวทรอย และเมตาโมร์โฟซิส (เล่ม 13–14) ของโอวิดซึ่งบรรยายถึงการขึ้นฝั่งที่เมืองทรอยของชาวกรีก (จากไซเพรีย ) และการตัดสินแขนของอคิลลีส ( ลิตเติลอีเลียด ) โพสต์ โฮเมริกาของควินตัสแห่ง สมีร์นา เป็นอีกแหล่งข้อมูลหนึ่ง ซึ่งเล่าเหตุการณ์หลังจากเฮกเตอร์เสียชีวิตจนถึงสิ้นสุดสงคราม การตายของอากาเมมนอนและการแก้แค้นของโอเรสเตส บุตรชายของเขา (นอสโตอี ) เป็นหัวข้อของโศกนาฏกรรม กรีกในยุคหลัง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ไตร ภาค โอเรส เตียน ของเอสคิลัส

โดยทั่วไปแล้ว มหากาพย์ที่ไม่ใช่ของโฮเมอร์มักถูกมองว่าเกิดขึ้นภายหลังมหา กาพย์ อีเลียดและโอดิสซีอย่างไรก็ตาม ไม่มีหลักฐานที่น่าเชื่อถือสำหรับเรื่องนี้ และ นักวิชาการ นีโออะนาลิส บางคน ตั้งสมมติฐานว่ามหากาพย์ของโฮเมอร์เกิดขึ้นภายหลังมหากาพย์วัฏจักรและได้รับอิทธิพลจากมหากาพย์เหล่านั้นอย่างกว้างขวาง ในขณะที่นักวิชาการนีโออะนาลิสคนอื่นๆ เสนอข้ออ้างที่อ่อนกว่าว่า มหากาพย์ของโฮเมอร์ได้รับอิทธิพลจากตำนานซึ่งต่อมาได้ตกผลึกเป็นมหากาพย์วัฏจักร

ลักษณะของความสัมพันธ์ระหว่างมหากาพย์ไซคลิกกับโฮเมอร์ก็เกี่ยวข้องกับคำถามนี้เช่นกัน ตามที่โพรคลัสกล่าวไว้ โครงเรื่องของมหากาพย์ที่ไม่ใช่ของโฮเมอร์ทั้งหกเรื่องดูเหมือนจะได้รับการออกแบบมาเพื่อผสานเข้ากับโฮเมอร์ โดยไม่มีส่วนที่ทับซ้อนกัน^{[ 8 ]}

ตัวอย่างเช่น คำกล่าวอ้างที่ยังหลงเหลืออยู่แสดงให้เห็นว่าอิเลียดน้อยเล่าถึงวิธีที่นีโอปโตเลมัสจับอันโดรมาเชเป็นเชลยหลังจากการล่มสลายของทรอย [ ^{9 ] อย่างไรก็ตาม}ในงานเขียนของโพรคลัส อิเลียดน้อยจบลงก่อนที่การปล้นสะดมทรอยจะเริ่มต้นขึ้น นักวิชาการบางคนโต้แย้งว่าไซเพรียตามที่วางแผนไว้แต่เดิมนั้นกล่าวถึงสงครามทรอยมากกว่าที่บทสรุปของโพรคลัสแนะนำ^{[ 10 ]}ในทางกลับกัน นักวิชาการคนอื่นๆ โต้แย้งว่ามันถูกออกแบบมาเพื่อนำไปสู่​​อิเลียดและเรื่องราวของโพรคลัสสะท้อนถึงไซเพรียตามที่ออกแบบไว้แต่เดิม^{[ 11 ]}

เป็นไปได้ว่าอย่างน้อยที่สุดก็มีการตัดต่อหรือ "เชื่อมต่อ" บางส่วนเข้าด้วยกันเพื่อนำมหากาพย์มารวมกัน เช่น บรรทัดสุดท้ายของมหากาพย์อีเลียด ...

ὣς οἵ γ᾽ ἀμφίεπον τάφον Ἕκτορος ἱπποδάμοιο.

ด้วยวิธีนี้ พวกเขาจึงประกอบพิธีศพให้แก่เฮกเตอร์ ผู้ฝึกม้า

มีการเก็บรักษาการตีความอีกแบบหนึ่งไว้ ซึ่งออกแบบมาเพื่อนำไปสู่ภาษาเอธิโอปิส โดยตรง :

ὣς οἵ γ' ἀμφίεπον τάφον Ἕκτορος· ἦлθε δ' Ἀμαζών, Ἄρηος θυγάτηρ μεγαлήτορος ἀνδροφόνοιο.

ด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงประกอบพิธีศพของเฮกเตอร์ จากนั้นเพนเทซิเลีย ธิดา ของ อเรส ผู้ใจกว้างและสังหารมนุษย์จำนวนมาก ก็ มาถึง...

มีความขัดแย้งระหว่างมหากาพย์ในวัฏจักร ตัวอย่างเช่น นักรบชาวกรีกที่สังหารแอสเตียนักซ์ บุตรชายของเฮกเตอร์ ในเหตุการณ์การล่มสลายของทรอยคือ นีโอปโตเลมัส ตามมหากาพย์อิเลียดฉบับย่อแต่ตามมหากาพย์อิเลียดฉบับย่อกลับเป็นโอดิสซีอุส^{[ 12 ]}

วิธีการและช่วงเวลาที่มหากาพย์ทั้งแปดเรื่องในวัฏจักรถูกรวมเข้าเป็นชุดเดียวกันและเรียกกันว่า "วัฏจักร" นั้นยังคงเป็นเรื่องที่ถกเถียงกันอยู่ ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 เดวิด บินนิง มอนโรโต้แย้งว่าการใช้คำว่า κυκλικός ในเชิงวิชาการไม่ได้หมายถึงวัฏจักรโดยตรง แต่หมายถึง "ธรรมเนียมปฏิบัติ" และวัฏจักรนี้ถูกรวบรวมขึ้นในยุคเฮลเลนิสติก (อาจจะช้าถึงศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสต์ศักราช) ^{[ 13 ]}นักวิชาการรุ่นใหม่กว่านิยมเลื่อนวันที่ให้เร็วขึ้นเล็กน้อย แต่ยอมรับข้อโต้แย้งโดยทั่วไป

• กวีวัฏจักร
• โฮเมอริก

• ฉบับออนไลน์ (คำแปลภาษาอังกฤษ):
  • ข้อความจากห้องสมุดยุคกลางและยุคคลาสสิกถูกเก็บถาวรเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2021 ที่Wayback Machine (แปลโดย HG Evelyn-White, 1914; เป็นสาธารณสมบัติ)
  • ข้อความจากโครงการกูเตนเบิร์ก (แปลโดย เอชจี อีฟลิน-ไวท์, 1914)
  • บทสรุปของ Proklos เกี่ยวกับมหากาพย์ชุดนี้ โดยละเว้นส่วนTelegony (แปลโดย Gregory Nagy)
• ฉบับพิมพ์ (ภาษากรีก):
  • Bernabé, A. 1987, Poetarum epicorum Graecorum testimonia และfragmenta pt. 1 (ไลป์ซิก). ไอเอสบีเอ็น 3-322-00352-3
  • Davies, M. 1988, Epicorum Graecorum fragmenta (Göttingen) ไอเอสบีเอ็น 3-525-25747-3
• ฉบับพิมพ์ (ภาษากรีกพร้อมคำแปลภาษาอังกฤษ):
  • เฮซิออดและอีฟลิน-ไวท์, HG, 1914, เฮซิออด: บทเพลงสรรเสริญโฮเมอร์และเรื่องราวเกี่ยวกับโฮเมอร์ (Loeb Classical Library) ISBN 0-674-99063-3
  • เวสต์, เอ็มแอล 2003, เศษเสี้ยวของมหากาพย์กรีก (เคมบริดจ์, แมสซาชูเซตส์) ISBN 0-674-99605-4

• Abrantes, Miguel Carvalho (2016). Themes of the Trojan Cycle: Contribution to the study of the greek mythological tradition . CreateSpace Independent Publishing Platform. ISBN 978-1530337118.
• เบอร์เจส, เจ.เอส. 2001, ประเพณีของสงครามทรอยในโฮเมอร์และวงจรมหากาพย์ (บัลติมอร์) ISBN 0-8018-7890-X(pbk)
• เดวีส์, เอ็ม. 1989, วงจรมหากาพย์กรีก (บริสตอล). ISBN 1-85399-039-6(pbk)
• Kullmann, W. 1960, Die Quellen der Ilias (troischer Sagenkreis) (วีสบาเดิน) ไอเอสบีเอ็น 3-515-00235-9(พิมพ์ซ้ำปี 1998)
• มิคาโลปูลอส, ดิมิทริส, โอดิสซีของโฮเมอร์ นอกเหนือจากตำนาน , พีเรอุส: สถาบันประวัติศาสตร์การเดินเรือแห่งกรีก, 2016. ISBN 9786188059931.
• Monro, DB 1883, "เกี่ยวกับเศษบทคัดย่อของ Proclus เกี่ยวกับวงจรมหากาพย์ที่บรรจุอยู่ใน Codex Venetus ของอีเลียด ", Journal of Hellenic Studies 4: 305–334
• Monro, DB 1901, Homer's Odyssey, เล่มที่ XIII-XXIV (Oxford), หน้า 340–84. (หมดจากตลาดแล้ว)
• Severyns, A. 1928, Le Cycle épique dans l'école d'Aristarque (ลีแอช ปารีส) (พิมพ์ไม่หมด)
• Severyns, A. 1938, 1938, 1953, 1963, Recherches sur la "Chrestomathie" de Proclos , 4 เล่ม. ( Bibliothèque de la faculté de philosophie et lettres de l'université de Liège fascc. 78, 79, 132, 170; ปารีส). (เล่มที่ 1 และ 2 อยู่ใน Photius, 3 และ 4 ใน MSS อื่น ๆ)
• Severyns, A. 1962, Texte et apparat, histoire critique d'une Tradition Imprimée (บรัสเซลส์)