ทรานส์-นิวกินี
การกระจายทางภูมิศาสตร์	อินโดนีเซีย ( นิวกินีตะวันตก , นูซาเต็งการาตะวันออก ( อลอร์ , ปันตาร์ ) ติมอร์ตะวันออกปาปัวนิวกินี
การจำแนกประเภททางภาษาศาสตร์	หนึ่งใน ตระกูลภาษาหลักของโลก
ภาษาต้นแบบ	โปรโต-ทรานส์-นิวกินี
การแบ่งย่อย	อ่าวเบเรา สุเมเรียน ที่ราบสูงอิเรียน อัสมาต-มอมบัม กายาการ์–โคโลปอม ภาคกลางตะวันตกของนิวกินี อ็อกซัปมิน โบซาวี ดูนา-โปกายา แอนิม อาบอม โมโรเบ – ที่ราบสูงตะวันออก ปาปัวตะวันออกเฉียงใต้
รหัสภาษา
ISO 639-5	ngf
กลอตโตล็อก	nucl1709  นิวเคลียร์ทรานส์-นิวกินี
ขอบเขตของข้อเสนอต่างๆ สำหรับโครงการทรานส์-นิวกินี   ครอบครัวที่ได้รับการยอมรับจากอัชเชอร์[ 1 ]   ครอบครัวอื่นๆ ที่เสนอโดย Ross (2005)   ภาษาปาปัวอื่นๆ   ภาษาออสโทรเนเซียน   ไม่มีผู้คนอาศัยอยู่
กลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ที่ประกอบกันเป็นแนวคิดของรอสส์เกี่ยวกับทรานส์-นิวกินี ความหลากหลายของทรานส์-นิวกินีมากที่สุดอยู่ในที่ราบสูงทางตะวันออก (อ้างอิงจากรอสส์ ปี 2005) อิเรียนจายา จากตะวันตกไปตะวันออก   หัวนกใต้   เวสต์ทรานส์-นิวกินี   คาอูเร-คาโปริ   ปาวาซี   เม็ก   อัสแมท–คาโมโร   อาวยู-ดูมุต   ตกลง   กายาการ์   มารินด์   โคโลปอม ที่ราบสูงปาปัวนิวกินี จากตะวันตกไปตะวันออก   อาวิน-ปา   อีสต์ สตริคแลนด์   ดูน่า   โบซาวี   เอ็นกัน   เวสต์ คูตูบูอัน   คูตูบูอันตะวันออก   ชิมบู-วาห์กี   ไคนันตู–โกโรคา   มาดัง   ฟินิสแตร์–ฮูออง ภาคใต้ของปาปัวนิวกินี จากตะวันออกไปตะวันตก   บินันเดอเรียน   ปาปัวตะวันออกเฉียงใต้   อังกัน   เอเลแมน   เทเบรัน   ตูรามา–คิโคเรียน   กีวาย-โพโรเม   อ่าวภายใน   โกโกดาลา–ซูกิ   ทิริโอ   ไอโซเลต[ก] ↑มอร์, ทานาห์ เมราห์, เดม, อูฮุนดูนี, ออกซัปมิน, วิรู, ปาวาเอีย, คามูลา, โมราโอรี, มอมบัม

กลุ่ม ภาษา ทรานส์-นิว กินี ( TNG ) เป็นกลุ่มภาษาปาปัว ขนาดใหญ่ ที่ใช้พูดกันบนเกาะนิวกินีและเกาะใกล้เคียง ซึ่งเป็นภูมิภาคที่ครอบคลุมประเทศปาปัวนิวกินีและบางส่วนของประเทศ อินโดนีเซีย

กลุ่มภาษา ทรานส์-นิวกินีอาจเป็นกลุ่มภาษาที่ใหญ่เป็นอันดับสามของโลกเมื่อพิจารณาจากจำนวนภาษา แกนหลักของกลุ่มภาษานี้ถือว่าได้รับการกำหนดแล้ว แต่ขอบเขตและสมาชิกโดยรวมยังไม่แน่นอน ภาษาเหล่านี้มีผู้พูดประมาณ 3 ล้านคน^{[ 2 ]}มีข้อเสนอหลักหลายประการเกี่ยวกับการจำแนกประเภทภายในกลุ่มภาษานี้

แม้ว่าภาษาปาปัวส่วนใหญ่จะมีการบันทึกไว้น้อยมาก แต่สาขาภาษาหลายสาขาของทรานส์-นิวกินีได้รับการยอมรับมานานแล้วภาษาเอเลมันได้รับการเสนอครั้งแรกโดย เอส. เรย์ ในปี 1907 บางส่วนของ ภาษา มารินด์ ได้รับการยอมรับโดยเรย์และ เจเอชพี เมอร์เรย์ ในปี 1918 และ ภาษาชายฝั่งไรได้รับการยอมรับในปี 1919 โดยเรย์อีกครั้ง

ต้นกำเนิดของกลุ่มคำ Trans–New Guinea มาจากข้อเสนอของStephen Wurm ในปี 1960 เกี่ยวกับกลุ่มคำ East New Guinea Highlands แม้ว่า Malcolm Rossจะแยกกลุ่มคำนี้ออกในปี 2005 แต่ก็เป็นการรวมสาขาต่างๆ ของกลุ่มคำ TNG เข้าด้วยกันเป็นครั้งแรก โดยเชื่อมโยงกลุ่มคำ Engan, Chimbu–Wahgi, Goroka และ Kainantu เข้าด้วยกัน (กลุ่มคำ Duna และ Kalam ถูกเพิ่มเข้ามาในปี 1971) ต่อมาในปี 1970 Clemens VoorhoeveและKenneth McElhanonได้สังเกตเห็นความคล้ายคลึงกันทางคำศัพท์ 91 คำระหว่างกลุ่มคำCentral and South New Guinea (CSNG) และ กลุ่มคำ Finisterre–Huonซึ่งพวกเขาได้จัดตั้งขึ้นเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมา แม้ว่าพวกเขาจะไม่ได้ทำการวิเคราะห์ความสอดคล้องของเสียงอย่างเป็นระบบ และไม่สามารถแยกแยะความแตกต่างระหว่างคำที่มีรากศัพท์เดียวกันเนื่องจากความสัมพันธ์ทางสายเลือด คำที่มีรากศัพท์เดียวกันเนื่องจากการยืม และความคล้ายคลึงกันโดยบังเอิญ แต่การวิจัยของพวกเขาก็ได้รับการพิจารณาอย่างจริงจัง พวกเขาเลือกชื่อTrans–New Guineaเพราะตระกูลภาษาใหม่นี้เป็นตระกูลแรกที่ครอบคลุมพื้นที่เกาะนิวกินี ตั้งแต่คาบสมุทรบอมเบอไรทางตะวันตกของเวสต์อิเรียน ไปจนถึงคาบสมุทรฮูออนทางตะวันออกของปาปัวนิวกินี พวกเขายังสังเกตเห็นคำที่มีรากศัพท์เดียวกันในตระกูลภาษาอื่นๆ ที่เวิร์มจะเพิ่มเข้าไปใน TNG ในภายหลัง ได้แก่ ตระกูลภาษา East New Guinea Highlands ของเวิร์ม ตระกูลภาษา Binandereใน ' หางนก ' ของปาปัวนิวกินี และอีกสองตระกูลภาษาที่จอห์น ซีแกร็กเกน จะรวมเข้าด้วยกันใน ตระกูล ภาษา Madang–Adelbert Range ซึ่งประกอบด้วย 100 ภาษา ในภายหลัง (ปี 1971 และ 1975)

ในปี 1975 วูร์มยอมรับข้อสงสัยของวอร์ฮูฟและแม็คเอลฮานอนเกี่ยวกับการเชื่อมโยงเพิ่มเติม รวมถึงงานของซรากเกน และตั้งสมมติฐานถึงการเชื่อมโยงเพิ่มเติมกับภาษาต่างๆ เช่น ภาษาของเกาะติมอร์ทางตะวันตกของนิวกินีภาษาอังกันภาษาโกอิลาลันภาษาโคยาเรียน ภาษาดากัน ภาษาเอเลมัน ภาษา ในทะเลสาบวิสเซล กลุ่มภาษา ดานี-เควร์บาเดิมและ กลุ่ม ภาษาทรานส์-ฟลาย-บูลาคาริเวอร์ เดิม (ซึ่งเขาได้จัดตั้งขึ้นในปี 1970) ขยายกลุ่มภาษา TNG ให้กลายเป็นกลุ่มภาษาขนาดใหญ่ที่ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของเกาะนิวกินี รวมถึงติมอร์และเกาะใกล้เคียง และประกอบด้วยภาษามากกว่า 500 ภาษาที่พูดโดยผู้คนประมาณ 2,300,000 คน อย่างไรก็ตาม หลักฐานบางส่วนสำหรับเรื่องนี้เป็นหลักฐานเชิงประเภทและวูร์มระบุว่าเขาไม่คาดหวังว่าหลักฐานเหล่านั้นจะสามารถยืนหยัดได้ดีเมื่อได้รับการตรวจสอบอย่างละเอียด แม้ว่าเขาจะจัดกลุ่มภาษาตามลักษณะเฉพาะของสรรพนามส่วนบุคคลแต่สาขาหลายสาขากลับไม่มีสรรพนามที่เหมือนกับสาขาอื่น ๆ ในกลุ่ม หรือบางสาขาอาจมีสรรพนามที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มภาษาที่ไม่ใช่ TNG แต่ก็ยังถูกรวมไว้เพราะมีโครงสร้างทางไวยากรณ์คล้ายกับ TNG ส่วนกลุ่มภาษาอื่น ๆ ที่มีสรรพนามแบบ TNG ทั่วไปกลับถูกตัดออกไปเพราะมีโครงสร้างทางไวยากรณ์ไม่เหมือนกับกลุ่มภาษา TNG อื่น ๆ

เนื่องจากการจัดประเภททางไวยากรณ์นั้นสามารถยืมได้ง่าย – ตัวอย่างเช่น ภาษาออสโทรเนเซีย หลายภาษา ในนิวกินีมีโครงสร้างทางไวยากรณ์คล้ายกับภาษาเพื่อนบ้านในปาปัว และในทางกลับกัน ภาษาปาปัวหลายภาษาก็คล้ายกับภาษาออสโทรเนเซียทั่วไปในเชิงการจัดประเภท – นักภาษาศาสตร์คนอื่นๆ จึงแสดงความสงสัย วิลเลียม เอ. โฟลีย์ปฏิเสธผลลัพธ์ของเวิร์มและแม้แต่บางส่วนของผลลัพธ์ของวอร์ฮูฟ และเขาก็แยก TNG ออกเป็นส่วนประกอบต่างๆ มากมาย ได้แก่ ตระกูลภาษาขนาดเล็กแต่ชัดเจนหลายสิบตระกูล รวมถึงภาษา โดดเดี่ยว อีก จำนวนหนึ่ง

ในปี 2005 มัลคอล์ม รอสส์ได้ตีพิมพ์ร่างข้อเสนอเพื่อประเมินไฟลัมทรานส์-นิวกินีใหม่ และพบสิ่งที่เขาเชื่อว่าเป็นหลักฐานที่ชัดเจนว่าไฟลัมนี้มีรูปแบบที่ลดขนาดลง โดยอาศัยเพียงความคล้ายคลึงทางด้านคำศัพท์ ซึ่งยังคงรักษาข้อสันนิษฐานของเวิร์มไว้ได้มากถึง 85% แม้ว่าบางส่วนจะเป็นเพียงข้อสันนิษฐานเบื้องต้นก็ตาม

หลักฐานทางคำศัพท์ที่แข็งแกร่งที่สุดสำหรับตระกูลภาษาใดๆ ก็คือแบบแผนทางสัณฐานวิทยา ที่ใช้ร่วมกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งแบบแผนที่ผิดปกติอย่างมากหรือ แบบแผนทดแทน ที่มี สัณฐานวิทยาที่ผูกติดอยู่เพราะแบบแผนเหล่านี้มีความต้านทานต่อการยืมคำสูงมาก ตัวอย่างเช่น ข้อเท็จจริงที่ว่าคำภาษาเยอรมันgut "ดี" และbesser "ดีกว่า" คล้ายกับคำที่เทียบเท่าในภาษาอังกฤษ เป็นหลักฐานที่แข็งแกร่งกว่าว่าภาษาเยอรมันมีความเกี่ยวข้องกับภาษาอังกฤษ มากกว่าเพียงแค่ความสอดคล้องกันทางคำศัพท์ระหว่างคำว่าrot ในภาษาเยอรมัน และคำว่า red ในภาษาอังกฤษ สำหรับสี อย่างไรก็ตาม เนื่องจากความซับซ้อนทางสัณฐานวิทยาอย่างมากของภาษาปาปัวหลายภาษา และเอกสารหลักฐานที่อยู่ในสภาพไม่ดีของเกือบทุกภาษา ในปาปัวนิวกินี วิธีการนี้จึงถูกจำกัดไว้เฉพาะการเปรียบเทียบคำสรรพนามเป็น หลัก รอสส์ (ในขั้นตอนแรก) ได้สร้างชุดสรรพนามขึ้นใหม่สำหรับตระกูลภาษาพื้นฐานของโฟลีย์ และเปรียบเทียบการสร้างใหม่เหล่านี้ แทนที่จะใช้การเปรียบเทียบโดยตรงของภาษาปาปัวทั้งหมด (ในขั้นตอนที่สอง) พยายามสร้างสรรพนามบรรพบุรุษของภาษาโปรโต-ทรานส์-นิวกินีขึ้นใหม่ เช่น*ni "เรา", *ŋgi "คุณ", *i "พวกเขา" และ (ในขั้นตอนที่สาม) จากนั้นเปรียบเทียบสาขาที่มีหลักฐานสนับสนุนไม่ดีโดยตรงกับการสร้างใหม่นี้ ตระกูลภาษาจำเป็นต้องมีคำที่มีรากศัพท์เดียวกันสองคำจึงจะรวมอยู่ด้วย อย่างไรก็ตาม หากภาษาใดในตระกูลนั้นตรงกัน ตระกูลนั้นก็จะถูกพิจารณาว่าตรงกัน ซึ่งเพิ่มโอกาสที่จะเกิดความคล้ายคลึงกันโดยบังเอิญอย่างมาก และเนื่องจากรูปพหูพจน์มีความสัมพันธ์กับรูปเอกพจน์ การจับคู่ 1sg และ 1pl แม้ว่าจะตรงตามข้อกำหนดของรอสส์ที่ว่าต้องมีการจับคู่สองคำ แต่ก็ไม่ใช่การจับคู่ที่เป็นอิสระสองคำ ซึ่งเพิ่มโอกาสที่จะเกิดการจับคู่ที่ผิดพลาดอีกครั้ง นอกจากนี้ Ross ยังนับรูปแบบเช่น *a ว่าตรงกับ 2sg *ga ดังนั้น/ɡV, kV, ŋɡV, V/ทั้งหมดจึงนับว่าตรงกับ *ga และถึงแม้ว่า/n/และ/ɡ/จะปรากฏในสรรพนามภาษาปาปัวในระดับที่สูงกว่าที่คาดไว้ถึงสองเท่าเมื่อเทียบกับการปรากฏในสรรพนามที่อื่น ๆ ในโลก แต่ก็ไม่มีความสัมพันธ์กันอย่างที่ควรจะเป็นหากสะท้อนถึงตระกูลภาษา กล่าวคือ มีการโต้แย้งว่าสรรพนามของ Ross ไม่สนับสนุนความถูกต้องของ Trans–New Guinea และไม่เปิดเผยว่าตระกูลใดอาจเป็นของ Trans–New Guinea ^{[ 3 ]}

รอสส์ยังได้รวมตระกูลที่มีหลักฐานยืนยันที่ดีกว่าหลายตระกูลไว้ในข้อเสนอของเขาด้วย แม้ว่าจะขาดสรรพนามที่ใช้ร่วมกันในสาขาอื่น ๆ ของ TNG ก็ตาม และเขาเสนอแนะว่าอาจมีตระกูลอื่น ๆ ที่จะถูกรวมไว้ด้วยหากมีหลักฐานยืนยันที่ดีกว่านี้ ตระกูลเพิ่มเติมอีกหลายตระกูลเชื่อมโยงกับ TNG อย่างไม่แน่ชัด เนื่องจากขอบเขตของข้อเสนอของรอสส์นั้นอิงตามพารามิเตอร์เดียวเป็นหลัก คือ สรรพนาม โครงสร้างภายในทั้งหมดจึงยังคงเป็นเพียงการคาดเดา

ภาษา TNG ส่วนใหญ่มีผู้พูดเพียงไม่กี่พันคน โดยมีเพียงเจ็ดภาษา ( เมลปา , คูมัน , เอ็น กา , ฮูลี , เวสเทิร์น ดานี , มาคาเซและเอคารี ) ที่มีผู้พูดมากกว่า 100,000 คน^{[ 4 ]}ภาษาที่มีผู้พูดมากที่สุดนอกแผ่นดินใหญ่ของนิวกินีคือมาคาเซแห่งติมอร์ตะวันออกโดยมีผู้พูด 100,000 คนทั่วภาคตะวันออกของประเทศเอ็นกาเป็นภาษาทรานส์-นิวกินีที่มีผู้พูดมากที่สุดในนิวกินีโดยมีผู้พูดมากกว่า 200,000 คนโกลิน , ซินาสินา , เซ็นทรัลแกรนด์แวลลีย์ดานี , คามาโนและบูนาคมีผู้พูดระหว่าง 50,000 ถึง 100,000 คน ( กาเลลาแห่งฮัลมาเฮราซึ่งโดยปกติไม่ได้จัดอยู่ในกลุ่มทรานส์-นิวกินี ก็มีผู้พูดระหว่าง 50,000 ถึง 100,000 คนเช่นกัน) ภาษาทรานส์-นิวกินีอื่นๆ ทั้งหมดมีผู้พูดน้อยกว่า 50,000 คน^{[ 4 ]}

ความหลากหลายทางภาษาที่มากที่สุดในข้อเสนอเรื่องภาษาทรานส์-นิวกินีของรอสส์ และดังนั้นอาจเป็นที่ตั้งของถิ่นกำเนิดภาษาทรานส์-นิวกินี อยู่ในที่ราบสูงตอนในของปาปัวนิวกินี ในเทือกเขานิวกินีตอนกลางถึงตะวันออก ซึ่งเป็นบริเวณที่เวิร์มเสนอชื่อตระกูลภาษาอีสต์นิวกินีไฮแลนด์เป็นครั้งแรกปาปัว อินโดนีเซีย และคาบสมุทรปาปัวของปาปัวนิวกินี ("หางนก") มีสาขาภาษา TNG น้อยกว่าและกระจายตัวกว้างกว่า ดังนั้นจึงมีแนวโน้มที่จะถูกตั้งถิ่นฐานโดยผู้พูดภาษา TNG หลังจากที่ภาษาดั้งเดิมแตกแยกออกไป

รอสส์ตั้งข้อสันนิษฐานว่าตระกูลภาษา TNG อาจแพร่กระจายไปพร้อมกับความหนาแน่นของประชากรสูงที่เกิดจากการปลูกเผือกโดยตั้งถิ่นฐานอย่างรวดเร็วในหุบเขาสูงตามแนวเทือกเขา แต่แพร่กระจายไปยัง ที่ราบลุ่มที่ มีโรคมาลาเรีย ได้ช้ากว่ามาก และไม่แพร่กระจายไปยังพื้นที่อย่างเช่น หุบเขา แม่น้ำเซปิกเลยซึ่งผู้คนในพื้นที่นั้นปลูกมันเทศอยู่แล้ว จึงทำให้มีความหนาแน่นของประชากรสูง รอสส์แนะนำว่าภาษา TNG อาจมาถึงขอบเขตทางตะวันตกสุด คือหมู่เกาะใกล้ติมอร์อาจจะเมื่อ 4,000 ถึง 4,500 ปีก่อน ก่อนที่ภาษาออสโตรเนเซียนจะขยายตัวเข้ามาในพื้นที่นี้ โรเจอร์ เบลนช์เชื่อมโยงการแพร่กระจายของภาษาทรานส์-นิวกินีกับการปลูกกล้วย^{[ 5 ]}

Wurm และคณะระบุการแบ่งย่อยในการจำแนกภาษาปาปัวของพวกเขาเป็นตระกูล (ตามลำดับความสัมพันธ์ของภาษาเยอรมัน ) กลุ่ม (ตามลำดับภาษาอินโด-ยุโรป ) และไฟลัม (ตามลำดับ สมมติฐาน Nostratic ) ภาษา Trans-New Guinea เป็นไฟลัมในศัพท์นี้ ภาษาที่ไม่เกี่ยวข้องกับภาษาอื่นใดใน ระดับ ตระกูลหรือต่ำกว่านั้นเรียกว่าภาษาโดดเดี่ยวในแผนผังนี้^{[ 6 ]}

ในปี 2003 William A. Foleyยอมรับแก่นของ TNG: "ข้อเท็จจริงที่ว่าภาษาจำนวนมากในนิวกินีตั้งแต่คาบสมุทรฮูออนไปจนถึงที่ราบสูงอิเรียนจายาใช้คำนำหน้ากริยาเพื่อระบุกรรมของกริยาที่ต้องการกรรม โดยบุรุษที่หนึ่งเอกพจน์เป็น /n/ และบุรุษที่สองเอกพจน์เป็นเสียงหยุดเพดานอ่อนเป็นหลักฐานที่ชัดเจนว่าภาษาเหล่านี้มีความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมกันทั้งหมด โอกาสที่ระบบดังกล่าวจะถูกยืมมานั้นน้อยมาก" ^{[ 7 ]}เขาพิจารณาว่าความสัมพันธ์ระหว่างตระกูลภาษาฟินิสเตร์-ฮูออน ที่ราบสูงตะวันออก (ไคนันตู-โกโรกัน) และที่ราบสูงอิเรียน (ดานี – ทะเลสาบปาไน) (และอาจรวมถึงตระกูลเล็ก ๆ อื่น ๆ ด้วย) ได้รับการยืนยันแล้ว และเขากล่าวว่า "มีความเป็นไปได้สูง" ที่ตระกูลภาษามาดังก็อยู่ในกลุ่มนี้เช่นกัน เขาพิจารณาว่ามีความเป็นไปได้ แต่ยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่ากลุ่มภาษา Enga, Chimbu, Binandere, Angan, Ok, Awyu, Asmat (ซึ่งอาจใกล้เคียงกับ Ok และ Awyu มากที่สุด), Mek, Sentani และกลุ่มภาษาขนาดเล็กเจ็ดกลุ่มทางตอนใต้ของปาปัวนิวกินี (เช่น Koiarian, Goilalan เป็นต้น ซึ่งเขายืนยันว่ายังไม่มีหลักฐานแสดงว่ามีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกัน) อาจอยู่ในกลุ่มภาษา TNG ด้วยเช่นกัน

รอสส์ไม่ได้ใช้คำศัพท์เฉพาะสำหรับระดับการจำแนกประเภทที่แตกต่างกันเหมือนที่โดนัลด์ เลย์ค็อกและสตีเฟน เวิร์มทำ ในรายการที่แสดงไว้ที่นี่ ตระกูลภาษาที่ไม่เป็นที่ถกเถียงซึ่งได้รับการยอมรับจากโฟลีย์และนักวิชาการด้านภาษาปาปัวคนอื่นๆ และเป็นองค์ประกอบพื้นฐานของ TNG ของรอสส์ จะพิมพ์ด้วยตัวหนา ส่วนภาษาที่โดดเดี่ยวจะพิมพ์ด้วยตัวเอียง

รอสส์ได้ตัดภาษาประมาณ 100 ภาษาออกจากข้อเสนอของเวิร์ม และคงไว้เพียงไม่กี่สิบภาษาอย่างไม่แน่ชัด แต่ในกรณีหนึ่ง เขาได้เพิ่มภาษาใหม่เข้าไป คือภาษาโปโรเม (Porome ) ซึ่งเป็นภาษาโดดเดี่ยว

รอสส์ไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะจัดกลุ่มชาวปาปัวทั้งหมดได้ นอกจากนี้ การจัดกลุ่มยังอิงตามคุณลักษณะเพียงอย่างเดียว คือ สรรพนามที่ใช้ร่วมกัน โดยเฉพาะสรรพนามเอกพจน์ที่ 1 และเอกพจน์ที่ 2 ดังนั้นจึงอาจเกิดผลลัพธ์ที่ผิดพลาดได้ รวมถึงอาจพลาดกลุ่มที่เสียงเปลี่ยนไปอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากเขาไม่มีข้อมูลเพียงพอที่จะสร้างความสัมพันธ์ทางเสียงที่สม่ำเสมอได้

ภาษาวูร์เมียนที่ยังไม่ได้รับการจัดประเภท

แม้ว่ารอสส์จะใช้ระบบสรรพนามเป็นพื้นฐานในการจัดประเภท แต่ภาษาต่างๆ ในปาปัวนิวกินีจำนวนมากมีเอกสารหลักฐานไม่เพียงพอ แม้กระทั่งการจัดประเภทนี้ก็ใช้ไม่ได้ผล ดังนั้นจึงมีภาษาโดดเดี่ยวหลายภาษาที่เวิร์มจัดอยู่ในกลุ่มภาษานิวกินี (TNG) แต่ไม่สามารถจัดอยู่ในกลุ่มภาษาของรอสส์ได้ ภาษาเหล่านั้นบางส่วน (เช่น โคเมียนดาเรต ซามาโรคีนา และอาจรวมถึงเคนาติ) ได้ถูกจัดให้อยู่ในสาขา (หรืออดีตสาขา) ของกลุ่มภาษานิวกินี (TNG) แล้ว ในขณะที่ภาษาอื่นๆ (เช่น มาสเซป โมมูนา) ยังคงไม่สามารถจัดประเภทได้

• เคนาติ (→ไคนันตู ?)
• โกมยันเรต (→มหาอยุ )
• การแยกมวล
• โมลอฟ ไอโซเลต
• ครอบครัว โมมูนา (2)
• ซามาโรคานา (→เควร์บา )
• การแยกเชื้อ Tofamna
• อุสคุ ไอโซเลท

ภาษาวูร์เมียนที่จัดประเภทใหม่

รอสส์ได้ลบภาษา 95 ภาษาออกจาก TNG ภาษาเหล่านี้เป็นกลุ่มภาษาขนาดเล็กที่ไม่มีสรรพนามร่วมกับภาษาใน TNG แต่มีลักษณะทางไวยากรณ์คล้ายคลึงกัน อาจเนื่องมาจากมีการติดต่อกับภาษาใน TNG มาเป็นเวลานาน

• บอร์เดอร์และมอร์วาป (เอลเซง) เป็น กลุ่มภาษา บอร์เดอร์ อิสระ (15 ภาษา)
• Isirawa (Saberi)เป็นภาษาแยก (แม้ว่าจะจัดเป็น Kwerbaโดย Clouse, Donohue & Ma 2002) ^{[ 8 ]}
• เลคส์เพลน ในฐานะ ครอบครัว เลคส์เพลน อิสระ (19)
• ไมราซี ในฐานะ ครอบครัว ไมราซีอิสระ (4)
• นิมโบราน ในฐานะ ครอบครัว นิมโบราน อิสระ (5)
• ปิอาวี ในฐานะ ครอบครัว ปิอาวี อิสระ (2)
• เซนางิ ในฐานะ ครอบครัว เซนางิอิสระ (2)
• เซนทานี (4 ภาษา) อยู่ในตระกูลอีสต์เบิร์ดเฮด-เซนทานี
• ทอร์และเควร์บา รวมกันเป็น ครอบครัว ทอร์-เควร์บา (17)
• ภาษาในกลุ่ม Trans-Fly – Bulaka River แบ่งออกเป็นห้ากลุ่ม ได้แก่ สามกลุ่มที่ยังคงอยู่ (อย่างไม่เป็นทางการ) ในกลุ่มภาษา TNG (ภาษา Kiwaian, Moraori, Tirio) บวกกับ กลุ่มภาษา ปาปัวตอนกลางใต้และ กลุ่มภาษา Trans-Fly ตอนตะวันออก ที่เป็นอิสระ (22 และ 4 ภาษา)

Andrew PawleyและHarald Hammarström (2018) ยอมรับกลุ่มย่อย 35 กลุ่มเป็นสมาชิกของ Trans-New Guinea ^{[ 9 ] [ 4 ]}

กลุ่มและกลุ่มที่แยกตัวซึ่ง Pawley และ Hammarström (2018) พิจารณาว่ามีสิทธิ์ในการเป็นสมาชิกใน Trans-New Guinea ที่อ่อนแอหรือเป็นที่ถกเถียงกัน (ซึ่งบางกลุ่มอาจกลายเป็น Trans-New Guinea ในที่สุด แต่จำเป็นต้องมีหลักฐานเพิ่มเติม): ^{[ 9 ]}

• บาโยโน-อวโบโน (2)
• โคโมลอม ( มอมบุม ) (2)
• ไมราซี (3)
• ปาวาซี (5)
• ปาวาเอียน (แยกเดี่ยว)
• เซนทานิก (4)
• หัวนกใต้ (12)
• Tanah Merah (แยก)
• เทเบรัน (2)
• ติมอร์-อลอร์-ปันตาร์ (20+)
• อูฮุนดูนี (ดามัล ) (แยก)

กลุ่มและสายพันธุ์ที่แยกออกมาบางครั้งถูกจัดประเภทเป็น Trans-New Guinea แต่ Pawley และ Hammarström (2018) ปฏิเสธว่าเป็น Trans-New Guinea: ^{[ 9 ]}

• เดม (แยก)
• เอเลมัน (5)
• Kaki Ae (แยกเชื้อ)
• คามูลา (แยก)
• เคาเร-นาเรา (2)
• มอร์ (แยก)
• โพโรม (แยก)
• ปูราริ (แยก)

Glottologซึ่ง Hammarström เป็นหนึ่งในบรรณาธิการ ยอมรับ 10 กลุ่มเป็นส่วนหนึ่งของ ตระกูล นิวเคลียร์ทรานส์-นิวกินีโดยอิงจาก Foley (2000), Pawley (2005) และ Edgar Suter (1997) ^{[ 10 ]}

• มาดัง (108 ภาษา)
• ฟินิสแตร์-ฮูออง (61)
• อัสมาต-อวยู-โอค (49)
• ไคนันตู-โกโรคา (28)
• ชิมบู-วาห์กี (17)
• เอ็นกา-เควา-ฮูลี (14)
• ดานี่ (13)
• บินันเดเรียนที่ยิ่งใหญ่ (13)
• เม็ก (8)
• ทะเลสาบปาไน (5)

Matthew Dryerใช้สถิติคำศัพท์ เพื่อประเมิน Pawley และ Hammarström (2018) โดยอิงจากข้อมูล รายการคำศัพท์ Swadesh 40 คำจาก ฐานข้อมูล ASJP Dryer สรุปว่าตระกูลภาษาต่อไปนี้มีแนวโน้มที่จะเป็น Trans–New Guinea โดยเรียงลำดับตามคะแนนสูงสุดไปต่ำสุด กล่าวคือเริ่มจากกลุ่มที่มีแนวโน้มมากที่สุด^{[ 11 ]}

Dryer ไม่ถือว่าหลักฐานที่อิงจากสรรพนามและคำว่า 'เหา' เพียงอย่างเดียวนั้นเพียงพอที่จะสรุปได้ว่าครอบครัวนั้นเป็นสมาชิกของ Trans-New Guinea เนื่องจากมีแนวโน้มที่จะเป็นรูปแบบพื้นที่ ( Wanderwort ) ในกรณีของคำว่า 'เหา' หรือมีความอนุรักษ์นิยมสูงในกรณีของสรรพนาม Dryer ระบุว่าความคล้ายคลึงกันเฉพาะในสรรพนามหมายความว่าครอบครัวเหล่านั้นมีความสัมพันธ์กัน แต่ความสัมพันธ์นั้นห่างไกลจน "ตรวจไม่พบ" ^{[ 11 ]}

Dryer ตั้งข้อสังเกตว่านี่เป็นการวิเคราะห์เชิงปริมาณเบื้องต้นและให้การคาดการณ์คร่าวๆ เกี่ยวกับตระกูลที่อาจหรือไม่อาจอยู่ใน Trans–New Guinea และความคล้ายคลึงทางคำศัพท์ที่ใช้เป็นพื้นฐานอาจเกิดจากคำยืม รูปแบบพื้นที่ ( Wanderwörter ) และอื่นๆ^{[ 11 ]}

Timothy Usher และ Edgar Suter ร่วมกับนักวิจัยภาษาปาปัว เช่นWilliam Croft , Matthew Dryer , John Lynch , Andrew PawleyและMalcolm Ross [ ^{12 ]}ได้สร้างองค์ประกอบระดับต่ำของ Trans–New Guinea ขึ้นใหม่เพื่อตรวจสอบผ่านการสร้างการเปลี่ยนแปลงเสียงปกติว่าสมาชิกที่กล่าวอ้างใดเป็นของกลุ่มนี้จริง ๆ และเพื่อกำหนดการจัดกลุ่มย่อย ในหลายกรณี Usher ได้สร้างชื่อใหม่สำหรับตระกูลสมาชิกเพื่อสะท้อนถึงตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ การจัดกลุ่มของ Usher ส่วนใหญ่ได้รับการยอมรับจาก^Glottologแม้ว่าจะใช้ชื่อที่แตกต่างกันก็ตาม ณ ปี 2024 การจัดกลุ่มของเขาเป็นดังนี้ รวมถึงความสอดคล้องกับชื่อในการจัดกลุ่มก่อนหน้านี้ เขาคาดว่าจะขยายสมาชิกของตระกูลเมื่อการสร้างใหม่ดำเนินต่อไป^{[ 13 ]}

ครอบครัวจากระบบการจัดประเภทของ Ross และ Glottolog ที่ไม่ได้รวมอยู่ด้วย ได้แก่ Kaure, Pauwasi, Engan, Chimbu–Wahgi, Madang, Eleman, Kiwaian, Binanderean, Goilalan และครอบครัวต่างๆในอ่าวปาปัว Usher รวมเฉพาะครอบครัวที่มีการใช้สรรพนาม 2sg เป็นประจำเท่านั้น ดังนั้นอาจมีครอบครัว TNG อื่นๆ ที่เปลี่ยนสรรพนามไปแล้ว

รูปแบบการใช้คำร่วมกันจำนวนหนึ่ง(เรียกว่า 'การผสมผสานความหมาย' โดยDonald Laycock ) โดยเฉพาะในโดเมนคำนามมักพบได้ทั่วไปในภาษาทรานส์-นิวกินี: ^{[ 9 ]}

• [ผู้ชาย, สามี]
• [ผู้หญิง, ภรรยา]
• [นก, ค้างคาว]
• [เส้นผม, ขนสัตว์, ขนนก, ใบไม้]
• [ต้นไม้, ฟืน, ไฟ]
• [น้ำ, แม่น้ำ]
• [เปลือกไม้, หนังสัตว์, เปลือกหรือผิวผลไม้]
• [เปลือกไม้, ผิวหนัง, ลำต้น]
• [ไข่, ผลไม้, เมล็ดพืช; วัตถุกลมอื่นๆ เช่น ไต, ตา, หัวใจ]
• [มือ, ขาหน้าของสัตว์สี่ขา, ปีก]
• [หัวใจ, ศูนย์กลางของอารมณ์]
• [เลือด, สีแดง]
• [ทำสวน, ทำงาน], [ทำสวน, ทำงาน]
• [ข้อต่อ, ข้อศอก, ข้อเข่า]
• [นม, น้ำเลี้ยง, น้ำอสุจิ, ไข่ขาว, ไขกระดูก]
• [จมูก, ใบหน้า]
• [ฟัน, ภายในช่องปาก]
• [ขา, เท้า, ขาหลัง]
• [นิ้วมือ, นิ้วเท้า]
• [พ่อ, เจ้าของ; แม่, เจ้าของ]

• ภาษาอินโด-แปซิฟิก
• การสร้างใหม่ของโปรโต-ทรานส์-นิวกินี (วิกิพจนานุกรม)

• TransNewGuinea.org - ฐานข้อมูลภาษาต่างๆ ของเกาะนิวกินี (โดย Simon Greenhill)
• เว็บไซต์ Newguineaworld ของ Timothy Usher และ Edgar Suter ถูกเก็บถาวรไว้ในWayback Machine เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2024