ตารานาถะ (ค.ศ. 1575–1634) เป็นลามะแห่ง นิกาย โจนังของพุทธศาสนาทิเบตท่านได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นนักปราชญ์และผู้เผยแพร่ที่โดดเด่นที่สุดของนิกายนี้

ทารานาถะเกิดในทิเบตเชื่อกันว่าเกิดในวันเกิดของปัทมาสัมภวะชื่อเดิมของเขาคือ กุนดคะสนยิงโป ซึ่งในภาษาสันสกฤตเทียบเท่ากับอนันทครรภ์ อย่างไรก็ตาม เขาได้ใช้ชื่อทารานาถะ ซึ่งเป็น ชื่อ สันสกฤตที่เขาเป็นที่รู้จักโดยทั่วไป เพื่อแสดงถึงคุณค่าที่เขามอบให้กับความรู้ทางภาษาสันสกฤตของเขาในยุคที่ความเชี่ยวชาญในภาษาสันสกฤตนั้นพบได้น้อยลงในทิเบตเมื่อเทียบกับในอดีต เขายังเป็นการแสดงความเคารพต่ออาจารย์ชาวอินเดียของเขาพุทธคุปตนาถะอีก ด้วย ^{[ 1 ]}

กล่าวกันว่า คุณสมบัติอันโดดเด่นของเขาได้รับการยอมรับจากผู้อื่นตั้งแต่อายุยังน้อย ซึ่งเป็นเรื่องปกติสำหรับปรมาจารย์ผู้ยิ่งใหญ่หลายท่าน เขาได้ศึกษาภายใต้ปรมาจารย์หลายท่าน เช่น เจ ดรักโทปา, เยเช วังโป, คุงคะ ทาชิ และจัมปา ลุนดรุป แม้ว่าอาจารย์หลักของเขาคือพุทธคุปตนาถก็ตาม

Taranatha ได้รับการยอมรับจาก Khenchen Lungrik Gyatso ว่าเป็นการกลับชาติมาเกิดของKrishnacaryaและเป็นอาจารย์ของ Khenchen เอง คือ Jetsun Kunga Drolchok ^{[ 2 ]}

ทารานาถะเป็นนักเขียนที่มีผลงานมากมายและเป็นนักวิชาการที่มีชื่อเสียง ผลงานที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดของเขาคือประวัติศาสตร์พุทธศาสนาในอินเดีย (dpal dus kyi 'khor lo'i chos bskor gyi byung khungs nyer mkho) จำนวน 143 หน้า ซึ่งตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1608 ^{[ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]}ซึ่งได้รับการตีพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษ ผลงานชิ้นนี้ถือเป็นผลงานชิ้นเอก ของเขา เนื้อหากล่าวถึงประวัติศาสตร์พุทธศาสนาในเอเชียใต้ตั้งแต่สมัยพระเจ้าอชาตศัตรูจนถึงการขึ้นมามีอำนาจของรัฐสุลต่านเดลีแม้ว่าจะอาศัยตำนานและคำบอกเล่า แต่ในหลายกรณีก็พบว่าเขามีหลักฐานยืนยันเหตุการณ์ที่ทราบจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถืออื่นๆ ส่วนหนึ่งของงานของเขาที่กล่าวถึงสถานะของพุทธศาสนาหลังจากการล่มสลายของอาณาจักรหรรษาจนถึง การรุกรานอินเดียตะวันออกของ บัคติยาร์ คาลจีถือว่ามีคุณค่าอย่างยิ่ง ข้อมูลของเขาเกี่ยวกับอาณาจักรปาละและราชวงศ์จันทราแห่งเบงกอลซึ่งเป็นรัฐสุดท้ายของอินเดียที่อุปถัมภ์วัชรยานในอินเดียก็ควรค่าแก่การกล่าวถึงเช่นกัน^{[ 6 ]}

ผลงานอื่นๆ ได้แก่ลูกประคำทองคำ ต้นกำเนิดของตันตระแห่งพระโพธิสัตว์ตาราในปี ค.ศ. 1604 ซึ่งได้รับการแปลเป็นภาษาอังกฤษด้วย เขาเป็นผู้สนับสนุนทัศนะShentongเกี่ยวกับความว่างเปล่า และเขียนตำราและคำอธิบายมากมายเกี่ยวกับเรื่องนี้ สิ่งพิมพ์แปลภาษาอังกฤษของผลงานของเขาเกี่ยวกับ Shentong ได้แก่สาระสำคัญของความว่างเปล่าอื่น^{[ 7 ]} (ซึ่งรวมถึงการแปลความหมายอันลึกซึ้งยี่สิบเอ็ดประการ (Zab don gсer gcig pa) ของเขาด้วย) และ คำอธิบายเกี่ยวกับ พระสูตรหัวใจ^{[ 8 ]} ในปี ค.ศ. 1614 ตารานาถะได้ก่อตั้งวัด โจนังปา ที่ สำคัญTakten Dhamchöling ในหุบเขา Tsangpo ซึ่งอยู่ห่างจากลาซา ไปทาง ตะวันตก ประมาณ 200 ไมล์

หลังจากปี 1614 ไม่นานนัก ทารานาถะได้เดินทางไปยังมองโกเลียซึ่งมีรายงานว่าท่านได้ก่อตั้งวัดหลายแห่ง ท่านเสียชีวิตที่เมืองอูร์กาการกลับชาติมาเกิดของท่านเป็นที่รู้จักในนามซานาบาซาร์บ็อกด์ เกเกนองค์ที่ 1 และเจ็บซุนดัมบา คูตุคตู องค์ที่ 9 แห่งมองโกเลีย การกลับชาติมาเกิดครั้งล่าสุดของท่านคือเจ็บซุนดัมบา คูตุคตูองค์ที่ 9ซึ่งเสียชีวิตในปี 2012

• โจนัง
• เสินถง
• กาลาจักระ
• ดอลโปปา เชราบ กยาลต์เซน

• ทารานาธา (ผู้เขียน), ฮอปกินส์, เจฟฟรีย์ (ผู้แปล). แก่นแท้แห่งความว่างเปล่าอื่น ๆ สำนักพิมพ์ สโนว์ ไลออน (2007). ISBN 1-55939-273-8
• สเตียร์นส์, ไซรัส. พระพุทธเจ้าจากดอลโป: การศึกษาชีวิตและความคิดของพระอาจารย์ชาวทิเบต ดอลโปปา เชราบ กยาลเซน . ​​สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยแห่งรัฐนิวยอร์ก (1999). ISBN 0-7914-4191-1(hc); ISBN 0-7914-4192-X(pbk) -(มีข้อมูลเกี่ยวกับทารานาธาค่อนข้างครบถ้วน)

• ธารานาถ; ฉัตโตปัทยายา อาลากา และลามะ ชิมปา ทรานส์ (2000). ประวัติศาสตร์พุทธศาสนาในอินเดีย Motilal Books UK, ISBN 8120806964.
• Edelsteinmine ของทารานาธา, das Buch von den Vermittlern der sieben Inspirationen / aus dem Tibetischen übers ฟอน อัลเบิร์ต กรุนเวเดล - เปโตรกราด: Imprimerie de l'Académie Impériale des Sciences, 1914 PDF
• Geschichte des Buddhaus ของทารานาถในอินเดีย เอาส์ เดม ทิเบติสเชน อูเบอร์เซตซ์ ฟอน แอนตัน ชิฟเนอร์ เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก: Kais อาคาเดมี เดอร์ วิสเซนชาฟเทิน 1869. XII. เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก 2412. PDF
• Tāranātha-'Dzam-Thang-edition-complete-23-volumes
• Tāranātha-Ladakh-edition-complete-17-volumes
• Tāranātha-pe-cin-edition-complete-45-volumes

• ผลงานรวมของทารานาธา
• ชีวิตของซานาบาซาร์
• มูลนิธิโจนังบนเกาะทารานาธา
• ธรรมโจนังเรื่องตระนาถ
• สเตียร์นส์, ไซรัส (สิงหาคม 2008). "ตารานาถะ" . คลังชีวประวัติ: ชีวประวัติของปรมาจารย์ทางศาสนาแห่งเทือกเขาหิมาลัย . สืบค้นเมื่อ10 สิงหาคม 2013 .