อิลิอูเปอร์ซิส ( ภาษากรีก : Ἰλίου πέρσις , Ilíou pérsis , แปลตรงตัวว่า' การปล้นเมืองอิเลียม ' ) หรือที่รู้จักกันในชื่อการปล้นเมืองทรอยเป็นมหากาพย์ ที่สูญหายไป ของวรรณกรรมกรีก โบราณ เป็นหนึ่งในมหากาพย์ชุดหรือชุดมหากาพย์เกี่ยวกับสงครามทรอย ซึ่งเล่าเรื่องราวทั้งหมดของสงครามทรอยในรูปแบบบทกวีมหากาพย์ เรื่องราวของอิลิอูเปอร์ซิสเกิดขึ้นตามลำดับเวลาต่อจากอิเลียดน้อยและตามด้วยนอสโตอี ("การกลับมา") บางครั้งนักเขียนโบราณก็ระบุว่าอิลิอูเปอร์ซิสเป็นผลงานของอาร์คตินัสแห่งมิเลตุสซึ่งมีชีวิตอยู่ในศตวรรษที่ 8 ก่อนคริสต์ศักราช (ดูกวีชุดมหากาพย์ ) บทกวีนี้ประกอบด้วยบทกวีสองเล่มในรูปแบบฉันทลักษณ์ดักทิลลิกเฮกซาเมเตอร์

บทกวี Iliou persisน่าจะแต่งขึ้นในศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสต์ศักราชแต่ก็มีความไม่แน่นอนอยู่มาก แหล่งข้อมูลโบราณระบุว่า Arctinus มีชีวิตอยู่ในศตวรรษที่ 8 ก่อนคริสต์ศักราชแต่หลักฐานเกี่ยวกับบทกวีอีกบทหนึ่งของเขาคือAethiopisชี้ให้เห็นว่าเขามีชีวิตอยู่หลังจากนั้นค่อนข้างนาน

ข้อความดั้งเดิมของIliou persisเหลืออยู่เพียงสิบบรรทัดเท่านั้น สำหรับเนื้อเรื่องนั้น เราต้องพึ่งพาบทสรุปของมหากาพย์วัฏจักรที่บรรจุอยู่ในChrestomathyซึ่งเขียนโดย Proclus ที่ไม่ทราบชื่อ (อาจเป็นEutychius Proclus นักไวยากรณ์ในศตวรรษที่ 2 ) เกือบทั้งหมด การอ้างอิงอื่นๆ อีกเล็กน้อยให้เบาะแสเกี่ยวกับเนื้อเรื่องของบทกวี เราอาจได้ภาพรวมเพิ่มเติมเกี่ยวกับเนื้อหาของบทกวีจากหนังสือเล่มที่ 2 ของAeneidของเวอร์จิล (ซึ่งเขียนขึ้นหลายศตวรรษหลังจากIliou persis ) ซึ่งเล่าเรื่องราวจากมุมมองของชาวทรอย

โปรดทราบว่าแหล่งข้อมูลต่างๆ บันทึกรายละเอียดบางอย่างแตกต่างกัน เช่น วิธีที่เอนีอัสออกจากเมืองทรอย หรือตัวตนของ ผู้สังหาร แอสเตียนักซ์ เวอร์ชันที่เล่าในที่นี้ยึดตามสิ่งที่ทราบจากมหากาพย์ฉบับดั้งเดิมเป็นหลัก มากกว่าแหล่งข้อมูลอื่นๆ

บทกวีเริ่มต้นด้วยชาวทรอยกำลังปรึกษาหารือกันว่าจะทำอย่างไรกับม้าไม้ที่ชาวกรีกทิ้งไว้ บางคนคิดว่าควรโยนมันลงมาจากโขดหิน บางคนคิดว่าควรเผามัน ในขณะที่บางคนบอกว่าควรอุทิศให้แก่เทพีอธีนา ความเห็นที่สามได้รับความเห็นชอบ และชาวทรอยจึงเฉลิมฉลองชัยชนะที่ดูเหมือนจะได้รับ ในขณะเดียวกัน เทพโพไซดอนได้ส่งลางร้ายเป็นงูสองตัวที่ฆ่าลาโอคูนและลูกชายคนหนึ่งของเขา เมื่อเห็นเช่นนั้นเอนีอัสและคนของเขาก็ออกจากเมืองทรอยด้วยความคาดหวังถึงสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้น

เมื่อยามค่ำคืนมาเยือน ตามสัญญาณของซิโนนนักรบกรีกที่อยู่ภายในม้าจะออกมาและเปิดประตูเมืองเพื่อให้กองทัพกรีกที่แล่นเรือกลับมาจากเทเนดอส เข้ามา ชาวทรอยถูกสังหารหมู่ และชาวกรีกก็จุดไฟเผาเมือง

นีโอปโทเลมัสสังหารกษัตริย์ไพรอัมแม้ว่าพระองค์จะไปหลบภัยอยู่ที่แท่นบูชาของซุสแล้วก็ตามเมเนเลาส์สังหารเดอิโฟบัส และพา เฮเลนภรรยาของเขากลับคืน มา เอแจ็ กซ์ผู้น้อยแย่งชิงแคสแซนดราจากแท่นบูชาของอธีนาทำให้รูปปั้นได้รับความเสียหาย ชาวกรีกตัดสินใจที่จะลงโทษเอแจ็กซ์ด้วยการขว้างหิน แต่เขากลับไปหลบภัยที่แท่นบูชาของอธีนาเช่นกันโอดิสซี อุสสังหารแอสเตียนัก ซ์ บุตรชายของเฮกเตอร์และนีโอปโทเลมัส จับ อันโดรมาเช ภรรยาของเฮกเตอร์เป็นเชลย ชาวกรีกบูชายัญโพลีเซนา ธิดาของไพรอัม ที่สุสานของอคิลลีส อธีนาวางแผนที่จะแก้แค้นชาวกรีกพร้อมกับการกลับมาทางทะเลของพวกเขา

• ฉบับออนไลน์ (คำแปลภาษาอังกฤษ):
  • ข้อความบางส่วนจากIliou persisแปลโดย HG Evelyn-White, 1914 (สาธารณสมบัติ)
  • ส่วนหนึ่งของมหากาพย์ชุดสมบูรณ์แปลโดย HG Evelyn-White ปี 1914; ฉบับProject Gutenberg
• ฉบับพิมพ์ (ภาษากรีก):
  • A. Bernabé 1987, Poetarum epicorum Graecorum testimonia และfragmenta pt. 1 (ไลพ์ซิก: Bibliotheca Teubneriana )
  • M. Davies 1988, Epicorum Graecorum fragmenta (Göttingen: Vandenhoek & Ruprecht)
• ฉบับพิมพ์ (ภาษากรีกพร้อมคำแปลภาษาอังกฤษ):
  • ML West 2003, เศษเสี้ยวของมหากาพย์กรีก (เคมบริดจ์ รัฐแมสซาชูเซตส์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด )