รายชื่อหมากรุกนางฟ้า
ตัว หมากในหมากรุกนางฟ้าคือตัวหมากที่ไม่มีในหมากรุก ปกติ แต่ปรากฏในหมากรุกรูปแบบอื่นที่มีกฎแตกต่างออกไป หมากรุกรูปแบบอื่นนี้เรียกว่าหมากรุกแบบแปรผันนอกจากนี้ ตัวหมากในหมากรุกนางฟ้ายังใช้ในหมากรุกนางฟ้าซึ่งเป็นสาขาหนึ่งของปัญหาหมากรุกที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงกฎของหมากรุก
ตารางต่อไปนี้แสดงตัวหมากบางส่วนของหมากรุกนอกระบบจากปัญหาหมากรุก แฟนตาซี และหมากรุกรูปแบบต่างๆ (รวมถึง รูปแบบ ทางประวัติศาสตร์และภูมิภาค ) และตัวหมากหมากรุก แบบดั้งเดิมหก ตัว คอลัมน์ "BCPS", "Parlett" และ " Betza " ประกอบด้วยสัญลักษณ์ที่อธิบายวิธีการเดินของตัวหมากแต่ละตัว ชื่อที่เป็นตัวเอียงคือตัวหมากที่พบได้ภายใต้ชื่ออื่นในส่วนอื่นๆ ของตาราง ระบบสัญลักษณ์ต่างๆ ได้รับการอธิบายไว้ในหน้านี้
0–9 – A – B – C – D – E – F – G – H – I – J – K – L – M – N – O – P – Q – R – S – T – U – V – W – X, Y, Z
| ชื่อ | บีซีพีเอส | พาร์เล็ตต์ | เบ็ตซ่า | พบใน | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|---|
| 0–9 | |||||
| (1,1)-ซิกแซก ไนท์ไรเดอร์ | ซีซั่น 1 | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ดำเนินการตามขั้นตอนของอัศวิน ในทิศทางทั่วไป (1,1)-บิชอป เช่น b1-a3-c2-b4-d3... [ 1 ] | ||
| (2,0)-ซิกแซก ไนท์ไรเดอร์ | ซี2 | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เดินตามอัศวินในทิศทางทั่วไป (2,0)-เรือ เช่น b1-c3-d1-e3-f1... [ 1 ] | ||
| (3,3)-ซิกแซก ไนท์ไรเดอร์ | ซี3 | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ดำเนินการเดินอัศวินในทิศทางทั่วไป (3,3)-บิชอป เช่น b1-c3-e4-f6-h7 [ 1 ] | ||
| (4,0)-ซิกแซก ไนท์ไรเดอร์ | ซี4 | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เดินอัศวินตามทิศทางทั่วไป (4,0)-เรือ เช่น b1-c3-b5-c7... [ 1 ] | ||
| เอ | |||||
| แอนก้า | 1X.n+ | t[FR] | แกรนท์ เอเซเดร็กซ์ (อัลฟอนโซที่ 10, ค.ศ. 1283) | คำที่ยืมมาจากภาษาสเปนยุคกลางจากภาษาเปอร์เซีย/อาหรับในตำนานว่าanqaซึ่ง หมายถึง นกช้าง (นกอินทรียักษ์ที่ล่าช้าง) ดูที่Gryphonชื่อนี้ถูกนำไปใช้ผิดโดยนักประดิษฐ์หมากรุกสมัยใหม่บางคนกับตัวหมากที่เคลื่อนที่ t[WB] ในระบบของ Betza และเรียกอีกอย่างว่าManticoreทำให้เกิดความสับสน | |
| เจ้าอาวาส | 4X,~1/2 | เอฟ4เอ็น | หมากรุกไต้ฝุ่น, หมากรุกไซรอคโค | เคลื่อนที่ได้เหมือนอัศวินหรือบิชอปได้สูงสุด 4 ช่อง | |
| อะโครโพลิส | ~1/2, ~1/3, n+ | RNC = RNL | หมากรุกสากลที่มากเกินไป | การ ผสมผสานระหว่างGnuและRook | |
| นักแสดงชาย | ~1/2, ~1/3,nX | บีเอ็นซี = บีเอ็นแอล | หมากรุกสากลที่มากเกินไป | การ ผสมผสานระหว่างGnuและBishop | |
| นักแสดงหญิง | ~1/2, ~1/3,n ✳ | QNC = QNL | หมากรุกสากลที่มากเกินไป | การ ผสมผสานระหว่างGnuและQueen | |
| พลเรือเอก | n+, 1X | อาร์เอฟ | Sac Chess (Pacey, 2014), Large Chess Variants โดย Cazaux 2020 เช่น Terachess II | เป็นการรวมกันของRookและFerzหรือที่รู้จักกันในชื่อDragon Kingในโชงิ หรือCrowned RookหรือSuperRookในหมากรุกพ็อกเก็ตมิวเทชั่น หรือSailorในหมากรุกสละชีพ (Pacey) | |
| ที่ปรึกษา | เอฟอี | 1X | เอฟ | Xiangqi (หมากรุกจีน) | เฟอร์ซ (Ferz ) คือตำแหน่งที่ไม่สามารถออกจากพระราชวังได้ (พื้นที่ 3x3 บริเวณกึ่งกลางระหว่างด้านใต้และด้านเหนือ) เดิมที ในภาษาจีนเรียกว่า士 Shì ( ที่ปรึกษา ดำ ) และ仕 Shì ( ที่ปรึกษาแดง) เรียกอีกอย่างว่าที่ปรึกษา , ขุนนาง , ยาม , เจ้าหน้าที่ , นักวิชาการและในความหมายที่ไม่ชัดเจนคือ รัฐมนตรี |
| อัลฟิล | อัล | ~ 2X. สัญลักษณ์อื่น: ~ 2/2 | A = (2,2) | จาตุรังคะ (หมากรุกอินเดีย), ชาตรานจ์ (หมากรุกเปอร์เซีย), หมากรุกคูเรียร์ , หมากรุก ยุโรป (ก่อนปี 1475) | ช้างใน Shatranj (2,2)-กระโดด เดิมทีคือFilในภาษาเปอร์เซีย เรียกอีกอย่างว่าGaja , Hasty , Pil (Shatranj), Archer (Schütze) (Courier) หมายถึงการเคลื่อนไหวของบิชอปชาว ยุโรป ก่อนปี 1475 (คำว่าalfil คือ บิชอปทั่วไปในภาษาสเปน) |
| อัลฟิลไรเดอร์ | n(~ 2X) (ในทิศทางเดียวกัน) | เอเอ | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ตัวหมากที่เคลื่อนที่ได้จำนวนเท่าใดก็ได้ (2,2) เซลล์ (เช่น การเคลื่อนที่แบบ Alfil) ในทิศทางเดียวกันเป็นเส้นตรง มันคือSkip-bishopของนักแก้ปัญหา (GP Jelliss) | |
| อาลีบาบา | ~ 2 ✳ | โฆษณา | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เป็นการผสมผสานท่าทางการเคลื่อนไหวของอัลฟิลและดั๊บบาบาเข้า ด้วยกัน | |
| อาลีบาไบรเดอร์ | n(~2 ✳ )ในทิศทางเดียวกัน | เอเอดีดี | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เป็นการผสมผสานระหว่างDabbabariderและAlfilriderมันคือสุดยอดแห่งการแก้ปริศนา (GP Jelliss) ลองเปรียบเทียบกับNightriderดู | |
| อเมซอน | เช้า | n ✳ , ~ 1/2 | คิวเอ็น | หมากรุกรัสเซียราวปี ค.ศ. 1770 [ 2 ]หมากรุกกุสตาฟที่ 3 (ปลายศตวรรษที่ 18) ไคเซอร์สปีล (ค.ศ. 1819) หมากรุกแปซิฟิก (ค.ศ. 1971) หมากรุก เรนน์ (ค.ศ. 1980) หมากรุกไนท์แมร์ หมากรุกมัสเก็ตเทียร์ หมากรุกซาค (Pacey, 2014) | เป็นการรวมพลังของควีนและไนท์ เข้าด้วย กัน เรียกอีกชื่อว่าแองเจิล (ออเทรมองต์, 1918), คอมมานเดอร์ ( เฟลด์เฮอร์ในภาษาเยอรมันดั้งเดิม เพกิลเฮน, 1819; ทรูยง, 1953), ไวเวิร์น (พาร์ตัน, ทศวรรษ 1970), ควีน (แปซิฟิก เชส), ปรินซ์ (เรนน์ เชส), ซูเปอร์ควีน , ดราก้อน (มัสเคเทียร์ เชส) |
| อเมซอนไรเดอร์ | อีที | n ✳ , n(~1/2) | คิวเอ็นเอ็น | หมากรุกกลายพันธุ์พกพา | เป็นการผสมผสานระหว่างQueenและNightriderเรียกอีกชื่อว่าQueen of the Nightดูเพิ่มเติมที่Elephant (von Wilpert) |
| นักพรต | 1+.nX | t[WB] | หมากรุกสังฆมณฑล | ดูManticoreสิ | |
| แอนเครส | n+, 1+.nX | Rt[WB] | หมากรุกสังฆมณฑล | การผสมผสานระหว่างแมนติคอร์ และรุก | |
| ตั๊กแตนอันเดอร์นาค | หมากรุกอันเดอร์นาค | ตั๊กแตนที่เปลี่ยนสีตามสิ่งกีดขวางที่มันกระโดดข้าม | |||
| หมูป่าโกรธ | เรา | 1+ | (0,1) | ไดโชกิและโชกิขนาดใหญ่รูปแบบอื่นๆ | เคลื่อนไหวในฐานะ เสนาบดี |
| ละมั่ง | หนึ่ง | ~ 3/4 | (3,4) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | กระโดดสามช่องในแนวทแยงมุม ตามด้วยหนึ่งช่องในแนวตั้งฉากออกไปด้านนอก |
| แอตแลนโตซอร์ | c1 ✳ | ซีดับบลิวซีเอฟ | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (J. de A. Almay, 1940) | จับได้เหมือนกษัตริย์ที่ไม่ใช่เชื้อพระวงศ์ แต่จะไม่ขยับจากตำแหน่งเดิมเว้นแต่จะจับศัตรู | |
| ต่อต้านกษัตริย์ | 1 ✳ (จับหมากฝ่ายเรา ไม่ใช่หมากฝ่ายตรงข้าม) | K (จับตัวหมากฝ่ายเรา ไม่ใช่ฝ่ายศัตรู) | ตัวหมากนี้จะอยู่ในสถานะถูกรุกเมื่อไม่ถูกโจมตี หากตัวหมากต่อต้านราชาของผู้เล่นอยู่ในสถานะถูกรุกและไม่สามารถเคลื่อนไปยังช่องที่ฝ่ายตรงข้ามโจมตีได้ ผู้เล่นจะถูกรุกจน ตัวหมากราชาไม่สามารถโจมตีตัวหมากต่อต้านราชาของฝ่ายตรงข้ามได้ ตัวหมากต่อต้านราชาไม่สามารถรุกราชาของตนเองได้ | ||
| อาร์ชบิชอป | ประชาสัมพันธ์ | nX, ~ 1/2 | บีเอ็น | หมากรุก Carrera (1617), Kaiserspiel (Peguilhen, 1819), Bird Chess (1874), Capablanca Chess , Janus Chess , Modern Chess (Vicente Maura), Grand Chess (Freeling), Cavalier Chess (Duniho, 1999), Quintessential Chess (Knappen), Seirawan Chess , Musketeer Chess (Haddad), Sac Chess (Pacey, 2014) | เป็นการรวมพลังของบิชอปและไนท์เดิมชื่อเซนทอร์ (Carrera) หรือเรียกอีกชื่อว่าเจ้าหญิง (หมากรุกนางฟ้า), แอดจูแทนท์ (Peguilhen), เอควอร์รี่ (Bird), คาร์ดินัล , รัฐมนตรี (หมากรุกสมัยใหม่ของ Vicente Maura), ยานัส (หมากรุกยานัส), พาลาดิน (Duniho), ฮอว์ค (หมากรุก Seirawan) |
| อาร์ชบิชอป (ฟ็อกซ์-ดอว์สัน) | อาร์ | nX (สะท้อนขอบด้านหนึ่ง) | บี (กระดอนขอบด้านหนึ่ง) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | การสะท้อนกลับของบิชอปจำกัดให้กระดอนได้เพียงครั้งเดียว |
| อาร์คแชนเซลเลอร์ | n+, ~ 1/2, 1X | อาร์เอ็นเอฟ | หมากรุกอัศวินทิวโทนิก (J. Knappen, 2009) [ 3 ] | นางเอก , มหาเสนาบดี (หมากรุกกลายพันธุ์พกพา), ปลาหมึกยักษ์ (คำศัพท์ภาษาเยอรมันดั้งเดิมKrake [ 4 ]โดยนักปัญหาชาวเยอรมัน) หรือเสนาบดีผู้สวมมงกุฎ : การรวมกันของจักรพรรดินี / เสนาบดีและFerzเดิมทีErzkanzlerในภาษาเยอรมัน | |
| อาร์เชอร์ | 2 เท่า | เอฟเอ | รูปแบบหมากรุก Courierspiel ที่ได้รับการปรับปรุงใหม่ | ดูช้าง (สมัยใหม่ ) | |
| อาร์เชอร์ (สมัยใหม่) | วีเอ | c^nX, onX | เอ็มบีซีพีบี | บิโกรา | เคลื่อนที่เหมือนบิชอปเมื่อไม่ได้จับกิน แต่จะจับกินโดยการกระโดดข้ามตัวหมากที่ขวางอยู่และจับกินตัวหมากนั้นที่ช่องเป้าหมาย (ตัวหมากที่ถูกจับกินอาจอยู่ห่างจากสิ่งกีดขวางไปกี่ช่องก็ได้) เรียกอีกอย่างว่าวา โอ , ลูกศร , จระเข้ |
| แอร์โรว์ (ดูนิโฮ) | วีเอ | c^nX, onX | เอ็มบีซีพีบี | Yang Qi หมากรุกเอเชีย (Duniho) | เคลื่อนที่เหมือนบิชอปเมื่อไม่ได้จับกิน แต่จะจับกินโดยการกระโดดข้ามตัวหมากที่ขวางอยู่และจับกินตัวหมากนั้นที่ช่องเป้าหมาย (ตัวหมากที่ถูกจับกินอาจอยู่ห่างจากสิ่งกีดขวางไปกี่ช่องก็ได้) เรียกอีกอย่างว่าวา โอ , นักธนู , จระเข้ |
| เบี้ยลูกศร (บุคคล) | o2+, c1X | เอ็มดับบลิว2ซีเอฟ | หมากรุกลูกศร (แบบดัดแปลงโดย อาร์. เพอร์สสัน, ปี 1938) | เคลื่อนที่ในแนวตั้งฉากหนึ่งหรือสองช่อง และยึดครองในแนวทแยงมุมหนึ่งช่อง | |
| นักฆ่า | 1 ✳ ,c2 ✳ | WFcAcD | หมากรุกแบบลอบเร้น | ชายผู้นี้สามารถจับได้ในฐานะอัลฟิลหรือดับบาบาด้วย เช่นกัน | |
| โหราจารย์ | ~ 1/3.nX | t[CB]=t[LB] | หมากรุกเสือ (ซาคาเรียส) | เดินแบบอูฐ ตามด้วยการ เดิน เฉียงออกไปด้านนอกจำนวนช่องใดก็ได้เหมือนบิชอป | |
| วัวป่า | ~ 1/2, ~ 1/4 | N(1,4) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | การผสมผสานระหว่างอัศวินและยีราฟ (ปิแอร์ มอนเรอัล, 1975) | |
| บี | |||||
| บี4เอ็นดี | 1-4X, 2+ | บี4เอ็นดี | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน ( อาร์. เบ็ตซา , 1979) | เลื่อนได้สูงสุด 4 ช่องในฐานะบิชอป หรือเคลื่อนที่ตั้งฉากได้ 2 ช่องพอดี (ไม่สามารถกระโดดข้ามช่องกลางได้) | |
| แบนชี | nX, n(1/2) (ในทิศทางเดียวกัน) | บีเอ็นเอ็น | หมากรุกแห่งศตวรรษที่ 21 (จี. เจลลิส, 1991), หมากรุกยูนิคอร์น (ดี. พอลโลวิช 2000), นางฟ้าขี้กลัว (เจ. แนปเปน 2012) | รวมพลังของบิชอปและไนท์ไรเดอร์ตั้งชื่อว่ายูนิคอร์นในหมากรุกยูนิคอร์น คาร์ดินัลไรเดอร์ (หมากรุกพ็อกเก็ตมิวเทชั่น, เอ็ม. เนลสัน 2003) หรือคาร์ดิไรเดอร์[ 5 ] | |
| บาร์ค | ~ 2/1> (กว้าง), ~ 1/2< (แคบ) | fsNbbN | สงครามแห่งโลก: ดาวพฤหัสบดี (R. Betza, ประมาณปี 1980) [ 6 ] | อัศวินกว้าง/อัศวินแคบ : เคลื่อนที่ไปข้างหน้าเหมือนอัศวินกว้างและถอยหลังเหมือนอัศวินแคบชื่อนี้มา จาก คำว่า Crabที่เขียนกลับหลัง | |
| บาซิลิสก์ (หมากรุกมังกร) | o1 ✳ >, c1 ✳ > | mfFfbWcfK | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | ยึดติดกับกระดานด้านล่าง การเคลื่อนไหวแบบ 3 มิติ: สามารถหยุดตัวหมากฝ่ายตรงข้ามใดๆ บนช่องด้านบนโดยอัตโนมัติ จนกว่าบาซิลิสก์จะเคลื่อนที่ออกไปหรือถูกจับ | |
| หมี | สค. | ~ 0/2, ~ 1/2, ~ 2/2 | เอ็นดีดี | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (เอ็น. โควาช, 1937), หมากรุกหมี (มิคาอิล โซสนอฟสกี, 1985) | กระโดดไปยังช่องใดก็ได้ที่อยู่ห่างจากช่องนั้น 2 ช่อง เรียกอีกอย่างว่า กระรอก |
| เบเด | nX, ~ 2+ | บีดี | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | การรวมกันของบิชอปและดับบาบา | |
| เบโรลิน่า เพนท์ | บีพี | o1X>, c1>, io2X> | mfFcefWimfnA | หมากรุกเบโรลินา (เนเบอร์มันน์, 1926) | เดินหนึ่งช่องในแนวทแยงไปข้างหน้า (ยกเว้นในการเดินครั้งแรก ซึ่งอาจเดินได้สอง ช่อง ) แต่จะจับกินโดยการเดินหนึ่งช่องตรงไปข้างหน้า เรียกอีกอย่างว่าเบี้ยเบอร์ลิน , เบี้ยชาวนา (หมากรุกแฟรี่) หรือเบี้ยต่อต้าน เปรียบเทียบกับเบี้ย |
| เบโรลิน่า พลัส พาวน์ | o1X>, c1>=, io2X> | mfFcfWcsWimfF2 | เบโรลิน่า พลัส | เบี้ยเบโรลิน่าสามารถจับหมากได้หนึ่งช่องในแนวตั้งฉากกับด้านข้าง | |
| ไบโอค | onX, cn+ | เอ็มบีซีอาร์ | หมากรุกขยายและปรับปรุงแล้ว , หมากรุกของพาร์ตัน | เดินเหมือนบิชอปและจับกินเหมือนเรือ ถูกเสนอครั้งแรกในฮอลแลนด์ในปี 1696 ในรูปแบบEnsign (หรือFähnrichในภาษาเยอรมัน) จากนั้นโดยVR Partonใน Chess Curiouser & Curiouser (1961) ดูเพิ่มเติมที่ Roshop | |
| ไบออน | บีแอล | พีบี | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | หมากรุกนางฟ้า สิงโตถูกจำกัดอยู่บนเส้นทแยงมุม เรียกอีกอย่างว่าบิชลิออนและบิชอป-สิงโต-ฮอปเปอร์ | |
| บิชไฮท์ | nX>, ~ 1/2< | เอฟบีบีเอ็น | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | บิชอป/นักล่าอัศวิน : เคลื่อนที่ไปข้างหน้าเหมือนบิชอปและถอยหลังเหมือนอัศวิน | |
| บิชอป | บี | เอ็นเอ็กซ์ | บี = เอฟเอฟ | แกรนท์ เอเซเดร็กซ์ (อัลฟอนโซที่ 10, ค.ศ. 1283), หมากรุกแบบผู้ส่งสาร (ศตวรรษที่ 12), หมากรุก แบบดั้งเดิม | สามารถเคลื่อนย้ายตัวหมากได้ไม่จำกัดจำนวนในแนวทแยงมุม เรียกอีกอย่างว่า โคคาไตรซ์ ( Cocatriz ) (มา จากภาษาแกรนต์ เอเซเดร็กซ์ ในภาษาสเปนยุคกลาง แปลว่าค็อกคา ไตรซ์ ซึ่งหมายถึงจระเข้) คูเรียร์ (Courier) (หมากรุกคูเรียร์) คาคุเกียว (ตัวเคลื่อนย้ายมุม) ในโชงิ หรือเฟอร์ซไรเดอร์ (Ferzrider ) |
| สุนัขของบิชอป | 3 เท่า | เอฟ3 | ไต้ฝุ่น (เอ.คิง, 2009) | เคลื่อนที่และจับเหมือนบิชอป แต่จำกัดระยะสูงสุดไม่เกิน 3 ช่อง[ 7 ] | |
| บิชอปเปอร์ | บีเอช | ^nX | จีบี | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ตั๊กแตนที่เคลื่อนที่เฉพาะในแนวทแยงมุม เรียกอีกชื่อว่าบิชอปฮอปเปอร์ |
| ไบซัน | บีไอ | ~ 1/3, ~ 2/3 | CZ = LJ | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า, เฮิร์ด (เอส. ซิโรตกิน, 2000) | เป็นการผสมผสานระหว่างอูฐและม้าลายเปรียบเทียบกับเหยี่ยว (หมากรุกเหยี่ยว ) |
| สุนัขตาบอด | 1<=, 1X> | sbWfF | วะโชกิและไทเกียวกุโชกิรุ่นต่างๆ | เป็นการผสมผสานระหว่างFlying CockและBacksliderเรียกอีกอย่างว่า Yen | |
| ลิงตาบอด | 1=, 1X | เอฟเอสดับบลิว | ไดไดโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | รู้จักกันในชื่อDrunken FerzและDiaboloหมีตาบอดในไทเคียวคุโชงิก็มีท่าเดินเดียวกัน | |
| เสือตาบอด | 1X, 1<= | เอฟบีดับบลิว | ชูโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | เลื่อนช่องหนึ่งช่องไปในทิศทางใดก็ได้ ยกเว้นทิศทางตั้งฉากไปข้างหน้า | |
| งูเหลือม | zNN | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า[ 4 ] | ไนท์ไรเดอร์ที่ทำการเลี้ยวแบบป้านหลังจากการเดินของอัศวินทุกครั้ง ราล์ฟ เบ็ตซา เรียกมันว่าครอส ไนท์ไรเด อร์ แต่ไม่ได้ใช้ในเกม[1]เป็นการผสมผสานระหว่าง(3,3)-ซิกแซก-ไนท์ไรเดอร์และ(4,0)-ซิกแซก-ไนท์ไรเดอร์สองก้าวแรกจะสร้างรูปดาวแปดแฉกที่สวยงามบนกระดานหมากรุก | ||
| เรือ | อัล | ~ 2 เท่า | A = (2,2) | จาตุรจี (หมากรุกอินเดียสำหรับผู้เล่น 4 คน ศตวรรษที่ 11) | ดูที่Alfilโปรดทราบว่าในรัสเซีย ตัวหมากรุกเรือเรียกว่า Ladya ซึ่งหมายถึงเรือ นอกจากนี้ ตัวหมากรุกเรือยังเป็นเรือในหมากรุกโบราณของเบงกอลและชวาด้วย |
| บอดี้การ์ด | 2 ✳ ( พลังเฮีย ) | Q2 ( กำลังไฟ Hia ) | ฮิอาชาตาร์ (หมากรุกทศนิยมมองโกล) | เคลื่อนที่เหมือนควีน แต่เพียงหนึ่งหรือสองช่องเท่านั้น พลังพิเศษ: ตัวหมากที่เคลื่อนที่ได้จะต้องหยุดหากเคลื่อนที่เข้ามาในระยะที่คิงสามารถเดินได้จากองครักษ์ เรียกว่าเฮียในภาษามองโกล | |
| ลูกเสือ | บีที | zB | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เคลื่อนไหวเหมือนบิชอป แต่จะหักเลี้ยว 90 องศาหลังจากแต่ละก้าว คิดค้นโดย เจ. เดอ อัลเมย์ ในช่วงทศวรรษ 1940 เรียกอีกชื่อว่าบิชอปคด (ราล์ฟ เบ็ตซา) เปรียบเทียบกับลูกเสือหญิง | |
| บรอนโตซอร์ | cnX | ซีบี | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (J. de A. Almay, 1940), หมากรุกเมกะซอร์ ( จิตวิญญาณอันยั่งยืนของดาสาปาดา โดยพาร์ตัน ) | จับได้เหมือนบิชอป แต่จะไม่ขยับจากตำแหน่งเดิมเว้นแต่จะจับศัตรู | |
| ควาย | ~ 1/2, ~ 1/3, ~ 2/3 | NCZ = NLJ | หมากรุกทหารม้า (แฟรงค์ มอส, 1921), หมากรุกยักษ์-เทราเชส (กาโซซ์, 2001) | คำประสมสามคำที่ประกอบด้วย อัศวินอูฐและม้าลาย | |
| ซี | |||||
| กาหลิฟ | nX, ~ 1/3 | BC = BL | หมากรุกสากล (ชาร์ลส์ กิลแมน, 2003) | การรวมกันของบิชอปและอูฐตั้งชื่อว่าFlying Dragonในหมากรุก Ganymede โดย Mark Hedden (1999) [ 8 ] | |
| กาลิฟ (นางฟ้า) [ 9 ] | 1+,~ 2X | วอชิงตัน | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ชื่อที่ผู้ตั้งโจทย์ตั้งให้กับตัวหมากที่รู้จักกันในชื่อฟีนิกซ์ในเกมโชงิแบบต่างๆ หรือวาฟเฟิลในหมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน | |
| อูฐ | ซีเอ | ~ 1/3 | C = L = (1,3) | หมากรุกทาเมอร์เลน (1336–1405), หมากรุกไวล์ดบีสต์ , หมากรุกตะวันออกกลาง, หมากรุกเรนน์, เมตามาคี , กิกะเชส-เทราเชส | ตัวหมากเก่าแก่ กระโดด 2 ช่องในแนวตั้งฉาก แล้วกระโดดอีก 1 ช่องในแนวทแยงออกไปด้านนอก เรียกอีกอย่างว่าจามาล (ภาษาเปอร์เซียแปลว่าอูฐ) ในหมากรุกตะวันออกกลางเรียกว่าเชวาลิเยร์ (Chevalier ), ในหมากรุกเรนน์ ( General ), ใน หมากรุกเดอวิงต์ ( Sage ) หรือในหมากรุกยีราฟ เรียกว่า ยีราฟ (Giraffe Chess ) |
| นักขี่อูฐ | ซีอาร์ | n(1/3) (ในทิศทางเดียวกัน) | ซีซี = แอลแอล | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ตัวหมากที่เคลื่อนที่ไปตามจำนวนใดๆ ก็ตามที่อูฐเคลื่อนที่ไปในทิศทางเดียวกัน ตัวหมากที่มีสีตรงข้ามที่ขวางทางอยู่สามารถถูกจับได้ แต่ตัวหมากที่เป็นคนขี่อูฐจะไม่สามารถเคลื่อนที่ต่อไปได้อีก หมากรุกชนิดนี้รู้จักกันในชื่อเมฮารี (Mehari)โดยนักแก้โจทย์หมากรุกชาวฝรั่งเศส |
| ปืนใหญ่ | พีเอ | c^n+, on+ | เอ็มอาร์ซีพีอาร์ | Xiangqi , Shako (หมากรุก) (1990), Metamachy (2012) | เปรียบเทียบกับปืนใหญ่เกาหลีซึ่งเดิมเรียกว่า砲 Pào ( เครื่องยิงหิน สีดำ ) และ炮 Pào ( ปืนใหญ่ สีแดง ) |
| ปืนใหญ่ (เกาหลี) | อาร์แอล | ^n+ | พีอาร์ | จังกี (หมากรุกเกาหลี), ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เกมนี้เดินและจับหมากตามแนวเส้นตั้งฉากโดยกระโดดข้ามหมากเพียงตัวเดียว สามารถมีช่องว่างว่างอยู่ก่อนและหลังสิ่งกีดขวางได้หลายช่องผู้เล่นเกมหมากรุก เรียกเกมนี้ว่า Rook-line-hopper , Rook LionหรือRion |
| ปืนใหญ่ (ทหารมัสเก็ต) | 1 ✳ , ~2+, ~1/2 (แคบ) | ดีเอฟเอสเอ็น | หมากรุกทหารองครักษ์ (ฮัดดาด, 2012) | เคลื่อนที่ได้เหมือนMann , Dabbabaและ Knight ในแนวราบแบบจำกัด | |
| ผู้หาเสียง | n+, ~ 1/3 | RC = RL | หมากรุกสากล (ชาร์ลส์ กิลแมน, 2003) | การ ผสมผสานระหว่างเรือและอูฐ | |
| ราศีมังกร | ปี 2000 ( วีอาร์ พาร์ตัน ยุค 1970) | การจับกินโดยการบุกโจมตี (เคลื่อนที่ไปยังช่องว่างที่อยู่ติดกันในแนวตั้งฉากหรือแนวทแยง) ของหมากฝ่ายตรงข้าม | |||
| พระคาร์ดินัล | ประชาสัมพันธ์ | nX, ~ 1/2 | บีเอ็น | แกรนด์เชส (ฟรีลิง) | เป็นการรวมพลังของบิชอปและอัศวินเรียกอีกอย่างว่าเจ้าหญิงหรืออาร์คบิชอป |
| ช่างไม้ | ~ 2+, ~ 1/2 | เอ็นดี | เอวอน (ซี.กิลแมน) | เป็นการผสมผสานระหว่างตัวหมาก KnightและDabbabaเรียกอีกอย่างว่าTemplar (Jelliss), Doughnut (Betza), Ouroboros (Knappen) หรือScribe (Joyce และ Bagley-Jones) ชื่อนี้ใช้ในChess Variant Pages | |
| ปราสาท | สค. | ~ 0/2, ~ 1/2, ~ 2/2 | เอ็นดีดี | หมากรุกตะวันออกกลาง (แคลิฟอร์เนีย, 1971), หมากรุกแปซิฟิก (ฮาวาย, 1971), หมากรุกเรนน์ (กรีนวูด, 1980) | กระโดดไปยังช่องใดก็ได้ที่อยู่ห่างจากช่องสองช่อง เรียกอีกอย่างว่ากระรอก (ในโจทย์หมากรุกนางฟ้า) เปรียบเทียบกับเซนทูเรียนในหมากรุกอาร์ค |
| คาวาเลียร์ | 1X.n+, n+.1X | t[RF]t[FR] | หมากรุกตะวันออกกลาง (แคลิฟอร์เนีย, 1971), หมากรุกเรนน์ (กรีนวูด, 1980) | อาจเป็นการลากเส้นทแยงมุมสี่เหลี่ยมหนึ่งเส้นแล้วตามด้วยการเลื่อนตั้งฉากออกไปด้านนอก หรือการเลื่อนตั้งฉากแล้วตามด้วยการลากเส้นทแยงมุมสี่เหลี่ยมหนึ่งเส้นออกไปด้านนอก ทรงพลังกว่ากริฟฟิน (หมายเหตุ คาวาเลียร์ คืออัศวินในภาษาฝรั่งเศส) | |
| เซนทอร์ | ~ 1/2, 1 ✳ | เคเอ็น | ปัญหาหมากรุก Fairy Chess, Courier-Spiel (Albers, 1821), Renn Chess (Greenwood, 1980), Reformed Courier-Spiel (Begnis, 2011), Sac Chess (Pacey, 2014) | เป็นการผสมผสานระหว่างKnightและMannเรียกอีกอย่างว่าCrowned Knight , Counselor (Albers), Page (Greenwood), Paladin (Clément Begnis), Judge (Kevin Pacey) | |
| เซนทอร์ (คาร์เรรา) | ประชาสัมพันธ์ | nX, ~ 1/2 | บีเอ็น | หมากรุกของคาราเรรา (ค.ศ. 1617) ราชาโอโรโบรอส | เป็นการรวมอำนาจของบิชอปและอัศวินต่อมาเป็นที่รู้จักกันดีในชื่อเจ้าหญิง อา ร์คบิชอปพระคาร์ดินัลและชื่ออื่นๆ อีกมากมาย |
| เซนทูเรียน | ~ 0/2, ~ 1/2, ~ 2/2 | นันอันด์ | Arciscacchiere (อาร์คเชส, ฟรานเชสโก ปิอาเซนซา, 1683) | แม้จะมีข้อผิดพลาดที่มักรายงานในเอกสารอ้างอิงภาษาอังกฤษสมัยใหม่ แต่เซนทูเรียนไม่สามารถกระโดดข้ามชิ้นส่วนกลางได้เมื่อกระโดดเหมือนอัลฟิลหรือดับบาบาในอาร์ซิสคัคเคียเร[ 2 ]เปรียบเทียบ กับกระรอก | |
| กิ้งก่า | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เปลี่ยนพลังของมัน แต่ไม่เปลี่ยนสี ในแต่ละตาเดิน เริ่มเดินเป็นอัศวินในตาแรก จากนั้นเล่นเป็นบิชอป จากนั้นเป็นเรือ จากนั้นเป็นราชินี แล้วกลับไปเป็นอัศวินอีกครั้ง และทำซ้ำตามลำดับนี้เสมอ[ 10 ] | |||
| แชมป์ (โอเมก้า เชส) | 1+, ~ 2 ✳ | วาด | โอเมก้า เชส | ผสานพลังของวาซีร์และอาลีบาบาเข้า ด้วยกัน | |
| แชมป์ (เบกนิส) | 1 ✳ , ~ 2+ | ดับเบิ้ลยูเอฟดี | หมากรุกผู้ส่งสารที่ได้รับการปรับปรุงใหม่ | ผสานพลังของแมนน์และดับบาบาเข้า ด้วยกัน มีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า นักรบ | |
| แชมป์ (คาราเรรา) | อีเอ็ม | n+, ~ 1/2 | พยาบาลวิชาชีพ | หมากรุกของคาร์เรรา (ค.ศ. 1617) | เป็นการรวมพลังของเรือและม้าเข้า ด้วยกัน เรียกอีกชื่อว่าจักรพรรดินี (ในหมากรุกนางฟ้า), อัครมหาเสนาบดี , จอมพล (ในหมากรุกฟรีลิง) หรือชื่ออื่นๆ อีกมากมาย |
| นายกรัฐมนตรี | อีเอ็ม | n+, ~ 1/2 | พยาบาลวิชาชีพ | หมากรุกของ Carrera (1617), Sultanspiel (L. Tressan, 1840), หมากรุกนก (1874), หมากรุก Chancellor (Ben Foster, 1887), หมากรุก Capablanca (1920), หมากรุก Grand (Freeling), หมากรุก Renn (Greenwood, 1980), หมากรุก Seirawan (2007), หมากรุก Musketeer (Haddad, 2012), Etchessera (2017), [ 11 ]หมากรุก Sac (Pacey, 2014) | เป็นการรวมพลังของเรือและม้าเดิมทีเรียกว่าแชมเปี้ยน (Carrera) ต่อมาเรียกอีกชื่อว่าจักรพรรดินี (หมากรุกนางฟ้า), การ์ด (Bird), มาร์แชล (Tressan, Freeling), โนเบิลแมน (Greenwood) หรือเอเลแฟนต์ (หมากรุกเซราวัน ) |
| อัศวินจู่โจม | (~ 1/2)>, 1 ✳ < | fhNsbK | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | เดินไปข้างหน้าเหมือนอัศวินหรือเดินถอยหลังและไปด้านข้างเหมือนราชาเรียกอีกอย่างว่าForfnibakking (มาจากสัญลักษณ์ Betza fhNrlbK) | |
| ชาร์จเจอร์ รุก | n>=, 1 ✳ < | เอฟเอสอาร์บีเค | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | เดินเหมือนเรือไปข้างหน้าและด้านข้าง หรือเดินเหมือนราชาถอยหลัง เรียกอีกอย่างว่าเฟอร์ลร์รัลบักกิง (จากสัญลักษณ์เบทซา frlRrlbK) | |
| รถม้า | อาร์ | n+ | อาร์ = ดับเบิลยู | Chaturanga (หมากรุกอินเดีย), Xiangqi (หมากรุกจีน) | เดินเหมือนเรือในหมากรุกจีนดั้งเดิมใช้ชื่อว่า 車 Jū ( รถม้าดำ) และ俥 Jū ( รถม้า แดง ) |
| เช็คเกอร์แมน | cn(^2X>), o1X> | mfF[cl]fF | หมากรุกอเมริกัน สเปน และอิตาลี | เดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องแนวทแยงโดยไม่จับกิน หรือจับกินโดยการกระโดดข้ามหมากของฝ่ายตรงข้ามในแนวทแยง เลื่อนขั้นเป็นราชาเมื่อไปถึงแถวสุดท้าย | |
| เช็คเกอร์แมน | cn(^2 ✳ >=), o1X> | mfF[cl]fF[cl]fsW | หมากรุกเยอรมันโบราณ ("กอธิค") | เดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องแนวทแยงโดยไม่จับกิน หรือจับกินโดยการกระโดดไปข้างหน้าหรือด้านข้างข้ามตัวหมากของฝ่ายตรงข้าม เลื่อนขั้นเป็นราชาเมื่อไปถึงแถวสุดท้าย | |
| เช็คเกอร์แมน | cn(^2 ✳ ), o1 ✳ > | mfK[cl]K | หมากรุกออสเซเชียน(ทามะ) | เดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องโดยไม่จับกิน หรือจับกินโดยการกระโดดข้ามหมากของฝ่ายตรงข้ามไปในทิศทางใดก็ได้ | |
| เช็คเกอร์แมน | cn(^2X), o1X> | mfF[cl]F | หมากรุกอื่นๆ ส่วนใหญ่ | เดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องแนวทแยงโดยไม่จับกิน หรือจับกินโดยการกระโดดข้ามหมากของฝ่ายตรงข้ามในแนวทแยง เลื่อนขั้นเป็นราชาหมากหลังจากไปถึงแถวไกลสุด (หมากรัสเซียนแมนสามารถเลื่อนขั้นได้ระหว่างการจับกิน) Harzdame (Benedikt Rosenau, 2010) หมุนหมากนี้ไปเป็น mfrW[cl]W | |
| เช็คเกอร์แมน | cn(^nX), o1X> | mfF[cl]B | โลคา (คริสเตียน ฟรีลิ่ง, 2020) | เดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องแนวทแยงโดยไม่จับกิน หรือจับกินโดยการกระโดดข้ามหมากของฝ่ายตรงข้ามในระยะใดก็ได้ในแนวทแยง เลื่อนขั้นเป็นราชาเมื่อไปถึงแถวสุดท้าย | |
| เช็คเกอร์แมน | cn(^2X^4+), o1X> | mfF[cl]F[cl]D | หมากรุก ฟรีเซียน | เดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องแนวทแยงโดยไม่จับกิน หรือจับกินโดยการกระโดดข้ามตัวหมากของฝ่ายตรงข้ามที่มีสีเดียวกันไปในทิศทางใดก็ได้ เลื่อนขั้นเป็นราชาหมากเมื่อไปถึงแถวสุดท้าย | |
| เช็คเกอร์แมน | cn(^2>=), o1>= | mfsW[cl]fsW | หมากรุกกรีกและตุรกี | เดินไปข้างหน้าหรือด้านข้างหนึ่งช่องโดยไม่จับกิน หรือจับกินโดยการกระโดดไปข้างหน้าหรือด้านข้างข้ามตัวหมากของฝ่ายตรงข้าม เลื่อนขั้นเป็นราชาหมากหลังจากไปถึงแถวไกลสุด หมาก Ossetian Kenyสามารถจับกินถอยหลังได้ Corner Checkers หมุนสิ่งนี้เป็น mfrbF[cl](frb)F | |
| เช็คเกอร์แมน | cn(^2>=), o1 ✳ > | mfK[cl]fsW | โครดา (ลูบยาน เดดิช), ดาเมโอ (คริสเตียน ฟรีลิ่ง, 2000) | เดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องในทิศทางใดก็ได้โดยไม่จับกิน หรือจับกินโดยการกระโดดข้ามหมากของฝ่ายตรงข้ามในแนวตั้งฉาก เลื่อนขั้นเป็นราชาเมื่อไปถึงแถวสุดท้าย | |
| เช็คเกอร์แมน | cn(^2>=), o1 ✳ >= | mfKmsW[cl]fsW | หมากรุก อาร์ เม เนีย | เดินไปข้างหน้าในทิศทางใดก็ได้ หรือเดินไปด้านข้างได้หนึ่งช่องโดยไม่จับกิน หรือจับกินโดยการกระโดดข้ามตัวหมากของฝ่ายตรงข้ามในแนวตั้งฉาก เลื่อนขั้นเป็นราชาเมื่อไปถึงแถวสุดท้าย | |
| เช็คเกอร์แมน | cn(^2X), o1X | มเอฟ[cl]เอฟ | เขื่อนศรีลังกา | เดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องแนวทแยงโดยไม่จับกิน หรือจับกินโดยการกระโดดข้ามหมากของฝ่ายตรงข้ามในแนวทแยง เลื่อนขั้นเป็นราชาเมื่อไปถึงแถวสุดท้าย | |
| เช็คเกอร์แมน | cn(^2 ✳ ), o1 ✳ | มเค[ค]เค | อัลเคอร์เก | หมากรุกแบบอัลเคอร์เก้ที่สามารถเคลื่อนที่ได้ทุกทิศทาง (แต่เฉพาะตามเส้นตารางเท่านั้น) ตัวหมากชนิดนี้เรียกอีกอย่างว่า ราชาแห่งท้องทะเล หรือโพไซดอน | |
| เช็คเกอร์คิง | cn(^2X), o1X | มเอฟ[cl]เอฟ | หมากรุกอเมริกันและอิตาเลียน | ตัวหมากที่ได้รับการเลื่อนขั้นในเกมหมากรุกอเมริกันและอิตาเลียน สามารถเคลื่อนที่ถอยหลังในแนวทแยงได้ | |
| เช็คเกอร์คิง | cn(^2 ✳ ), o1 ✳หรือ cn(^n ✳ ), บน✳ | mK[cl]K หรือ mQ[cl]Q | หมากรุกเยอรมันโบราณ ("กอธิค") | ตัวหมากที่ได้รับการเลื่อนขั้นในหมากรุกเยอรมันโบราณ ("กอธิค") คือตัวหมากที่สามารถเคลื่อนที่ได้ทุกทิศทางและอาจบินได้ (สามารถเคลื่อนที่ได้ทุกระยะ) ตัวหมากดังกล่าวเรียกอีกอย่างว่า ราชาหรือราชินีแห่งท้องทะเล หรือโพไซดอนหรือนางเงือก | |
| เช็คเกอร์คิง | cn(^nX), onX | เอ็มบี[cl]บี | หมากรุกอื่นๆ ส่วนใหญ่ | ตัวหมากที่ได้รับการเลื่อนขั้นในเกมหมากรุกสากล คือตัวหมากที่บินได้ (สามารถเคลื่อนที่ได้ทุกระยะ) ตัวหมากชนิดนี้เรียกอีกอย่างว่า บิชอปทะเล หรือเนเรอิเด | |
| เช็คเกอร์คิง | cn(^nX), o1X | เอ็มเอฟ[cl]บี | โลคา (คริสเตียน ฟรีลิ่ง, 2020) | พนักงานตรวจสอบสินค้าที่ได้รับการเลื่อนตำแหน่งที่ Loca ซึ่งสามารถเคลื่อนที่ถอยหลังในแนวทแยงได้ | |
| เช็คเกอร์คิง | cn(^nX^2n+), onX | เอ็มบี[ค]บี[ค]ดีดี | หมากรุก ฟรีเซียน | ตัวหมากที่ได้รับการเลื่อนขั้นในเกมหมากรุกฟรีเซียนนั้นสามารถบินได้ (เคลื่อนที่ได้ทุกระยะ) | |
| เช็คเกอร์คิง | cn(^n+), on+ | เอ็มอาร์[cl]อาร์ | หมากฮอสกรีกและตุรกี, Harzdame (Benedikt Rosenau, 2010) | ตัวหมาก ใน เกมหมากรุกกรีกและตุรกีที่สามารถเคลื่อนที่ได้ (สามารถเคลื่อนที่ได้ทุกระยะ) ตัวหมากชนิดนี้เรียกอีกอย่างว่า เรือทะเล หรือไทรทัน | |
| เช็คเกอร์คิง | cn(^n+), บน✳ | mQ[cl]R | หมากรุก อาร์ เม เนีย | ตัวหมากรุกที่ได้รับการ เลื่อนขั้น ในเกมหมากรุกอาร์เมเนีย คือตัวหมากรุกที่บินได้ (สามารถเคลื่อนที่ได้ทุกระยะ) | |
| เสือชีตาห์ | ~ 1/3,~ 2/3,~ 0/3,~ 3/3 | CZGH = LJGH | รุ่นทันสมัย (Silverman, Cazaux) | Leaper ผสมผสาน Camel, Zebra, Threeleaper และ Tripper เข้าด้วยกัน มีชื่อว่าTitanใน Fantasy Grand Chess (P. Hatch, 2000) [ 12 ]ใช้ในหมากรุกรูปแบบใหม่สมัยใหม่ที่เล่นกับ AI [ 13 ] | |
| ไก่เจเนอรัล | 1-4>, 1X< | เอฟดับบลิว4บีเอฟ | ไทเคียวคุ โชกิ | สามารถเคลื่อนที่ไปข้างหน้าได้สูงสุดสี่ก้าว หรือถอยหลังในแนวทแยงได้หนึ่งก้าว ตัวหมากพลโทในไทเคียวคุโชงิก็มีท่าเดินแบบเดียวกัน | |
| นักบวช (หมากรุกมังกร) | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | ดูKingการเคลื่อนไหวแบบ 3 มิติ: สามารถเคลื่อนที่หรือจับยึดไปยังช่องสี่เหลี่ยมด้านบนหรือด้านล่างได้โดยตรง | |||
| คลาวด์อีเกิล | n<>, 1 ✳ , 3X> | วีอาร์เคเอฟบี3 | วะโชงิและโชงิ ขนาดใหญ่ รูปแบบ อื่นๆ | การผสมผสานระหว่างFlying Stagและบิชอปที่อยู่ด้านหน้าโดยจำกัดไว้ที่ 3 ช่อง | |
| ค็อกคาไตรซ์ | บี | เอ็นเอ็กซ์ | บี | แกรนท์ เอเซเดร็กซ์ (อัลฟอนโซที่ 10, ค.ศ. 1283) | เคลื่อนที่ได้กี่ช่องก็ได้ในแนวทแยงมุม คำ ว่า Cocatrizในภาษาสเปนยุคกลางหมายถึงไก่ฟ้าสามหัวแต่ในคัมภีร์ยุคกลางแสดงเป็นจระเข้ เคลื่อนที่เหมือนบิชอป ในศาสนาคริสต์นิกายออร์โธดอก ซ์ |
| พันเอก | n>, n=, 2/1>, 1 ✳ | KfsRfhN | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | การผสมผสานระหว่างการโจมตีของอัศวินและการโจมตีของเรือ : เคลื่อนที่ไปข้างหน้าเหมือนอัศวินหรือเรือ เคลื่อนที่ไปด้านข้างเหมือนเรือ หรือเคลื่อนที่ถอยหลังเหมือน ราชา | |
| สามัญชน | อีเค | 1 ✳ | เอฟเอฟ | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | ดูGuardหรือMann |
| ผู้โดยสาร[ 9 ] | ~4X | (4,4) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | กระโดดสี่ขั้นในแนวทแยง (Jelliss, Simple Chess Variants) | |
| คองโก พาวน์ | 1 ✳ >, o1< (เลยแม่น้ำไปแล้ว), o2< (เลยแม่น้ำไปแล้ว) | fWfF (fWfFmbR2 ผ่านแม่น้ำ) | คองโก | นายพลเหล็กที่สามารถเคลื่อนที่ถอยหลังได้หนึ่งหรือสองก้าวโดยไม่ต้องกระโดดเมื่อผ่านแม่น้ำ (แต่ไม่สามารถจับสัตว์ได้) และสามารถเลื่อนขั้นเป็นซูเปอร์พาวน์คองโกได้ (ในแถวสุดท้าย) | |
| คองโก ซูเปอร์พาวน์ | 1 ✳ >=, o1<, o2<, o1X<, o2X< | sfWfFmbQ2 | คองโก | เบี้ยคองโกที่สามารถเคลื่อนที่และจับหมากได้หนึ่งช่องในแนวราบ และเคลื่อนที่ (แต่ไม่สามารถจับหมากได้) หนึ่งหรือสองช่องในแนวราบหรือแนวทแยงไปข้างหลังโดยไม่ต้องกระโดด | |
| ผู้ประสานงาน | อัลติมา | จับหมากของฝ่ายตรงข้ามที่อยู่บนช่องใดช่องหนึ่งในสองช่องต่อไปนี้: ก) จุดตัดระหว่างแถวของหมากตนเองกับแถวของพระราชา และ ข) จุดตัดระหว่างแถวของพระราชากับแถวของหมากตนเอง | |||
| คอปเปอร์ เจเนอรัล | 1 ✳ >, 1< | เอฟวีดับบลิว | ชูโชกิ , ไทเคียวคุโชกิ , วะโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | การผสมผสานระหว่างIron GeneralและBackslider : เคลื่อนที่ไปข้างหน้าหนึ่งช่องในทิศทางใดก็ได้ หรือ ถอยหลัง หนึ่งช่องตรงๆ เรียกอีกอย่างว่าClimbing Monkey , Flying GooseหรือYale | |
| สิบโท | 1X>, o1>, io2> | fFmfWimfnD | เบี้ยตัวปรับปรุงที่สามารถเคลื่อนที่ไปข้างหน้าในแนวทแยงมุมได้โดยไม่ต้องถูกจับ เปรียบเทียบกับ เบี้ยและจ่า | ||
| ที่ปรึกษา | เอฟอี | 1X | เอฟ | Xiangqi (หมากรุกจีน) | ดูที่Advisor , Ferzหรือสะกดว่าCouncellor ก็ได้ |
| คูเรียร์ | บี | เอ็นเอ็กซ์ | บี | หมากรุกคูเรียร์ (ศตวรรษที่ 12), คูเรียร์-สปีล (1821), คูเรียร์-สปีลแบบปรับปรุง (เบกนิส, 2011) | ผู้ดำรงตำแหน่งก่อนหน้า บิชอป |
| ปู | ~ 1/2> (แคบ), ~ 2/1< (กว้าง) | ffNbsN | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | อัศวินนักล่าแบบแคบ/กว้าง : เคลื่อนที่ไปข้างหน้าเหมือนอัศวินแบบแคบและถอยหลังเหมือนอัศวินแบบกว้างเปรียบเทียบกับบาร์ค | |
| จระเข้ (คองโก) | 1 ✳ , n>; n=; n< (ดูหมายเหตุ) | fRbsWF หรือ bRfsWF ไปทางแม่น้ำ, sRvWF ด้านใน | คองโก (1982) | มันคือตัวหมากแมนน์ (ที่ใดก็ได้), ตัวหมากรุกที่จำกัดแถวไปยังแม่น้ำ (นอกแม่น้ำ), หรือตัวหมากรุกที่จำกัดลำดับ (ในแม่น้ำ) | |
| จระเข้ (สมัยใหม่) | วีเอ | c^nX, onX | เอ็มบีซีพีบี | หมากรุกแซนซิบาร์, เทราเชส | เคลื่อนที่เหมือนบิชอปเมื่อไม่ได้จับกิน แต่จะจับกินโดยการกระโดดข้ามตัวหมากที่ขวางอยู่และจับกินตัวหมากนั้นที่ช่องเป้าหมาย (ตัวหมากที่ถูกจับกินอาจอยู่ห่างจากสิ่งกีดขวางไปกี่ช่องก็ได้) เรียกอีกอย่างว่าวาโอ , อาร์เชอร์ , แอร์โรว์ |
| บิชอปผู้ได้รับการสวมมงกุฎ | nX, 1+ | บีดับบลิว | โชกิ , หมากรุกชั้นยอด (แนปเปน, 2002), หมากรุกเสียสละ (เพซีย์, 2014), หมากรุกหนัก/หนักมาก (คาโซซ์, 2020) | การรวมกันของบิชอปและวาซีร์เรียกอีกอย่างว่าม้ามังกรในโชงิและหมากรุกสากล และในชื่อมิชชันนารี (เควิน เพซีย์, คาโซซ์) | |
| คราวน์ดรุก | n+, 1X | อาร์เอฟ | โชกิ , ชาตาร์ , หมากรุกของดยุคแห่งรัตแลนด์ ( เจ. แมนเนอร์ส , 1747), [ 14 ] [ 2 ]หมากรุกเสียสละ (เพซีย์, 2014), หมากรุกหนัก/หนักมาก (คาโซซ์, 2020) | เป็นการรวมกันของRookและFerzเรียกอีกอย่างว่าDragon Kingในโชงิ, BersหรือBarasในชาตาร์แบบดั้งเดิม (หมากรุกมองโกล) หรือเรียกอีกอย่างว่าSailor (เควิน เพซีย์) หรือAdmiral (คาโซซ์) | |
| เจ้าหญิงรัชทายาท | nX, ~ 1/2, 1+ | BNW | หมากรุกอัศวินทิวโทนิก (J. Knappen, 2009) [ 3 ] | เรียกอีกอย่างว่าPopess (หมากรุกหนักมาก), Supercardinal (หมากรุกพกพา) เป็นการผสมผสานระหว่างPrincess/ArchbishopและWazirเดิมชื่อKronprinzessinในภาษาเยอรมัน | |
| ดี | |||||
| ดับบาบา | ดีเอ | ~ 2+ | D = (0,2) | Chaturanga (หมากรุกอินเดีย) (al-Adli, ประมาณ 840), Tamerlane Chess (1336–1405) | ชิ้นส่วนเก่าแก่ทางประวัติศาสตร์ หรือที่รู้จักกันในชื่อเครื่องจักรสงครามคำภาษาอาหรับ dabbāba เดิมหมายถึงเครื่องมือ攻城ในยุคกลาง และปัจจุบันหมายถึง "รถถังทหาร" สัญลักษณ์อื่น: ~ 0/2 |
| ดับบาบา-เช็คเกอร์ | ดี[ค]ดับเบิลยู | ดับบาบาตัวนี้สามารถจับหมากของศัตรูได้ด้วยการกระโดดข้าม หมากตัวนี้สามารถจับหมากของศัตรูได้ครั้งละ 2 ตัว ตัวหนึ่งโดยการกระโดดข้าม และอีกตัวโดยการลงจอดทับ | |||
| ดับบาบันเต้ | ~ 0/2น | (0,2n) | หมากรุก Dabbabante (VR Parton 1971) | ชิ้นส่วนที่สามารถกระโดดไปยังช่องใดก็ได้ที่Dabbabariderสามารถเข้าถึงได้ | |
| ดับบาบาริเดอร์ | n(~ 2+) (ในทิศทางเดียวกัน) | ดีดี | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ตัวหมากที่เคลื่อนที่ได้จำนวน (0,2) ช่อง (เช่น การเคลื่อนที่ของดับบาบา) ในทิศทางเดียวกัน มันคือSkip-rookของนักแก้ปัญหา (GP Jelliss) | |
| เดย์ไรเดอร์ | o1 ✳ n(~2 ✳ )ในทิศทางเดียวกัน | เอ็มเคแอดด์ | ไต้ฝุ่น (1999), ดาวพฤหัสบดี (1999) | Alibabariderเวอร์ชันปรับปรุงใหม่พร้อมขั้นตอนเพิ่มเติมที่ไม่ใช่การจับยึด เพื่อปลดปล่อยช่องสี่เหลี่ยมข้างเคียง จึงช่วยขจัดข้อจำกัดของ Alibabarider คิดค้นโดย Adrian King (1999) | |
| ลูกหนี้ | วีดีเอสเอ็น | หมากรุก Knavish (Charles Gilman, 2011) [ 15 ] | ตัวหมากที่เคลื่อนที่ได้หกทิศทาง เคลื่อนที่ไปด้านข้างเหมือนอัศวิน และเคลื่อนที่ไปข้างหน้าและข้างหลังเหมือนดับบาบาดูเพิ่มเติมที่ แจ็ค | ||
| ทูต | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ไม่สามารถจับ ไม่สามารถถูกจับ ไม่สามารถเคลื่อนย้ายได้ แต่จะช่วยป้องกันไม่ให้ชิ้นส่วนที่อยู่ติดกันถูกจับ ชิ้นส่วนอื่นๆ สามารถได้รับอำนาจทางการทูต ได้ [ 10 ] | |||
| ไดโนเสาร์ | cn ✳ | ซีคิว | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (J. de A. Almay, 1940), หมากรุกเมกะซอร์ ( จิตวิญญาณอันยั่งยืนของดาสาปาดา โดยพาร์ตัน ) | จับได้เหมือนราชินี แต่จะไม่ขยับจากตำแหน่งเดิมเว้นแต่จะจับศัตรู | |
| ไดร์วูล์ฟ | ~ 0/2,~ 1/2,~ 2/2,~ 1/3,~ 2/3,~ 0/3,~ 3/3 | ANDHCZG=ANDHLJG | บิกอร์รา (กาโซซ์) | ซูเปอร์ลีเปอร์ที่รวมคุณสมบัติของกระรอกและเสือชีตาห์ เข้าด้วย กัน ได้แก่ ดับบาบา, ไนท์, อัลฟิล, อูฐ, ม้าลาย, ทรีลีเปอร์ และทริปเปอร์ เดิมชื่อเซเบอร์ทูธแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับ Fantasy Grand Chess XIII | |
| สุนัข | 1>, 1X< | เอฟดับเบิลยูบีเอฟ | Taikyoku shogi , Tenjiku shogi , Wa shogiและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | เคลื่อนที่ไปข้างหน้าหนึ่งช่องตรงๆ (เหมือนวาซีร์ ) หรือถอยหลังในแนวทแยง (เหมือนเฟิร์ซ ) เรียกอีกอย่างว่านกกาเดินอวด (ในโชงิไทเคียวคุและโชงิวะ) นกฮูกโฉบเฉี่ยวหรือวาซีร์/เฟิร์ซ-ฮันเตอร์ | |
| ปลาโลมา | 3+,o~ 2+,o~ 3+ | อาร์3มดีเอ็มเอช | การฝึกเหยี่ยว (รัสเซีย, 1982) | เคลื่อนที่และจับกิน 1, 2 หรือ 3 ช่องเหมือนเรือที่มีข้อจำกัด สามารถกระโดดข้ามช่องที่มีคนครอบครองอยู่ได้ แต่เฉพาะเมื่อไม่ได้จับกินเท่านั้น | |
| ลา | 1=, ~ 2<> | สวฟบดี | มากะไดไดโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | กระโดดไปด้านข้าง 1 ช่อง หรือกระโดดไปข้างหน้าและข้างหลัง 2 ช่อง | |
| มังกร | ดร. | o1>, c1X>, io2>, ~ 1/2 | NmfWcfFimfnD | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | การ รวม กันของอัศวินและเบี้ย |
| มังกร (หมากรุกมังกร) | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | ดูม้ามังกร (ผูกติดกับกระดานด้านบน) การเคลื่อนไหวแบบ 3 มิติ: สามารถจับภาพจากระยะไกล (โดยไม่ต้องออกจากระดับ) ในช่องด้านล่างหนึ่งช่อง หรือเหมือนกับรูปแบบ วาซีร์ | |||
| มังกร ( 5D ) | หมากรุก 5 มิติ พร้อมการเดินทางข้ามเวลาในมัลติเวิร์ส (Thunkspace, 2020) | เทียบได้กับ ตำแหน่งบิชอปในมิติที่สูงกว่า การเคลื่อนที่แบบควอดรากอนัล: การเคลื่อนไหวใดๆ ต้องใช้แกนทั้งสี่ของเกมอย่างเท่าเทียมกัน ส่งผลให้เกิดการเคลื่อนไหวในมิติเชิงพื้นที่ในแนวทแยงควบคู่กับการเคลื่อนไหวในมิติเวลาและไทม์ไลน์ในแนวทแยง เปรียบเทียบกับยูนิคอร์น ( 5 มิติ ) | |||
| ม้ามังกร | nX, 1+ | บีดับบลิว | Shōgi , Quintessential Chess (Knappen, 2002) | เป็นการรวมกันของตำแหน่งบิชอปและวาซีร์เรียกอีกอย่างว่าบิชอปผู้สวมมงกุฎหรือมิชชันนารี (เควิน เพซีย์, คาโซซ์) | |
| ราชามังกร | n+, 1X | อาร์เอฟ | โชกิ , ชาตาร์ , หมากรุกของดยุคแห่งรัตแลนด์ ( เจ. แมนเนอร์ส , 1747), [ 14 ] [ 2 ] | เป็นการรวมกันของRookและFerzเรียกอีกอย่างว่าCrowned Rook (Rutland), Sailor (Kevin Pacey) หรือAdmiral (Cazaux) ในหมากรุกแบบดั้งเดิมของมองโกเลีย (shatar) มันคือ BersหรือBaras | |
| ช้างเมา | 1X, 1>= | เอฟเอสเอฟดับบลิว | โชโชกิ , ชูโชกิ , โทริโชกิ , วะโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | เดินหนึ่งช่องในทิศทางที่อยู่ติดกัน ยกเว้นทิศทางตั้งฉากไปข้างหลัง เรียกว่าเหยี่ยวในเกมโชงิแบบโทริ หรือหมูป่าเร่ร่อนในเกมโชงิแบบวะ | |
| ทหารขี้เมา | 1>= | ปลอดภัยสำหรับทุกวัย | จางกี (หมากรุกเกาหลี), เซียงฉี (หมากรุกจีน) | เดินไปข้างหน้าหรือไปด้านข้าง 1 ช่อง เหมือนกับเบี้ยเกาหลีในเกมจังกี และเบี้ยที่เลื่อนขั้นในเกมเซียงฉี (หลังจากข้ามแม่น้ำ) | |
| ดัชเชส | 1*, ~ 2/2, ~ 3/3, ~ 0/2, ~ 0/3 | (1,1)(0,1)(2,2)(0,2)(3,3)(0,3) = KADGH = WFADGH | หมากรุกสมัยใหม่โดย Cazaux | เป็นการ ผสมผสานระหว่างMann , Alfil , Dabbaba , TripperและThreeleaper | |
| เป็ด | โอ~ น/น | หมากรุกเป็ด (ดร. ทิม พอลเดน, 2016) | ตัวหมากไร้สี สามารถกระโดดไปยังช่องใดก็ได้บนกระดาน แต่ไม่สามารถจับหรือถูกจับได้ | ||
| ดยุค | 1+.nX, nX.1+ | t[BW]t[WB] | หมากรุกเรนน์ (กรีนวูด, 1980) | อาจเป็นช่องสี่เหลี่ยมแนวนอนหรือแนวตั้งหนึ่งช่อง ตามด้วยการเลื่อนในแนวทแยงออกไปด้านนอก หรือการเลื่อนในแนวทแยง ตามด้วยช่องสี่เหลี่ยมแนวนอนหรือแนวตั้งหนึ่งช่องออกไปด้านนอก เปรียบเทียบกับ Manticore | |
| ดยุค (เจลลิส) | 1X, ~ 2+ | เอฟดี | หมากรุกนางฟ้า | เป็นการผสมผสานระหว่างFerzและDabbabaหรือที่รู้จักกันดีในชื่อKirin (หมากรุกญี่ปุ่นขนาดใหญ่) | |
| ดยุค (หมากรุกทหารองครักษ์) | 1-2+, ~1/2 | ดับเบิลยูดีเอ็น | หมากรุกทหารเสือ: กองทัพ Castellum | การผสมผสานระหว่างเครื่องจักรสงครามและอัศวิน . ดูรัฐมนตรี. | |
| ดัลลาฮาน | 1X,~ 1/2 | เอฟเอ็น | นางฟ้าที่น่ากลัว[ 16 ] | เป็นการผสมผสานระหว่างFerzและKnightเป็นที่รู้จัก ในหมู่นักแก้ปัญหาว่า Princeและใน Scirocco เรียกว่าPriestชื่อDullahanถูกเลือกให้เป็นคู่เพศชายของ Banshee | |
| หุ่นจำลอง | DU | ตัวหมากที่ไม่สามารถเคลื่อนที่ได้เลย อาจได้รับความสามารถในการเคลื่อนที่ชั่วคราวโดยการส่งต่อหรือถูกผลักหรือดึง โดย ตัว หมากเฉพาะอื่นๆ สามารถถูกจับได้ เปรียบเทียบกับพีระมิดและศูนย์ | |||
| คนแคระ (หมากรุกมังกร) | o1>= c1X> | msfWcfF | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | ตัวหมากที่สามารถเคลื่อนที่ได้โดยไม่จับกินช่องใดช่องหนึ่งด้านข้าง (ไม่มีการก้าวสองครั้งในตอนเริ่มต้น) การเคลื่อนที่แบบ 3 มิติ: สามารถจับกินช่องที่อยู่เหนือมันโดยตรงได้ | |
| อี | |||||
| นกอินทรี | nX>, n<, 1 ✳ , 2X< | เอฟบีบีอาร์บีบี2 | โทริโชกิและโชกิ ขนาดใหญ่ รูปแบบ อื่นๆ | การผสมผสานระหว่างบิชอป/รุก-ฮันเตอร์ ( ฟอลคอน ), แมนน์และบิชอป ที่เดินถอยหลัง โดยจำกัดให้อยู่ใน 2 ช่อง | |
| นกอินทรี | 1X.n+ | t[FR] | แกรนท์ เอเซเดร็กซ์ (อัลฟอนโซที่ 10, 1283), เมตามาคี, เทราเชส | เดินหนึ่งช่องในแนวทแยง จากนั้นเดินออกไปอีกจำนวนช่องตามแบบหมากรุก (เดินออกจากจุดเริ่มต้น) ดูที่ กริฟฟิน | |
| เอดจ์ฮ็อก | อีเอช | n ✳ (ขอบ) | คิว (ขอบ) | หมากรุก Edgehog I (John Driver, 1966) และ III (P. Aronson, 2001) [ 17 ] | ควีนที่สามารถเคลื่อนที่ได้เฉพาะเข้าหรือออกจากขอบกระดาน เท่านั้น |
| เอดจ์ฮ็อก (จำนวนจำกัด) | n ✳ (ดูหมายเหตุ) | ถาม (ดูหมายเหตุ) | Edgehog Chess II (John Driver, 1966) & III (P. Aronson, 2001) [ 17 ] | เดินเหมือนควีน แต่ถ้าอยู่ขอบกระดาน ต้องเดินไปที่ช่องที่ไม่ใช่ขอบ และถ้าอยู่ช่องที่ไม่ใช่ขอบ ต้องเดินไปที่ขอบ | |
| ไข่ | ราชาโอโรโบรอส | ไม่ขยับ มองไม่เห็นอะไรเลย | |||
| ธาตุ (หมากรุกมังกร) | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | การเดินหมากคล้ายกับการเดินหมาก King+Dabbabaโดยไม่กระโดด การจับหมากคล้ายกับการเดินหมาก Wazir+Dabbabaโดยไม่กระโดด บนกระดานด้านล่าง การเคลื่อนที่แบบ 3 มิติ: สามารถเคลื่อนที่หรือจับหมากบนรูปแบบ Wazirที่ไม่กระโดดใดๆ ก็ได้ทั้งด้านบนและด้านล่าง | |||
| ช้าง (จีน) | 2 เท่า | นา | ได โชกิ , โชกิ , เซียงฉี | ตัวหมาก (2,2)-leaper แต่ไม่สามารถกระโดดข้ามตัวหมากที่ขวางอยู่ได้ ในเกมเซียนฉี ช้างจะถูกจำกัดให้อยู่เฉพาะครึ่งกระดานของตัวเอง เดิมทีเรียกว่า象 Xiàng ( ช้างดำ) และ相 Xiàng ( เสนาบดีแดง) | |
| ช้าง (ซิคโคลินี) | ~ 2/3 | Z = J = (2,3) | หมากรุกของซิคโคลินี (ค.ศ. 1820) | ยีราฟ (Grant Acedrex, 1283) หรือม้าลาย (Zebra)ตามที่นักตั้งคำถาม ได้ตั้งชื่อไว้ | |
| ช้าง (อินเดีย) | 1X, 1> | เอฟดับบลิว | หมากรุกอินเดีย ( อัล Biruniราวปี 1030) | ดูSilver General | |
| ช้าง (เกาหลี) | 2/3 | t[WnA] | จังกี (หมากรุกเกาหลี) | ร้องเพลง เป็น ภาษา เกาหลีม้าลาย ที่ไม่กระโดด | |
| ช้าง (สมัยใหม่) | 1X, ~ 2X | เอฟเอ | เกม Courier-Spiel ของ Alber (1821), Shako (หมากรุก) (1990), หมากรุก Courier ที่ได้รับการปรับปรุงใหม่, Metamachy (2012) | เป็นการผสมผสานระหว่างFerz ( ราชินีในยุคกลาง ) และAlfil ( บิชอปในยุคกลาง , ช้างชัตรานจ์ ) เรียกอีกอย่างว่าFalafel (R. Betza), Ferfil (GP Jelliss) หรือFerz Alfilเป็นตัวละครนักธนูในเกม Reformed Courier-Spiel ของ Begnis | |
| ช้าง (ทหารเสือ) | 1 ✳ , ~2+, ~2X | KAD = WFAD | หมากรุกทหารองครักษ์ (ฮัดดาด, 2012) | เคลื่อนไหวคล้ายกับแมนน์ (วาซีร์ + เฟอร์ซ) หรือดับบาบาหรืออัลฟิลเรียกอีกอย่างว่าแมมมอธ , มาสโตดอน , สไควร์ , ปาชา | |
| ช้าง (เปอร์เซีย) | อัล | ~ 2 เท่า | A = (2,2) | จาตุรังคะ (หมากรุกอินเดีย), ชาตรานจ์ (หมากรุกเปอร์เซีย), หมากรุก ยุโรป (ก่อนปี 1475) | (2,2)-นักกระโดดดู Alfil |
| ช้าง (ฟอน วิลเพิร์ต) | อีที | n ✳ , n~(1/2) (ในทิศทางเดียวกัน) | คิวเอ็นเอ็น | หมากรุกหมาป่า (พ.ศ. 2486) [ 18 ]ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (ฌอง อูโดต์ พ.ศ. 2518) | เป็นการผสมผสานระหว่าง Queen และNightriderจึงเรียกอีกชื่อว่าAmazonriderเดิมทีในภาษาเยอรมันเรียกว่า Elefant(en) |
| จักรพรรดิ | 1+,~ 1/2 | ดับเบิลยูเอ็น | โจทย์หมากรุกนางฟ้า (เจลลิส) | เป็นการรวมกันของตำแหน่ง วาซีร์และอัศวินเรียกอีกอย่างว่ามาร์ควิส | |
| จักรพรรดินี | อีเอ็ม | n+, ~ 1/2 | พยาบาลวิชาชีพ | หมากรุกของ Carrera ( Carrera , 1617), หมากรุก Tutti-Frutti ( Betza & Cohen ), Wolf Chess (1943) [ 18 ] | รวมพลังของเรือและม้าเรียกอีกอย่างว่าแชมเปี้ยน (หมากรุกของคาราเรรา) แชนเซลเลอร์คอนคิวไบน์ (หมากรุกของดยุคแห่งรัตแลนด์, เจ. แมนเนอร์ส , 1747) [ 14 ]ช้าง (หมากรุกเซราวัน) จอมพลหรือหมาป่า (หมากรุกหมาป่า) |
| ธง | onX,cn+ | เอ็มบีซีอาร์ | หมากรุกขยายและปรับปรุง (ค.ศ. 1696) | เคลื่อนที่เหมือนบิชอปแต่จับกินเหมือนรุกเรียกอีกชื่อว่าบิโอค (Biok ) | |
| หมาป่าชั่วร้าย | 1>=, 1X> | เอสเอฟเค | ไดโชกิและโชกิรูปแบบ ใหญ่อื่นๆ เจตัน (หมากรุกดาวอังคารของเบอร์โรห์ส) | เดินเหมือนราชาแต่ไม่สามารถเดินถอยหลังได้ เรียกอีกอย่างว่าพาธาน (เบี้ยเจตัน), พลหอกหรือเบี้ยเมา | |
| เอฟ | |||||
| แฟชั่น | 1X, ~ 2 ✳ | แฟชั่น | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | เป็นการรวมพลังของเฟอร์ซและอาลีบาบาหรือเรียกอีกอย่างว่าเฟอรัลฟ์ดา | |
| ฟาลาเฟล | 1X, ~ 2X | เอฟเอ | หมากรุกของเบทซ่า | เป็นการผสมผสานระหว่างFerzและAlfilเรียกอีกอย่างว่าElephant (Modern ) | |
| ฟอลคอน | nX>, n< | เอฟบีบีอาร์ | หมากรุกเหยี่ยวนักล่า , มากะไดไดโชกิ , ไทโชกิ | เดินไปข้างหน้าเหมือนบิชอปและเดินถอยหลังเหมือนเรือเรียกอีกอย่างว่าบิชอป/เรือล่าและไพ่อิสระในเกมมาคะไดไดโชงิและไทโชงิ | |
| ฟอลคอน (หมากรุกฟอลคอน) | 1/3, 2/3 | nCnZ = nLnJ | สิทธิบัตรหมากรุกฟอลคอน (จอร์จ ดุ๊ก, 1996) | ไบซันที่ไม่กระโดดมีเส้นทางหลายเส้นทางซึ่งแต่ละเส้นทางประกอบด้วยขั้นบันไดตรงหรือเฉียงสามขั้นไปยังจุดปลาย สามารถถูกบล็อกได้ด้วยชิ้นส่วนสองชิ้น และสามารถสร้างหมุดคู่ได้ | |
| เหยี่ยว (การฝึกเหยี่ยว) | 3X,~ 1/3 | ซีบี3 | การฝึกเหยี่ยว (รัสเซีย, 1982) | เคลื่อนที่เหมือนอูฐ (3,1) หรือ 1,2,3 ช่องในแนวทแยงเหมือนบิชอปแบบจำกัดโดยไม่ต้องกระโดดข้ามช่องที่มีคนครอบครองอยู่ เป็นหมากที่ผูกติดกับสี | |
| ฟาโร | เอฟเอ | cn+, o^n+ | ซีอาร์เอ็มอาร์ | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (ม. ริตติร์ช, 2016) | รุกอาร์เจนตินา จับได้เหมือนรุกแต่ต้องกระโดดข้ามสิ่งกีดขวางสำหรับการเดินที่ไม่จับ[ 1 ]เปรียบเทียบกับปืนใหญ่ |
| เฟอร์ฟิล | 1X, ~ 2X | เอฟเอ | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (เจลลิส) | เป็นการผสมผสานระหว่างFerzและAlfilเรียกอีกอย่างว่าElephant (Modern ) | |
| เสือดาวดุร้าย | 1X, 1<> | เอฟวีดับบลิว | ชูโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | เดินหมากหนึ่งช่องในทิศทางที่อยู่ติดกัน ยกเว้นทิศทางตั้งฉากไปด้านข้าง เรียกอีกอย่างว่านกกระเรียน ( โทริโชกิ ) และเสือดำน่ากลัว | |
| เฟอร์ซ | เอฟอี | 1X | F = (1,1) | Chaturanga , Shatranj , Tamerlane Chess (1336–1405), หมากรุก ยุโรป (ก่อนปี 1475), Archchess (Francesco Piacenza, 1683), หมากรุกดาวอังคาร , | เดินหมากหนึ่งช่องในแนวทแยงมุมในทิศทางใดก็ได้ โดยปกติแล้วนักแก้โจทย์หมากรุกจะสะกดว่าFersและในหมากรุกแบบต่างๆ จะสะกดว่าFerz เรียกอีกอย่างว่า ดาบแมว ( ไดโชกิ ), เดคูเรียน (อาร์คเชส), เบี้ยดาวอังคาร (หมากรุกดาวอังคาร), รัฐมนตรี , ราชินีเปอร์เซียเป็นเพียงการเดินหมากของราชินีในยุโรปก่อนปี ค.ศ. 1475 (คำว่าferz , Ферзь, คือการเดินหมากของราชินีในภาษารัสเซีย) |
| ฟิบนิฟ | ~ 1/2<>, 1X | เอฟบีเอ็นเอฟ | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | การผสมผสานระหว่างKnight ที่แคบและFerz | |
| ไฟว์ลีปเปอร์[ 9 ] | บียู | ~5+, ~3/4 | (0,5)(3,4) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ตัวกระโดดที่เคลื่อนที่ได้ระยะ 5 หน่วย เนื่องจากทฤษฎีบทพีทาโกรัสจึงมีทิศทางการเคลื่อนที่ที่เป็นไปได้สิบสองทิศทาง เรียกอีกชื่อว่าRoot-25- Leaper |
| ฟลามิงโก | ~ 1/6 | (1,6) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | กระโดดไกล (1,6) | |
| ไก่บิน | 1=, 1X> | สวฟฟ | วะ โชกิและไทเกียวกุ โชกิ | เคลื่อนที่ไปข้างหน้าในแนวทแยง 1 ช่อง หรือไปด้านข้าง 1 ช่อง เรียกอีกอย่างว่าไซด์วินเดอร์ (Sidewinder ) | |
| มังกรบิน | 2 เท่า | บี2 | ไดโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | บิชอปถูกจำกัดระยะทางไว้ที่สองช่อง สี่เหลี่ยม | |
| มังกรบิน (แกนีมีด) | nX, ~ 1/3 | BC = BL | หมากรุกกานีมีด[ 8 ] | เป็นการรวมกันของคำ ว่า BishopและCamelซึ่งรู้จักกันดีในชื่อCaliph | |
| เหยี่ยวบิน | nX, 1> | บีเอฟดับบลิว | วะ โชกิและไทเกียวกุ โชกิ | บิชอปที่สามารถก้าวไปข้างหน้าได้หนึ่งช่อง | |
| ม้าบิน | 1+, 2X> | วเอ็นเอฟเอ | ไดไดโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | เป็นการผสมผสานระหว่างWazirและWood General | |
| นกกระเต็นบิน | n(2 ✳ ) ในทิศทางเดียวกัน,1 ✳ | KAADD = WFAADD | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | การ ผสมผสานระหว่างAlibabariderและMann | |
| วัวบิน | nX, n<> | วีอาร์บี | ชูโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | การผสมผสานระหว่างบิชอปและรีเวิร์สชาริโอท | |
| กวางบิน | n<>, 1 ✳ | วีอาร์เค | ชูโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | การผสมผสานระหว่างReverse ChariotและMann | |
| คนโง่ | เรา | 1+ | W = (0,1) | หมากรุกคูเรียร์ (ศตวรรษที่ 12) | เคลื่อนที่หนึ่งช่องในแนวตั้งฉากกับทิศทางใดก็ได้ (ดูWazir )เรียกอีกอย่างว่าSchleich , Jester , Joker , Spy , SmugglerหรือSneak |
| คนโง่ (โอเมก้า) | โอเมก้า เชส (1992) | เดินหมากเหมือนกับหมากที่ฝ่ายตรงข้ามเดินครั้งล่าสุด | |||
| ราชินีแห่งวง | n ✳ >=, ~ 1/2<, 1 ✳ < | fsQbhNbK | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | เคลื่อนที่ไปข้างหน้าหรือด้านข้างเหมือนควีนหรือถอยหลัง เหมือน แมนน์หรือไนท์ | |
| ฟอร์เฟอร์ | 1X, 1-4+ | เอฟอาร์4 | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | การผสมผสานระหว่างFerzและRook สั้นหรือDragon King ( Ferz+Rook ) จำกัดไม่เกิน 4 ช่อง | |
| ป้อม | 1X, ~ 2+ | เอฟดี | หมากรุกแปซิฟิก (ฮาวาย, 1971) | เป็นการผสมผสานระหว่างFerzและDabbabaหรือที่รู้จักกันในชื่อ Duke (ใน Jelliss และ Simple Chess Variants) และเป็นที่รู้จักกันดีในชื่อKirin (ในโชกิขนาดใหญ่) | |
| ป้อมปราการ (ทหารองครักษ์) | ~2+, 1/2 (กว้าง), 3X | เอฟ3ดีเอฟบีเอ็น | หมากรุกทหารองครักษ์ (ฮัดดาด, 2012) | เคลื่อนที่ได้เหมือนบิชอปที่จำกัดอยู่แค่ 3 ช่อง หรืออัศวินที่เดินแคบหรือดั๊บบาบา | |
| โฟร์ลีเปอร์ | ~ 4+ | (0,4) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | กระโดดข้ามช่องสี่เหลี่ยมในแนวตั้งฉากสี่ช่อง โดยกระโดดข้ามตัวหมากใดๆ ที่อยู่ตรงกลาง (Jelliss, Simple Chess Variants) | |
| หมีฟรี | nX, n=, 2X> | sRBfA | ไดไดโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | เป็นการ ผสมผสานระหว่างFree BoarและAlfil ที่มีการจำกัดการเคลื่อนที่ไปข้างหน้า | |
| หมูป่าฟรี | nX, n= | เอสอาร์บี | ชูโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | การรวมตัวของบิชอปและรุกจำกัดเฉพาะทิศทางด้านข้างเท่านั้น | |
| ทองฟรี | n+, nX> | อาร์เอฟบี | Maka dai dai shogi , Obento Chess (อี.ซิลเวอร์แมน) | การผสมผสานระหว่างเรือและบิชอปที่ เดินไปข้างหน้าเท่านั้น เรียกอีกอย่างว่าโกลด์ไรเดอร์ (ซิลเวอร์แมน) | |
| ฟรีคิง | คิว | n ✳ | Q = RB | Chu shogiโชกิขนาดใหญ่ | เป็นการรวมพลังของบิชอปและรุกเข้า ด้วย กัน เรียกว่าฮอนโนในหมากรุกชูและหมากรุกขนาดใหญ่อื่นๆ |
| เงินฟรี | nX, n> | บีเอฟอาร์ | Maka dai dai shogi , Obento Chess (อี.ซิลเวอร์แมน) | การผสมผสานระหว่างบิชอปและรุก ที่เดินไปข้างหน้าเท่านั้น เรียกอีกอย่างว่าซิลเวอร์ไรเดอร์ (ซิลเวอร์แมน) | |
| เพื่อน | เอฟ | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เคลื่อนที่เหมือนตัวหมากฝ่ายเดียวกันที่คอยปกป้องมัน เปรียบเทียบกับ Orphan | ||
| กบ[ 9 ] | 1X, ~3+ | เอฟเอช | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เป็นการผสมผสานระหว่างFerzและThreeleaperสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกที่ง่ายที่สุด | |
| พลปืน | o1+, c1X | เอ็มดับบลิวซีเอฟ | Jeu de la Guerre (ปราก, 1770), หมากรุกร้อยปี (JWBrown, 1999) | เบี้ยขยาย (Extended Pawn) เคลื่อนที่ได้หนึ่งช่องในแนวตั้งฉากกับทั้งสี่ทิศทาง และจับกินในแนวทแยงกับทั้งสี่ทิศทาง เรียกอีกอย่างว่าควอดราพาวน์ (Quadrapawn) , สจ๊วต (Stewardหรือ Brown) หรือฮอบบิท (Hobbit ) | |
| จี | |||||
| ทั่วไป (ภาษาจีน) | 1+, " แม่ทัพบิน ": cn> (ต่อต้านแม่ทัพ ฝ่ายศัตรู ) | kW, " นายพลบิน ": cfR (ต่อต้านนายพลศัตรู) | Xiangqi (หมากรุกจีน) | เสนาบดีหลวงของจีนที่ไม่สามารถออกจากพระราชวัง (พื้นที่ 3x3 ตรงกลางด้านใต้และด้านเหนือ) ได้ ยกเว้นการใช้กลยุทธ์ " แม่ทัพบิน" คือการใช้ เรือรุก เข้า ยึดครองแม่ทัพของฝ่ายตรงข้ามเพื่อรุกฆาต เดิมทีในภาษาจีนเรียกว่า將 Jiàng ( แม่ทัพดำ) และ帥 shuài ( แม่ทัพ แดง) ใน เกมหมากรุก จีน เรียกอีกอย่างว่าผู้ว่า การ | |
| ข้อมูลทั่วไป (Chess.com) | ~ 1/2,1 ✳ | เคเอ็น | หมากรุกขนาด XXL และอื่นๆ จากChess.com | เป็นการผสมผสานระหว่างแมนน์และไนท์เหมือนกับเซนทอร์ | |
| นายพล (ซิคโคลินี) | nX,n(~ 2+) | บีดีดี | หมากรุกของซิคโคลินี (ค.ศ. 1820) | รวมผลงานของบิชอปและดับบาบาริเดอร์ เข้าด้วยกัน เป็นชิ้นงานปกสี | |
| ' นายพล (เปาโลวิตส์) | 1 ✳ , ~ 1/3 | เคซี = เคลแอล = ดับเบิลยูเอฟซี | เกมของเปาโลวิตส์ (1890) | การผสมผสานระหว่าง กษัตริย์หรือบุรุษที่ ไม่ใช่เชื้อพระวงศ์และอูฐ | |
| ยีราฟ (สมัยใหม่) | GI | ~ 1/4 | (1,4) | แกรนท์ เอเซเดร็กซ์ (อัลฟอนโซที่ 10, ค.ศ. 1283) ตามที่เอช.เจ.อาร์. เมอร์เรย์ (ค.ศ. 1913) กล่าวไว้ | เป็นการตีความทางประวัติศาสตร์ที่ผิดพลาด แต่ปัจจุบันเป็นนิทานยอดนิยม ลองเปรียบเทียบกับยีราฟ (ซาราฟฟา) |
| ยีราฟ (ซาราฟฟา) | ซ | ~ 2/3 | Z = J = (2,3) | แกรนท์ เอเซเดร็กซ์ (อัลฟอนโซที่ 10, ค.ศ. 1283), แซนซิบาร์, เทราเชส | ตัวต่อเก่าแก่ มีการวางบล็อกเว้นวรรคหนึ่งช่อง แล้วเว้นวรรคสองช่องออกไปในแนวทแยงมุม เรียกอีกอย่างว่าบล็อกม้าลายหรือ บล็อกนางฟ้า |
| ยีราฟ (ซูราฟา) | ~ 1/4.n+(ออกไปด้านนอก) | t[(1,4)R] | หมากรุกทาเมอร์เลน (ค.ศ. 1336–1405) | ตัวหมากเก่าแก่ เริ่มต้นด้วยการกระโดด (1,4) (เหมือนยีราฟ สมัยใหม่ ) และอาจเคลื่อนที่ออกไปด้านนอกเหมือนเรือได้ | |
| ยีราฟ (คองโก) | ~ 2 ✳ , o1 ✳ | เอดีเอ็มเค | คองโก (1982) | อาลีบาบาที่เคลื่อนไหวแต่ไม่สามารถจับยึดได้เหมือนกับแมนน์เปรียบเทียบกับปาชา | |
| ยีราฟ (หมากรุกยีราฟ) | ซีเอ | ~ 1/3 | C = L = (1,3) | หมากรุกยีราฟ | ตัวหมากเก่าแก่ กระโดด 2 ช่องในแนวตั้งฉาก แล้วกระโดดอีก 1 ช่องในแนวทแยงออกไปด้านนอก โดยทั่วไปรู้จักกันในชื่ออูฐแต่ในหมากรุกยีราฟซึ่งเป็นที่นิยมในอินเดีย เรียกว่า ยีราฟ |
| ลูกเสือหญิง | จีที | zR | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า ดาวพฤหัสบดี (เอ. คิง 1999) | เคลื่อนที่เหมือนเรือ แต่จะงอตัว 90 องศาหลังจากแต่ละก้าวในลักษณะซิกแซก เรียกอีกชื่อว่าเรือคด (R. Betza) เปรียบเทียบกับลูกเสือ (Boyscout ) | |
| นกนางแอ่นร่อน | อาร์ | n+ | อาร์ = ดับเบิลยู | เปรียบเทียบเรือรูค | |
| กนู | GN | ~ 1/2, ~ 1/3 | NC = NL | หมากรุกวิลเดบีสต์ (RW Schmittberger, 1987) | เป็นการผสมผสานระหว่างม้าและอูฐเรียกว่าวิลเดบีสต์ในหมากรุกวิลเดบีสต์ และเรียกว่ายูนิคอร์นในหมากรุกมัสเก็ตเตอร์ คิดค้นโดย วอลเตอร์ เจคอบส์ (Fairy Chess Review, 1934/8) |
| กนูริเดอร์ | จีอาร์ | n(~ 1/2), n(~ 1/3) | NNCC = NNLL | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | การรวมกันของNightriderและCamelrider [ 1 ] |
| โก-เบทเวน | 1<> | วีดับบลิว | ชูโชกิ , ไดโชกิและโชกิประเภท อื่นๆ ที่มีขนาดใหญ่ | ตัวเดิน ผสมระหว่างเบี้ย (ญี่ปุ่น)และตัวเดินถอยหลัง : เดินไปข้างหน้าหรือถอยหลังได้หนึ่งช่อง เรียกอีกอย่างว่าตัวเดินช่วย (Adjutant ) | |
| คนกลาง (ภาษาจีน) | บน✳ | เอ็มคิว | เกมแห่งเจ็ดอาณาจักร | เคลื่อนไหวได้คล่องแคล่วเหมือนราชินีแต่ไม่สามารถถูกจับหรือถูกยึดครองได้ เรียกอีกชื่อว่าเจสเตอร์ (ไบรเบลลี่ ) | |
| ก็อดซิลล่า | 1X.n+, 1+.nX | t[FR]t[WB] | หน้าหมากรุก (Derzhanski) | พาหนะโค้งคู่ ผสมผสานกริฟฟินและแมนติคอร์เข้า ด้วยกัน | |
| นกทองคำ | vRlrW2F3 | ไทเคียวคุโชกิและโชกิรูปแบบ ใหญ่อื่นๆ | เลื่อนและกระโดดผ่าน 3 ช่องแรกตามแนวทแยงมุมด้านหน้า | ||
| นายพลทองคำ | 1+, 1X> | ดับเบิลยูเอฟเอฟ | โชกิ , ไทเกียวกุ โชกิ , วะ โชกิ | เดินหมากหนึ่งช่องในแนวตั้งฉาก หรือหนึ่งช่องในแนวทแยงไปข้างหน้า เรียกอีกอย่างว่านกทองคำหรือหมาป่าดุร้าย (ในหมากรุกญี่ปุ่นแบบไทเคียวคุและวาโชกิ) | |
| ห่าน | ~ 2X>, ~ 2< | เอฟเอบีดี | โทริ โชกิ | Alfil/Dabbaba-Hunter (เคลื่อนที่ไปข้างหน้าเป็นAlfilถอยหลังเป็นDabbaba ) | |
| กอริลลา | ~ 1+, ~ 1X, ~ 1/3 | เอฟดับบลิวซี | เช็กซ์ เชส | เป็นการ ผสมผสานท่าโจมตีของFerz , WazirและCamel เข้าด้วยกัน | |
| ตั๊กแตน | จี | ^n ✳ | จีคิว | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ตัวกระโดดที่เคลื่อนที่ไปตามเส้นเดียวกับควีนและลงจอดบนช่องสี่เหลี่ยมถัดจากสิ่งกีดขวาง ซึ่งอาจเป็นสีใดก็ได้ มันจะจับตัวหมากบนช่องปลายทาง เป็นหนึ่งในตัวหมากยอดนิยมของชุดตัวหมากนางฟ้า เรียกอีกอย่างว่าควีน-ฮอปเปอร์ |
| เบี้ยกราซ[ 4 ] | 1 ✳ >, io2 ✳ > | fKimfnDimfnA | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เป็นการรวมพลังของเบี้ยเบโรลิน่าและเบี้ย มาตรฐาน เข้าด้วยกัน มักพบเห็น (โดยไม่ต้องเดินสองตาแรก) ในตำแหน่งแม่ทัพเหล็กในหมากรุกญี่ปุ่นขนาดใหญ่รูปแบบต่างๆ จากศตวรรษที่ 15 เช่น ในหมากรุกญี่ปุ่นเท็นจิคุเปรียบเทียบกับจ่าสิบเอก | |
| ม้าตัวใหญ่ | n<>, 2=, nX> | fBvRsW2 | ไทเคียวคุ โชกิ | เดินเหมือนบิชอปเดินไปข้างหน้า เรือเดินในแนวตั้ง หรือเดินไปด้านข้างได้สูงสุด 2 ช่องตัวหมากม้าในไทเคียวคุโชกิก็เดินแบบเดียวกัน | |
| กริฟฟิน (หมากรุกมังกร) | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | ดูม้าลาย (บนกระดานด้านบน) การเคลื่อนไหวแบบ 3 มิติ: สามารถเคลื่อนที่หรือจับการกระโดดหนึ่งครั้งตามแนวทแยงมุมด้านล่างหรือด้านบนได้ | |||
| กริฟฟิน | 1X.n+ | t[FR] | แกรนท์ เอเซเดร็กซ์ (อัลฟอนโซที่ 10, ค.ศ. 1283), เมตามาคี, ราชาโอโรโบรอส | เดิมทีในคัมภีร์โบราณของสเปนเรียกว่าAanca เป็นนกอินทรียักษ์ที่ Murray (1913) เข้าใจผิดว่าเป็นกริฟฟิน มันเคลื่อนที่หนึ่งช่องในแนวทแยง จากนั้นก็เคลื่อนที่ออกไปด้านนอกได้อีกหลายช่องเหมือนเรือ (เคลื่อนที่ออกจากจุดเริ่มต้น) เรียกอีกอย่างว่า นกอินทรี | |
| อารักขา | อีเค | 1 ✳ | WF (=K) | หมากรุก Courier , หมากรุก Pacific, หมากรุก Renn, หมากรุก Waterloo | เดินหมากเหมือนราชา แต่ไม่ใช่เชื้อพระวงศ์ เรียกอีกอย่างว่าแมนน์ , คอมมอนเนอร์ , ปรินซ์หรือสปาย (หมากรุกวอเตอร์ลู) |
| อารักขา | on+, cnX | เอ็มอาร์ซีบี | หมากรุกขยายและปรับปรุง (ค.ศ. 1696) | เคลื่อนที่เหมือนเรือแต่จับกินเหมือนบิชอปชื่อภาษาเยอรมันคือ Trabant(en)หรือเรียกอีกอย่างว่าRoshop | |
| ยาม (เอ็ตเชสเซรา) | เอ็ตเชสเซรา[ 11 ] | เมื่อพระราชาเคลื่อนทัพ กององครักษ์จะเคลื่อนตามพระราชาไปยังช่องที่ตนเคยอยู่ล่าสุด มิฉะนั้นกององครักษ์จะไม่สามารถเคลื่อนทัพได้ | |||
| ชม | |||||
| เป็ดครึ่งตัว | 1X, ~ 2+, ~ 3+ | เอชเอฟดี | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | การผสมผสานระหว่างคิรินและทรีลีเปอร์ | |
| กระต่าย | ~ 2/4 | (2,4) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | กระโดดสองช่องในแนวทแยงมุม ตามด้วยสองช่องในแนวตั้งฉากออกไปด้านนอก เรียกอีกอย่างว่ากวางหรือหอกชื่อเดิมในภาษาเยอรมันคือ ฮาเซะ (Hase ) | |
| เครื่องเก็บเกี่ยว | nX,1+.nX | บีที[ดับเบิลยูบี] | หมากรุกทริปพันช์ (เบตซ่า, 2002) | เป็นการผสมผสานระหว่างบิชอปและแมนติคอร์เปรียบเทียบกับรีเปอร์ | |
| เหยี่ยว | ~ 2/2, ~ 3/3, ~ 0/2, ~ 0/3 | (2,2)(0,2)(3,3)(0,3) = ADGH | หมากรุกทหารองครักษ์[ 19 ] [ 20 ] [ 21 ]หมากรุกอนันต์ (Naviary, 2023) | กระโดดสองหรือสามช่องในทิศทางตั้งฉากหรือแนวทแยงมุมใดก็ได้ | |
| ม้าสวรรค์ | ffbbN | วะ โชกิ | เกิดขึ้นในไทเคียวคุโชงิด้วยการเดินหมากที่แตกต่างออกไป | ||
| เตตราคแห่งสวรรค์ | 4 ✳ | ไตรมาสที่ 4 | ไทเคียวคุ โชกิ | การเคลื่อนที่ในฐานะควีนจำกัดไว้ที่ 4 ขั้น | |
| ฮีโร่ (ดราก้อนเชส) | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | ดูElephant (Modern) (บนกระดานกลาง) การเคลื่อนที่แบบ 3 มิติ: สามารถเคลื่อนย้ายหรือยึดเซลล์หนึ่งเซลล์ตามแนวทแยงมุมด้านล่างหรือด้านบนได้ | |||
| นางเอก | n+, ~ 1/2, 1X | อาร์เอ็นเอฟ | หมากรุกกลายพันธุ์พกพา (เนลสัน, 2003), หมากรุกอัศวินทิวโทนิก (แนปเปน, 2009), เค. เพซีย์ (2019), หมากรุกหนักมาก (คาโซซ์, 2020) | เป็นการรวมกันของEmpress/ChancellorและFerzเรียกอีกอย่างว่าSuperchancellor (Nelson), Archchancellor (Knappen), Ship (Pacey) | |
| เฮีย | 2 ✳ ( พลังเฮีย ) | Q2 ( กำลังไฟ Hia ) | ฮิอาชาตาร์ (หมากรุกทศนิยมมองโกล) | บอดี้การ์ดชาวมองโกล(ดูเพิ่มเติม) | |
| มหาปุโรหิตหญิง[ 22 ] | 1X, ~ 2X, ~ 1/2 | พัดลม | Shatranj ขนาดใหญ่สองรุ่น (J.Joyce 2005) | เป็นการรวมพลังของเฟอร์ซอัลฟิลและไนท์เข้าด้วยกัน รู้จักกันในชื่อเลโอพาร์ด | |
| ฮิปโปโปเตมัส | c~ 1/2 | ซีเอ็น | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (J. de A. Almay, 1940), หมากรุกเมกะซอร์ ( จิตวิญญาณอันยั่งยืนของดาสาปาดา โดยพาร์ตัน ) | จับศัตรูได้เหมือนอัศวิน แต่จะไม่ขยับจากตำแหน่งเดิมเว้นแต่จะจับศัตรู เรียกอีกอย่างว่าฮิปโปซอร์ (พาร์ตัน) | |
| ฮอบบิท | o1+, c1X | เอ็มดับบลิวซีเอฟ | Jeu de la Guerre (ปราก, 1770), Hobbit Chess (2002) | เคลื่อนที่หนึ่งช่องในแนวตั้งฉากกับทั้งสี่ทิศทาง และจับเป้าหมายในแนวทแยงกับทั้งสี่ทิศทาง เดิมเรียกว่าFusilier (ค.ศ. 1770) | |
| เหยี่ยวเขา | nX, n<=, 1>, ~ 2> | BsbRfWfD หรือ BrlbRdhfWfD | ชูโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | เดินเหมือนบิชอปเหมือนเรือ ( ยกเว้นเดินไปข้างหน้า) หรือเหมือนสิงโต (แบบญี่ปุ่น)ได้สูงสุด 2 ช่องในแนวตั้งฉากไปข้างหน้า | |
| ม้า | ปริญญาโท | 1/2 | t[WF] | Xiangqi (หมากรุกจีน) | ดูคำว่าเหมา (Mao ) เดิมทีในภาษาจีนคือ 馬 Mǎ ( ม้าดำ) และ傌 Mà ( ม้าแดง ) |
| ผู้ดูแลผู้ป่วย[ 23 ] | ~ 1/2, ~ 2X | เอ็นเอ | โจทย์หมากรุกนางฟ้า (เจลลิส) | เป็นการผสมผสานระหว่างชื่อKnightและAlfilเรียกอีกอย่างว่าKangarooหรือPriestess (ตามการตั้งชื่อของ Joyce และ Bagley-Jones) | |
| สุนัขหอน | n>, 1< | เอฟอาร์บีดับบลิว | ไดไดโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | การ ผสมผสานระหว่างLanceและBackslider | |
| ฮันเตอร์ | n>, nX< | เอฟอาร์บีบี | หมากรุก สเปน (ค.ศ. 1739), หมากรุกนักล่าเหยี่ยว | เดินไปข้างหน้าเหมือนเรือและเดินถอยหลังเหมือนบิชอปเสนอครั้งแรกใน หมากรุก สเปน (เยอรมนี, 1739) [ 2 ]ในชื่อนักธนูเรียกอีกอย่างว่าเรือ/นักล่าบิชอปและนายพลหลายตัวในหมากรุกญี่ปุ่นแบบเท็นจิกุและหมากรุกญี่ปุ่นแบบไทเคียวกุ | |
| ฉัน | |||||
| นกไอบิส[ 9 ] | ~ 1/5 | (1,5) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | กระโดด 4 ช่องในแนวตั้งฉาก จากนั้นกระโดด 1 ช่องในแนวทแยงออกไปด้านนอก | |
| ผู้เลียนแบบ | อัลติมา | ตัวหมากไร้สี ไม่สามารถจับได้ เคลื่อนที่ได้เฉพาะเมื่อขึ้นอยู่กับตัวหมากอื่น ๆ โดยการเคลื่อนที่ของมันจะเกิดขึ้นพร้อมกันกับการเคลื่อนที่ของตัวหมากทุกตัว ขนานกัน และมีความยาวและทิศทางเดียวกัน หากตัวหมากที่เลียนแบบการเคลื่อนที่ของตัวหมากแถวนั้น เส้นทางของตัวหมากที่เลียนแบบจะต้องไม่ถูกปิดกั้น และตัวหมากที่เลียนแบบก็ไม่สามารถเคลื่อนที่ออกนอกกระดานได้ หากไม่สามารถเลียนแบบได้อย่างสมบูรณ์ การเคลื่อนที่นั้นถือว่าผิดกติกา | |||
| เครื่องกันขโมย | บน✳ (Immo1 ✳ ) | เอ็มคิว (อิมโม-เค) | อัลติมา | ตัวหมากนี้เคลื่อนที่ได้เหมือนควีน ; ตัวหมากของศัตรูใดๆ ที่อยู่ติดกับตัวหมากที่ตรึงไว้ จะถูกตรึงและไม่สามารถเคลื่อนที่ได้จนกว่าตัวหมากที่ตรึงไว้จะเคลื่อนที่ออกไปหรือถูกจับ หากมีตัวหมากที่ตรึงไว้สองตัวอยู่ติดกัน ทั้งสองตัวจะถูกตรึงไว้จนกว่าจะจบเกมหรือจนกว่าจะมีคนใดคนหนึ่งถูกจับ เรียกอีกอย่างว่าตัวแช่แข็ง (Freezer ) | |
| อิมพาลา | ~ 1/2, ~ 3/4 | N(3,4) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เป็นการ ผสมผสานระหว่างอัศวินและละมั่ง | |
| นายพลเหล็ก | 1 ✳ > | เอฟเค | ไดโชกิ , เทนจิคุโชกิ , โชกิรูปแบบ อื่นๆ | เดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องในทิศทางใดก็ได้ เรียกอีกอย่างว่าราชาเดินไปข้างหน้า (Forward King ) | |
| เจ | |||||
| เจสเตอร์ (ไบรเบลลี) | บน✳ | เอ็มคิว | หมากรุกนางฟ้า | เดินหมากได้เหมือนควีน แต่ไม่สามารถจับหมากอื่นหรือถูกจับได้ เรียกอีกอย่างว่าตัวกลาง (ภาษาจีน ) | |
| โจ๊ก | 1 ✳ , ~ 2 ✳ , ~ 1/2 | KAND = WFAND | หมากรุกวอเตอร์ลู, หมากรุกยุคกลางอัมสเตอร์ดัม | เหมือนกับสิงโต KAND ทุกประการ | |
| ผู้พิพากษา | ~ 1/2, 1 ✳ | เคเอ็น | หมากรุกศักดิ์สิทธิ์ (Pacey, 2014) | เป็นการผสมผสานระหว่างอัศวินและบุรุษหรือที่รู้จักกันในชื่อเซนทอร์ | |
| เค | |||||
| จิงโจ้ | ~ 1/2, ~ 2X | เอ็นเอ | หมากรุกเอาท์แบ็ค (ที. นิวตัน 2002) | เป็นการผสมผสานระหว่างคำว่าKnight และ Alfil เรียกอีกอย่างว่าHospitallerหรือPriestess | |
| ขอน | 1X, 1> | เอฟดับบลิว | หมากรุกอินเดีย ( บีรูนี ราวค.ศ. 1030) มารุก (หมากรุกไทย) โชกิ ซิตตูยิน (หมากรุกพม่า) ไทเกียวกุ โช กิ วะโชกิ | การผสมผสานระหว่างFerzและSoldier : เดินได้หนึ่งช่องในทิศทางทแยงมุม หรือหนึ่งช่องตรงไปข้างหน้า เรียกอีกอย่างว่า ช้างพม่า ( Burmese Elephant ) , Hsinในหมากรุกพม่า (sittuyin), Elephantในหมากรุกอินเดียบางเวอร์ชัน (Impact Elephant), Silver Generalในโชงิ (shogi) และViolent Stagใน taikyoku shogi และ wa shogi | |
| กษัตริย์ | เค | 1 ✳ | K = WF | หมากรุก ออร์โธดอกซ์ , Chaturanga , Shatranj , Shōgi , Tamerlane Chess , Tori shogi | เดินได้หนึ่งช่องในทิศทางใดก็ได้ (เป็นการรวมกันของWazirและFerz ) ถือเป็นตัวหมากราชวงศ์ในหมากรุกแบบดั้งเดิม เรียกอีกอย่างว่าRaja (chaturanga), Shah (shatranj), Jeweled General (shōgi) หรือPhoenix (tori shōgi) สำหรับตัวหมากที่ไม่ใช่ราชวงศ์ที่เดินได้เหมือนราชาโปรด ดูMann , CommonerหรือGuard |
| ราชา (หมากรุกมังกร) | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | ราชา (บนกระดานกลาง) ที่มีการเคลื่อนที่แบบ 3 มิติ: สามารถเคลื่อนที่หรือจับช่องไปยังช่องด้านบนหรือด้านล่างได้โดยตรง | |||
| คิริน | 1X, ~ 2+ | เอฟดี | ชูโชกิ , ไดโชกิและโชกิรูปแบบอื่นๆ, แปซิฟิกเชส (ฮาวาย, 1971) | เป็นการผสมผสานระหว่างFerzและDabbabaเรียกอีกอย่างว่าDiamond (เนื่องจากรูปแบบ), Fortress (Pacific Chess), Duke (Jelliss, Simple Chess Variants) | |
| คนโกง | ~2=, ~1\2<> | sDffbbN | หมากรุก Knavish (Charles Gilman, 2011) [ 15 ] | ตัวหมากที่เคลื่อนที่ได้หกทิศทาง เคลื่อนที่ไปด้านข้างเหมือนดั๊บบาบาและเคลื่อนที่ไปข้างหน้าและข้างหลังเหมือนอัศวินดูเพิ่มเติมที่ ลูกหนี้ | |
| คุกเข่า | o~ 1/2, cn ✳ | เอ็มเอ็นซีคิว | หมากรุกของพาร์ตัน | เดินเหมือนม้าและจับกินเหมือนควีน แนวคิดนี้ เสนอโดยVR Parton เป็นครั้งแรก ในหนังสือ Chess Curiouser & Curiouser (1961) ดูเพิ่มเติมที่Quight | |
| อัศวิน | เอส | ~ 1/2 | N = (1,2) | Chaturanga , หมากรุกออร์โธดอกซ์ , Shatranj , หมากรุก Tamerlane | กระโดดหนึ่งสี่เหลี่ยมมุมฉากตามด้วยอีกสี่เหลี่ยมแนวทแยง เรียกว่าAshwa (ม้า ) ใน Chaturanga, Faras (ม้า) ใน Shatranj หรือม้าลายในคองโก |
| อัศวิน (ญี่ปุ่น) | (~ 1/2)> (แคบ) | ffN | โชงิ (หมากรุกญี่ปุ่น) | อัศวินแคบเคลื่อนที่ได้เฉพาะไปข้างหน้าเท่านั้น | |
| ไนชอป | ~ 1/2>, nX< | เอฟเอ็นบีบี | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | อัศวิน / นักล่าบิชอป : เคลื่อนที่ไปข้างหน้าเหมือนอัศวินและถอยหลังเหมือนบิชอป | |
| แอล | |||||
| แลนซ์ | n> | เอฟอาร์ | โชกิ , ชู โชกิ , ไทเกียวกุ โชกิ , วะ โชกิ | เดินหมากไปข้างหน้าโดยตรงได้หลายช่อง เรียกอีกอย่างว่าForward Rook (หมากรุก) และOxcart (หมากรุกญี่ปุ่น/ญี่ปุ่น) | |
| แลนเซอร์ | ~ 2/4 | (2,4) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | กระโดดสองช่องในแนวทแยงมุม ตามด้วยสองช่องในแนวตั้งฉากออกไปด้านนอก เรียกอีกอย่างว่ากวางหรือกระต่าย (ชื่อภาษาเยอรมันดั้งเดิมคือ Hase ) ในหมู่นักแก้ปริศนา | |
| ลีลู | หมากรุกแก่นสาร (J. Knappen, 2002) [ 24 ] | ผสานพลังของQuintessenceและRook เข้าด้วยกัน | |||
| นายพลซ้าย | 1X, 1<>, 1= (ถูกต้องเพียงข้อเดียว) | เอฟเวอร์ดับบลิว | ไดไดโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | การผสมผสานที่ไม่สมมาตรระหว่างเสือดาวดุร้ายและวาซีร์ขวา | |
| นกกระทาซ้าย | n>, nX< (แนวทแยงมุมขวา), 1X | เอฟอาร์บีบีแอลเอฟ | โทริโชกิและโชกิ ขนาดใหญ่ รูปแบบ อื่นๆ | การผสมผสานระหว่างLance , FerzและBishop ที่ถอยหลัง โดยจำกัดให้อยู่ทางด้านขวา | |
| สิงห์ | แอลอี | บน✳ , c^n ✳ | เอ็มคิวซีพีคิว | ดอว์สัน (<1914), หมากรุกของอาเคนเฮด (1947) | เป็นการผสมผสานพลังของเปา ( ปืนใหญ่ ) และวาโอ ( จระเข้ ) เข้าด้วยกัน เคลื่อนที่เหมือนควีนเมื่อไม่ได้จับกิน แต่จะจับกินโดยการกระโดดข้ามตัวหมากที่ขวางอยู่และจับกินตัวหมากที่อยู่บนช่องเป้าหมายของสิงโต (ตัวหมากที่ถูกจับกินสามารถอยู่ห่างจากสิ่งกีดขวางได้หลายช่อง) เรียกอีกชื่อว่าสิงโต (Caïssa Britannia, F.Duniho, 2003), รถถัง (Ch.Gilman, 2003), แม่มด (Cazaux's variants) |
| ลีออน | ~ 1/3, ~ 3+ | CH = LH | แกรนท์ เอเซเดร็กซ์ (อัลฟอนโซที่ 10, ค.ศ. 1283) | สิงโตสเปนการผสมผสานระหว่างอูฐและ ม้า กระโดดสามขา | |
| เสือดาว (ทหารเสือ) | ~ 1/2, 2X | NB2 | หมากรุกทหารองครักษ์ (ฮัดดาด, 2012) | การเดินหมากเหมือนกับอัศวินหรือบิชอป โดยจำกัดระยะสูงสุดไว้ที่ 2 ช่อง | |
| ม้าที่ถูกปลดปล่อย | n>, 2< | เอฟอาร์บีอาร์2 | วะ โชกิ | เดินไปข้างหน้าเหมือนเรือหรือเดินถอยหลังหนึ่งหรือสองช่องในแนวตั้งฉาก | |
| สิงโต (คองโก) | 1 ✳ , c(n ✳ >) (ต่อต้านสิงโตคองโกฝ่ายศัตรู) | คองโก (1982) | ราชาที่ไม่สามารถออกจากปราสาท 3x3 ของตนได้ ยกเว้นเพื่อจับสิงโต ตัวอื่นที่ อยู่บนเส้นแนวตั้งหรือแนวทแยงเดียวกัน | ||
| สิงโต (นางฟ้า) | LI | พีคิว | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ตัวเดินที่เคลื่อนที่ไปตามเส้นเดียวกับตัวเดินราชินีและสามารถลงจอดบนช่องใดก็ได้ที่อยู่เลยสิ่งกีดขวางไป เรียกอีกอย่างว่าตัวเดินแบบราชินี-เส้น (Queen-line-hopper ) | |
| สิงโต (ญี่ปุ่น) | 1 ✳ , ~ 2 ✳ , ~ (1/2) | KANDcaKmabK | ชูโชกิ , ไดโชกิและโชกิประเภท อื่นๆ ที่มีขนาดใหญ่ | สามารถเคลื่อนที่ได้ 2 ขั้นหรือ 2 กระโดดต่อตา ในทิศทางที่อยู่ติดกัน สามารถจับชิ้นส่วนได้สูงสุด 2 ชิ้นต่อตา จับชิ้นส่วนที่อยู่ติดกันโดยไม่ต้องเคลื่อนที่ ( การป้อนแบบอยู่กับที่ ) หรือเคลื่อนที่แล้วกลับมา (เสมือนการผ่านตา) | |
| สิงโต (สมัยใหม่) | 1 ✳ , ~ 2 ✳ , ~ 1/2 | KAND = WFAND | เมตามาคี, เทอราเชส, ซิรอคโค | ไพ่สิงโต (KAND Lion)สามารถเคลื่อนที่และจับช่องใดก็ได้ในระยะหนึ่งหรือสองช่องโดยรอบ กล่าวคือ หนึ่งหรือสองช่องในทิศทางใดก็ได้ หรือคล้ายกับไพ่ม้า (Knight) เรียกอีกอย่างว่าสิงโตตัวเมีย (Lioness หรือ Scirocco) หรือโจ๊กเกอร์ (Joker ) | |
| ไลออน (เมอร์เรย์) | ~ 2 ✳ , c1 ✳ | เอดีเค | รูปแบบต่างๆ ของหมากรุก | สามารถเคลื่อนที่และจับได้เหมือนอัลฟิลหรือดับบาบาและจับได้เฉพาะเมื่อเป็นราชา เท่านั้น ตัวหมากนี้มีที่มาจากความเข้าใจผิดของสิงโตในโชงิของแคว้นฉู่ตั้งชื่อตามนักประวัติศาสตร์หมากรุกเอช.เจ.อาร์. เมอร์เรย์ในปี ค.ศ. 1913 ที่เป็นผู้ริเริ่มคิดค้นตัวหมากนี้ขึ้นมา | |
| สิงโตหมา | 3 ✳ | ไตรมาสที่ 3 | ไดไดโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | ควีนที่ไม่สามารถเคลื่อนที่ได้เกินสามช่อง สามารถกระโดดและจับตัวตั๊กแตนได้ตามกฎการเล่นของ ญี่ปุ่น | |
| ลามะ | o1>, c1X>, io2>, ~ 1/3 | CmfWcfFimfW2 | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | การผสมผสานระหว่างคำว่าCamelและPawnคิดค้นโดย Pierre Monréal และ Jean-Pierre Boyer (1965) นักแก้โจทย์หมากรุกบางคนสะกดว่า Lama ด้วย | |
| โลโค | โล | cnX, o^nX | ซีบีเอ็มพีบี | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (ม. ริตติร์ช, 2016) | บิชอปอาร์เจนตินา จับในฐานะบิชอปและต้องการอุปสรรคในการเคลื่อนที่โดยไม่จับ เปรียบเทียบกับฟาโร[ 1 ] |
| ตั๊กแตน | แอล | c^n ✳ , บน✳ | มQ[cl]Q | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เดินเหมือนควีน แต่ต้องกระโดดข้ามตัวหมากของฝ่ายตรงข้ามไปยังช่องถัดจากตัวหมากนั้นเพื่อจับตัวหมากนั้นได้ในตาเดินเดียว |
| เอ็ม | |||||
| เครื่องจักร | ~ 1−2+ = 1+, ~ 2+ | ดับเบิลยูดี | เทอราเชส, หมากรุกแซนซิบาร์ | เป็นการรวมกันของWazirและDabbabaดูที่War Machine | |
| เมจ (ดราก้อนเชส) | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | ควีน (อยู่บนกระดานกลาง), วาซีร์ (อยู่บนกระดานบนหรือล่าง) การเคลื่อนที่แบบ 3 มิติ: สามารถเคลื่อนย้ายหรือจับเซลล์หนึ่งหรือสองเซลล์ด้านบนหรือด้านล่างได้ | |||
| มหาราชา | n ✳ , ~ 1/2 | คิวเอ็น | มหาราชาและเหล่าทหารซีปอย | นักรบ หญิงแห่งราชวงศ์อเมซอนตัวหมากเพียงตัวเดียวสำหรับฝ่ายขาว | |
| แมมมอธ | ซีเอ็น+ | ซีอาร์ | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (J. de A. Almay, 1940) | จับได้เหมือนเรือ แต่จะไม่ขยับจากตำแหน่งเดิมเว้นแต่จะจับกิน | |
| แมมมอธ (ฤดูหนาว) | 1 ✳ , ~ 2 ✳ | KAD = WFAD | หมากรุกมาสโตดอนและหมากรุกแมมมอธ (เอ็ม. วินเทอร์, 2006) | เป็นการรวมกันของMann (ราชาที่ไม่ใช่เชื้อพระวงศ์), AlfilและDabbabaเรียกอีกอย่างว่าPasha (Paulovits), MastodonหรือSquire (Renn Chess) | |
| แมนน์ | อีเค | 1 ✳ | WF = K | หมากรุกคูเรียร์ (ศตวรรษที่ 12), คูเรียร์-สปีล (ค.ศ. 1820) | เคลื่อนไหวเหมือนกษัตริย์แต่ไม่ใช่กษัตริย์ มาจากภาษาเยอรมันMann หรือ Ratgeber เรียกอีกอย่างว่าปราชญ์ คนโง่สามัญชนยามเอิร์ลคิงกษัตริย์สามัญชน[ 25 ]หรือสะกดว่าMan [ 26 ] |
| แมนติคอร์ | 1+.nX | t[WB] | รูปแบบหมากรุกสมัยใหม่ (เบตซา, กิลแมน, คาโซซ์, คิง, มุลเลอร์) | เคลื่อนที่ในฐานะวาซีร์และดำเนินต่อไปในฐานะบิชอปออกไปด้านนอก เรียกอีกอย่างว่าAanca (R. Betza), Acromantula (HG Muller), Anchorite (C. Gilman), Rhinoceros ( Cazaux), Spider (A. King) หรือUnicornเปรียบเทียบกับGryphonและDuke [ 27 ] | |
| เหมา | ปริญญาโท | 1/2 | เอ็นเอ็น | หมากรุกจีน (เซียงฉี), หมากรุกของอาเคนเฮด (1947) | ม้าจีนเคลื่อนที่เหมือนอัศวินแต่ไม่กระโดด มันก้าวไปหนึ่งช่องในแนวตั้งฉากกับทิศทางใดก็ได้ จากนั้นก้าวต่อไปอีกหนึ่งช่องในแนวทแยงมุมในทิศทางเดียวกัน ช่องที่ก้าวไปในแนวตั้งฉากนั้นต้องว่างเปล่า |
| มาร์ควิส | 1+,~ 1/2 | ดับเบิลยูเอ็น | Scirocco (A.King), Opulent Chess (G.Strong), Obento Chess (E.Silverman) | เป็นการรวมกันของตัวหมาก WazirและKnightเรียกอีกอย่างว่าEmperor (ในเกม Jelliss, Simple Chess Variants) | |
| จอมพล | อีเอ็ม | n+, ~ 1/2 | พยาบาลวิชาชีพ | แกรนด์เชส (ฟรีลิง) | สะกดอีกแบบว่าMarshallหรือเรียกอีก อย่างว่า ChancellorหรือEmpress |
| แมสโทดอน | 1 ✳ , ~ 2 ✳ | KAD = WFAD | หมากรุกมาสโตดอนและหมากรุกแมมมอธ (เอ็ม. วินเทอร์, 2006) | เป็นการรวมกันของMann (ราชาที่ไม่ใช่เชื้อพระวงศ์), AlfilและDabbabaเรียกอีกอย่างว่าPasha (Paulovits), MammothหรือSquire (Renn Chess) | |
| เมกะซอร์ | cn ✳ , c~ 1/2 | ซีคิวซีเอ็น | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า, หมากรุกเมกะซอร์ ( จิตวิญญาณอันยั่งยืนของดาสาปาดา โดยพาร์ตัน ) | เป็นการผสมผสานระหว่างไดโนเสาร์และฮิปโปซอร์กล่าวคือ มันจับเหยื่อได้เหมือนนักรบหญิงชาวอเมซอนแต่จะไม่ขยับจากตำแหน่งเดิมเว้นแต่จะจับเหยื่อ | |
| เมฮารี | ซีอาร์ | n(1/3) (ในทิศทางเดียวกัน) | ซีซี = แอลแอล | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ผู้ขี่อูฐที่เคลื่อนอูฐจำนวนเท่าใดก็ได้ไปในทิศทางเดียวกัน เรียกอีกอย่างว่านักขี่อูฐ ชื่อ "เมฮารี"นั้นตั้งโดยผู้คิดค้นโจทย์ (เมฮารีคืออูฐพันธุ์ดรอเมดารีที่ใช้ขี่ ) |
| มหานคร | nX, 1X.n+ | บีที[FR] | หมากรุกสังฆมณฑล | เป็นการผสมผสานระหว่างกริฟฟิน และบิชอป | |
| รัฐมนตรี[ 22 ] | 1+,~ 2+, ~ 1/2 | ดับเบิลยูดีเอ็น | Shatraj ขนาดใหญ่สองสายพันธุ์ (J. Joyce 2005) | ผสานพลังของวาซีร์ดับบาบาและไนท์เข้า ด้วยกัน | |
| รัฐมนตรี (ศัตรันจ์) | เอฟอี | 1X | F = (1,1) | Chaturanga , Shatranj , หมากรุก Tamerlane (1336–1405) | ดูFerz หรือ ที่ รู้จักกันในชื่อCounsellor |
| รัฐมนตรี (จี.วิเซนเต มอรา) | ประชาสัมพันธ์ | nX, ~ 1/2 | บีเอ็น | หมากรุกสมัยใหม่ (วิเซนเต้ มาอูรา) | เป็นการรวมพลังของบิชอปและอัศวินเรียกอีกอย่างว่าเจ้าหญิงหรืออาร์คบิชอป |
| มิชชันนารี | nX, 1+ | บีดับบลิว | หมากรุกเสียสละ (Pacey, 2014), หมากรุกหนักมาก (Cazaux, 2020) | การรวมกันของบิชอปและวาซีร์เรียกอีกอย่างว่าม้ามังกรในหมากรุกโชงิ หรือบิชอปมงกุฎ | |
| โมอา | ม. | 1/2 | เอ็นเอ็น | ชาวจีน | คล้ายกับของเหมาแต่ขั้นแรกเป็นแนวทแยง และขั้นที่สองเป็นแนวตั้งฉาก ไม่ใช่ในทางกลับกัน |
| ลิง (คองโก) | o1 ✳ , cn(^2 ✳ ) | คองโก (1982) | เกมหมากรุก Kingสามารถเล่นในแนวตั้งฉากได้เช่นกัน | ||
| ราชาขี่ม้า | 1 ✳ , ~ 1/2 | ราชาโอโรโบรอส | เคลื่อนไหวคล้ายเซนทอร์แต่เป็นหมากชั้นสูง | ||
| เอ็น | |||||
| เอ็น2อาร์4 | 2(~ 1/2), 1−4+ | เอ็น2อาร์4 | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | ||
| นาโอ | เอ็นเอ | c^n(~1/2), on(~1/2) (ในทิศทางเดียวกัน) | mNNcpNN | ชาวจีน | นักรบราตรีชาวจีนเคลื่อนที่แบบนักรบราตรีเมื่อไม่ได้ทำการจับตัวหมาก และจะจับตัวหมากโดยการกระโดดข้ามตัวหมากอื่นแล้วจับตัวหมากนั้นที่จุดหมาย |
| นิวท์[ 23 ] | ~2X, ~3+ | เอเอช | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เป็นการผสมผสานระหว่างAlfilและThreeleaperสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกชนิดหนึ่งที่เรียบง่าย | |
| ไนท์ไรเดอร์ | เอ็น | n(1/2) (ในทิศทางเดียวกัน) | เอ็นเอ็น | Wolf Chess (1943), [ 18 ] Edgehog Chess II (John Driver, 1966) & III (P. Aronson), [ 17 ] Cavalier Chess (Fergus Duniho, 1998) | ตัวหมากที่เคลื่อนที่ได้จำนวนเท่ากับจำนวนก้าวของอัศวินในทิศทางเดียวกัน ตัวหมากสีตรงข้ามที่ขวางทางสามารถถูกจับได้ แต่ตัวหมากไนท์ไรเดอร์ไม่สามารถเคลื่อนที่ต่อไปได้อีก นอกจากนี้ยังใช้เล่นในโจทย์หมากรุกแฟรี่ (TR Dawson) ด้วย |
| ไนท์ไรเดอร์ฮอปเปอร์ | เอ็นเอช | ^n(~1/2) | จีเอ็นเอ็น | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า[ 1 ] | เคลื่อนไปยังช่องถัดไปที่อยู่เลยตัวหมากใดๆ ในแนวการเดินของอัศวิน เรียกอีกอย่างว่า การกระโดดข้ามแนวอัศวิน (Knight-line-hopper) |
| โอ | |||||
| โอคาปิ | ตกลง | ~ 1/2, ~ 2/3 | นิวซีแลนด์ = นิวเจอร์ซีย์ | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เป็นการผสมผสานระหว่างม้าลายและม้าลายคิดค้นโดย ปิแอร์ มอนเรอัล (ปี 1965) |
| ลิงแก่ | 1X, 1< | เอฟบีดับบลิว | มากะไดไดโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | เป็นการผสมผสานระหว่างFerzและBacksliderหรือที่รู้จักกันในชื่อInverted SilverและBackward Elephant | |
| เด็กกำพร้า | โอ | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เคลื่อนที่เหมือนตัวหมากฝ่ายตรงข้ามที่กำลังโจมตีมัน เปรียบเทียบกับฝ่ายมิตร | ||
| นกเหยี่ยวออสเปรย์ | 2+.nX | t[DB] | หมากรุกขยาย (D.Zacharias, 2017) | กระโดดไปยังช่องที่สองในแถวหรือแนวเดียวกัน แล้วเลื่อนออกไปด้านนอกเหมือนบิชอปเปรียบเทียบกับแมนติคอร์ | |
| นกกระจอกเทศ | 2X.n+ | t[AR] | หมากรุกนางฟ้า | กระโดดไปยังช่องที่สองในแนวทแยง แล้วเลื่อนออกไปด้านนอกเหมือนเรือ (Rook ) เป็นคู่ตรงข้ามของนกเหยี่ยว (Osprey ) | |
| พี | |||||
| พาลาดิน (หมากรุกมังกร) | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | เซนทอร์ (บนกระดานกลาง) หรือคิง (บนกระดานบนหรือล่าง) การเคลื่อนที่แบบ 3 มิติ: กระโดดได้เหมือนอัศวิน | |||
| พาลาดิน | ~ 1/2, 1 ✳ | เคเอ็น | Courier-Spiel ที่ปรับปรุงใหม่ (Begnis, 2011) | เป็นการผสมผสานระหว่างคำว่าKnight และ Mann รู้จักกันดีในชื่อCentaur | |
| พาลาดิน | ประชาสัมพันธ์ | nX, ~ 1/2 | บีเอ็น | หมากรุก Cavalier (Fergus Duniho, 1999), [ 28 ] | เป็นการรวมพลังของบิชอปและไนท์รู้จักกันดีในชื่อเจ้าหญิง (หมากรุกนางฟ้า) อาร์คบิชอปหรือคาร์ดินัลชื่อนี้ได้รับการเสนอโดยแฟนหมากรุกหลายคน เนื่องจากสะท้อนถึงธรรมชาติของตัวหมากนี้ (ดูนิโฮ) |
| แพนเค้ก | 1 ✳ , ^n(~1/2) | พีเอ็นเอ็นเค | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | การผสมผสานระหว่างMann และ Nightriderสไตล์ปืนใหญ่ | |
| เปา | พีเอ | c^n+, on+ | เอ็มอาร์ซีพีอาร์ | หมากรุกของอาเคนเฮด (1947), เซียงฉี (หมากรุกจีน) | ปืนใหญ่จีนเคลื่อนที่เหมือนเรือเมื่อไม่ได้จับกิน แต่จะจับกินโดยการกระโดดข้ามตัวหมากที่ขวางอยู่และกินตัวหมากนั้นที่ช่องเป้าหมายของเปา เปรียบเทียบกับปืนใหญ่ (เกาหลี ) |
| ปาชา | 1 ✳ , ~ 2 ✳ | KAD = WFAD | เกมของเปาโลวิตส์ (1890), หมากรุกยุคเรเนสซองส์ (1980), หมากรุกมาสโตดอน (2006) | การรวมกันของ กษัตริย์ที่ไม่ใช่กษัตริย์หรือมานน์ ( Wazir + Ferz ) และอาลีบาบา ( Alfil + Dabbaba ) หรือเป็นที่รู้จักในชื่อMastodon , Mammoth , Squire (Renn Chess) | |
| จำนำ | พี | o1>, c1X>, io2> | mfWcefFimfnD | หมากรุกออร์โธดอก ซ์ , Chadarangam (หมากรุกเตลูกู) และหมากรุกอื่น ๆ อีกมากมาย | เดินตรงไปข้างหน้าหนึ่งช่อง (ยกเว้นในการเดินครั้งแรก ซึ่งอาจเดินได้สองช่อง) แต่จะจับช่องที่อยู่แนวทแยงไปข้างหน้าหนึ่งช่อง เปรียบเทียบกับเบี้ยเบโรลิน่าและเบี้ย ตอร์ปิโด |
| เบี้ย (จีน) | ซีพี | 1>; 1>, 1+= (หลังจากข้ามแม่น้ำ) | fW; fsW (หลังจากข้ามแม่น้ำ) | Xiangqi (หมากรุกจีน) | เดิมที ในภาษาจีนเรียกว่า Zú ( ทหารรับจ้างผิว ดำ ) และBīng ( ทหารแดง) เดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องในแนวตั้งฉาก (เหมือนเบี้ยญี่ปุ่น) ก่อนข้ามแม่น้ำ และเดินไปข้างหน้าหรือไปด้านข้างหนึ่งช่องในแนวตั้งฉาก (เหมือนเบี้ยเกาหลี) หลังจากข้ามแม่น้ำแล้ว |
| เบี้ย (ภาษาญี่ปุ่น) | 1> | เอฟดับบลิว | Shōgi , Chu shogi , Tori shogi , Wa shogi , Out-Khmer (หมากรุกกัมพูชาของ Hills), Xiangqi (หมากรุกจีน) | เดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องในแนวตั้งฉาก เป็นเบี้ยในหมากรุกจีน (เซียงฉี) ก่อนข้ามแม่น้ำ และเป็นเบี้ยในหมากรุกญี่ปุ่น (โชงิ) เรียกอีกอย่างว่าทหาร , ปลา (ชัททรอง), เบี้ยนกกระจอก (วาโชงิ) หรือนกนางแอ่น (โทริโชงิ) | |
| เบี้ย (เจตัน) | 1>=, 1X> | เอสเอฟเค | ไดโชกิและโชกิรูปแบบ ใหญ่อื่นๆ เจตัน (หมากรุกดาวอังคารของเบอร์โรห์ส) | เดินเหมือนราชาแต่เดินถอยหลังไม่ได้ เรียกอีกอย่างว่าหมาป่าชั่วร้าย , พลหอกหรือเบี้ยเมา | |
| เบี้ย (ภาษาเกาหลี) | 1>= | ปลอดภัยสำหรับทุกวัย | จางกี (หมากรุกเกาหลี), เซียงฉี (หมากรุกจีน) | เดินหนึ่งช่องในแนวตั้งฉากไปข้างหน้าหรือด้านข้าง เป็นตัวหมากเบี้ยในหมากรุกจีน (เซียงฉี) หลังจากข้ามแม่น้ำ และเป็นตัวหมากเบี้ยในหมากรุก เกาหลี (จังกี) เรียกอีกอย่างว่าทหาร | |
| เบี้ย (ศัตรันจ์) เบี้ยของตัวหมาก | o1>, c1X> | mfWcfF | Shatranj (หมากรุกเปอร์เซียและอารบิก), Chaturanga (หมากรุกอินเดียยุคกลาง), Makruk (หมากรุกไทย), Shatar (หมากรุกมองโกเลีย), หมากรุก Tamerlane (ค.ศ. 1336–1405), หมากรุก Tamerlane เต็มรูปแบบ (al-Âmulî & Arabshâh, ศตวรรษที่ 14–15) [ 29 ] | ไบดัก (เบี้ยเปอร์เซีย/อาหรับ) เบี้ยแบบดั้งเดิมที่ไม่เดินสองก้าวในตาแรก เป็นเบี้ยตัวเดียวกับที่ใช้ในจาตุรจี (หมากรุกอินเดีย 4 คน), อุก จาตรัง (หมากรุกกัมพูชา) และเซนเตเรจ (หมากรุกเอธิโอเปีย) ในบางตำราของอินเดีย เรียกว่าปาดาติ (เบี้ยหรือทหาร) หมากรุกทาเมอร์เลนและหมากรุกทาเมอร์เลนแบบเต็มรูปแบบมีเบี้ยที่สามารถเลื่อนขั้นเป็นตัวหมาก ต่างๆ ได้ตัวอย่างเช่นเบี้ยของดับบาบัสเบี้ยของ ช้าง เบี้ยของรัฐมนตรี (เฟิร์ซ)เบี้ย ของชาห์ ( กษัตริย์) เบี้ย ของวิซีร์ (วาซีร์) เบี้ยของกองหน้า (บิชอป) เบี้ย ของอัศวินเบี้ยของรุก (เรือ)เบี้ยของเบี้ยสามารถเลื่อนขั้นเป็นเบี้ย ของกษัตริย์ได้ | |
| เบี้ย (ฮิอาชาตาร์) | o1>, c1X>, io3> | mfWcfFimfW3 | ฮิอาชาตาร์ (หมากรุกทศนิยมมองโกล) | เบี้ยออร์โธดอกซ์ที่มีการเดินสามก้าวในตาแรกเบี้ยมองโกล | |
| เบี้ย (ตอร์ปิโด) | o1>, o2>, c1X> | mfW2cefF | หมากรุกตอร์ปิโด[ 30 ]เมตามาคี กิกะเชส เทราเชส | เดินตรงไปข้างหน้าสองช่อง แต่จะจับได้หนึ่งช่องหากเดินเฉียงไปข้างหน้า สามารถจับเบี้ยตอร์ปิโดแบบ en passant ได้หากเบี้ยตอร์ปิโดอีกตัวเดินไปข้างหน้าสองช่องไปยังช่องที่อยู่ทางซ้ายหรือขวาของเบี้ยตอร์ปิโดนั้น ในหมากรุกหลายรูปแบบเรียกเบี้ยตัวนี้ว่า เบี้ย เฉยๆ | |
| เพกาซัส | เอ็นเอ็นจีคิว | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | รวมพลังของตั๊กแตนและไนท์ไรเดอร์เข้าด้วยกัน[ 31 ] | ||
| เพกาซัส (ผู้ควบคุมสัตว์) | ~ 1/4 ~ 2/3 | Z(1,4) = J(1,4) | หมากรุก Beastmaster (G. Overby, 2002) | การผสมผสานระหว่างยีราฟและม้าลาย | |
| เพกาซัส (ซาคาริอัส) | ~ 1/2.n+ | t[NR] | หมากรุกเสือ (ซาคาเรียส) | เดินเหมือนอัศวินแล้วเดินออกไปด้านนอกได้หลายช่องเหมือนเรือเปรียบเทียบกับกริฟฟิน | |
| ไก่ฟ้า | ~ 2>, 1X< | เอฟดีบีเอฟ | โทริโชกิ และโชกิ ขนาดใหญ่ รูปแบบ อื่นๆ | Dabbaba/Ferz-Hunter (เดินหน้าเป็นDabbabaและถอยหลังเป็นFerz ) | |
| ฟีนิกซ์ | 1+, ~ 2X | วอชิงตัน | หมากรุก ที่มีกองทัพต่างกันชูโชกิไดโชกิและโชกิรูปแบบ อื่นๆ | เป็นการผสมผสานระหว่างวาซีร์และอัลฟิลหรือที่รู้จักกันในชื่อวาฟเฟิล | |
| พระสันตะปาปา | nX, ~ 1/2, 1+ | BNW | หมากรุกกลายพันธุ์พกพา (เนลสัน, 2003), หมากรุกอัศวินทิวโทนิก (แนปเปน, 2009), เค.เพซีย์ (2019), หมากรุกหนักมาก (คาโซซ์, 2020) | ตำแหน่งที่รวมกันระหว่างเจ้าหญิง/อาร์คบิชอปและวาซีร์เรียกอีกอย่างว่ามกุฎราชกุมารี , ฟรีเมสัน (เพซีย์) หรือซูเปอร์คาร์ดินัล (เนลสัน) | |
| บาทหลวง | 1X,~ 1/2 | เอฟเอ็น | ซิรอคโค (เอ.คิง) | การผสมผสานระหว่างFerzและKnightเป็นที่รู้จักในนามPrinceในหมู่นักปัญหาและมีชื่อว่าDullahanใน Fearful Fairies โดย J. Knappen [ 16 ] - | |
| นักบวชหญิง | ~ 1/2, ~ 2X | เอ็นเอ | โครงการระยะสั้น (Joyce และ Bagley-Jones 2006) [ 32 ] | เป็นการรวมกันของคำว่า KnightและAlfilเรียกอีกอย่างว่าHospitallerหรือKangaroo | |
| เจ้าชาย | 1 ✳ | WF = K | หมากรุก Tamerlane , Chu shogi , shogis ขนาดใหญ่ | ตัวหมากที่ไม่ใช่เชื้อพระวงศ์หรือ ที่เรียกว่า ราชา หรือ มันน์ซึ่งเลื่อนขั้นมาจากเบี้ยของเบี้ยเดิม เรียกว่า ชาห์ซาดาในภาษาเปอร์เซีย เรียกอีกอย่างว่าราชาผู้มาเยือน ( ชาห์ มาสนูอา ) เมื่อเลื่อนขั้นจาก เบี้ยของเบี้ยเรียกว่าไทชิเมื่อเลื่อนขั้นจากเบี้ยเมาในหมากรุกจีนแบบชู | |
| เจ้าชาย ( ราชาโอโรโบรอส ) | 1 ✳ | WF = K | ราชาโอโรโบรอส | แมนน์สามารถทำให้หมากราชวงศ์ใดๆ ก็ตามเป็นอมตะได้ หากหมากเหล่านั้นอยู่ห่างจากเจ้าชายในแนวตั้งและแนวนอนไม่เกิน 3 ช่อง | |
| เจ้าชาย (นางฟ้า) | 1X,~ 1/2 | เอฟเอ็น | โจทย์หมากรุกนางฟ้า (Jelliss, หมากรุกแบบง่าย) | เป็นการผสมผสานระหว่างFerzและKnightเรียกอีกอย่างว่าPriest (Scirocco) หรือDullahan (Fearful Fairies) | |
| เจ้าชาย (สมัยใหม่) | 1 ✳ , o2> | WFmfW2 | เมตามาคี | สามารถ เดินหมากได้ในฐานะตัวหมากที่ไม่ใช่ราชา ( Mann ) หรือ ตัวหมากเบี้ยและสามารถเลื่อนขั้นได้เหมือนตัวหมากเบี้ย | |
| เจ้าชายช้าง (เบตซ่า) | 1 ✳ , ~ 2X | ดับเบิลยูเอฟเอ | หมากรุกบนกระดานขนาดใหญ่มาก | ผสานพลังของแมนน์และอัลฟิลเข้า ด้วย กัน ชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งคือ ช้างศึก | |
| เจ้าหญิง | ประชาสัมพันธ์ | nX, ~ 1/2 | บีเอ็น | ไคเซอร์สปีล (เปกิลเฮน, 1819), แกรนด์เชส (1984), ทุตติฟรุตติเชส ( เบตซาและโคเฮน ), วูล์ฟเชส (1943) [ 18 ] | เป็นการรวมพลังของบิชอปและไนท์ เข้าด้วย กัน เรียกอีกอย่างว่าอาร์คบิชอป , คาร์ดินัล , ยานัส , พาลาดินหรือเซนทอร์ (หมากรุกของคาร์เรรา, ปีเอโตร คาร์เรรา , 1617) เรียกว่าแอดจูแทนต์ในหมากรุกไคเซอร์สปีล, ฟ็อกซ์ในหมากรุกวูล์ฟ (เดิมเรียกว่าฟุคส์ในภาษาเยอรมัน) และมิชชันนารีในหมากรุกสมัยใหม่ (ของกาเบรียล บิเซนเต มาอูรา, 1968) |
| เจ้าหญิง (5D) | หมากรุก 5 มิติ พร้อมการเดินทางข้ามเวลาในมัลติเวิร์ส (Thunkspace, 2020) | เคลื่อนที่เหมือนควีนแต่ถูกจำกัดให้ใช้แกนที่เล่นได้สูงสุดเพียงสองแกนจากสี่แกนในเกม ในขณะที่ควีนสามารถใช้แกนได้มากเท่าที่ต้องการ | |||
| เจ้าหญิง (ซีอีโอ) | 2 ✳ | W2F2 = Q2 | Chess Evolved Online (Joseph Lormand) | เคลื่อนที่เหมือนควีนแต่จำกัดการเคลื่อนที่สูงสุดเพียงสองช่อง | |
| เทอโรแดคทิล[ 9 ] | ~3/3, ~5/5, ~0/15 | (3,3)(5,5)(0,15) | คณิตศาสตร์หมากรุก | สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกสามช่วงที่ง่ายที่สุด จอร์จ เจลลิส สาธิตการเคลื่อนที่แบบอัศวิน ของเทโรแดคทิลบ นกระดานขนาด 16×16 ในปี 1985 | |
| พีระมิด | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ค้นพบใหม่โดยโจเซฟ บอยเยอร์ ( Les Jeux d'échecs non orthodoxes , 1951) ไม่สามารถเคลื่อนที่ได้ และไม่สามารถถูกกินได้ มันปิดกั้นช่องของตัวเอง เปรียบเทียบกับ DummyและZero | |||
| คิว | |||||
| ควอดราพาวน์ | o1+,c1X | เอ็มดับบลิวซีเอฟ | Jeu de la Guerre (ปราก, 1770), หมากรุกร้อยปี (JWBrown, 2001) | ตัว หมาก นี้เคลื่อนที่ได้เหมือนเบี้ยในทุกทิศทาง และสามารถเดินไปข้างหน้าได้สองช่องโดยไม่ถูกจับเหมือนเบี้ย เดิมเรียกว่าFusilier (ค.ศ. 1770) เรียกอีกอย่างว่าStewardหรือHobbit | |
| นายทหารพลาธิการ | เค | 1 ✳ | K = WF | ราชาโอโรโบรอส | เคลื่อนที่เหมือนราชาเลื่อนขั้นเป็นเบี้ยและทิ้งเบี้ย อีกตัว ไว้ที่เดิม |
| ควีน | คิว | n ✳ | Q = RB | หมากรุกออร์โธดอกซ์ | เป็นการรวมพลังของบิชอปและรุกในเกมหมากรุกแปซิฟิก (ฮาวาย, 1971) ตัวหมากที่มีการเดินคล้ายควีนเรียกว่า โนเบิล แมน (Nobleman) ในโชงิแบบชู เรียกว่าฮอนโน (Honno)หรือราชาอิสระ (Free King) |
| ราชินีแห่งราตรี[ 23 ] | อีที | n ✳ , n~(1/2) (ในทิศทางเดียวกัน) | คิวเอ็นเอ็น | หมากรุกแห่งศตวรรษที่ 21 (เจพี เจลิส, 1991) | เป็นการรวมพลังของราชินีและไนท์ไรเดอร์ เข้าด้วยกัน เรียกอีกชื่อหนึ่งว่าอเมซอนไรเดอร์ |
| เคอร์ควิไซต์[ 33 ] | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (JEH Creed 1947), หมากรุกคนตัดไม้ (Bruce Zimove 1983), หมากรุกมอร์ฟ (Karl Scherer 2000), หมากรุกเซลิก (Stan Druben 2001) | ตัวหมากที่เปลี่ยนการเคลื่อนที่ตามแถวที่มันยืนอยู่ จะเคลื่อนที่เหมือนเรือจากแถว a และ h, เหมือนม้าจากแถว b และ g, เหมือนบิชอปจากแถว c และ f, เหมือนควีนจากแถว d และเหมือนคิงจากแถว e เรียกอีกชื่อว่าโอดิสซีอุส (H. Schmidt 1988), ลัมเบอร์แจ็คหรือเซลิก | |||
| สว่าง | บน✳ , c~ 1/2 | เอ็มคิวซีเอ็น | หมากรุกของพาร์ตัน | เคลื่อนที่เหมือนควีนและจับกินเหมือนไนท์ เสนอครั้งแรกโดยVR Partonในหนังสือ Chess Curiouser & Curiouser (1961) ดูเพิ่มเติมที่ Kneen | |
| แก่นสาร | คิวเอ็น | หมากรุกแก่นสาร (J. Knappen, 2002) [ 24 ] | นักขี่มอเตอร์ไซค์กลางคืนที่เลี้ยว 90 องศาแบบซิกแซกในแต่ละก้าว ได้รับการบรรยายครั้งแรกในปี 2002 โดย Jörg Knappen | ||
| อาร์ | |||||
| เหยี่ยวจู่โจม | n<>, 1+, 1X> | vRWfF | วะ โชกิ | เป็นการผสมผสานระหว่างVertical MoverและStone General ( Reverse ChariotและFlying Cock ) เกิดขึ้นในไทเคียวคุโชงิแต่มีการเดินหมากที่แตกต่างออกไป | |
| อีกา[ 23 ] | วอชิงตัน | n+, n(~1/2) | อาร์เอ็นเอ็น | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เป็นการ ผสมผสานระหว่างRookและNightriderเรียกอีกชื่อว่าWaran |
| ยมทูต | n+,1X.n+ | Rt[FR] | หมากรุกทริปพันช์ (เบตซ่า, 2002) | เป็นการผสมผสานระหว่างRookและGryphonเปรียบเทียบ กับHarvester | |
| การสะท้อนความคิดของบิชอป | อาร์บี | nX (ขอบเด้ง) | บี (ขอบกระดอน) | หมากรุกบิลเลียด (M. Jacques Berthoumeau, ทศวรรษ 1950), หมากรุก Edgehog II (John Driver, 1966) และ III (P. Aronson) [ 17 ] | บิชอปได้รับอนุญาตให้ "กระเด้ง" จากขอบกระดานจำนวนเท่าใดก็ได้ คล้ายกับลูกฮอกกี้หรือลูกบิลเลียด มันจะกระเด้งจากจุดศูนย์กลางของช่องขอบแต่ละช่องและเคลื่อนที่ต่อไปในแนวทแยง[ 34 ] |
| ผู้เปิดเผย (ทาเมอร์เลน) | ~ 3 เท่า | G = (3,3) | หมากรุกทาเมอร์เลนฉบับสมบูรณ์ (al-Âmulî & Arabshâh, ศตวรรษที่ 14–15) [ 29 ] | ดูTripperหรือที่รู้จักกันในชื่อ Sentinel | |
| รถม้ากลับด้าน | n<> | วีอาร์ | ชูโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | เรือสามารถเคลื่อนที่ได้เฉพาะไปข้างหน้าและถอยหลังเท่านั้น | |
| แรด | 1+.nX | t[WB] | หมากรุกสมัยใหม่ (เช่น หมากรุกแซนซิบาร์, หมากรุกกิกะ, หมากรุกเทอราเชส) | เดินหมากเหมือนวาซีร์ (เดิน 1 ก้าวเหมือนเรือ) จากนั้นเดินออกไปในแนวทแยงมุมได้หลายช่อง ได้รับแรงบันดาลใจจากยูนิคอร์นิโอในยุคกลาง ปัจจุบันรู้จักกันในชื่อแมนติคอร์ | |
| รูบาร์บ | n+,1-3X | อาร์เอฟ3 | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | ตัวหมากรุกที่สามารถเคลื่อนที่ในแนวทแยงได้สูงสุด 3 ช่อง | |
| นายพลขวา | 1X, 1<>, 1= (เหลือเพียงตัวเลือกเดียว) | เอฟแอลดับบลิว | ไดไดโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | การผสมผสานที่ไม่สมมาตรระหว่างเสือดาวดุร้ายและวาซีร์ด้าน ซ้าย | |
| นกกระทาขวา | n>, nX< (แนวทแยงมุมซ้าย), 1X< | เอฟอาร์บีแอลบีบีอาร์เอฟ | โทริโชกิและโชกิ ขนาดใหญ่ รูปแบบ อื่นๆ | การผสมผสานระหว่างLance , FerzและBishop ที่ถอยหลัง โดยจำกัดให้อยู่ทางด้านซ้าย | |
| ริออน | อาร์แอล | ^n+ | พีอาร์ | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | หมากรุกนางฟ้า (Fairy chess) สิงโต (Lion) ถูกจำกัดอยู่บนเส้นแนวนอนและแนวตั้ง ใช้ในจังกี (หมากรุกเกาหลี) ในชื่อ"ปืนใหญ่" (Cannon)นักแก้โจทย์หมากรุก เรียกอีกอย่างว่า"รุกไลน์ฮอปเปอร์"หรือ"รุกสิงโต" |
| ร็อค | ~ 2/2 ~ 1/3 | เอซี = เอแอล | หมากรุก Beastmaster (G. Overby, 2002) | การผสมผสานระหว่างอัลฟิลและอูฐ | |
| รุก | อาร์ | n+ | อาร์ = ดับเบิลยู | Chaturanga , หมากรุกออร์โธดอกซ์ , Shatranj , Xiangqi , Janggi , Shogi , Taikyoku shogi , Wa shogi , หมากรุก Tamerlane | สามารถเคลื่อนที่ได้หลายช่องในแนวตั้งฉาก เรียกอีกอย่างว่า " นกนางแอ่นร่อน"ในไทเคียวคุโชกิและวาโชกิ, "รัถะ " (รถม้า) ในจตุรังคะ, " รุ ค" ในหมากรุกศัตรันจ์และทาเมอร์เลน, " วาซิริร์ไรเดอร์"หรือ"ปราสาท " (ในภาษาพูด) |
| รุก (กวางจุง) | ทีอาร์ | on+,c^n+ | เอ็มอาร์[cl]อาร์ | หมากรุกกวางจุง (VQ Vo, 1999) | เคลื่อนที่เหมือนเรือแต่เมื่อจับกินแล้วจะต้องเคลื่อนที่ไปหนึ่งช่องตรงข้ามกับตัวหมากที่ถูกจับในทิศทางเดียวกัน อาจเรียกได้ว่าเป็นเรือนาวิกโยธินหรือไทรทัน (ดูตัวหมากผสม ) |
| รุกฮอปเปอร์ | อาร์เอช | ^n+ | จีอาร์ | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ตั๊กแตนถูกจำกัดอยู่ในแนวเส้นแนวนอนและแนวตั้ง สะกดอีกแบบว่าRook- hopper |
| รูท-25-ลีปเปอร์ | บียู | ~ 5+, ~ 3/4 | (0,5)(3,4) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | Leaper ที่ทำการเคลื่อนไหวตามหน่วยความยาว (เช่น (0,5)-leaper หรือ (3,4)-leaper) เรียกอีกอย่างว่าFiveleaper [ 35 ]และBucephalus (ปัญหาหมากรุกนางฟ้า) |
| รูท-50-ลีปเปอร์ | อาร์เอฟ | ~ 1/7, ~ 5X | (1,7)(5,5) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | Leaper ที่เคลื่อนที่ตามหน่วยความยาว (เช่น (5,5)-leaper หรือ (1,7)-leaper) สะกดอีกแบบว่าRoot-fifty- leaper |
| ดอกกุหลาบ | โรโอ | n(1/2) (หมุนทุกครั้งที่กระโดด) | qN | หมากรุกบนกระดานขนาดใหญ่มาก | ตัวหมากนี้ เคลื่อนที่เหมือนไนท์ไรเดอร์แต่แทนที่จะเคลื่อนที่เป็นเส้นตรง มันจะเคลื่อนที่ในรูปทรงคล้ายวงกลม (เช่น e1-g2-h4-g6-e7-c6-b4-c2-e1) ตัวหมากที่อยู่บนช่องใดช่องหนึ่งเหล่านี้สามารถถูกจับได้ แต่จะทำให้ตัวหมากไม่สามารถเคลื่อนที่ต่อไปได้ มันสามารถกลับไปยังจุดเริ่มต้นได้หากเส้นทางไม่ถูกปิดกั้น ซึ่งเท่ากับเป็นการผ่านตาเดินหนึ่งครั้ง |
| โรชอป | on+, cnX | เอ็มอาร์ซีบี | หมากรุกขยายและปรับปรุงแล้ว , หมากรุกของพาร์ตัน | เดินเหมือนเรือ และจับกินเหมือนบิชอป เสนอครั้งแรกในฮอลแลนด์ (1696) ในฐานะตัวป้องกันจากนั้นโดยVR Partonใน Chess Curiouser & Curiouser (1961) ดูเพิ่มเติมที่ Biok | |
| พลหอกหมุน | หมากรุกครบรอบร้อยปี (เจ.ดับบลิว. บราวน์, 2001) | ตัวหมากนี้มีเครื่องหมายบอกทิศทาง มันสามารถเลื่อนไปได้หลายช่องในทิศทางนั้นหรือในทิศทางตรงกันข้าม (ไปข้างหน้าและข้างหลัง ไม่สามารถเลื่อนไปด้านข้างได้) จับได้เฉพาะด้านหน้าเท่านั้น ไม่สามารถจับได้ด้านหลัง นอกจากนี้ มันสามารถหมุนได้หลังจากเคลื่อนที่ หรือหมุนโดยไม่เคลื่อนที่ แต่ไม่สามารถหมุนแล้วจึงเคลื่อนที่ได้ | |||
| องครักษ์หลวง | cn ✳ , o1 ✳ | ซีคิวเอ็มเค | ราชาโอโรโบรอส | จับหมากได้เหมือนควีน เคลื่อนที่ได้เหมือนคิง/แมนน์ | |
| รูตาบากา | 1-2+,nX | ดับเบิลยูทูบี | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | บิชอปที่สามารถเคลื่อนที่ได้ 2 ช่องในแนวตั้งฉากด้วย | |
| กระต่ายวิ่ง | n>, 1X, 1< | เอฟอาร์บีดับบลิว | ไทเคียวคุ โชกิ , วะ โชกิ | เป็นการผสมผสานระหว่างแลนซ์และโอลด์มังกี้ | |
| เอส | |||||
| ซัลตาดอร์ | เอสเอ | c~1/2, o1/2 | cnNmpN | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (ม. ริตติร์ช, 2016) | อัศวินอาร์เจนตินา จับได้เหมือนอัศวินเมื่อช่องกลางช่องใดช่องหนึ่งว่างอยู่ และเคลื่อนที่โดยไม่จับเหมือนอัศวินเมื่อช่องกลางช่องใดช่องหนึ่งถูกครอบครอง[ 1 ] |
| แมงป่อง | 1 ✳ n^ ✳ | กก.Q | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | การผสมผสานระหว่างแมนน์ (กษัตริย์ที่ไม่ใช่เชื้อพระวงศ์) และตั๊กแตน | |
| แมงป่อง (ฤดูหนาว) | o1>, c1X>, io2>, o~ 1/2> (กว้าง) | mfWcefFimfnDmfsN | หมากรุกแมงป่อง (เอ็ม. วินเทอร์, 2006) | เบี้ยตัวพิเศษที่สามารถเคลื่อนที่และจับกินได้เหมือนเบี้ย ทั่วไป หรือสามารถทำให้ม้าที่ไม่สามารถจับกินได้กระโดดได้ใน 2 ตำแหน่ง คือ ตะวันออกเฉียงเหนือ และตะวันตกเฉียงเหนือ | |
| ลูกเสือ | 1+, ~3+ | อะไรนะ | บรูฮาฮา (เกร็ก สตรอง) | เป็นการ ผสมผสานระหว่างWazirและThreeleaper | |
| เซญอร่า | เอสอี | cn ✳ , o^n ✳ | ซีคิวเอ็มคิว | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (ม. ริตติร์ช, 2016) | ราชินีอาร์เจนตินา จับได้เหมือนราชินีแต่ต้องการอุปสรรคสำหรับการเคลื่อนไหวที่ไม่จับ การผสมผสานระหว่างFaroและLoco [ 1 ] |
| จ่า | 1 ✳ >, io2> | คิมฟ์เอ็นดี | หมากรุกหมาป่า (A. von Wilpert, 1943) [ 18 ] | เบี้ยขยาย (Extended Pawn ) คือการรวมคุณสมบัติของเบี้ยปกติและเบี้ยเบโรลินาเข้าด้วยกัน กล่าวคือ มันสามารถเคลื่อนที่ไปยังหรือจับกินช่องใดก็ได้ในสามช่องที่อยู่ด้านหน้าทันที โดยทั่วไปแล้ว มันไม่สามารถก้าวสองก้าวในแนวทแยงมุมแบบแรกจากเบี้ยเบโรลินาได้ แต่จะก้าวได้เพียงสองก้าวตรงๆ เหมือนเบี้ยปกติเท่านั้น เดิมที ในภาษาเยอรมันเรียกว่า Vogt ( จ่า , สารวัตร ) | |
| เรือ | 1X.n<> | t[FvR] | หมากรุก Tamerlane II [ 36 ] | เดินหนึ่งช่องในแนวทแยง จากนั้นเดินอีกหลายช่องเหมือนเรือที่เดินออกไปในแนวตั้ง (เดินห่างจากจุดเริ่มต้น) เบ็ตซ่าเรียกมันว่าหอคอยคู่ (Twin Tower ) เนื่องจากรูปแบบการเดินของมัน เปรียบเทียบกับกริฟฟิน (Gryphon)หรือนกอินทรี (Eagle ) | |
| รุกสั้น | 1-4+ | R4 = W4 | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน (อาร์. เบ็ตซา, 1979) | เรือ (Rook)สามารถวางได้ไม่เกิน 4 ช่อง เรียกอีกอย่างว่าเรือสั้น (Short-Rook ) | |
| รถเคลื่อนที่ด้านข้าง | n=, 1+ | ดับเบิลยูเอสอาร์ | Chu shogi , Wa shogiและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | การผสมผสานระหว่างเรือที่จำกัดให้เดินด้านข้างและตัวหมากวาซีร์เรียกว่าปีกนกนางแอ่นในหมากรุกญี่ปุ่น (Wa shogi) | |
| นายพลเงิน | 1X, 1> | เอฟดับบลิว | Shōgi , หมากรุกอินเดีย ( Biruni , ประมาณ 1030), Makruk (หมากรุกไทย), Sittuyin (หมากรุกพม่า), Taikyoku shogi , Wa shogi | การผสมผสานระหว่างFerzและSoldier : เดินได้หนึ่งช่องในทิศทางทแยงมุม หรือหนึ่งช่องตรงไปข้างหน้า เรียกอีกอย่างว่าBurmese Elephant Hsinในหมากรุกพม่า (sittuyin), Elephantในหมากรุกอินเดียบางเวอร์ชัน, Khonในหมากรุกไทย (makruk), และViolent Stagใน taikyoku shogi และ wa shogi | |
| ซิสซ่า | n+.nX, nX.n+ | หมากรุกที่สอดคล้องกัน, ซิสซา หมากรุก | ตัวหมากซิสซา (Sissa) เดินได้จำนวนช่องเท่ากับเรือ (Rook)แล้วตามด้วยจำนวนช่องเท่ากับบิชอป (Bishop) หรือในทางกลับกัน ซิสซาไม่กระโดด ตัวหมากนี้ (คิดค้นโดยคาร์ลอส เซตินา ในช่วงทศวรรษ 1980) ได้รับการตั้งชื่อตามนักประดิษฐ์หมากรุกในตำนานเปอร์เซีย | ||
| งู | 1<>.nX | t[vWB] | สายพันธุ์สมัยใหม่ (Betza, Silverman, Cazaux) | เคลื่อนที่ขึ้นลงหนึ่งขั้นแล้วเคลื่อนที่ต่อไปเหมือนบิชอปออกไปด้านนอก เดิมทีเบทซ่าเรียกมันว่า"ลิ้นงู"เนื่องจากรูปแบบการเคลื่อนที่ของมัน | |
| นกอินทรีเหินฟ้า | n+, nX<, 1X>, ~ 2X> | RbBfFfA หรือ RbBdhfFfA | ชูโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | เดินเหมือนเรือเดินถอยหลังเหมือนบิชอปหรือเดินเหมือนสิงโต (แบบญี่ปุ่น)ไปข้างหน้าได้ไม่เกิน 2 ช่องในแนวทแยง | |
| ทหาร (Chess.com) | 1>, io2> | เอฟวิมฟ์เอ็นดี | เชสส์.คอม | เคลื่อนที่และจับเป้าหมายไปข้างหน้าโดยตรง อาจทำการเคลื่อนที่แบบสองก้าวในตอนเริ่มต้นก็ได้ | |
| ทหาร (ซิลเบอร์ชมิดท์) | o1>=, c1X> | mfWmsWcfF | เกมของ Silberschmidt (1827), Lias' Proposal (ประมาณปี 1920) , Zanzibar, Bigorra (Cazaux) | เบี้ยขยายเคลื่อนที่ไปข้างหน้าหนึ่งช่องในแนวตั้งฉาก ซ้ายหรือขวา และจับกินตัวหมากที่เคลื่อนที่ไปข้างหน้าในแนวทแยง | |
| พ่อมด | 1+, ~ 2/3 | ดับเบิลยูซี | หมากรุกแกรนด์ทาเมอร์เลน (เจ.เดวิส) | รวมการเคลื่อนไหวของวาซีร์และ ม้าลาย[ 37 ] | |
| แม่มด | แอลอี | บน✳ , c^ ✳ | เอ็มคิวซีพีคิว | หมากรุกของ Akenhead (1947), Terachess (Cazaux, 2008) | เดินเหมือนควีนเมื่อไม่ได้จับกิน แต่จะจับกินโดยการกระโดดข้ามตัวหมากที่ขวางอยู่และจับกินตัวหมากที่อยู่บนช่องเป้าหมายของแม่มด (ตัวหมากที่ถูกจับกินอาจอยู่ห่างจากสิ่งกีดขวางไปกี่ช่องก็ได้) เรียกอีกอย่างว่าดาวหรือสิงโตโดยนักแก้โจทย์หมากรุก |
| แมงมุม (มัสเคเทียร์) | ~ 1/2, 1-2 เท่า, ~ 2+ | เอ็นดีเอฟ2 | หมากรุกทหารองครักษ์ 5 (ซีด ฮัดดาด, 2012) | เคลื่อนที่ได้เหมือนอัศวินหรือบิชอปแบบจำกัดไปยัง 2 ช่อง หรือเหมือนดาบบาบา | |
| สอดแนม | 1+ หรือ2>, 2=, 1X> หรือ1 ✳ | W = (0,1) หรือfsDfF หรือWF (=K) | หมากรุกคูเรียร์ (ศตวรรษที่ 12), หมากรุกจักรวรรดิ (2002), หมากรุกวอเตอร์ลู (2014), หมากรุกยุคกลางอัมสเตอร์ดัม (2017) | ในเกมหมากรุก Courier Chess ดูที่Foolในเกม Chess Empire ตัวสอดแนมสามารถเดินไปข้างหน้าหรือไปด้านข้างได้สองช่อง หรือสามารถเดินเหมือนม้า คือเดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องแล้วเดินไปด้านข้างหนึ่งช่อง หรือในทางกลับกัน ในเกมหมากรุก Waterloo และ Amsterdam Medieval Chess ตัวสอดแนมจะเดินเหมือนราชาที่ไม่ใช่กษัตริย์ (ดูที่Mann ) | |
| สไควร์ | 1 ✳ , ~ 2 ✳ | KAD = WFAD | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า, หมากรุกเรนน์ (กรีนวูด, 1980) | เป็นการผสมผสานระหว่าง กษัตริย์หรือแมนน์ที่ไม่ใช่เชื้อพระวงศ์( วาซีร์ + เฟิร์ซ ) และอาลีบาบา ( อัลฟิล + ดับบาบา ) เรียกอีกอย่างว่ามาสโตดอนและแมมมอธ (วินเทอร์), สไควร์ (เรนน์ เชส) และปาชา (เปาโลวิตส์) | |
| กระรอก | สค. | ~ 0/2, ~ 1/2, ~ 2/2 | เอ็นดีดี | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า (N. Kovacs, 1937), หมากรุกตะวันออกกลาง (แคลิฟอร์เนีย, 1971), หมากรุกแปซิฟิก (ฮาวาย, 1971), หมากรุกเรนน์ (1980), หมากรุกชั้นยอด (J. Knappen, 2002) [ 24 ] | กระโดดไปยังช่องใดก็ได้ที่อยู่ห่างจากช่องนั้น 2 ช่อง เรียกอีกอย่างว่าปราสาท (หมากรุกตะวันออกกลาง, หมากรุกแปซิฟิก, หมากรุกเรนน์), หมี (โซสนอฟสกี, 1985) หรือเซนทูเรียน (หมากรุกควินเทสเซนเชียล) เปรียบเทียบกับเซนทู เรียน ในเกมอาร์ค-เชสส์ |
| กวาง | ~ 2/4 | (2,4) | หมากรุกของกาโซซ์ | กระโดดสองช่องในแนวทแยงมุม ตามด้วยสองช่องในแนวตั้งฉากออกไปด้านนอก เรียกอีกอย่างว่าLancerหรือHare (ชื่อภาษาเยอรมันดั้งเดิมคือ Hase ) ในหมู่นักแก้โจทย์ปัญหา | |
| สจ๊วต | o1+,c1X | เอ็มดับบลิวซีเอฟ | Jeu de la Guerre (ปราก, 1770), หมากรุกร้อยปี (JWBrown, 2001) | เบี้ยสี่ทิศทาง ( Quadra -Pawn ) มันเคลื่อนที่ได้เหมือนเบี้ยในทุกทิศทาง และสามารถเดินไปข้างหน้าได้สองช่องโดยไม่ถูกจับเหมือนเบี้ยทั่วไป เดิมเรียกว่าFusilier (ค.ศ. 1770) | |
| นายพลสโตน | 1X> | เอฟเอฟ | ไดโชกิและโชกิรูปแบบใหญ่อื่นๆ เช่นฟ็อกซ์แอนด์เกส | เดินไปข้างหน้าหนึ่งช่องในแนวทแยงมุม เรียกอีกอย่างว่า"ห่าน"ในเกมจิ้งจอกและห่าน เปรียบเทียบกับเบี้ยเบโรลินา | |
| ซูเปอร์พาวน์ | เอสพี | บน>, cnX> | เอ็มเอฟอาร์ซีเอฟบี | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เคลื่อนที่ไปข้างหน้าได้โดยไม่จับกินจำนวนช่องใดก็ได้ จับกินในแนวทแยงไปข้างหน้าเหมือนบิชอปเลื่อนขั้นเมื่อถึงแถวที่ 8 สามารถวางไว้ในแถวแรกได้ โดย Werner Speckmann (1967) [ 35 ] |
| ซิลฟ์ (หมากรุกมังกร) | ดราก้อนเชส (3 มิติ) | ดูเบี้ยเบโรลิน่า (บนกระดานด้านบน) การเคลื่อนที่แบบ 3 มิติ: สามารถจับกินไปยังช่องด้านล่างและกลับมาโดยไม่ต้องจับกินอีก | |||
| ที | |||||
| เทมพลาร์[ 23 ] | ~ 2+, ~ 1/2 | เอ็นดี | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เป็นการผสมผสานระหว่างKnightและDabbabaเรียกอีกอย่างว่าDoughnut (Betza), Ouroboros (Knappen), Scribe (Joyce และ Bagley-Jones) หรือCarpenter (Gilman) | |
| อัศวินทิวโทนิก | 1+, ~ 1/2, ~ 1/3 | WNC = WNL | หมากรุกอัศวินทิวโทนิก (J. Knappen, 2009) [ 3 ] | เป็นการผสมผสานระหว่างคำว่าKnight , WazirและCamelเดิมทีในภาษาเยอรมัน เรียกว่า Ordensritter | |
| โจร (หมากรุกมังกร) | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | ดูบิชอป (ผูกติดกับกระดานกลาง) ไม่มีการเคลื่อนที่แบบ 3 มิติ | |||
| ไททัน | ~ 1/3,~ 2/3,~ 0/3,~ 3/3 | CZGH = LJGH | แฟนตาซีแกรนด์เชส: ยักษ์[ 12 ] | Leaper เป็นการผสมผสานระหว่าง Camel, Zebra, Threeleaper และ Tripper เรียกอีกอย่างว่าCheetahในหมากรุกสมัยใหม่ที่เล่นกับ AI ( http://mrraow.com/index.php/aiai-home/aiai/ ) | |
| ทรีลีเปอร์ | ~ 3+ | H = (0,3) | หมากรุกทาเมอร์เลนฉบับสมบูรณ์ (al-Âmulî & Arabshâh, ศตวรรษที่ 14–15) [ 29 ] | กระโดดสามช่องในแนวตั้งฉาก โดยกระโดดข้ามตัวหมากตัวกลางใดๆ ก็ได้ เรียกอีกอย่างว่าTrébuchetรู้จักกันในชื่อ 'dromedary' (ภาษาเยอรมันดั้งเดิมDromedar ) โดยนักแก้ปัญหาชาวเยอรมัน[ 4 ]อาจเป็นสิงโตในหมากรุก Tamerlane เต็มรูปแบบ | |
| ทรีไรเดอร์ | n(3+) | เอชเอช | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ||
| เสือ | ~ 2/3.nX | t[ZB]=t[JB] | หมากรุกเสือ (ซาคาเรียส) | เดินเหมือนม้าลาย จาก นั้น เดินเฉียงออกไปด้านนอกตามจำนวนช่องใดก็ได้เหมือนบิชอป | |
| คางคก[ 23 ] | ~2+, ~3+ | ดีเอช | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เป็นการผสมผสานระหว่างDabbabaและThreeleaperสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำชนิดหนึ่งที่เรียบง่าย | |
| จิ้งจอกทรยศ | ~ 1-2 ✴ <> | FFbWAfbD | วะ โชกิ | เสือดาวดุร้ายที่สามารถเคลื่อนที่ไปข้างหน้าหรือถอยหลังได้เหมือนกับอาลีบ้าปรากฏในหมากรุกญี่ปุ่นแบบไทเคียวคุแต่มีการเดินหมากที่แตกต่างออกไป | |
| ทริปเปอร์ | ~ 3 เท่า | G = (3,3) | กระโดดสามช่องในแนวทแยงมุม กระโดดข้ามชิ้นส่วนกลางใดๆ ก็ได้ เป็นที่รู้จักในชื่อGeckoโดยนักแก้ปัญหาหมากรุกชาวเยอรมัน[ 4 ] | ||
| โทรลล์ | o1>, c1X>,~ 0/3,~ 3/3 | mfWcfFGH | สายพันธุ์สมัยใหม่ (Cazaux) | ตัวหมาก สะเทินน้ำสะเทินบกที่รวมเอา Threeleaper และ Tripper เข้ากับการเคลื่อนที่แบบง่ายๆ ของเบี้ย (ไม่มี ep ไม่มีก้าวสองก้าว) เพื่อให้สามารถเข้าถึงทุกช่องของกระดานได้ ใช้ในหมากรุกรูปแบบใหม่สมัยใหม่ที่เล่นกับ AI [ 13 ] | |
| ตึกแฝด | 1X.n<> | t[FvR] | หมากรุกทาเมอร์เลนที่ 2 | เดินหมากหนึ่งช่องในแนวทแยง จากนั้นเดินหมากจำนวนเท่าใดก็ได้เหมือนเรือที่เดินออกไปในแนวตั้ง (เดินห่างจากจุดเริ่มต้น) เรียกอีกอย่างว่า เรือ | |
| ยู | |||||
| ยูบิ-ยูบิ | n(1/2) (ทิศทางใดก็ได้) | NN (ทิศทางใดก็ได้) | Ubi-Ubi Chess (Versmissen, Borst & Bodlaender, 1998) | Nightrider ที่ไม่มีข้อจำกัดด้านทิศทาง | |
| ยูนิคอร์น (Raumschach) | ราอุมชาค (1907) | ตัว เดิน แนวทแยงในอวกาศ : เคลื่อนที่ผ่านจุดยอดของลูกบาศก์ (ดูแผนภาพที่หมากรุกนางฟ้า#มิติที่สูงกว่า ) | |||
| ยูนิคอร์น (หมากรุกยูนิคอร์น) | nX,~n(1/2) | บีเอ็นเอ็น | หมากรุกยูนิคอร์น (ดี. พอลโลวิช 2000) | ผสานพลังของบิชอปและไนท์ไรเดอร์ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ แบนชี | |
| ยูนิคอร์น (หมากรุกสามเหลี่ยม) | 2<>.1=,2=.1<> | หมากรุกสามเหลี่ยม | เดิน 2 ก้าวเหมือนเรือ แล้วเดินอีก 1 ก้าวในทิศทางตั้งฉากเหมือนเรือ | ||
| ยูนิคอร์น (หมากรุกมังกร) | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | ดูอัศวิน (ถูกผูกไว้ที่กระดานกลาง) ไม่มีการเคลื่อนที่แบบ 3 มิติ | |||
| ยูนิคอร์น (แกรนท์ เอเซเดร็กซ์) | ~o1/2.nX | บิมเอ็น | Grant Acedrex (Alfonso X, 1283, แปลโดย HJR Murray, 1913) | บิชอปที่มีการเคลื่อนไหวครั้งแรกเป็นอัศวินที่ไม่สามารถจับกินได้ สำหรับการตีความของ Cazaux โปรดดูUnicornio | |
| ยูนิคอร์น (มัสเคเทียร์) | ~1/2, ~1/3 | NC = NL | หมากรุกทหารองครักษ์ (ซีด ฮัดดาด, 2012) | ดูGnuหรือWildebeest | |
| ยูนิคอร์น ( 5D ) | หมากรุก 5 มิติ พร้อมการเดินทางข้ามเวลาในมัลติเวิร์ส (Thunkspace, 2020) | เทียบได้กับเกมบิชอปในมิติที่สูงกว่า และเป็นการขยายความของเกมยูนิคอร์น (ราอุมชาค) การเคลื่อนที่ในแนวทแยง 3 มิติ: การเคลื่อนไหวใดๆ ต้องใช้แกนทั้งสี่ของเกมสามแกนอย่างเท่าเทียมกัน ส่งผลให้เกิดการเคลื่อนที่ในมิติเชิงพื้นที่ในแนวทแยงควบคู่กับการเคลื่อนที่ในมิติเวลาและไทม์ไลน์ในแนวตั้งฉาก หรือในทางกลับกัน เปรียบเทียบกับเกมมังกร ( 5 มิติ ) | |||
| ยูนิคอร์นิโอ (แกรนท์ เอเซเดร็กซ์) | ~ 1/2.nX | t[NB] (หรือ t[NfB]) | แกรนท์ เอเซเดร็กซ์ (อัลฟอนโซที่ 10, ค.ศ. 1283) | เดินหมากเหมือนอัศวินจากนั้นเดินเฉียงออกไปด้านนอก (หรือไปข้างหน้า?) ได้กี่ช่องก็ได้? เดิมที ในภาษาสเปนโบราณเรียกว่า Unicornioซึ่งหมายถึงแรดอย่างชัดเจน สำหรับการตีความของเมอร์เรย์ โปรดดู Unicorn | |
| วี | |||||
| แวนการ์ด | nX (ยกเว้น 1X) | บี (ยกเว้น เอฟ) | หมากรุกทาเมอร์เลน (ค.ศ. 1336–1405) | บิชอปที่ไม่สามารถเคลื่อนที่ได้เหมือนเฟอร์ซ (ช่องทแยงมุมที่อยู่ติดกันต้องว่างและเว้นว่างไว้) เดิมทีเรียกว่าทาลีอาในภาษาเปอร์เซีย เรียกอีกอย่างว่าสเกาต์ | |
| วาโอ | วีเอ | cnX, o^nX | เอ็มบีซีพีบี | หมากรุกของอาเคนเฮด (1947) | เคลื่อนที่เหมือนบิชอปเมื่อไม่ได้จับกิน แต่จะจับกินโดยการกระโดดข้ามตัวหมากที่ขวางอยู่และจับกินตัวหมากที่อยู่บนช่องเป้าหมายของวาโอ (ตัวหมากที่ถูกจับกินอาจอยู่ห่างจากสิ่งกีดขวางไปกี่ช่องก็ได้) เรียกอีกอย่างว่าจระเข้ (หมากรุกแซนซิบาร์, กิกะเชส, เทราเชส) |
| เครื่องเคลื่อนย้ายแนวตั้ง | n<>, 1+ | ดับเบิลยูเอฟบีอาร์ | ชูโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | เป็นการผสมผสานระหว่างท่า Reverse ChariotและWazir (หรือDrunk Elephant ) | |
| หมีดุร้าย | 1=, 2X> | sWnfB2 | ไดไดโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | เลื่อนไปด้านข้าง 1 ช่อง หรือเลื่อนไปข้างหน้าในแนวทแยง 1 หรือ 2 ช่อง | |
| วัวดุร้าย | 2+ | อาร์2 | ไดโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | ตัวหมากเรือถูกจำกัดให้อยู่ในระยะสองช่อง ดูที่ เครื่องจักรสงคราม (War Machine) | |
| วิวิ | 1<>.nX> | t[vWfB] | รูปแบบสมัยใหม่ (เบทซ่า) | เคลื่อนที่ในแนวตั้งไปข้างหน้าหรือข้างหลังหนึ่งก้าว แล้วเคลื่อนที่ต่อไปเหมือนบิชอป จึงได้ชื่อนี้เพราะลักษณะการเคลื่อนที่ของมัน | |
| วูฟร์ | ~0/2, ~2/2, ~1/2, ~1/3 | DNAC = DNAL | สัตว์ร้ายแสนสวย (แนปเปน 2021) [ 38 ] | เป็นการผสมผสานระหว่างช่างไม้และร็อคหรืออาจจะเป็นกระรอกและอูฐหรือกนูและอาลีบาบา | |
| ว | |||||
| วาฟเฟิล | 1+, ~ 2X | วอชิงตัน | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน , ชูโชกิและโชกิรูปแบบ อื่นๆ | เป็นการผสมผสานระหว่างWazirและAlfilรู้จักกันในชื่อPhoenixในโชกิขนาดใหญ่ และCaliph (ใน Jelliss และ Simple Chess Variants) | |
| วอลลาบี้ | 1 ✳ , 2 ✳ (เหนือกว่าชิ้นส่วนที่เป็นมิตร) | KgQ2 (ชิ้นส่วนที่เป็นมิตร) KcjQ2 | หมากรุก Edgehog III (P. Aronson) [ 17 ] | การผสมผสานระหว่าง หมากรุกแบบรอบทิศทางและตั๊กแตนที่จำกัดให้อยู่บนพื้นที่ 2 ช่องเหนือตัวหมากที่เป็นมิตร | |
| วารัน | วอชิงตัน | n+, n(~1/2) | อาร์เอ็นเอ็น | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เป็นการรวมกันของRookและNightriderเขียนอีกแบบว่าVaranหรือที่รู้จักกันในชื่อ Raven |
| เครื่องจักรสงคราม | ~ 1−2+ = 1+, ~ 2+ | ดับเบิลยูดี | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน , เทอราเชส, หมากรุกแซนซิบาร์ | เป็นการผสมผสานระหว่างWazirและDabbabaเรียกอีกอย่างว่าWazaba , Woody Rook ( Betza , 1979) หรือเรียกง่ายๆว่า Machine | |
| นักรบ (หมากรุกมังกร) | ดราก้อนเชส (3 มิติ, 1985) | ดูเบี้ย (Shatranj) (ผูกติดกับกระดานกลาง) ไม่สามารถเคลื่อนที่แบบ 3 มิติได้ | |||
| นักรบ | 1 ✳ , ~ 2+ | ดับเบิ้ลยูเอฟดี | หมากรุกผู้ส่งสารที่ได้รับการปรับปรุงใหม่ | รวมพลังของMannและDabbaba เข้าด้วยกัน ชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งของChampionซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับชิ้นส่วนอื่นมากกว่า (Wazir-Alfil-Dabbaba) [ 37 ] | |
| วาซีร์ | เรา | 1+ | W = (0,1) | หมากรุกทาเมอร์เลน (อัล-อามูลีและอาราบชาห์ ศตวรรษที่ 14-15), หมากรุกคูเรียร์ , หมากรุกเรนน์ (1980) | เดินหมากหนึ่งช่องในแนวตั้งฉากกับทิศทางใดก็ได้ หมากรุกเปอร์เซีย เรียกว่า วิ ซีร์ (Vizir ) หรือที่รู้จักกันในชื่อหมูป่าโกรธ ( Dai shogi ), จระเข้ (หมากรุก Tamerlane ซึ่งเดิมเรียกว่า Luxmแปลว่า "สัตว์ประหลาดทะเล" ในภาษาเปอร์เซีย) หรือตัวตลก ( ภาษาเยอรมัน: Schleichสำหรับหมากรุก Courier), สุนัขจิ้งจอก (หมากรุก Renn) |
| วาฬ | n<>, nX< | วีอาร์บีบี | ชูโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | เป็นการผสมผสานระหว่างHunterและReverse Chariot | |
| ม้าขาว | n<>, nX> | วีอาร์เอฟบี | ชูโชกิและโชกิรูป แบบใหญ่อื่นๆ | เป็นการผสมผสานระหว่างท่า Falconและท่า Reverse Chariot | |
| วิลเดบีสต์ | GN | ~ 1/2, ~ 1/3 | NC = NL | หมากรุกวิลเดบีสต์ (RW Schmittberger, 1987) | เป็นการผสมผสานระหว่างอัศวินและอูฐดู ตัวอย่างได้ จาก Gnu |
| ไวลด์การ์ด | 1 ✳ , ~ 1/2, ~ 1/3 | KCZ = WFCZ = KLZ | หมากรุก Obento (E.Silverman) | รวมการเคลื่อนไหวของแมนน์ไนท์และคาเมล[ 37 ] | |
| ลิ้นชัก | มQ[cw]Q | อัลติมา | เรียกอีกอย่างว่าผู้ถอยหนี | ||
| พ่อมด | 1X, ~ 1/3 | FC = FL | โอเมก้า เชส | ผสมผสานการเคลื่อนไหวของเฟิร์ซและ คาเมลเข้า ด้วยกัน | |
| นายพลวู้ด | 2X> | เอฟบี2 | ไดไดโชกิและโชกิขนาด ใหญ่อื่นๆ | มังกรบินสามารถเคลื่อนที่ได้เฉพาะไปข้างหน้าเท่านั้น | |
| วู้ดดี้ รุก | ~ 1−2+ = 1+, ~ 2+ | ดับเบิลยูดี | หมากรุกที่มีกองทัพต่างกัน ( เบตซา , 1979) | ดูWar Machineสิ | |
| ไวเวิร์น | ~ 3X ~ 2/4 ~ 1/5 | G(2,4)(1,5) = (3,3)(2,4)(1,5) | หมากรุก Beastmaster (G. Overby, 2002) | เป็นการ ผสมผสานระหว่างTripper , StagและIbis | |
| เอ็กซ์, วาย, ซี | |||||
| ยักษ์ | 3=, 1X>, 1+< | fFbWsW3 | ไทเคียวคุ โชกิ | เคลื่อนที่ไปข้างหน้าเหมือนเฟอร์ซถอยหลังเหมือนวาซีร์และเคลื่อนที่ในแนวนอนได้สูงสุด 3 ช่อง | |
| เบี้ยซาเบล[ 4 ] | o1>, c1X>, o2 สุดท้าย> | mfWcfF สุดท้าย mfW2 | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เคลื่อนที่และจับกินเหมือนเบี้ยในหมากรุก แต่แทนที่จะเดินสองก้าวแรก มันจะเดินสองก้าวสุดท้ายจากแถวที่ 6 ไปยังแถวที่ 8 ตั้งชื่อตามนักปั่นจักรยานทางไกล เอริก ซาเบ ล | |
| ซาราฟฟา | ซ | ~ 2/3 | Z = J = (2,3) | แกรนท์ เอเซเดร็กซ์ (อัลฟอนโซที่ 10, ค.ศ. 1283) | ปริศนาเก่าแก่ชิ้นนี้ มีการกระโดดข้ามช่องหนึ่งช่องในแนวตั้งฉาก ตามด้วยสองช่องในแนวทแยงออกไปด้านนอกนักแก้ปริศนา เรียกปริศนานี้ว่า "ม้าลาย" (Zebra ) |
| ม้าลาย | ซ | ~ 2/3 | Z = J = (2,3) | หมากรุก Tamerlane เต็มรูปแบบ (al-Âmulî & Arabshâh, ศตวรรษที่ 14-15), [ 29 ] Grant Acedrex (Alfonso X, 1283), หมากรุกของ Ciccolini (1820), หมากรุกตะวันออกกลาง (1971) | หมากรุกโบราณ กระโดดหนึ่งช่องในแนวตั้งฉาก จากนั้นกระโดดสองช่องในแนวทแยงออกไปด้านนอก เรียกอีกชื่อว่าซารา ฟฟา (จากหนังสือของแกรนท์ เอเซเดร็กซ์), เอเลแฟนต์ (จากหนังสือหมากรุกของซิคโคลินี), คอร์เทียร์ (จากหนังสือหมากรุกตะวันออกกลาง) |
| ม้าลาย | ZR | n(2/3) (ในทิศทางเดียวกัน) | ZZ = JJ | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ผู้ขี่ที่เคลื่อนที่จำนวน (3,2) เซลล์ใดๆ (เช่น ม้าลายเคลื่อนที่) ไปในทิศทางเดียวกันเป็นเส้นตรง |
| ซีบู | ซีอี | ~ 1/3, ~ 1/4 | C(1,4) = L(1,4) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | เป็นการ ผสมผสานระหว่างอูฐและยีราฟ |
| ศูนย์ | ~ 0/0 | (0,0) | ปัญหาหมากรุกนางฟ้า | ตัวกระโดด (0,0) กระโดดและลงจอดบนช่องสี่เหลี่ยมที่มันยืนอยู่ ช่วยให้ผ่านตาเดินได้ สามารถถูกจับได้ คิดค้นโดย ASM Dickins [ 10 ] |
ลิงก์ภายนอก
- สารานุกรมชิ้น ส่วนหมากรุก รายชื่อหมากรุกนางฟ้าอย่างละเอียด พร้อมประวัติและแผนภาพการเคลื่อนที่
- รายชื่อบุคคลสำคัญใน Eight by Eightรวบรวมโดย Ivan A Derzhanski พร้อมทั้งแสดงมูลค่าของแต่ละชิ้น
- ระบบสร้างตัวหมากรุกทั่วไปวิธีง่ายๆ ในการประเมินค่าตัวหมาก
- คู่มือหมากรุกรูปแบบต่างๆ: ตัวหมากทั้งหมดของพระราชา