เฮอร์เบิร์ต เฮนรี แอสควิธ เกิดเมื่อวันที่ 12 กันยายน ค.ศ. 1852 ที่เมืองมอร์ลีย์ในเขตเวสต์ไรดิงแห่งยอร์กเชอร์ เป็นบุตรชายคนเล็กของโจเซฟ ดิกสัน แอสควิธ (ค.ศ. 1825–1860) และภรรยาของเขา เอมิลี นามสกุลเดิม วิลแลนส์ (ค.ศ. 1828–1888) ทั้งคู่มีบุตรสาวสามคน ซึ่งมีเพียงคนเดียวที่รอดชีวิตมาได้^{[ 2 ] [ 3 ] [ก]}ตระกูลแอสควิธเป็นตระกูลเก่าแก่ของยอร์กเชอร์ที่มีประเพณีต่อต้าน นิกายโปรเตสแตนต์มายาวนาน ^[ข]เป็นเรื่องที่น่าภาคภูมิใจของครอบครัวแอสควิธ ที่บรรพบุรุษของพวกเขา โจเซฟ แอสควิธ ถูกจำคุกเนื่องจากมีส่วนร่วมในแผนการสมคบคิดฟาร์นลีย์วูดของฝ่ายสนับสนุนราวด์เฮดในปี ค.ศ. 1664 ^{[ 4 ]}

พ่อแม่ของแอสควิธมาจากครอบครัวที่เกี่ยวข้องกับการค้าขนสัตว์ในยอร์กเชอร์ ดิ๊กซัน แอสควิธได้รับมรดกบริษัทกิลรอยด์มิลล์ ซึ่งก่อตั้งโดยพ่อของเขา ส่วนวิลเลียม วิลแลนส์ พ่อของเอมิลี่ ดำเนิน ธุรกิจ ค้าขนสัตว์ ที่ประสบความสำเร็จ ในฮัดเดอร์สฟิลด์ทั้งสองครอบครัวเป็นชนชั้นกลาง นับถือศาสนาคริสต์ นิกายคองเกรเกชัน นัล และมีแนวคิดทางการเมืองหัวรุนแรงดิ๊กซันเป็นคนสุภาพ มีการศึกษา และตามคำพูดของลูกชาย เขา "ไม่เหมาะ" กับอาชีพนักธุรกิจ^{[ 2 ]}เขาถูกอธิบายว่าเป็น "ชายผู้มีคุณธรรมสูงที่จัดชั้นเรียนพระคัมภีร์สำหรับชายหนุ่ม" ^{[ 5 ]}เอมิลี่มีสุขภาพไม่ดีอย่างต่อเนื่อง แต่มีบุคลิกที่เข้มแข็ง และเป็นผู้มีอิทธิพลในการหล่อหลอมลูกชายของเธอ^{[ 6 ]}

ในวัยหนุ่ม เขาถูกเรียกว่าเฮอร์เบิร์ต ("เบอร์ตี้" ในวัยเด็ก) ภายในครอบครัว แต่ภรรยาคนที่สองของเขาเรียกเขาว่าเฮนรีสตีเฟน คอสส์ ผู้เขียน ชีวประวัติของเขา ตั้งชื่อบทแรกของชีวประวัติว่า "จากเฮอร์เบิร์ตถึงเฮนรี" ซึ่งหมายถึงการเลื่อนฐานะทางสังคมและการละทิ้งรากเหง้าของชาวโปรเตสแตนต์นิกายโปรเตสแตนต์ในยอร์กเชอร์หลังจากการแต่งงานครั้งที่สอง อย่างไรก็ตาม ในที่สาธารณะ เขาถูกเรียกขานเพียงแค่ HH Asquith เท่านั้น "มีบุคคลสำคัญระดับชาติไม่กี่คนที่ชื่อจริงไม่เป็นที่รู้จักของสาธารณชน" ตามที่รอย เจนกินส์ผู้ เขียนชีวประวัติของเขากล่าวไว้ ^{[ 2 ]}

เฮอร์เบิร์ต แอสควิธและน้องชายได้รับการศึกษาที่บ้านโดยพ่อแม่ของพวกเขาจนกระทั่งปี 1860 เมื่อดิกสัน แอสควิธเสียชีวิตอย่างกะทันหัน วิลเลียม วิลแลนส์จึงรับหน้าที่ดูแลครอบครัว ย้ายพวกเขาไปอยู่ที่บ้านใกล้กับบ้านของเขาเอง และจัดการเรื่องการศึกษาของเด็กชาย^{[ 7 ]}หลังจากเรียนที่วิทยาลัยฮัดเดอร์สฟิลด์ ได้หนึ่งปี พวกเขาก็ถูกส่ง ไปเรียน ประจำที่โรงเรียนฟุลเน็กซึ่งเป็น โรงเรียน ของคริสตจักรโมราเวียนใกล้เมืองลีดส์ในปี 1863 วิลเลียม วิลแลนส์เสียชีวิต และครอบครัวก็ตกอยู่ภายใต้การดูแลของจอห์น วิลแลนส์ พี่ชายของเอมิลี่ เด็กชายทั้งสองไปอาศัยอยู่กับเขาในลอนดอน เมื่อเขาย้ายกลับไปยอร์กเชอร์ในปี 1864 ด้วยเหตุผลทางธุรกิจ พวกเขายังคงอยู่ในลอนดอนและพักอาศัยอยู่กับครอบครัวต่างๆ

นักเขียนชีวประวัติ นาโอมิ เลวีน เขียนว่า ในความเป็นจริงแล้ว แอสควิธ "ถูกปฏิบัติเหมือนเด็กกำพร้า" ตลอดช่วงวัยเด็กที่เหลือของเขา^{[ 8 ]}การจากไปของลุงของเขาทำให้ความสัมพันธ์ของแอสควิธกับยอร์กเชียร์บ้านเกิดของเขาขาดสะบั้นลงอย่างสิ้นเชิง และหลังจากนั้นเขาก็อธิบายตัวเองว่า "โดยแท้จริงแล้วเป็นชาวลอนดอน" ^{[ 9 ]}นักเขียนชีวประวัติอีกคนหนึ่งโคลิน แมทธิวเขียนว่า ภูมิหลังที่ไม่ยอมรับขนบธรรมเนียมประเพณีทางตอนเหนือของแอสควิธยังคงมีอิทธิพลต่อเขา: "มันทำให้เขามีจุดอ้างอิงต่อต้านสถาบันที่มั่นคง ซึ่งสำคัญสำหรับชายคนหนึ่งที่ชีวิตในด้านอื่นๆ เป็นการหมกมุ่นอยู่กับความเป็นเมืองใหญ่มาอย่างยาวนาน" ^{[ 10 ]}

เด็กชายทั้งสองถูกส่งไปเรียนที่โรงเรียนซิตี้ออฟลอนดอนในฐานะนักเรียนไป-กลับ ภายใต้การดูแลของอาจารย์ใหญ่ของโรงเรียนอี.เอ. แอบบอตต์นักวิชาการด้านวรรณคดีคลาสสิกผู้มีชื่อเสียง แอสควิธกลายเป็นนักเรียนที่โดดเด่น ต่อมาเขากล่าวว่าเขามีความรู้สึกเป็นหนี้บุญคุณอาจารย์ใหญ่มากกว่าใครๆ ที่ยังมีชีวิตอยู่^{[ 11 ]}แอบบอตต์ปฏิเสธที่จะรับเครดิตสำหรับความก้าวหน้าของเด็กชาย: "ผมไม่เคยมีนักเรียนคนไหนที่เป็นหนี้บุญคุณผมน้อยกว่านี้ และเป็นหนี้บุญคุณความสามารถตามธรรมชาติของเขาเองมากกว่านี้" ^{[ 11 ] [ 12 ]}แอสควิธเก่ง ในวิชาวรรณคดี คลาสสิกและภาษาอังกฤษ ไม่ค่อยสนใจกีฬา อ่านหนังสืออย่างกระหายในห้องสมุดกิลด์ฮอลล์และหลงใหลในการพูด เขาไปเยี่ยมชมหอประชุมสาธารณะของสภาสามัญชนศึกษาเทคนิคของนักเทศน์ชื่อดัง และฝึกฝนทักษะของตนเองในชมรมโต้วาทีของโรงเรียน^{[ 13 ]}แอบบอตต์กล่าวถึงความสมเหตุสมผลและความชัดเจนของสุนทรพจน์ของนักเรียน ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ทำให้แอสควิธได้รับการยกย่องตลอดชีวิตที่เหลือของเขา^{[ 14 ] [ 15 ]}ต่อมาแอสควิธเล่าว่าตอนที่เขายังเป็นเด็กนักเรียน เขาเห็นศพของฆาตกร 5 คนถูกแขวนไว้ข้างนอกเรือนจำนิวเกต^{[ 16 ]}

ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1869 แอสควิธได้รับทุนการศึกษาด้านคลาสสิก ที่วิทยาลัยบอลลิออล มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด และเข้าศึกษาในเดือนตุลาคมปีถัดมา ชื่อเสียงของวิทยาลัยซึ่งสูงอยู่แล้วก็ยิ่งเพิ่มสูงขึ้นภายใต้การนำของอาจารย์ใหญ่ที่เพิ่งได้รับเลือกตั้งใหม่เบนจามิน โจเว็ตต์เขาพยายามยกระดับมาตรฐานของวิทยาลัยให้สูงขึ้นจนนักศึกษาปริญญาตรีมีความรู้สึกร่วมกันในสิ่งที่แอสควิธเรียกในภายหลังว่า "ความรู้สึกสงบสุขของความเหนือกว่าอย่างไม่ย่อท้อ" ^{[ 17 ]}แม้ว่าแอสควิธจะชื่นชมโจเว็ตต์ แต่เขาก็ได้รับอิทธิพลจากทีเอช กรีนศาสตราจารย์ด้านปรัชญาศีลธรรมของไวท์ มากกว่า ด้านนามธรรมของปรัชญาไม่ได้ดึงดูดแอสควิธมากนัก เพราะมุมมองของเขามักจะเน้นด้านปฏิบัติ แต่ทัศนะทางการเมืองแบบเสรีนิยมก้าวหน้าของกรีนกลับดึงดูดใจเขา^{[ 10 ]}

เส้นทางการศึกษาในมหาวิทยาลัยของแอสควิธนั้นโดดเด่น—“น่าประทับใจโดยไม่หวือหวา” ตามคำกล่าวของเจนกินส์ ความเข้าใจในการเรียนที่ง่ายดายทำให้เขามีเวลาเหลือเฟือที่จะสนองความชอบในการโต้วาที ในเดือนแรกที่มหาวิทยาลัย เขาได้กล่าวสุนทรพจน์ที่Oxford Unionนักเขียนชีวประวัติอย่างเป็นทางการของเขาเจ.เอ. สเปนเดอร์และไซริล แอสควิธ ได้แสดงความคิดเห็นว่าในช่วงเดือนแรกๆ ที่ออกซ์ฟอร์ด “เขาได้แสดงทัศนะเสรีนิยมแบบ ดั้งเดิมโดยกล่าวสนับสนุนการแยกคริสตจักรแห่งอังกฤษ ออก จากรัฐ และการไม่แทรกแซงในสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย ” ^{[ 18 ]}บางครั้งเขาก็โต้วาทีกับอัลเฟรด มิลเนอร์ เพื่อนร่วมรุ่นจาก Balliol ซึ่งถึงแม้จะเป็นเสรีนิยม แต่ก็เป็นผู้สนับสนุนจักรวรรดินิยมอังกฤษอยู่แล้ว^{[ 19 ]}เขาได้รับเลือกเป็นเหรัญญิกของสหภาพในปี 1872 แต่พ่ายแพ้ในการลงสมัครชิงตำแหน่งประธานครั้งแรก^{[ 20 ]}ในระหว่างการเลือกตั้งทั่วไปในเดือนมกราคมและกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2417เขาได้กล่าวปราศรัยต่อต้านลอร์ดแรนดอล์ฟ เชอร์ชิลล์ซึ่งยังไม่เป็นนักการเมืองที่มีชื่อเสียงมากนัก ณ เมืองวูดสต็อกที่ อยู่ใกล้เคียง ^{[ 21 ]}ในที่สุดเขาก็ได้เป็นประธานสหภาพนักศึกษาในภาคเรียนตรีนิตี้ พ.ศ. 2417 ซึ่งเป็นภาคเรียนสุดท้ายของเขาในฐานะนักศึกษาระดับปริญญา ตรี ^{[ 22 ] [ 23 ]}

แอสควิธได้รับ รางวัลรองชนะเลิศ ( proxime accessit ) สำหรับรางวัลเฮิร์ตฟอร์ดในปี พ.ศ. 2415 และได้รับ รางวัลรองชนะเลือ ( proxime accessit ) สำหรับรางวัลไอร์แลนด์ในปี พ.ศ. 2416 และได้รับรางวัลไอร์แลนด์อีกครั้งในปี พ.ศ. 2417 ในครั้งนั้นเขาได้รับรางวัลใกล้เคียงมากจนกรรมการตัดสินมอบรางวัลพิเศษเป็นหนังสือให้เขา อย่างไรก็ตาม เขาได้รับทุนการศึกษาเครเวนและสำเร็จการศึกษาด้วยเกียรตินิยมอันดับหนึ่งสองสาขาในวิชา Mods และ Greats ตามที่นักเขียนชีวประวัติของเขาบรรยาย ไว้^{[ 24 ]}หลังจากสำเร็จการศึกษา เขาได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกของ Balliol ^{[ 25 ]}

หลังจากสำเร็จการศึกษาในปี พ.ศ. 2317 แอสควิธใช้เวลาหลายเดือนในการฝึกสอนไวเคานต์ลิมิงตันบุตรชายวัย 18 ปีและทายาทของเอิร์ลแห่งพอร์ตสมัธเขาพบว่าประสบการณ์ชีวิตในคฤหาสน์ชนบทของชนชั้นสูงนั้นน่าพึงพอใจ^{[ 27 ] [ 28 ]}เขาไม่ค่อยชอบด้านที่เคร่งครัดของประเพณีเสรีนิยมที่ไม่ยอมรับความแตกต่าง ซึ่งมีการเคลื่อนไหวต่อต้านสุรา อย่างเข้มแข็ง เขาภูมิใจที่ได้กำจัด " ลัทธิเพียวริตันที่ฉันได้รับการเลี้ยงดูมา" ^{[ 29 ]}ความชื่นชอบในไวน์และสุราชั้นดีของเขา ซึ่งเริ่มต้นในช่วงเวลานี้ ในที่สุดก็ทำให้เขาได้รับฉายาว่า " สควิฟฟี่ " ^{[ 30 ]}

เมื่อกลับมาที่ออกซ์ฟอร์ด แอสควิธใช้เวลาปีแรกของการเป็นนักวิจัยเจ็ดปีของเขาอยู่ที่นั่น แต่เขาไม่มีความปรารถนาที่จะประกอบอาชีพเป็นอาจารย์สอนหนังสือ เส้นทางดั้งเดิมสำหรับชายหนุ่มที่มีความทะเยอทะยานทางการเมืองแต่ไม่มีเงินคือการเรียนกฎหมาย^{[ 28 ]}ขณะที่ยังอยู่ที่ออกซ์ฟอร์ด แอสควิธได้เข้าเรียนที่ลินคอล์นส์อินน์เพื่อฝึกฝนเป็นทนายความและในปี 1875 เขาได้ฝึกงาน ภาย ใต้ชาร์ลส์ โบเวน [ ^{31 ] เขา}ได้ รับอนุญาตให้ประกอบ วิชาชีพทนายความในเดือนมิถุนายน 1876 ^{[ 32 ]}

หลังจากนั้น เจนกินส์เรียกช่วงเวลานั้นว่า "เจ็ดปีที่ยากลำบากอย่างยิ่ง" ^{[ 31 ]}แอสควิธได้ก่อตั้งสำนักงานกฎหมายร่วมกับทนายความรุ่นน้องอีกสองคน ด้วยความที่ไม่มีการติดต่อส่วนตัวกับทนายความ เขาจึงได้รับมอบหมายงานน้อย มาก ^{[ c ]}ในบรรดางานที่เข้ามา เขาก็โต้แย้งได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่เขาพิถีพิถันเกินไปที่จะเรียนรู้กลเม็ดที่แยบยลกว่าของวงการกฎหมาย: "เขาไม่สามารถพูดจาคลุมเครือได้ ... และเขาก็ไม่สามารถโน้มน้าวตัวเองให้ใช้สำนวนแบบเดิมๆ ได้" ^{[ 33 ]}เขาไม่ได้ปล่อยให้การขาดแคลนเงินมาขัดขวางการแต่งงานของเขา เจ้าสาวของเขา เฮเลน เคลซอลล์ เมลแลนด์ (1854–1891) เป็นลูกสาวของเฟรเดอริก เมลแลนด์ แพทย์ในเมืองแมนเชสเตอร์ เธอและแอสควิธได้พบกันผ่านเพื่อนของแม่ของเขา^{[ 33 ]}ทั้งสองรักกันมาหลายปีแล้ว แต่จนกระทั่งปี 1877 แอสควิธจึงได้ขอความยินยอมจากพ่อของเธอสำหรับการแต่งงานของพวกเขา แม้ว่าแอสควิธจะมีรายได้จำกัด แทบไม่มีรายได้จากบาร์และเงินช่วยเหลือเล็กน้อยจากทุนการศึกษา แต่เมลแลนด์ก็ยินยอมหลังจากสอบถามถึงศักยภาพของชายหนุ่ม เฮเลนมีรายได้ส่วนตัวหลายร้อยปอนด์ต่อปี และทั้งคู่ใช้ชีวิตอย่างสุขสบายในแฮมป์สเตดพวกเขามีลูกห้าคน:

• เรย์มอนด์ แอสควิธ (6 พฤศจิกายน 1878 – 15 กันยายน 1916) แต่งงานกับแคทเธอรีน ฮอร์เนอร์ (บุตรสาวของเซอร์จอห์น ฮอร์เนอร์ ) เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 1907 ทั้งคู่มีบุตรด้วยกันสามคน
• เฮอร์เบิร์ต แอสควิธ (11 มีนาคม 1881 – 5 สิงหาคม 1947) แต่งงานกับเลดี้ ซินเทีย ชาร์เทอริส (บุตรสาวของฮิวโก ริชาร์ด ชาร์เทอริส เอิร์ลแห่งเวมิสคนที่ 11 และเอิร์ลแห่งมาร์ชคนที่ 7 ) เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 1910 ทั้งคู่มีบุตรด้วยกันสามคน
• อาร์เธอร์ แอสควิธ (24 เมษายน 1883 – 25 สิงหาคม 1939) แต่งงานกับเบ็ตตี้ คอนสแตนซ์ แมนเนอร์ส (บุตรสาวของจอห์น แมนเนอร์ส-ซัตตัน บารอนแมนเนอร์สที่ 3 ) เมื่อวันที่ 30 เมษายน 1918 ทั้งคู่มีบุตรสาวสี่คน
• ไวโอเล็ต แอสควิธ (15 เมษายน 1887 – 19 กุมภาพันธ์ 1969) แต่งงานกับเซอร์มอริซ บอนแฮม คาร์เตอร์เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 1915 ทั้งคู่มีบุตรด้วยกันสี่คน
• Cyril Asquith, Baron Asquith of Bishopstone (5 กุมภาพันธ์ 1890 – 24 สิงหาคม 1954) ^{[ 10 ]}ซึ่งแต่งงานกับ Anne Pollock (ลูกสาวของ Sir Adrian Donald Wilde Pollock) เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 1918 พวกเขามีบุตรสี่คน

ระหว่างปี 1876 ถึง 1884 แอสควิธหารายได้เสริมด้วยการเขียนบทความลงนิตยสารThe Spectator เป็นประจำ ซึ่งในเวลานั้นนิตยสารฉบับนี้มีมุมมองทางการเมืองแบบเสรีนิยมอย่างกว้างขวาง แมทธิวแสดงความคิดเห็นว่าบทความที่แอสควิธเขียนให้กับนิตยสารนั้นให้ภาพรวมที่ดีเกี่ยวกับมุมมองทางการเมืองของเขาในวัยหนุ่ม เขาเป็นคนหัวรุนแรงอย่างแน่วแน่ แต่ก็ไม่เชื่อมั่นในมุมมองฝ่ายซ้ายสุดโต่งเช่นเดียวกับลัทธิอนุรักษ์นิยมหัวข้อที่ก่อให้เกิดการถกเถียงในหมู่เสรีนิยม ได้แก่ จักรวรรดินิยมอังกฤษ การรวมตัวของบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์ และสิทธิในการออกเสียงเลือกตั้งของสตรี แอสควิธเป็นผู้สนับสนุนจักรวรรดิอย่างแข็งขัน แม้จะไม่ถึงขั้นคลั่งชาติ และหลังจากความระมัดระวังในตอนแรก เขาก็สนับสนุนการปกครองตนเองของไอร์แลนด์ เขาคัดค้านการให้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งแก่สตรีตลอดช่วงเวลาส่วนใหญ่ในอาชีพทางการเมืองของเขา ตามชีวประวัติอย่างเป็นทางการโดยJA Spenderและ Cyril Asquith นั้น HH Asquith “มีความเคารพอย่างลึกซึ้งต่อความคิดและสติปัญญาของผู้หญิง ... แต่เขาถือว่าการเมืองเป็นเรื่องของผู้ชายโดยเฉพาะ และมันขัดกับความรู้สึกถึงความเหมาะสมและความเป็นสุภาพบุรุษของเขาที่จะคิดว่าพวกเธอมีส่วนร่วมในเรื่องวุ่นวายของธุรกิจของผู้ชายนี้และถูกเปิดเผยต่อสาธารณชน เขาปฏิเสธอย่างรุนแรงเสมอว่าคำถามนี้ไม่มีความสัมพันธ์กับทฤษฎีประชาธิปไตยหรือการกีดกันผู้หญิงจากสิทธิในการเลือกตั้งเป็นการสะท้อนถึงเพศของพวกเธอ” ^{[ 34 ]}นอกจากนี้ยังมีองค์ประกอบของผลประโยชน์ของพรรคด้วย: Asquith เชื่อว่าคะแนนเสียงของผู้หญิงจะส่งผลดีต่อพรรคอนุรักษ์นิยม อย่างไม่สมส่วน ในการศึกษาในปี 2001 เกี่ยวกับการขยายสิทธิในการเลือกตั้งระหว่างปี 1832 ถึง 1931 Bob Whitfield สรุปว่าการคาดเดาของ Asquith เกี่ยวกับผลกระทบทางการเลือกตั้งนั้นถูกต้อง^{[ 35 ]}นอกจากงานของเขาสำหรับThe Spectatorแล้ว เขายังได้รับการว่าจ้างให้เป็น ผู้เขียนบทความ นำโดยThe Economistสอนในชั้นเรียนภาคค่ำ และตรวจข้อสอบอีกด้วย^{[ 36 ]}

อาชีพทนายความของแอสควิธเริ่มเฟื่องฟูในปี พ.ศ. 2426 เมื่ออาร์.เอส. ไรท์เชิญเขาเข้าร่วมสำนักงานของเขาที่อินเนอร์เทมเปิล ไรท์เป็นที่ปรึกษาอาวุโสประจำกระทรวงการคลัง ซึ่งเป็นตำแหน่งที่มักเรียกกันว่า " ปีศาจของอัยการสูงสุด " ^{[ 37 ]}ซึ่งมีหน้าที่ให้คำปรึกษาทางกฎหมายแก่รัฐมนตรีและหน่วยงานรัฐบาล^{[ 37 ]}หนึ่งในงานแรกๆ ของแอสควิธในการทำงานให้กับไรท์คือการเตรียมบันทึกสำหรับนายกรัฐมนตรีดับเบิลยู.อี. แกลดสโตนเกี่ยวกับสถานะของคำสาบานในรัฐสภาภายหลังคดีแบรดล อว์ ทั้งแกลดสโตนและอัยการสูงสุดเซอร์เฮนรี เจมส์ต่างประทับใจ สิ่งนี้ทำให้ชื่อเสียงของแอสควิธโด่งดังขึ้น แม้ว่าจะไม่ได้ช่วยเพิ่มรายได้ของเขามากนัก สิ่งที่ให้ผลตอบแทนมากกว่าคือการติดต่อใหม่ๆ กับทนายความที่ว่าจ้างไรท์เป็นประจำ และตอนนี้ก็เริ่มว่าจ้างแอสควิธด้วย^{[ 38 ]}

ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2429 เมื่อพรรคเสรีนิยมแตกแยกในประเด็นการปกครองตนเองของไอร์แลนด์แกลดสโตนจึงเรียกการเลือกตั้งทั่วไป [ ^{39 ] มี}ตำแหน่งว่างในนาทีสุดท้ายที่อีสต์ไฟฟ์ ซึ่ง จอห์น บอยด์ คินเนีย ร์ สมาชิกพรรคเสรีนิยมที่ดำรงตำแหน่งอยู่ถูกถอดถอนโดยสมาคมเสรีนิยมท้องถิ่นเนื่องจากลงคะแนนเสียงคัดค้านการปกครองตนเองของไอร์แลนด์ริชาร์ด ฮัลเดนเพื่อนสนิทของแอสควิธและทนายความหนุ่มที่กำลังดิ้นรน ได้ดำรงตำแหน่ง ส.ส. พรรคเสรีนิยมใน เขตเลือกตั้ง แฮดดิงตันเชียร์ ที่อยู่ใกล้เคียง ตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2428เขาเสนอชื่อแอสควิธเป็นผู้แทนของคินเนียร์ และเพียงสิบวันก่อนการลงคะแนน แอสควิธก็ได้รับการเสนอชื่ออย่างเป็นทางการในการลงคะแนนเสียงของพรรคเสรีนิยมท้องถิ่น^{[ 40 ]} พรรค อนุรักษ์นิยมไม่ได้ลงแข่งขันในที่นั่งนี้ โดยให้การสนับสนุนคินเนียร์ ซึ่งลงสมัครรับเลือกตั้งแข่งกับแอสควิธในฐานะสมาชิกสหภาพเสรีนิยม แอส ควิ ธได้รับเลือกตั้งด้วยคะแนนเสียง 2,863 เสียง ขณะที่คินเนียร์ได้รับ 2,489 เสียง^{[ 41 ]}

พรรคเสรีนิยมพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งปี 1886 และแอสควิธได้เข้าร่วมสภาสามัญชนในฐานะสมาชิกฝ่ายค้าน เขาต้องรอจนถึงเดือนมีนาคม 1887 จึงได้กล่าวสุนทรพจน์ครั้งแรกซึ่งคัดค้านข้อเสนอของรัฐบาลอนุรักษ์นิยมที่จะให้ความสำคัญเป็นพิเศษกับร่างกฎหมายอาชญากรรมของไอร์แลนด์^{[ 42 ] [ 43 ]}ตั้งแต่เริ่มต้นอาชีพทางการเมือง แอสควิธสร้างความประทับใจให้กับสมาชิกรัฐสภาคนอื่นๆ ด้วยท่าทีที่มีอำนาจและความชัดเจนในการแสดงออก^{[ 44 ]}ตลอดช่วงเวลาที่เหลือของรัฐสภาชุดนี้ ซึ่งกินเวลาจนถึงปี 1892 แอสควิธได้กล่าวสุนทรพจน์เป็นครั้งคราวแต่มีประสิทธิภาพ โดยส่วนใหญ่เกี่ยวกับเรื่องของไอร์แลนด์^{[ 45 ] [ 46 ]}

การประกอบวิชาชีพกฎหมายของแอสควิธกำลังเฟื่องฟู และใช้เวลาส่วนใหญ่ของเขาไปกับงานนี้ ในช่วงปลายทศวรรษ 1880 แอนโทนี โฮปผู้ซึ่งต่อมาได้ละทิ้งอาชีพทนายความเพื่อมาเป็นนักเขียนนวนิยาย เป็นลูกศิษย์ของเขา แอสควิธไม่ชอบการโต้แย้งต่อหน้าคณะลูกขุนเนื่องจากความซ้ำซากจำเจและ "คำพูดที่ไร้สาระ" แต่เขาเก่งในการโต้แย้งประเด็นปลีกย่อยของกฎหมายแพ่งต่อหน้าผู้พิพากษาหรือต่อหน้าศาลอุทธรณ์^{[ 47 ]}คดีเหล่านี้ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วลูกความของเขาเป็นธุรกิจขนาดใหญ่ ไม่โดดเด่นนักแต่ให้ผลตอบแทนทางการเงินที่ดี^{[ 48 ]}

แอสควิธปรากฏตัวในคดีอาญาที่มีชื่อเสียงเป็นครั้งคราว ในปี 1887 และ 1888 เขาเป็นทนายความให้แก่คันนิงแฮม เกรแฮม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหัวรุนแรงจากพรรคเสรีนิยม ซึ่งถูกตั้งข้อหาทำร้ายเจ้าหน้าที่ตำรวจขณะที่พวกเขาพยายามสลายการชุมนุมในจัตุรัสทราฟัลการ์ [ ^{49 ] ต่อ} มาเกรแฮมถูกตัดสินว่ามีความ ผิดในข้อหาที่เบากว่าคือการชุมนุมโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย^{[ 50 ]}ในสิ่งที่เจนกินส์เรียกว่า "คดีที่ไม่เป็นเสรีนิยมมากนัก" แอสควิธปรากฏตัวในฐานะอัยการในการพิจารณาคดีของเฮนรี วิเซเทลลีในข้อหาตีพิมพ์ "หนังสือหมิ่นประมาทลามกอนาจาร" ซึ่งเป็นฉบับภาษาอังกฤษฉบับแรกของนวนิยายของเอมิล โซลา เรื่อง นานาปอต-บูยล์และลาแตร์ซึ่งแอสควิธอธิบายในศาลว่าเป็น "หนังสือที่ไร้ศีลธรรมที่สุดสามเล่มที่เคยตีพิมพ์" ^{[ 51 ]}

อาชีพนักกฎหมายของแอสควิธได้รับแรงผลักดันอย่างมากและไม่คาดคิดในปี 1889 เมื่อเขาได้รับการแต่งตั้งเป็นที่ปรึกษาผู้ช่วยของเซอร์ชาร์ลส์ รัสเซลล์ที่คณะกรรมการสอบสวนพาร์เนลล์ คณะกรรมการดังกล่าวจัดตั้งขึ้นภายหลังคำกล่าวอ้างที่สร้างความเสียหายในหนังสือพิมพ์เดอะไทมส์ซึ่งอ้างอิงจากจดหมายปลอม ที่ ระบุว่า ชาร์ลส์ สจวร์ต พาร์เนลล์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชาวไอริช ได้แสดงความเห็นชอบ ต่อ การสังหารหมู่ที่สวนฟีนิกซ์ ในดับลิน เมื่อเจซี แมคโดนัลด์ ผู้จัดการของเดอะไทมส์ถูกเรียกตัวมาให้การ รัสเซลล์ซึ่งรู้สึกเหนื่อยล้า ได้ทำให้แอสควิธประหลาดใจด้วยการขอให้เขาทำการซักถาม^{[ 52 ]}ภายใต้การซักถามของแอสควิธ ปรากฏชัดว่าในการยอมรับเอกสารปลอมว่าเป็นของจริงโดยไม่ตรวจสอบใดๆ แมคโดนัลด์ได้ประพฤติตนตามคำพูดของเจนกินส์ว่า "ด้วยความเชื่อใจที่ไร้เดียงสา หากไม่ใช่เพราะความประมาทเลินเล่อทางอาญา" ^{[ 53 ]}หนังสือพิมพ์ Manchester Guardianรายงานว่าภายใต้การซักถามของ Asquith นั้น Macdonald "ดิ้นรนและบิดตัวไปมาด้วยวลีที่ยังไม่สมบูรณ์เป็นสิบๆ วลีเพื่อพยายามอธิบาย แต่ก็ไม่สามารถอธิบายให้จบได้" ^{[ 54 ]}ข้อกล่าวหาต่อ Parnell ได้รับการพิสูจน์แล้วว่าเป็นเท็จThe Timesจึงต้องขอโทษอย่างเต็มที่ และชื่อเสียงของ Asquith ก็ได้รับการรับประกัน^{[ 55 ] [ 56 ]}ภายในหนึ่งปี เขาได้รับการเลื่อนตำแหน่งขึ้นสู่ระดับอาวุโสของเนติบัณฑิต ยสภา คือQueen's Counsel ^{[ 57 ]}

แอสควิธปรากฏตัวในคดีสำคัญสองคดีในช่วงต้นทศวรรษ 1890 เขามีบทบาทอย่างเงียบๆ แต่มีประสิทธิภาพในการ พิจารณาคดีหมิ่นประมาท Tranby Croft ที่ โด่งดัง (1891) โดยช่วยแสดงให้เห็นว่าโจทก์ไม่ได้ถูกหมิ่นประมาท เขาเป็นฝ่ายแพ้ในคดีCarlill v Carbolic Smoke Ball Co (1892) ซึ่งเป็นคดีกฎหมายสัญญาของอังกฤษที่สำคัญที่กำหนดว่าบริษัทมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามคำมั่นสัญญาที่โฆษณาไว้^{[ 58 ] [ 59 ]}

ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2434 เฮเลน แอสควิธ เสียชีวิตด้วยไข้ไทฟอยด์หลังจากป่วยเพียงไม่กี่วัน ขณะที่ครอบครัวกำลังพักผ่อนอยู่ที่สกอตแลนด์^{[ 60 ]}แอสควิธซื้อบ้านในเซอร์เรย์และจ้างพี่เลี้ยงเด็กและพนักงานในบ้านคนอื่นๆ เขาขายทรัพย์สินในแฮมป์สเตดและเช่าแฟลตบนถนนเมา ท์ ในเมย์แฟร์ซึ่งเขาอาศัยอยู่ระหว่างสัปดาห์ทำงาน^{[ 61 ]}

การเลือกตั้งทั่วไปในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2435ทำให้แกลดสโตนและพรรคเสรีนิยมกลับมาดำรงตำแหน่งอีกครั้ง โดยได้รับการสนับสนุนเป็นระยะจาก ส.ส. พรรคชาตินิยมไอริช แอสควิธ ซึ่งขณะนั้นอายุเพียง 39 ปี และไม่เคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยมาก่อน ได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ซึ่งเป็นตำแหน่งสำคัญในคณะรัฐมนตรี พรรคอนุรักษ์นิยมและพรรคเสรีนิยมสหภาพนิยมมีจำนวนมากกว่าพรรคเสรีนิยมในสภาสามัญ ซึ่งเมื่อรวมกับเสียงข้างมากถาวรของพรรคสหภาพนิยมในสภาขุนนาง ทำให้รัฐบาลมีข้อจำกัดในการดำเนินมาตรการปฏิรูป แอสควิธไม่สามารถรวบรวมเสียงข้างมากสำหรับร่างกฎหมายเพื่อยุบศาสนจักรในเวลส์และอีกฉบับหนึ่งเพื่อคุ้มครองคนงานที่ได้รับบาดเจ็บจากการทำงาน แต่เขาก็สร้างชื่อเสียงในฐานะรัฐมนตรีที่มีความสามารถและยุติธรรม^{[ 10 ]}

ในปี พ.ศ. 2436 แอสควิธตอบรับคำขอจากผู้พิพากษาใน เขต เวกฟิลด์เพื่อขอเสริมกำลังตำรวจในการประท้วงหยุดงานของคนงานเหมือง แอสควิธส่งตำรวจนครบาล 400 นาย หลังจากพลเรือน 2 คนเสียชีวิตที่เฟเธอร์สโตนเมื่อทหารเปิดฉากยิงใส่ฝูงชน แอสควิธก็ถูกประท้วงในการประชุมสาธารณะอยู่ช่วงหนึ่ง เขาตอบโต้คำเยาะเย้ยที่ว่า "ทำไมคุณถึงฆ่าคนงานเหมืองที่เฟเธอร์สโตนในปี พ.ศ. 2495?" โดยกล่าวว่า "ไม่ใช่ปี พ.ศ. 2495 แต่เป็นปี พ.ศ. 2496" ^{[ 62 ]}

เมื่อแกลดสโตนเกษียณอายุในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2437 สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงเลือกลอร์ดโรสเบอรี รัฐมนตรีว่า การกระทรวงการต่างประเทศเป็นนายกรัฐมนตรีคนใหม่ แอสควิธคิดว่าโรสเบอรีเหมาะสมกว่าผู้สมัครคนอื่นที่เป็นไปได้ คือเซอร์วิลเลียม ฮาร์คอร์ต รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ซึ่งเขาเห็นว่าต่อต้านจักรวรรดินิยมมากเกินไป—หนึ่งในกลุ่มที่เรียกว่า " พวกอังกฤษน้อย "—และก้าวร้าวเกินไป^{[ 63 ]}แอสควิธยังคงดำรงตำแหน่งในกระทรวงมหาดไทยจนกระทั่งรัฐบาลล่มสลายในปี พ.ศ. 2438 ^{[ 10 ]}

แอสควิธรู้จักมาร์โกต์ เทนแนนท์มาบ้างตั้งแต่ก่อนที่ภรรยาของเขาจะเสียชีวิต และผูกพันกับเธอมากขึ้นเรื่อยๆ ในช่วงหลายปีที่เขาเป็นพ่อม่าย เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 1894 พวกเขาแต่งงานกันที่โบสถ์เซนต์จอร์จ ฮาโนเวอร์สแควร์ แอสควิธกลายเป็นลูกเขยของเซอร์ชาร์ลส์ เทนแนนท์ บารอนเน็ตคนที่ 1 มาร์โกต์มีนิสัยตรงกันข้ามกับภรรยาคนแรกของแอสควิธในหลายๆ ด้าน เธอเป็นคนเปิดเผย หุนหันพลันแล่น ฟุ่มเฟือย และมีความคิดเห็นที่ชัดเจน^{[ 64 ]}แม้ว่าเพื่อนและเพื่อนร่วมงานของแอสควิธหลายคนจะมีความกังวล แต่การแต่งงานก็พิสูจน์แล้วว่าประสบความสำเร็จ มาร์โกต์เข้ากันได้ดีกับลูกเลี้ยงของเธอ แม้บางครั้งจะมีความขัดแย้งกันบ้างก็ตาม เธอและแอสควิธมีลูกด้วยกันห้าคน โดยมีเพียงสองคนที่รอดชีวิตจากวัยทารก: ^{[ 64 ]}แอนโทนี แอสควิธ (9 พฤศจิกายน 1902 – 21 กุมภาพันธ์ 1968) และเอลิซาเบธ แอสควิธ (26 กุมภาพันธ์ 1897 – 7 เมษายน 1945) ซึ่งแต่งงานกับเจ้าชายแอนทวน บิเบสโก แห่งโรมาเนีย เมื่อวันที่ 30 เมษายน 1919

ขณะไม่อยู่ที่ทำงาน

การเลือกตั้งทั่วไปในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1895เป็นหายนะสำหรับพรรคเสรีนิยม และพรรคอนุรักษ์นิยมภายใต้การนำของลอร์ดซอลส์เบอรีได้รับเสียงข้างมาก 152 เสียง เมื่อไม่มีตำแหน่งในรัฐบาล แอสควิธจึงแบ่งเวลาของเขาระหว่างการเมืองและงานทนายความ^{[ d ]}เจนกินส์แสดงความคิดเห็นว่าในช่วงเวลานี้ แอสควิธมีรายได้จำนวนมาก แม้จะไม่โดดเด่นนัก และไม่เคยมีฐานะแย่ลง และมักจะได้รับค่าตอบแทนสูงกว่าเมื่ออยู่ในตำแหน่ง^{[ 65 ]}แมทธิวเขียนว่ารายได้ของเขาในฐานะทนายความอาวุโส (QC) ในปีต่อๆ มาอยู่ที่ประมาณ 5,000 ถึง 10,000 ปอนด์ต่อปี (ประมาณ 500,000–1,000,000 ปอนด์ในราคาปี 2015) ^{[ 10 ] [ 66 ]}ตามที่ฮัลเดนกล่าว เมื่อกลับเข้าสู่รัฐบาลในปี ค.ศ. 1905 แอสควิธต้องสละงานที่ได้รับค่าตอบแทน 10,000 ปอนด์เพื่อทำหน้าที่ให้กับเคดิฟแห่งอียิปต์^{[ 67 ]}มาร์โกต์อ้างในภายหลัง (ในช่วงทศวรรษ 1920 เมื่อพวกเขาขาดแคลนเงิน) ว่าเขาสามารถทำเงินได้ 50,000 ปอนด์ต่อปีหากเขายังคงทำงานที่บาร์^{[ 68 ]}

พรรคเสรีนิยมซึ่งมีผู้นำคือฮาร์คอร์ตในสภาสามัญชนและโรสเบอรีในสภาขุนนางที่เกลียดชังกัน ต้องเผชิญกับการแบ่งแยกภายในพรรคอีกครั้ง โรสเบอรีลาออกในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2439 และฮาร์คอร์ตก็ลาออกตามในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2441 ^{[ 69 ] [ 70 ]}แอสควิธถูกกดดันอย่างหนักให้ยอมรับการเสนอชื่อเพื่อรับตำแหน่งผู้นำพรรคเสรีนิยม แต่ตำแหน่งผู้นำฝ่ายค้าน แม้จะเป็นงานเต็มเวลา แต่ก็ไม่มีค่าตอบแทน และเขาไม่สามารถสละรายได้จากการเป็นทนายความได้ เขาและคนอื่นๆ จึงขอร้องอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสงครามเซอร์ เฮนรี แคมป์เบลล์-แบนเนอร์แมนให้ยอมรับตำแหน่งนี้^{[ 71 ]}

ในช่วงสงครามโบเออร์ค.ศ. 1899–1902 ความคิดเห็นของพรรคเสรีนิยมแตกแยกออกเป็นสองฝ่าย คือ ฝ่ายสนับสนุนจักรวรรดินิยม และฝ่าย "อังกฤษเล็ก" โดยแคมป์เบลล์-แบนเนอร์แมนพยายามรักษาความเป็นเอกภาพของพรรค แอสควิธไม่ค่อยเห็นด้วยกับผู้นำของเขาและสมาชิกพรรคหลายคนที่จะตำหนิรัฐบาลอนุรักษ์นิยม แม้ว่าเขาจะมองว่าสงครามเป็นสิ่งรบกวนที่ไม่จำเป็นก็ตาม^{[ 10 ]}โจเซฟ แชมเบอร์เลนอดีตรัฐมนตรีของพรรคเสรีนิยม ซึ่งปัจจุบันเป็นพันธมิตรของพรรคอนุรักษ์นิยม ได้รณรงค์ให้มีการเก็บภาษีศุลกากรเพื่อปกป้องอุตสาหกรรมของอังกฤษจากการแข่งขันจากต่างประเทศที่มีราคาถูกกว่า การสนับสนุน นโยบาย การค้าเสรี แบบดั้งเดิมของพรรคเสรีนิยมของแอสควิธ ช่วยทำให้ข้อเสนอของแชมเบอร์เลนกลายเป็นประเด็นสำคัญในการเมืองของอังกฤษในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ในมุมมองของแมทธิว "ทักษะการสืบสวนของแอสควิธได้เปิดเผยข้อบกพร่องและความขัดแย้งในตัวเองของข้อโต้แย้งของแชมเบอร์เลนอย่างรวดเร็ว" ^{[ 10 ]}คำถามนี้ทำให้พรรคอนุรักษ์นิยมแตกแยก ในขณะที่พรรคเสรีนิยมรวมเป็นหนึ่งเดียวภายใต้ธงของ "ผู้สนับสนุนอาหารเสรี" ต่อต้านผู้ที่อยู่ในรัฐบาลที่เห็นด้วยกับการเก็บภาษีสินค้าจำเป็นที่นำเข้า^{[ 72 ]}

อาเธอร์ บัลฟอร์ผู้สืบทอดตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจากพรรคอนุรักษ์นิยมของซอลส์เบอรี ลาออกในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1905 แต่ไม่ได้ขอให้ยุบสภาและจัดการเลือกตั้งทั่วไป นักเขียนชีวประวัติของแคมป์เบลล์-แบนเนอร์แมน เอเจเอ มอร์ริส เสนอในภายหลังว่า บัลฟอร์มีแรงจูงใจในการกระทำที่ผิดปกตินี้ด้วยความหวังลมๆ แล้งๆ ว่ารัฐบาลเสียงข้างน้อยจะเปิดเผยความแตกแยกมากมายภายในพรรคเสรีนิยม^{[ 73 ]}พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 ทรงเชิญแคมป์เบลล์-แบนเนอร์แมนให้จัดตั้งรัฐบาลเสียงข้างน้อย แอสควิธและพันธมิตรทางการเมืองที่ใกล้ชิดของเขา ฮัลเดนและเซอร์เอ็ดเวิร์ด เกรย์พยายามกดดันให้เขารับตำแหน่งขุนนางเพื่อเป็นนายกรัฐมนตรีหุ่นเชิดในสภาขุนนาง ซึ่งจะทำให้ฝ่ายสนับสนุนจักรวรรดิของพรรคมีอำนาจเหนือกว่าในสภาสามัญ แคมป์เบลล์-แบนเนอร์แมนท้าทายพวกเขาและปฏิเสธที่จะเคลื่อนไหว^{[ 73 ] [ 74 ]}แอสควิธได้รับการแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เขาดำรงตำแหน่งนี้เป็นเวลากว่าสองปี และได้นำเสนองบประมาณสามฉบับ^{[ 75 ] [ 76 ]}

หนึ่งเดือนหลังจากเข้ารับตำแหน่ง แคมป์เบลล์-แบนเนอร์แมนได้จัดการเลือกตั้งทั่วไปซึ่งพรรคเสรีนิยมได้รับเสียงข้างมากอย่างถล่มทลายถึง 124 เสียง^{[ 77 ]}อย่างไรก็ตาม งบประมาณฉบับแรกของแอสควิธในปี 1906 ถูกจำกัดด้วยแผนรายรับและรายจ่ายประจำปีที่เขาได้รับสืบทอดมาจากออสติน แชมเบอร์เลน ผู้ดำรงตำแหน่งก่อนหน้า ราย ได้เพียงอย่างเดียวที่แชมเบอร์เลนตั้งงบประมาณไว้เกินคือภาษีจากการขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์^{[ e ] [ 78 ]}ด้วยงบประมาณที่สมดุลและการประเมินรายจ่ายสาธารณะในอนาคตอย่างสมจริง แอสควิธจึงสามารถวางรากฐานสำหรับการกระจายความมั่งคั่งอย่างจำกัดและสวัสดิการสำหรับคนยากจนในงบประมาณฉบับที่สองและสามของเขา ในตอนแรกเขาถูกเจ้าหน้าที่กระทรวงการคลังขัดขวางไม่ให้กำหนดอัตราภาษีเงินได้แบบแปรผันโดยมีอัตราที่สูงขึ้นสำหรับผู้ที่มีรายได้สูง เขาจึงตั้งคณะกรรมการภายใต้การนำของเซอร์ชาร์ลส์ ดิลค์ซึ่งไม่เพียงแต่แนะนำอัตราภาษีเงินได้แบบแปรผันเท่านั้น แต่ยังแนะนำภาษีพิเศษสำหรับรายได้ที่มากกว่า 5,000 ปอนด์ต่อปีด้วย นอกจากนี้ Asquith ยังได้แนะนำการแบ่งแยกรายได้ระหว่างรายได้ที่ได้มาจากการทำงานและรายได้ที่ไม่ได้มาจากการทำงาน โดยเก็บภาษีรายได้ที่ไม่ได้มาจากการทำงานในอัตราที่สูงกว่า เขาใช้รายได้ที่เพิ่มขึ้นเพื่อเป็นทุนสำหรับเงินบำนาญผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นครั้งแรกที่รัฐบาลอังกฤษได้จัดให้มีขึ้น การลดภาษีบางประเภท เช่น ภาษีน้ำตาล มีจุดมุ่งหมายเพื่อช่วยเหลือคนยากจน^{[ 79 ]}

แอสควิธวางแผนงบประมาณปี 1908 แต่เมื่อถึงเวลาที่เขานำเสนอต่อสภาสามัญชน เขาก็ไม่ได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอีกต่อไปแล้ว สุขภาพของแคมป์เบลล์-แบนเนอร์แมนทรุดโทรมลงมาเกือบหนึ่งปี หลังจากหัวใจวายหลายครั้ง แคมป์เบลล์-แบนเนอร์แมนจึงลาออกเมื่อวันที่ 3 เมษายน 1908 ไม่ถึงสามสัปดาห์ก่อนที่เขาจะเสียชีวิต^{[ 80 ]}แอสควิธได้รับการยอมรับโดยทั่วไปว่าเป็นผู้สืบทอดตำแหน่งโดยธรรมชาติ^{[ 81 ]}พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดซึ่งกำลังพักผ่อนอยู่ที่บิอาร์ริตซ์ ทรงส่งคนไปรับแอสควิธ ซึ่งขึ้นรถไฟจากเรือไปยังฝรั่งเศสและเข้าเฝ้าในฐานะนายกรัฐมนตรีที่โรงแรมดูปาเลส์บิอาร์ริตซ์ ในวันที่ 8 เมษายน^{[ 82 ]}

เมื่อแอสควิธกลับมาจากบิอาร์ริตซ์ การเป็นผู้นำพรรคเสรีนิยมของเขาได้รับการยืนยันจากการประชุมพรรค (ซึ่งเป็นครั้งแรกที่มีการทำเช่นนี้สำหรับนายกรัฐมนตรี) ^{[ 10 ]}เขาริเริ่มการปรับคณะรัฐมนตรี ลอยด์ จอร์จได้รับการเลื่อนตำแหน่งให้เป็นผู้แทนของแอสควิธในตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังวินสตัน เชอร์ ชิลล์ สืบทอดตำแหน่งต่อจากลอยด์ จอร์จในฐานะประธานคณะกรรมการการค้าโดยเข้าสู่คณะรัฐมนตรีแม้ว่าเขาจะยังอายุน้อย (อายุ 33 ปี) และข้อเท็จจริงที่ว่าเขาเพิ่งเปลี่ยนพรรคมาเป็นพรรคเสรีนิยมเมื่อสี่ปีก่อน^{[ 83 ]}

แอสควิธได้ลดตำแหน่งหรือปลดรัฐมนตรีหลายคนในคณะรัฐมนตรีของแคมป์เบลล์-แบนเนอร์แมน ลอร์ดทวีดเมาท์ ลอร์ดแห่งกองทัพเรือคนแรกถูกลดตำแหน่งไปเป็นลอร์ดประธานสภาซึ่ง เป็นเพียงตำแหน่งในนาม ลอร์ดเอลกินถูกปลดออกจากตำแหน่งในกระทรวงอาณานิคม และเอิร์ลแห่งพอร์ตสมัธ (ซึ่งแอสควิธเคยเป็นครูสอน) ก็ถูกปลดออกจากตำแหน่งปลัดกระทรวงกลาโหมด้วย ความกระทันหันของการปลดพวกเขาทำให้เกิดความรู้สึกไม่ดี เอลกินเขียนถึงทวีดเมาท์ว่า "ผมกล้าคิดว่าแม้แต่นายกรัฐมนตรีก็ควรจะคำนึงถึงธรรมเนียมปฏิบัติทั่วไปในหมู่สุภาพบุรุษบ้าง ... ผมรู้สึกว่าแม้แต่แม่บ้านยังได้รับการเตือนที่ดีกว่านี้" ^{[ f ] [ 84 ]}

นักประวัติศาสตร์ Cameron Hazlehurst เขียนว่า "คนรุ่นใหม่กับคนรุ่นเก่าได้รวมตัวกันเป็นทีมที่ทรงพลัง" ^{[ 85 ]}การเลือกคณะรัฐมนตรีสร้างความสมดุลให้กับกลุ่มที่แข่งขันกันในพรรค การแต่งตั้ง Lloyd George และ Churchill ทำให้กลุ่มหัวรุนแรงพอใจ ในขณะที่ กลุ่ม Whiggishสนับสนุนการแต่งตั้งReginald McKenna เป็น First Lord ^{[ 10 ]}

แอสควิ ธมี "ความสามารถในการทำงานอย่างรวดเร็ว" ^{[ 86 ]}จึงมีเวลาว่างมากพอสมควร การอ่าน^{[ 87 ]}วรรณคดีคลาสสิก บทกวี และวรรณกรรมอังกฤษหลากหลายประเภทใช้เวลาส่วนใหญ่ของเขา เช่นเดียวกับการเขียนจดหมาย แอสควิธไม่ชอบโทรศัพท์อย่างมาก จึงเป็นนักเขียนจดหมายตัวยง^{[ 88 ]}การเดินทาง ซึ่งมักจะไปยังบ้านพักตากอากาศที่เป็นของสมาชิกในครอบครัวของมาร์โกต์ เกิดขึ้นเกือบตลอดเวลา แอสควิธเป็น "นักเที่ยวสุดสัปดาห์ " ตัวยง ^{[ 89 ]}เขาใช้เวลาส่วนหนึ่งของฤดูร้อนในแต่ละปีในสกอตแลนด์ เพื่อเล่นกอล์ฟ จัดการเรื่องเขตเลือกตั้ง และใช้เวลาที่บาลมอรัลในฐานะรัฐมนตรีเวร^{[ 10 ]}เขาและมาร์โกต์แบ่งเวลาอยู่ระหว่างถนนดาวนิงและเดอะวาร์ฟ [ ^{90 ] บ้านพัก}ตากอากาศที่ซัตตันคอร์เทนีย์ในเบิร์กเชียร์ ซึ่งพวกเขาซื้อในปี 1912 ^{[ 91 ]}คฤหาสน์ในลอนดอนของพวกเขา เลขที่ 20 จัตุรัสคาเวนดิช [ ^{92 ] ถูก}ปล่อยให้เช่าในช่วงที่เขาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เขาติดเกมบริดจ์แบบสัญญา^{[ 93 ]}

เหนือสิ่งอื่นใด แอสควิธชื่นชอบการคบหาสมาคมและการสนทนา เขาเป็นคนเข้ากับคนง่าย และยิ่งชอบ "การคบหาสมาคมกับผู้หญิงที่ฉลาดและมีเสน่ห์" มากยิ่งขึ้น^{[ 94 ]}ตลอดชีวิตของเขา แอสควิธมีกลุ่มเพื่อนสนิทที่เป็นผู้หญิง ซึ่งมาร์โกต์เรียกว่า "ฮาเร็ม" ของเขา^{[ 95 ]}ในปี 1912 หนึ่งในนั้นคือเวเนเทีย สแตนลีย์ซึ่งสนิทสนมกับเขามากขึ้น พวกเขาพบกันครั้งแรกในปี 1909–1910 และในปี 1912 เธอกลายเป็นผู้ติดต่อและเพื่อนคู่คิดของแอสควิธอย่างสม่ำเสมอ ระหว่างนั้นจนถึงปี 1915 เขาเขียนจดหมายถึงเธอประมาณ 560 ฉบับ ในอัตรามากถึงสี่ฉบับต่อวัน^{[ 96 ]}แม้ว่าจะยังไม่แน่ชัดว่าพวกเขาเป็นคู่รักกันหรือไม่^{[ 97 ]}แต่เธอก็กลายเป็นบุคคลสำคัญสำหรับเขา^{[ 98 ]}ความเพลิดเพลินอย่างเต็มที่ของแอสควิธกับ "ความสะดวกสบายและความหรูหรา" ^{[ 94 ]}ในช่วงเวลาแห่งสันติสุข และความไม่เต็มใจที่จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเขาในระหว่างความขัดแย้ง^{[ 99 ]}ในที่สุดก็ส่งผลให้เกิดความประทับใจว่าเขาเป็นคนที่ไม่เข้าใจสถานการณ์ คำถามเย้าแหย่ของ เฮเลน มอด โฮลต์ที่ถามในช่วงที่ความขัดแย้งรุนแรงที่สุดว่า "บอกฉันหน่อยสิ คุณแอสควิธ คุณสนใจสงครามหรือเปล่า?" ^{[ 100 ]}สื่อถึงมุมมองที่แพร่หลาย

แอสควิธชอบดื่มแอลกอฮอล์ และการดื่มของเขากลายเป็นหัวข้อของการนินทาอย่างมาก ทัศนคติที่ผ่อนคลายของเขาต่อการดื่มทำให้กลุ่มผู้สนับสนุนการงดดื่มสุราในพรรคร่วมรัฐบาลเสรีนิยมผิดหวัง^{[ 101 ]}และผู้เขียนบางคนเสนอแนะว่ามันส่งผลต่อการตัดสินใจของเขา ตัวอย่างเช่น ในการต่อต้านการโจมตีการค้าสุราในช่วงสงครามของลอยด์ จอร์จ^{[ 102 ]}โบนา ลอว์ผู้นำพรรคอนุรักษ์นิยมกล่าวติดตลกว่า "แอสควิธตอนเมาสามารถพูดได้ดีกว่าพวกเราตอนมีสติ" ^{[ 103 ]}ชื่อเสียงของเขาเสียหาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อวิกฤตการณ์ในช่วงสงครามเรียกร้องความสนใจอย่างเต็มที่จากนายกรัฐมนตรี^{[ 104 ]}เดวิด โอเวนเขียนว่าแพทย์สั่งให้แอสควิธลดการดื่มลงหลังจากเกือบหมดสติในเดือนเมษายน 1911 แต่ไม่ชัดเจนว่าเขาทำตามนั้นจริงหรือไม่ โอเวน ซึ่งเป็นแพทย์โดยการฝึกฝน กล่าวว่า "ตามมาตรฐานการวินิจฉัยสมัยใหม่ แอสควิธกลายเป็นคนติดสุราขณะดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี" พยานมักจะกล่าวถึงน้ำหนักที่เพิ่มขึ้นและใบหน้าที่แดงและบวมของเขา^{[ 105 ]}

ในฐานะพรรคเสียงข้างน้อยหลังการเลือกตั้งปี 1910 พรรคเสรีนิยมต้องพึ่งพาคะแนนเสียงของชาวไอริช ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของจอห์น เรดมอนด์เพื่อให้ได้รับการสนับสนุนจากชาวไอริชสำหรับงบประมาณและร่างกฎหมายรัฐสภา แอสควิธให้สัญญากับเรดมอนด์ว่าการปกครองตนเองของไอร์แลนด์จะเป็นสิ่งสำคัญสูงสุด^{[ 162 ]}ซึ่งพิสูจน์แล้วว่าซับซ้อนและใช้เวลานานกว่าที่คาดไว้มาก^{[ 163 ]}การสนับสนุนการปกครองตนเองของไอร์แลนด์เป็นหลักการของพรรคเสรีนิยมมาตั้งแต่ปี 1886 แต่แอสควิธไม่ได้กระตือรือร้นมากนัก โดยกล่าวในปี 1903 (ขณะอยู่ในฝ่ายค้าน) ว่าพรรคไม่ควรเข้ารับตำแหน่งหากรัฐบาลนั้นต้องพึ่งพาการสนับสนุนจากพรรคชาตินิยมไอริช เพื่อความอยู่ รอด^{[ 164 ]}อย่างไรก็ตาม หลังปี 1910 คะแนนเสียงของพรรคชาตินิยมไอริชมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการอยู่ในอำนาจ การคงไอร์แลนด์ไว้ในสหภาพเป็นเจตนารมณ์ที่ประกาศไว้ของทุกฝ่าย และพรรคชาตินิยมซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเสียงข้างมากที่ทำให้แอสควิธดำรงตำแหน่งต่อไป มีสิทธิ์ที่จะแสวงหาการออกกฎหมายตามแผนการปกครองตนเอง และคาดหวังการสนับสนุนจากพรรคเสรีนิยมและพรรคแรงงาน^{[ 10 ]}พรรคอนุรักษ์นิยมซึ่งได้รับการสนับสนุนอย่างเหนียวแน่นจากกลุ่มออเรนจ์แมนโปรเตสแตนต์แห่งอัลสเตอร์ คัดค้านการปกครองตนเองอย่างรุนแรง ความปรารถนาที่จะรักษาสิทธิในการยับยั้งของสภาขุนนางในร่างกฎหมายดังกล่าวเป็นช่องว่างที่ไม่สามารถเชื่อมต่อกันได้ระหว่างพรรคการเมืองในการเจรจารัฐธรรมนูญก่อนการเลือกตั้งครั้งที่สองในปี 1910 ^{[ 165 ]}

คณะกรรมการคณะรัฐมนตรี (ไม่รวมแอสควิธ) ที่วางแผนร่างกฎหมายการปกครองตนเองฉบับที่สาม ในปี 1911 คัดค้านสถานะพิเศษใดๆ สำหรับอัลสเตอร์ที่เป็นโปรเตสแตนต์ภายในไอร์แลนด์ซึ่งส่วนใหญ่เป็นคาทอลิก ต่อมาแอสควิธ (ในปี 1913) ได้เขียนจดหมายถึงเชอร์ชิลล์ โดยระบุว่านายกรัฐมนตรีเชื่อและกล่าวมาโดยตลอดว่าราคาของการปกครองตนเองควรเป็นสถานะพิเศษสำหรับอัลสเตอร์ ถึงกระนั้น ร่างกฎหมายที่เสนอในเดือนเมษายน 1912 ก็ไม่มีข้อกำหนดดังกล่าว และมีจุดประสงค์เพื่อใช้กับไอร์แลนด์ทั้งหมด^{[ 10 ]}ทั้งการแบ่งแยกดินแดนหรือสถานะพิเศษสำหรับอัลสเตอร์ไม่น่าจะทำให้ทั้งสองฝ่ายพึงพอใจ^{[ 163 ]}การปกครองตนเองที่เสนอโดยร่างกฎหมายนั้นมีข้อจำกัดมาก แต่กลุ่มชาตินิยมไอริชซึ่งคาดหวังว่าการปกครองตนเองจะเกิดขึ้นโดยขั้นตอนทางรัฐสภาทีละน้อย สนับสนุนร่างกฎหมายนี้ พรรคอนุรักษ์นิยมและกลุ่มสหภาพนิยมไอริชคัดค้าน กลุ่มสหภาพนิยมเริ่มเตรียมการเพื่อให้ได้สิ่งที่ต้องการโดยใช้กำลังหากจำเป็น ซึ่งกระตุ้นให้กลุ่มชาตินิยมเลียนแบบ แม้จะเป็นกลุ่มน้อย แต่โดยทั่วไปแล้วกลุ่มสหภาพนิยมไอริชได้รับการสนับสนุนทางการเงินและมีการจัดระเบียบที่ดีกว่า^{[ 166 ]}

นับตั้งแต่พระราชบัญญัติรัฐสภา ค.ศ. 1911 พรรคยูเนียนิสต์ไม่สามารถขัดขวางการปกครองตนเองในสภาขุนนางได้อีกต่อไป แต่สามารถชะลอการอนุมัติของพระมหา กษัตริย์ ได้เพียงสองปีเท่านั้น แอสควิธตัดสินใจเลื่อนการประนีประนอมใดๆ ให้กับพรรคยูเนียนิสต์ออกไปจนกว่าร่างกฎหมายจะผ่านสภาสามัญชนเป็นครั้งที่สาม ซึ่งเขาเชื่อว่าพรรคยูเนียนิสต์จะต้องการการประนีประนอมอย่างมาก^{[ 167 ]}เจนกินส์สรุปว่าหากแอสควิธพยายามทำข้อตกลงก่อนหน้านี้ เขาคงไม่ประสบความสำเร็จ เนื่องจากฝ่ายตรงข้ามหลายคนต้องการต่อสู้และหาโอกาสที่จะโค่นล้มรัฐบาลของเขา^{[ 168 ]}เซอร์เอ็ดเวิร์ด คาร์สันส.ส. มหาวิทยาลัยดับลินและผู้นำพรรคยูเนียนิสต์ไอริชในรัฐสภา ขู่ว่าจะก่อการจลาจลหากมีการออกกฎหมายปกครองตนเอง^{[ 169 ]}โบนาร์ ลอว์ ผู้นำพรรค อนุรักษ์นิยมคนใหม่รณรงค์ในรัฐสภาและในไอร์แลนด์เหนือ เตือนชาวอัลสเตอร์ให้ระวัง "การปกครองแบบโรม" ซึ่งก็คือการครอบงำโดยชนกลุ่มคาทอลิกส่วนใหญ่ของเกาะ^{[ 170 ]}หลายคนที่คัดค้านการปกครองตนเองรู้สึกว่าพรรคเสรีนิยมได้ละเมิดรัฐธรรมนูญ โดยการผลักดันการเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญครั้งใหญ่โดยปราศจากอาณัติการเลือกตั้งที่ชัดเจน โดยที่สภาขุนนาง ซึ่งเดิมเป็น "ผู้พิทักษ์รัฐธรรมนูญ" ไม่ได้รับการปฏิรูปตามที่สัญญาไว้ในคำนำของพระราชบัญญัติรัฐสภา ค.ศ. 1911 และด้วยเหตุนี้จึงถือว่าเป็นการกระทำที่ชอบธรรม ซึ่งในสถานการณ์อื่น ๆ อาจถือเป็นการทรยศ^{[ 171 ]}

ความเร่าร้อนที่เกิดจากปัญหาไอร์แลนด์นั้นขัดแย้งกับท่าทีเยือกเย็นของแอสควิธ และเขาเขียนเกี่ยวกับการแบ่งเขตเคาน์ตีไทโรน ที่อาจเกิดขึ้น ซึ่งมีประชากรผสม โดยถือว่ามันเป็น "ทางตันที่มีผลกระทบที่ไม่อาจบรรยายได้ ในเรื่องที่ในสายตาของชาวอังกฤษดูเล็กน้อยอย่างไม่น่าเชื่อ และในสายตาของชาวไอริชดูใหญ่โตมหาศาล" ^{[ 172 ]}ในปี 1912 แอสควิธกล่าวว่า "ไอร์แลนด์เป็นชาติ ไม่ใช่สองชาติ แต่เป็นชาติเดียว มีเพียงไม่กี่กรณีในประวัติศาสตร์ ... ของความเป็นชาติที่ทั้งชัดเจน ยั่งยืน และผสมผสานกันได้มากเท่ากับชาวไอริช" ^{[ 173 ]}ขณะที่สภาสามัญชนอภิปรายร่างกฎหมายการปกครองตนเองในช่วงปลายปี 1912 และต้นปี 1913 กลุ่มสหภาพนิยมในไอร์แลนด์เหนือได้ระดมพล โดยมีการพูดถึงคาร์สันที่จะประกาศจัดตั้งรัฐบาลชั่วคราวและกองกำลังอาสาสมัครอัลสเตอร์ (UVF) ที่สร้างขึ้นรอบๆออเรนจ์ลอดจ์แต่ในคณะรัฐมนตรี มีเพียงเชอร์ชิลล์เท่านั้นที่มองเรื่องนี้ด้วยความวิตกกังวล^{[ 174 ]}กองกำลังเหล่านี้ยืนกรานในความจงรักภักดีต่อราชบัลลังก์อังกฤษ แต่มีอาวุธที่ลักลอบนำเข้าจากเยอรมันมากขึ้นเรื่อยๆ และเตรียมพร้อมที่จะต่อสู้กับกองทัพอังกฤษ แต่ผู้นำฝ่ายสหภาพนิยมมั่นใจว่ากองทัพจะไม่ให้ความช่วยเหลือในการบังคับใช้การปกครองตนเองในอัลสเตอร์^{[ 172 ]}ขณะที่ร่างกฎหมายการปกครองตนเองรอการผ่านสภาสามัญชนเป็นครั้งที่สามเหตุการณ์ที่คูร์ราห์เกิดขึ้นในเดือนเมษายน พ.ศ. 2457 ด้วยการส่งกำลังทหารไปยังอัลสเตอร์ที่ใกล้จะเกิดขึ้น และถ้อยคำข่มขู่จากเชอร์ชิลล์และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสงครามจอห์น ซีลีย์นายทหารประมาณหกสิบคน นำโดยพลจัตวาฮิวเบิร์ต กอฟประกาศว่าพวกเขาขอถูกไล่ออกจากราชการดีกว่าที่จะเชื่อฟัง^{[ 10 ]}เมื่อความไม่สงบแพร่กระจายไปยังนายทหารในอังกฤษ คณะรัฐมนตรีจึงดำเนินการเพื่อปลอบประโลมนายทหารด้วยแถลงการณ์ที่เขียนโดยแอสควิธ ย้ำถึงหน้าที่ของนายทหารที่จะต้องเชื่อฟังคำสั่งที่ถูกต้องตามกฎหมาย แต่กล่าวอ้างว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นความเข้าใจผิด จากนั้น Seely ได้เพิ่มคำรับรองที่ไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งลงนามรับรองโดยเซอร์จอห์น เฟรนช์ (หัวหน้ากองทัพมืออาชีพ) ว่ารัฐบาลไม่มีเจตนาที่จะใช้กำลังต่ออัลสเตอร์ Asquith ปฏิเสธการเพิ่มเติมดังกล่าว และเรียกร้องให้ Seely และ French ลาออก โดยรับตำแหน่งในกระทรวงกลาโหมด้วยตนเอง^{[ 175 ]}และรับผิดชอบเพิ่มเติมนี้ไปจนกว่าจะเริ่มการสู้รบกับเยอรมนี^{[ 176 ]}

ภายในหนึ่งเดือนหลังจากที่แอสควิธเริ่มดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม กลุ่ม UVF ได้ขนส่งอาวุธและกระสุนจำนวนมากขึ้นฝั่งที่ลาร์นแต่คณะรัฐมนตรีไม่เห็นว่าการจับกุมผู้นำของพวกเขาเป็นเรื่องที่เหมาะสม ในวันที่ 12 พฤษภาคม แอสควิธประกาศว่าเขาจะผลักดันให้ร่างกฎหมายปกครองตนเองผ่านสภาสามัญชนเป็นครั้งที่สาม (สำเร็จในวันที่ 25 พฤษภาคม) แต่จะมีร่างกฎหมายแก้ไขเพิ่มเติมเพื่อกำหนดสิทธิพิเศษสำหรับอัลสเตอร์ อย่างไรก็ตาม สภาขุนนางได้แก้ไขร่างกฎหมายแก้ไขเพิ่มเติมในแบบที่แอสควิธยอมรับไม่ได้ และเนื่องจากไม่มีวิธีใดที่จะใช้พระราชบัญญัติรัฐสภาปี 1911 กับร่างกฎหมายแก้ไขเพิ่มเติม แอสควิธจึงตกลงที่จะพบกับผู้นำคนอื่นๆ ในการประชุมพรรคการเมืองทั้งหมดในวันที่ 21 กรกฎาคม ที่พระราชวังบัคกิงแฮม โดยมีพระมหากษัตริย์เป็นประธาน เมื่อไม่สามารถหาทางออกได้ แอสควิธและคณะรัฐมนตรีจึงวางแผนที่จะให้สัมปทานเพิ่มเติมแก่ฝ่ายสหภาพนิยม แต่สิ่งนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเนื่องจากวิกฤตการณ์ในทวีปยุโรปได้ปะทุขึ้นเป็นสงคราม^{[ 10 ]}ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2457 หลังจากเกิดความขัดแย้ง แอสควิธได้ประกาศว่าร่างกฎหมายการปกครองตนเองจะถูกบันทึกไว้ในกฎหมาย (ในชื่อพระราชบัญญัติรัฐบาลไอร์แลนด์ พ.ศ. 2457 ) แต่จะยังไม่มีผลบังคับใช้จนกว่าจะสิ้นสุดสงคราม (ดูพระราชบัญญัติระงับ พ.ศ. 2457 ) ในระหว่างนี้ จะมีการพิจารณาร่างกฎหมายที่ให้สถานะพิเศษแก่อัลสเตอร์ วิธีแก้ปัญหานี้ไม่เป็นที่พอใจของทั้งสองฝ่าย^{[ 177 ]}

ในฐานะนายกรัฐมนตรี แอสควิธนำพรรคเสรีนิยมที่แตกแยกอย่างหนัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและการใช้จ่ายด้านการป้องกันประเทศ^{[ 10 ]}ภายใต้การปกครองของบัลฟอร์ อังกฤษและฝรั่งเศสได้ตกลงกันในสนธิสัญญาเอ็นเตนต์ คอร์เดียล [ ^{178 ] ใน}ปี 1906 เมื่อพรรคเสรีนิยมเข้ารับตำแหน่ง มีวิกฤตการณ์ระหว่างฝรั่งเศสและเยอรมนีเกี่ยวกับโมร็อกโก และฝรั่งเศสขอความช่วยเหลือจากอังกฤษในกรณีที่เกิดความขัดแย้ง เกรย์ รัฐมนตรีต่างประเทศ ปฏิเสธข้อตกลงอย่างเป็นทางการใดๆ แต่แสดงความคิดเห็นส่วนตัวว่าในกรณีเกิดสงคราม อังกฤษจะให้ความช่วยเหลือฝรั่งเศส จากนั้นฝรั่งเศสจึงขอให้มีการเจรจาทางทหารเพื่อประสานงานในกรณีดังกล่าว เกรย์เห็นด้วย และการเจรจาเหล่านี้ดำเนินต่อไปในหลายปีต่อมาโดยที่คณะรัฐมนตรีไม่ทราบ แอสควิธน่าจะไม่ทราบเรื่องนี้จนกระทั่งปี 1911 เมื่อเขาทราบเรื่องนี้ แอสควิธกังวลว่าฝรั่งเศสจะถือว่าอังกฤษให้ความช่วยเหลือในกรณีเกิดสงครามโดยอัตโนมัติ แต่เกรย์โน้มน้าวให้เขาเชื่อว่าการเจรจาต้องดำเนินต่อไป^{[ 179 ]}

More public was the naval arms race between Britain and Germany. The Moroccan crisis had been settled at the Algeciras Conference, and Campbell-Bannerman's cabinet approved reduced naval estimates. Tenser relationships with Germany, and that nation moving ahead with its own dreadnoughts, led Reginald McKenna, when Asquith appointed him First Lord of the Admiralty in 1908, to propose the laying down of eight more British ones in the following three years. This prompted conflict in the Cabinet between those who supported this programme, such as McKenna, and the "economists" who promoted economy in naval estimates, led by Lloyd George and Churchill.^[180] There was much public sentiment for building as many ships as possible to maintain British naval superiority. Asquith mediated among his colleagues and secured a compromise whereby four ships would be laid down at once, and four more if there proved to be a need.^[181] The armaments matter was put to the side during the domestic crises over the 1909 budget and then the Parliament Act, though the building of warships continued at an accelerated rate.^[182]

The Agadir Crisis of 1911 was again between France and Germany over Moroccan interests, but Asquith's government signalled its friendliness towards France in Lloyd George's Mansion House speech on 21 July.^[183] Late that year, the Lord President of the Council, Viscount Morley, brought the question of the communications with the French to the attention of the Cabinet. The Cabinet agreed (at Asquith's instigation) that no talks could be held that committed Britain to war, and required cabinet approval for co-ordinated military actions. Nevertheless, by 1912, the French had requested additional naval co-ordination and late in the year, the various understandings were committed to writing in an exchange of letters between Grey and French Ambassador Paul Cambon.^[184] The relationship with France disquieted some Liberal backbenchers and Asquith felt obliged to assure them that nothing had been secretly agreed that would commit Britain to war. This quieted Asquith's foreign policy critics until another naval estimates dispute erupted early in 1914.^[185]

การลอบสังหารอาร์ชดยุคฟรานซ์ เฟอร์ดินานด์แห่งออสเตรียในซาราเยโวเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2457 เป็นจุดเริ่มต้นของความพยายามทางการทูตที่ไม่ประสบความสำเร็จเป็นเวลาหนึ่งเดือนเพื่อหลีกเลี่ยงสงคราม^{[ 186 ]}ความพยายามเหล่านี้สิ้นสุดลงด้วยข้อเสนอของเกรย์สำหรับการประชุมสี่ชาติ ได้แก่ อังกฤษ เยอรมนี ฝรั่งเศส และอิตาลี หลังจากที่ออสเตรียยื่นคำขาดต่อเซอร์เบียในเย็นวันที่ 23 กรกฎาคม ความคิดริเริ่มของเกรย์ถูกเยอรมนีปฏิเสธว่า "ไม่สามารถปฏิบัติได้" ^{[ 187 ]}ในช่วงเวลานี้ จอร์จ คาสซาร์ พิจารณาว่า "ประเทศส่วนใหญ่ต่อต้านการแทรกแซง" ^{[ 188 ]}คณะรัฐมนตรีของแอสควิธส่วนใหญ่ก็มีแนวโน้มเช่นเดียวกัน ลอยด์ จอร์จ บอกกับนักข่าวเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคมว่า "ไม่มีทางที่เราจะเข้าร่วมในสงครามใดๆ ในเบื้องต้น เขาไม่รู้จักรัฐมนตรีคนใดที่จะเห็นด้วยกับเรื่องนี้" ^{[ 187 ]}และเขียนไว้ในบันทึกความทรงจำเกี่ยวกับสงคราม ของเขา ว่า ก่อนที่เยอรมนีจะยื่นคำขาดต่อเบลเยียมในวันที่ 3 สิงหาคม “คณะรัฐมนตรีแตกแยกกันอย่างสิ้นหวัง—หนึ่งในสามเต็มๆ หรืออาจจะครึ่งหนึ่ง คัดค้านการเข้าร่วมสงครามของเรา หลังจากที่เยอรมนียื่นคำขาดต่อเบลเยียม คณะรัฐมนตรีก็แทบจะเห็นพ้องเป็นเอกฉันท์” ^{[ 189 ]}แอสควิธเอง แม้จะตระหนักถึงหายนะที่กำลังจะเกิดขึ้นมากขึ้น แต่ก็ยังไม่แน่ใจถึงความจำเป็นที่อังกฤษจะต้องเข้าไปเกี่ยวข้อง ในวันที่ 24 กรกฎาคม เขาเขียนถึงเวเนเซียว่า “เราอยู่ห่างจาก อา ร์มาเกดดอน ที่แท้จริงในระยะที่วัดได้ หรือจินตนาการได้ โชคดีที่ดูเหมือนจะไม่มีเหตุผลใดที่เราควรจะเป็นมากกว่าผู้เฝ้าดู” ^{[ 190 ]}

ระหว่างที่สถานการณ์ทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ แอสควิธ “ใช้ประสบการณ์และอำนาจทั้งหมดของเขาเพื่อเปิดทางเลือกไว้” ^{[ 191 ]}และปฏิเสธอย่างเด็ดขาดที่จะให้รัฐบาลของเขามีส่วนร่วม โดยกล่าวว่า “สิ่งที่เลวร้ายที่สุดที่เราทำได้คือการประกาศให้โลกรู้ในขณะนี้ว่าเราจะไม่เข้าไปแทรกแซงไม่ว่าในกรณีใดๆ ” ^{[ 192 ]}แต่เขายอมรับความมุ่งมั่นที่ชัดเจนของเกรย์ต่อความเป็นเอกภาพของอังกฤษและฝรั่งเศส และหลังจากที่รัสเซียระดมพลเมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม^{[ 193 ]}และคำขาดของจักรพรรดิวิลเฮล์มที่ 2 ต่อ ซาร์นิโคลัสที่ 2เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม เขาก็ยอมรับถึงความหลีกเลี่ยงไม่ได้ของสงคราม^{[ 194 ]}จากจุดนี้ เขาจึงมุ่งมั่นที่จะเข้าร่วมสงคราม แม้ว่าคณะรัฐมนตรีจะยังคงคัดค้านอยู่ก็ตาม ดังที่เขากล่าวว่า “มีกลุ่มที่แข็งแกร่งซึ่งได้รับการสนับสนุนจากล. จอร์จ มอร์ลีย์ และฮาร์คอร์ต ที่ต่อต้านการแทรกแซงทุกรูปแบบ เกรย์จะไม่มีวันยินยอม และผมจะไม่แยกตัวออกจากเขา” ^{[ 195 ]}นอกจากนี้ ในวันที่ 2 สิงหาคม เขาได้รับการยืนยันการสนับสนุนจากพรรคอนุรักษ์นิยมจากโบนา ลอว์^{[ 196 ]}ในการประชุมคณะรัฐมนตรีพิเศษ 2 ครั้งที่จัดขึ้นในวันอาทิตย์นั้น เกรย์ได้แจ้งให้สมาชิกทราบเกี่ยวกับการเจรจาทางเรือระหว่างอังกฤษและฝรั่งเศสในปี 1912 และแอสควิธได้บรรลุข้อตกลงในการระดมกองเรือ^{[ 197 ]}

ในวันจันทร์ที่ 3 สิงหาคม รัฐบาลเบลเยียมปฏิเสธข้อเรียกร้องของเยอรมนีเรื่องทางผ่านอย่างเสรีในประเทศ และในช่วงบ่าย “ด้วยความจริงจังและวาทศิลป์ที่คาดไม่ถึง” ^{[ 196 ]}เกรย์กล่าวในสภาสามัญชนและเรียกร้องให้สหราชอาณาจักรดำเนินการ “ต่อต้านการขยายอำนาจอย่างไม่มีขอบเขตของอำนาจใดๆ” ^{[ 198 ]}บาซิล ลิดเดลล์ ฮาร์ตพิจารณาว่าสุนทรพจน์นี้แสดงให้เห็นถึง “ความแข็งกร้าว (ของ) ความคิดเห็นของอังกฤษถึงขั้นต้องเข้าแทรกแซง” ^{[ 199 ]}ในวันถัดมา แอสควิธได้เข้าพบพระมหากษัตริย์ และมีการยื่นคำขาดต่อเยอรมนีเรียกร้องให้ถอนตัวออกจากดินแดนเบลเยียม โดยมีกำหนดเส้นตายเที่ยงคืนตามเวลาเบอร์ลิน หรือ 23.00  น. ( GMT ) มาร์ก็อต แอสควิธ บรรยายถึงช่วงเวลาแห่งการสิ้นสุดอย่างไม่ถูกต้องนักด้วยถ้อยคำดังนี้: “(ฉันไปหา) เฮนรี่ในห้องประชุมคณะรัฐมนตรีลอร์ดครูว์และเกรย์อยู่ที่นั่นแล้ว และเรานั่งสูบบุหรี่กันอย่างเงียบๆ ... นาฬิกาบนหิ้งตีบอกเวลาเป็นชั่วโมง และเมื่อเสียงตีบอกเวลาเที่ยงคืนดังขึ้นครั้งสุดท้าย ทุกอย่างก็เงียบสงัดราวกับรุ่งอรุณ เราอยู่ในภาวะสงคราม” ^{[ 200 ]}

การประกาศสงครามเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2457 ทำให้แอสควิธเป็นหัวหน้าพรรคเสรีนิยมที่เกือบจะรวมเป็นหนึ่งเดียว หลังจากโน้มน้าวให้เซอร์จอห์น ไซมอนและลอร์ดบิวแชมป์อยู่ต่อ^{[ 201 ]}แอสควิธก็ประสบกับการลาออกเพียงสองคนจากคณะรัฐมนตรีของเขา คือจอห์น มอร์ลีย์และจอห์น เบิร์นส์ [ ^{202 ] ด้วย}พรรคการเมืองอื่น ๆ ที่สัญญาว่าจะให้ความร่วมมือ รัฐบาลของแอสควิธจึงประกาศสงครามในนามของชาติที่รวมเป็นหนึ่งเดียว แอสควิธนำ "ประเทศเข้าสู่สงครามโดยปราศจากความวุ่นวายภายในประเทศหรือความแตกแยกทางการเมือง" ^{[ 203 ]}

ในช่วงหลายเดือนแรกของสงคราม ความนิยมของแอสควิธกลับมาเฟื่องฟูอีกครั้ง ความขมขื่นจากการต่อสู้ก่อนหน้านี้ลดลงชั่วคราว และประเทศชาติก็มองไปที่แอสควิธ ผู้ซึ่ง "มั่นคง แข็งแกร่ง พึ่งพาตนเองได้ และไม่หวั่นไหว" ^{[ 204 ]}เพื่อนำพวกเขาไปสู่ชัยชนะ แต่ความแข็งแกร่งในยามสงบของแอสควิธกลับไม่พร้อมสำหรับสิ่งที่อาจกลายเป็นสงครามเบ็ดเสร็จ ครั้งแรก และก่อนที่สงครามจะสิ้นสุดลง เขาจะต้องพ้นจากตำแหน่งไปตลอดกาล และพรรคของเขาจะไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลเสียงข้างมากได้อีกเลย^{[ 205 ]}

นอกเหนือจากการแทนที่มอร์ลีย์และเบิร์นส์แล้ว^{[ 206 ]}แอสควิธยังได้ทำการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญอีกประการหนึ่งในคณะรัฐมนตรีของเขา เขาสละตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสงครามและแต่งตั้งลอร์ดคิทเชเนอร์แห่งคาร์ทูม ซึ่งเป็นบุคคลที่ไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดแต่มีแนวโน้มไปทางอนุรักษ์นิยม[ 207 ^]คิทเชเนอร์เป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงระดับชาติ และการมีส่วนร่วมของเขาช่วยเสริมสร้างชื่อเสียงของรัฐบาล^{[ 208 ]}ว่าจะทำให้รัฐบาลมีประสิทธิภาพมากขึ้นหรือไม่นั้นยังไม่แน่ชัด^{[ 100 ]}โดยรวมแล้ว รัฐบาลนี้เป็นรัฐบาลที่มีความสามารถสูง โดยลอยด์ จอร์จยังคงดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง^{[ 209 ]}เกรย์ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีต่างประเทศ^{[ 210 ]}และเชอร์ชิลล์ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทหารเรือ^{[ 207 ]}

การรุกรานเบลเยียมโดยกองกำลังเยอรมัน ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการแทรกแซงของอังกฤษ ทำให้กองทัพของไกเซอร์พยายามโจมตีฝรั่งเศสอย่างรวดเร็วผ่านเบลเยียม ขณะที่ตรึงกำลังทหารรัสเซียไว้ที่แนวรบด้านตะวันออก^{[ 211 ]}เพื่อสนับสนุนฝรั่งเศส คณะรัฐมนตรีของแอสควิธจึงอนุมัติให้ส่งกองกำลังรบของอังกฤษไป^{[ 212 ]}ยุทธการชายแดนที่เกิดขึ้นในช่วงปลายฤดูร้อนและต้นฤดูใบไม้ร่วงปี 1914 ทำให้การรุกคืบของเยอรมันหยุดชะงักลงในยุทธการแม่น้ำมาร์นครั้งแรกซึ่งเป็นการวางรูปแบบสงครามสนามเพลาะแบบค่อยเป็นค่อยไปบนแนวรบด้านตะวันตกที่ดำเนินต่อไปจนถึงปี 1918 ^{[ 213 ]}ภาวะชะงักงันนี้ทำให้เกิดความไม่พอใจต่อรัฐบาลและต่อแอสควิธเป็นการส่วนตัวมากขึ้น เนื่องจากประชาชนโดยทั่วไปและบรรดาเจ้าพ่อสื่อโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ต่างตำหนิเขาว่าขาดความกระตือรือร้นในการทำสงคราม^{[ 214 ]}นอกจากนี้ยังก่อให้เกิดความแตกแยกภายในคณะรัฐมนตรีระหว่าง "ฝ่ายตะวันตก" ซึ่งรวมถึงแอสควิธ ผู้ซึ่งสนับสนุนนายพลที่เชื่อว่ากุญแจสู่ชัยชนะอยู่ที่การลงทุนกำลังพลและยุทโธปกรณ์ในฝรั่งเศสและเบลเยียมมากขึ้นเรื่อยๆ^{[ 215 ]}และ "ฝ่ายตะวันออก" ซึ่งนำโดยเชอร์ชิลล์และลอยด์ จอร์จ ผู้ซึ่งเชื่อว่าแนวรบด้านตะวันตกอยู่ในภาวะหยุดนิ่งที่ไม่สามารถย้อนกลับได้ และแสวงหาชัยชนะผ่านการปฏิบัติการในตะวันออก^{[ 216 ]}สุดท้ายนี้ ยังเน้นให้เห็นถึงความแตกแยกระหว่างนักการเมืองและเจ้าของหนังสือพิมพ์ที่คิดว่ายุทธศาสตร์และการปฏิบัติการทางทหารควรถูกกำหนดโดยนายพล และผู้ที่คิดว่านักการเมืองควรเป็นผู้ตัดสินใจในเรื่องเหล่านั้น^{[ 217 ]}แอสควิธกล่าวในบันทึกความทรงจำของเขาว่า "เมื่อรัฐมนตรีในประเทศได้ตัดสินใจเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ในการปกครองแล้ว การดำเนินการควรปล่อยให้เป็นไปตามดุลพินิจที่ไม่ถูกจำกัดของผู้บัญชาการในพื้นที่เสมอ" ^{[ 218 ]}มุมมองที่แตกต่างของลอยด์ จอร์จ แสดงออกในจดหมายฉบับหนึ่งเมื่อต้นปี 1916 โดยเขาถามว่า "ผมมีสิทธิ์ที่จะแสดงความคิดเห็นที่เป็นอิสระเกี่ยวกับสงครามหรือไม่ หรือผมต้องเป็นเพียงผู้สนับสนุนความคิดเห็นที่แสดงออกโดยที่ปรึกษาทางทหารของผม?" ^{[ 219 ]}ความคิดเห็นที่แตกต่างกันเหล่านี้อยู่เบื้องหลังวิกฤตการณ์ครั้งใหญ่สองครั้งที่จะนำไปสู่การล่มสลายของรัฐบาลเสรีนิยม ชุดสุดท้ายภายใน 14 เดือน และการเกิดขึ้นของรัฐบาลผสมชุดแรกในวันที่ 25 พฤษภาคม 1915 ได้แก่ การรบที่ดาร์ดานelles และวิกฤตการณ์กระสุนปืนใหญ่^{[ 220 ]}

การรบที่ดาร์ดานellesเป็นความพยายามของเชอร์ชิลล์และผู้ที่สนับสนุนยุทธศาสตร์ทางตะวันออกเพื่อยุติภาวะชะงักงันในแนวรบด้านตะวันตก แผนดังกล่าวคาดการณ์ถึงการยกพลขึ้นบกของอังกฤษและฝรั่งเศสบนคาบสมุทรแกลลิโปลีของตุรกี และการรุกคืบอย่างรวดเร็วไปยังคอนสแตนติโนเปิล ซึ่งจะทำให้ตุรกีถอนตัวออกจากความขัดแย้ง แผนนี้ถูกปฏิเสธโดยพลเรือเอกจอห์น ฟิชเชอร์ผู้บัญชาการกองทัพเรือและคิทเชเนอร์^{[ 221 ]}เนื่องจากไม่สามารถให้การนำที่เด็ดขาดได้ แอสควิธจึงพยายามไกล่เกลี่ยระหว่างทั้งสองคนนี้และเชอร์ชิลล์ ซึ่งนำไปสู่การผัดวันประกันพรุ่งและความล่าช้า ความพยายามทางเรือนั้นพ่ายแพ้อย่างยับเยิน กองทัพพันธมิตรได้สร้างหัวสะพานบนคาบสมุทรแกลลิโปลี แต่ความล่าช้าในการส่งกำลังเสริมที่เพียงพอทำให้ตุรกีสามารถรวมกลุ่มกันใหม่ได้ นำไปสู่ภาวะชะงักงันที่เจนกินส์อธิบายว่า "ไม่เคลื่อนไหวเหมือนกับที่เกิดขึ้นในแนวรบด้านตะวันตก" ^{[ 222 ]}ฝ่ายสัมพันธมิตรประสบปัญหาจากการทะเลาะวิวาทภายในระดับสูง อุปกรณ์ที่ด้อยคุณภาพ การนำที่ไร้ประสิทธิภาพ และการขาดการวางแผน ในขณะที่ต้องเผชิญหน้ากับหน่วยที่ดีที่สุดของกองทัพออตโตมัน ฝ่ายสัมพันธมิตรส่งกำลังพล 492,000 นาย พวกเขาสูญเสียกำลังพล 132,000 นายในความพ่ายแพ้ที่น่าอับอาย โดยมีอัตราการสูญเสียที่สูงมากในออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ ซึ่งเปลี่ยนแปลงดินแดนเหล่านั้นไปอย่างถาวร ในบริเตนใหญ่ มันคือความหายนะทางการเมืองของเชอร์ชิลล์และสร้างความเสียหายอย่างร้ายแรงให้กับแอสควิธ^{[ 223 ]}

การเปิดฉากปี 1915 ทำให้เกิดความแตกแยกมากขึ้นระหว่างลอยด์ จอร์จและคิทเชเนอร์เกี่ยวกับการจัดหาอาวุธยุทโธปกรณ์ให้กับกองทัพ ลอยด์ จอร์จคิดว่าแผนกอาวุธยุทโธปกรณ์ภายใต้การควบคุมของเขาเป็นสิ่งจำเป็นในการประสานงาน "ศักยภาพด้านวิศวกรรมทั้งหมดของประเทศ" ^{[ 224 ]}คิทเชเนอร์สนับสนุนให้คงการจัดการปัจจุบันไว้ โดยจัดหาอาวุธยุทโธปกรณ์ผ่านสัญญาระหว่างกระทรวงกลาโหมและผู้ผลิตอาวุธของประเทศ เช่นเดียวกับที่เกิดขึ้นบ่อยครั้ง แอสควิธพยายามหาทางประนีประนอมผ่านคณะกรรมการ โดยจัดตั้งกลุ่มขึ้นเพื่อ "พิจารณาประเด็นที่ยุ่งยากมากเกี่ยวกับการวางสัญญาสำหรับอาวุธยุทโธปกรณ์ให้ถูกต้อง" ^{[ 225 ]}สิ่งนี้ไม่ได้ช่วยลดเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากสื่อลงเลย^{[ 226 ]}และในวันที่ 20 เมษายน แอสควิธพยายามท้าทายผู้ที่วิพากษ์วิจารณ์เขาในการกล่าวสุนทรพจน์ครั้งสำคัญที่นิวคาสเซิล โดยกล่าวว่า "ผมเห็นแถลงการณ์เมื่อวันก่อนที่ระบุว่าการปฏิบัติการของกองทัพของเรากำลังถูกบั่นทอนลงเนื่องจากเราล้มเหลวในการจัดหาอาวุธยุทธ์ที่จำเป็น แถลงการณ์นั้นไม่มีความจริงแม้แต่คำเดียว" ^{[ 227 ]}

การตอบสนองของสื่อนั้นรุนแรงมาก: วันที่ 14 พฤษภาคม 1915 หนังสือพิมพ์The Times ได้ตีพิมพ์ จดหมายจากผู้สื่อข่าวCharles à Court Repingtonซึ่งระบุว่าความล้มเหลวของอังกฤษในการรบที่ Aubers Ridge เกิดจากการขาดแคลนกระสุนระเบิดแรงสูง จึงเกิดวิกฤตการณ์เต็มรูปแบบขึ้น นั่นคือวิกฤตการณ์กระสุนปืนใหญ่ภรรยาของนายกรัฐมนตรีระบุได้อย่างถูกต้องว่าคู่ต่อสู้หลักของสามีคือเจ้าพ่อสื่อและเจ้าของThe Timesลอร์ดนอร์ธคลิฟฟ์ : "ฉันค่อนข้างแน่ใจว่านอร์ธคลิฟฟ์อยู่เบื้องหลังเรื่องทั้งหมดนี้" ^{[ 228 ]}แต่ล้มเหลวที่จะตระหนักถึงการมีส่วนร่วมอย่างลับๆ ของเซอร์จอห์น เฟรนช์ผู้ซึ่งรั่วไหลรายละเอียดการขาดแคลนกระสุนปืนใหญ่ให้กับ Repington ^{[ 229 ]}นอร์ธคลิฟฟ์อ้างว่า "ปัญหาทั้งหมดเกี่ยวกับการจัดหายุทโธปกรณ์สงครามเป็นเรื่องที่คณะรัฐมนตรีไม่ควรถูกตำหนิมากเกินไป" ^{[ 230 ]}การโจมตีรัฐบาลและความเฉื่อยชาส่วนตัวของแอสควิธมาจากทั้งฝ่ายซ้ายและฝ่ายขวาซีพี สก็อตต์บรรณาธิการของเดอะแมนเชสเตอร์การ์เดียนเขียนว่า "รัฐบาลล้มเหลวอย่างน่ากลัวและเสื่อมเสียชื่อเสียงในเรื่องอาวุธยุทโธปกรณ์" ^{[ 231 ]}

ความล้มเหลวทั้งทางตะวันออกและตะวันตกได้ก่อให้เกิดเหตุการณ์มากมายที่ถาโถมเข้าใส่รัฐบาลเสรีนิยมของแอสควิธ^{[ 232 ]}ความล้มเหลวทางยุทธศาสตร์ประกอบกับความผิดหวังส่วนตัวอย่างรุนแรง เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 1915 เวเนเทีย สแตนลีย์ ประกาศหมั้นกับเอ็ดวิน มอนทากู แอสควิธตอบกลับทันทีและสั้นๆ ว่า "อย่างที่คุณรู้ดี นี่ทำให้ฉันเสียใจมาก ฉันทนไม่ได้ที่จะมาพบคุณ ฉันทำได้เพียงภาวนาขอให้พระเจ้าอวยพรคุณและช่วยเหลือฉัน" ^{[ 233 ]}ความสำคัญของเวเนเทียที่มีต่อเขาแสดงให้เห็นได้จากข้อความในจดหมายที่เขียนในช่วงกลางปี ​​1914 ว่า "อยู่ใกล้ชิดฉันนะที่รักในช่วงเวลาวิกฤตที่สุดในชีวิตของฉัน ฉันรู้ว่าคุณจะไม่ทำให้ฉันผิดหวัง" ^{[ 234 ]}การหมั้นของเธอ "เป็นการกลับมาที่ทรยศหักหลังหลังจากความสุขทั้งหมดที่คุณมอบให้ฉัน" ทำให้เขาเสียใจอย่างมาก^{[ 235 ]}แม้ว่าการสูญเสียครั้งนี้จะมีความสำคัญต่อตัวบุคคล แต่ผลกระทบทางการเมืองที่มีต่อแอสควิธนั้นอาจกล่าวเกินจริงไปได้^{[ 236 ]}นักประวัติศาสตร์ สตีเฟน คอสส์ ตั้งข้อสังเกตว่า แอสควิธ "สามารถแบ่งแยกชีวิตสาธารณะและชีวิตส่วนตัวของเขาออกเป็นส่วนๆ ได้เสมอ (และ) ในไม่ช้าก็พบผู้ที่ไว้ใจได้คนใหม่ๆ ซึ่งเขาเขียนจดหมายถึงด้วยความถี่ ความกระตือรือร้น และความไม่ระมัดระวังไม่น้อยไปกว่ากัน" ^{[ 237 ]}

ความสูญเสียส่วนตัวนี้ตามมาด้วยการลาออกของพลเรือเอกฟิชเชอร์ในวันที่ 15 พฤษภาคม หลังจากความขัดแย้งกับเชอร์ชิลล์อย่างต่อเนื่องและด้วยความผิดหวังกับพัฒนาการที่น่าผิดหวังในกัลลิโปลี^{[ 238 ]}ฟิชเชอร์ในวัย 74 ปี มีพฤติกรรมที่ผิดปกติมากขึ้นเรื่อยๆ และในจดหมายที่ส่งถึงลอยด์ จอร์จบ่อยครั้ง เขาได้ระบายความคับข้องใจที่มีต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทหารเรือว่า “ฟิชเชอร์เขียนจดหมายถึงผมทุกๆ วันหรือสองวันเพื่อแจ้งให้ผมทราบว่าสถานการณ์เป็นอย่างไร เขาประสบปัญหาอย่างมากกับหัวหน้าของเขา ซึ่งมักจะต้องการทำอะไรที่ยิ่งใหญ่และโดดเด่นอยู่เสมอ” ^{[ 239 ]}เหตุการณ์ที่ไม่พึงประสงค์ ความเป็นปรปักษ์ของสื่อ การต่อต้านจากพรรคอนุรักษ์นิยม และความเศร้าโศกส่วนตัวได้โจมตีแอสควิธ และตำแหน่งของเขาก็อ่อนแอลงไปอีกเนื่องจากเพื่อนร่วมงานจากพรรคเสรีนิยม คาสซาร์พิจารณาว่าลอยด์ จอร์จแสดงให้เห็นถึงการขาดความจงรักภักดีอย่างชัดเจน^{[ 240 ]}และคอสส์เขียนถึงข่าวลือในยุคนั้นว่าเชอร์ชิลล์ "กำลังเล่นเกมวางแผนแบบเดิมๆ ของเขาอยู่" และรายงานข้อกล่าวอ้างที่ว่าเชอร์ชิลล์ "เป็นผู้จุดประกาย" จดหมายเรปิงตันอย่างไม่ต้องสงสัย โดยร่วมมือกับเซอร์จอห์น เฟรนช์^{[ 241 ]}ด้วยความขาดความสามัคคีภายใน และถูกโจมตีจากภายนอก แอสควิธจึงตัดสินใจว่ารัฐบาลของเขาไม่สามารถดำเนินต่อไปได้ และเขาเขียนถึงพระมหากษัตริย์ว่า "ข้าพเจ้าได้ข้อสรุปอย่างเด็ดขาดแล้วว่า [รัฐบาล] จะต้องได้รับการจัดตั้งขึ้นใหม่บนพื้นฐานที่กว้างขวางและไม่ขึ้นกับพรรคการเมือง" ^{[ 242 ]}

หลังจากสร้างรัฐบาลขึ้นใหม่ แอสควิธพยายามปรับโครงสร้างกลไกการทำสงครามของเขา องค์ประกอบที่สำคัญที่สุดคือการจัดตั้งกระทรวงยุทธภัณฑ์ [ ^{251 ]}ตามมาด้วยการจัดระเบียบสภาสงครามใหม่ให้เป็นคณะกรรมการดาร์ดานelles โดยมีมอริซ แฮงกีย์เป็นเลขานุการและมีอำนาจหน้าที่พิจารณาประเด็นทั้งหมดเกี่ยวกับยุทธศาสตร์^{สงคราม[ 252 ]}

พระราชบัญญัติยุทธภัณฑ์สงครามปี 1915ทำให้บริษัทเอกชนที่จัดหายุทธภัณฑ์ให้แก่กองทัพอยู่ภายใต้การควบคุมอย่างเข้มงวดของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุทธภัณฑ์ลอยด์ จอร์จ นโยบายดังกล่าว ตามที่เจ.อาร์. แมริออตต์กล่าวไว้ คือ:

ไม่อนุญาตให้ผลประโยชน์ส่วนตัวใดๆ มาขัดขวางการให้บริการหรือเป็นอันตรายต่อความปลอดภัยของรัฐ ข้อบังคับของสหภาพแรงงานต้องถูกระงับ กำไรของนายจ้างต้องถูกจำกัด คนงานที่มีทักษะต้องต่อสู้ หากไม่ใช่ในสนามรบ ก็ต้องต่อสู้ในโรงงาน ต้องประหยัดแรงงานโดยการลดจำนวนแรงงานและจ้างผู้หญิง โรงงานเอกชนต้องอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐ และต้องจัดตั้งโรงงานแห่งชาติขึ้นใหม่ ผลลัพธ์พิสูจน์ให้เห็นถึงความชอบธรรมของนโยบายใหม่ ผลผลิตมีมากมายมหาศาล และในที่สุดสินค้าก็ถูกส่งมอบ^{[ 253 ]}

อย่างไรก็ตาม การวิพากษ์วิจารณ์รูปแบบการเป็นผู้นำของแอสควิธยังคงดำเนินต่อไปเอิร์ลแห่งครอว์ฟอร์ดซึ่งเข้าร่วมรัฐบาลในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร ได้บรรยายการประชุมคณะรัฐมนตรีครั้งแรกของเขาไว้ดังนี้: "เป็นการประชุมครั้งใหญ่ ใหญ่มากจนเป็นไปไม่ได้เลยที่มากกว่าหนึ่งหรือสองคนจะแสดงความคิดเห็นในแต่ละรายละเอียด [...] แอสควิธง่วงนอน มือสั่นและแก้มย้อย เขาควบคุมการอภิปรายได้น้อยมาก ดูเหมือนจะเบื่อหน่าย แต่ก็อารมณ์ดีตลอด" ลอยด์ จอร์จ ไม่ค่อยอดทนนักจอร์จ ริดเดลล์บันทึกไว้ในไดอารี่ของเขาว่า "(เขา) บอกว่านายกรัฐมนตรีควรเป็นผู้นำไม่ใช่ผู้ตาม และ (แอสควิธ) ไม่เคยขยับเขยื้อนจนกว่าจะถูกบังคับ และเมื่อนั้นก็มักจะสายเกินไปแล้ว" ^{[ 254 ]}และวิกฤตการณ์ ตลอดจนคำวิพากษ์วิจารณ์ ยังคงโจมตีนายกรัฐมนตรีอย่างต่อเนื่อง "ซึ่งเต็มไปด้วยความขุ่นเคืองทั้งภายในพรรคและระหว่างพรรค" ^{[ 255 ]}

ความต้องการกำลังคนอย่างไม่รู้จักพอสำหรับแนวรบด้านตะวันตกนั้นได้รับการคาดการณ์ไว้ตั้งแต่เนิ่นๆ ระบบอาสาสมัครได้รับการนำมาใช้เมื่อสงครามปะทุขึ้น และแอสควิธไม่เต็มใจที่จะเปลี่ยนแปลงระบบนี้ด้วยเหตุผลทางการเมือง เนื่องจากพรรคเสรีนิยมจำนวนมาก และพันธมิตรพรรคชาตินิยมไอริชและพรรคแรงงานเกือบทั้งหมด ต่างคัดค้านการเกณฑ์ทหาร อย่าง รุนแรง^{[ 256 ]}จำนวนอาสาสมัครลดลง^{[ 257 ]}ซึ่งไม่เพียงพอต่อความต้องการกำลังพลเพิ่มเติมสำหรับกัลลิโปลี และโดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับแนวรบด้านตะวันตก^{[ 258 ]}สิ่งนี้ทำให้ระบบอาสาสมัครไม่สามารถดำรงอยู่ได้อีกต่อไป ไวโอเล็ต ลูกสาวของแอสควิธ เขียนไว้ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2458 ว่า "ผู้ชายทุกคนที่มีแขนขาและความสามารถโดยเฉลี่ยค่อยๆ ถูกดูดออกไปสู่สงคราม" ^{[ 259 ]}ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2458 พระราชบัญญัติการลงทะเบียนแห่งชาติได้รับการประกาศใช้ ซึ่งกำหนดให้ชายทุกคนที่มีอายุระหว่าง 18 ถึง 65 ปีต้องลงทะเบียน^{[ 260 ]}หลายคนมองว่านี่เป็นจุดเริ่มต้นของการเกณฑ์ทหาร แต่การแต่งตั้งลอร์ดเดอร์บีเป็นอธิบดีกรมการเกณฑ์ทหารกลับเป็นการพยายามฟื้นฟูระบบสมัครใจ ซึ่งก็คือโครงการเดอร์บี [ ^{261 ] ขั้น}ตอนที่ค่อยเป็นค่อยไปของแอสควิธในการเกณฑ์ทหารยังคงสร้างความไม่พอใจให้กับฝ่ายตรงข้ามของเขา ตัวอย่างเช่น เซอร์เฮนรี วิลสันเขียนถึงลีโอ อเมอรีว่า "ผลลัพธ์ของการอภิปรายเหล่านี้จะเป็นอย่างไร? การ 'รอดู' จะชนะหรือไม่ หรือส่วนหนึ่งของคณะรัฐมนตรีที่จริงจังและซื่อสัตย์จะสามารถบังคับให้แอสควิธผู้ชั่วร้ายลงมือทำได้หรือไม่?" ^{[ 262 ]}การรักษาสมดุลของนายกรัฐมนตรี ทั้งในรัฐสภาและในพรรคของเขาเอง ไม่ได้รับความช่วยเหลือจากการรณรงค์ต่อต้านการเกณฑ์ทหารอย่างรุนแรงที่ดำเนินการโดยภรรยาของเขา มาร์โกต์ แอสควิธ อธิบายตัวเองว่า "ต่อต้านอย่างรุนแรง" ^{[ 263 ]}และได้ดำเนินกิจกรรมโน้มน้าวใจบ่อยครั้งของเธอ โดยผ่านทางจดหมายและการสนทนา ซึ่งส่งผลกระทบเพียงเล็กน้อย นอกจากการ "สร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวง" ต่อชื่อเสียงและตำแหน่งของแอสควิธ^{[ 264 ]}

เมื่อถึงสิ้นปี พ.ศ. 2458 เป็นที่ชัดเจนว่าการเกณฑ์ทหารเป็นสิ่งจำเป็น และแอสควิธได้เสนอพระราชบัญญัติการเกณฑ์ทหารต่อสภาสามัญชนเมื่อวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2459 ^{[ 265 ]}พระราชบัญญัตินี้ได้กำหนดให้มีการเกณฑ์ทหารสำหรับชายโสด และได้ขยายไปถึงชายที่แต่งงานแล้วในภายหลังในปีเดียวกัน การต่อต้านหลักของแอสควิธมาจากภายในพรรคของเขาเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากเซอร์จอห์น ไซมอน ซึ่งได้ลาออก แอสควิธได้อธิบายจุดยืนของไซมอนในจดหมายถึงซิลเวีย เฮนลีย์ในลักษณะนี้ว่า "ผมรู้สึกเหมือนกับว่าถูกลูกชายของตัวเองตบหน้าต่อหน้าสาธารณชน" ^{[ 266 ]}หลายปีต่อมา ไซมอนยอมรับความผิดพลาดของเขาโดยกล่าวว่า "ผมตระหนักมานานแล้วว่าการต่อต้านของผมเป็นความผิดพลาด" ^{[ 267 ]}ความสำเร็จของแอสควิธในการนำร่างกฎหมายผ่านโดยไม่ทำให้รัฐบาลแตกแยกนั้นถือว่ามาก ดังที่ภรรยาของเขากล่าวไว้ว่า "ความอดทนและทักษะของเฮนรีในการรักษาพรรคแรงงานไว้ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอันน่าทึ่งในอังกฤษนั้นทำให้ทุกคนตกตะลึง" ^{[ 268 ]}แต่การต่อสู้ที่ยาวนาน "ทำลายชื่อเสียงของเขาเองและความสามัคคีของพรรค" ^{[ 269 ]}

ในวันจันทร์อีสเตอร์ปี 1916 กลุ่มอาสาสมัครชาวไอริชและสมาชิกของกองทัพพลเมืองไอริชได้ยึดอาคารและสถานที่สำคัญหลายแห่งในดับลินและที่อื่นๆ มีการต่อสู้อย่างหนักในสัปดาห์ถัดมาก่อนที่อาสาสมัครจะถูกบังคับให้ยอมจำนน^{[ 270 ]}แอสควิธและรัฐบาลมัวแต่ยุ่งอยู่กับการเกณฑ์ทหาร จึงไม่ทันได้ตระหนักถึงอันตรายที่กำลังเกิดขึ้น^{[ 271 ]}ซึ่งยิ่งทวีความรุนแรงขึ้นเมื่อหลังจากการพิจารณาคดีอย่างเร่งรีบในศาลทหาร ผู้นำชาวไอริชจำนวนหนึ่งถูกประหารชีวิต ในวันที่ 11 พฤษภาคม แอสควิธเดินทางข้ามไปยังดับลิน และหลังจากตรวจสอบเป็นเวลาหนึ่งสัปดาห์ ก็ตัดสินใจว่าระบบการปกครองของเกาะนั้นพังทลายอย่างแก้ไขไม่ได้แล้ว^{[ 272 ]}เขาจึงหันไปหาลอยด์ จอร์จเพื่อหาทางออก ลอยด์ จอร์จได้ไกล่เกลี่ยข้อตกลงที่จะทำให้มี การนำ ระบบการปกครองตนเองมาใช้เมื่อสิ้นสุดสงคราม โดยไม่รวมอัลสเตอร์^{[ 273 ]}อย่างไรก็ตาม ทั้งเขาและแอสควิธไม่ได้ตระหนักถึงขอบเขตของการต่อต้านจากพรรคอนุรักษ์นิยม แผนดังกล่าวถูกโจมตีอย่างหนักในสภาขุนนาง และถูกยกเลิกในเวลาต่อมา^{[ 274 ]}เหตุการณ์นี้ไม่เพียงแต่ทำลายชื่อเสียงของลอยด์ จอร์จเท่านั้น แต่ยังรวมถึงชื่อเสียงของแอสควิธด้วย วอลเตอร์ ลองกล่าวถึงแอสควิธว่า "ขาดความเด็ดขาดอย่างมาก" ^{[ 275 ]}นอกจากนี้ยังทำให้ความแตกแยกระหว่างแอสควิธและลอยด์ จอร์จกว้างขึ้น และกระตุ้นให้ลอยด์ จอร์จวางแผนการปรับโครงสร้างรัฐบาล ลอยด์ จอร์จกล่าวว่า "คุณเอไม่ค่อยได้รับเสียงเชียร์ในปัจจุบันนี้" ^{[ 276 ]}

ความล้มเหลวอย่างต่อเนื่องของฝ่ายสัมพันธมิตรและการสูญเสียอย่างหนักในยุทธการลูสระหว่างเดือนกันยายนและตุลาคม พ.ศ. 2458 ทำให้ความเชื่อมั่นที่เหลืออยู่ในผู้บัญชาการอังกฤษเซอร์จอห์น เฟรนช์และการตัดสินใจของลอร์ดคิทเชเนอร์ หมดสิ้นไป ^{[ 277 ]}แอสควิธหันไปใช้กลยุทธ์ที่เขาชื่นชอบ และโน้มน้าวให้คิทเชเนอร์ไปเยี่ยมชมสนามรบกัลลิโปลีด้วยความหวังว่าจะโน้มน้าวให้เขาอยู่ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนในฐานะผู้บัญชาการสูงสุด^{[ 278 ]}และเข้ารับตำแหน่งรักษาการกระทรวงสงครามด้วยตนเองเป็นการชั่วคราว^{[ 279 ]}จากนั้นเขาก็แทนที่เฟรนช์ด้วยเซอร์ดักลาส เฮก ในบันทึกประจำวันของเขาเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2458 เขาได้บันทึกไว้ว่า "เวลาประมาณ 19.00  น. ฉันได้รับจดหมายจากนายกรัฐมนตรีที่ระบุว่า 'ลับ' และบรรจุอยู่ใน ซอง สามซอง เนื้อหาในจดหมายระบุว่า 'เซอร์ เจ. เฟรนช์ ได้ยื่นใบลาออกต่อฉัน ... ภายใต้เงื่อนไขการอนุมัติของพระมหากษัตริย์ ฉันมีความยินดีที่จะเสนอให้คุณเป็นผู้สืบทอดตำแหน่งต่อจากเขา' " ^{[ 280 ]}แอสควิธยังได้แต่งตั้งเซอร์ วิลเลียม โรเบิร์ตสันเป็นหัวหน้าเสนาธิการทหารสูงสุดแห่งจักรวรรดิโดยมีอำนาจเพิ่มมากขึ้น รายงานโดยตรงต่อคณะรัฐมนตรี และมีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในการให้คำแนะนำทางทหารแก่คณะรัฐมนตรี โดยลดบทบาทของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสงครามให้เหลือเพียงหน้าที่ในการเกณฑ์และจัดหาเสบียงให้กับกองทัพ^{[ 281 ]}สุดท้าย เขาได้จัดตั้งคณะกรรมการดาร์ดาเนลส์ขนาดเล็กขึ้นใหม่ โดยเปลี่ยนชื่อเป็นคณะกรรมการสงคราม^{[ 282 ]}โดยมีตัวเขาเอง บัลฟอร์ ลอว์ ลอยด์ จอร์จ และเรจินัลด์ แมคเคนนา เป็นสมาชิก^{[ 283 ]}แม้ว่าในไม่ช้าคณะกรรมการนี้จะเพิ่มจำนวนขึ้น แต่ก็ยังคงประสบความล้มเหลวเช่นเดียวกับคณะกรรมการชุดก่อน คือ "มีขนาดใหญ่เกินไปและขาดอำนาจบริหาร" ^{[ 284 ]}สิ่งเหล่านี้ไม่ได้ช่วยให้การรบที่ดาร์ดาเนลส์ประสบความสำเร็จ และการตัดสินใจถอนกำลังเกิดขึ้นในเดือนธันวาคม^{[ 285 ]}ส่งผลให้เชอร์ชิลล์ลาออกจากตำแหน่งดัชชีแห่งแลงคาสเตอร์^{[ 286 ]}ซึ่งเขาเขียนว่า "ผมไม่สามารถยอมรับตำแหน่งที่มีความรับผิดชอบทั่วไปในนโยบายสงครามได้ หากปราศจากการมีส่วนร่วมอย่างมีประสิทธิภาพในการชี้นำและควบคุม" ^{[ 283 ]}ความพ่ายแพ้เพิ่มเติมเกิดขึ้นในคาบสมุทรบอลข่าน: ฝ่ายมหาอำนาจกลางเข้ายึดครองเซอร์เบีย บังคับให้กองกำลังพันธมิตรที่พยายามเข้าแทรกแซงถอยกลับไปยังซาโลนิกา^{[ 287 ]}

ต้นปี 1916 กองทัพเยอรมันเริ่มรุกที่แวร์ดันซึ่งเป็น "การรบที่ยืดเยื้อที่สุดในประวัติศาสตร์" ^{[ 288 ]}ในช่วงปลายเดือนพฤษภาคม การสู้รบทางเรือครั้งสำคัญเพียงครั้งเดียวระหว่างอังกฤษและเยอรมนีในสงครามเกิดขึ้นในยุทธนาวีจัตแลนด์แม้จะเป็นความสำเร็จทางยุทธศาสตร์^{[ 289 ]} แต่ การสูญเสียเรือจำนวนมากของฝ่ายสัมพันธมิตรก็ทำให้เกิดความผิดหวังตั้งแต่เนิ่นๆ^{[ 290 ]}ลอร์ดนิวตันนายคลังทั่วไปและโฆษกรัฐสภาของกระทรวงกลาโหมในช่วงที่คิทเชเนอร์ไม่อยู่ ได้บันทึกไว้ในไดอารี่ของเขาว่า "ข่าวที่น่าตกใจเกี่ยวกับการสู้รบทางเรือนอกชายฝั่งจัตแลนด์ ขณะที่ฟังรายชื่อเรือที่สูญเสียไป ผมคิดว่ามันเป็นภัยพิบัติที่เลวร้ายที่สุดที่เราเคยประสบมา" ^{[ 291 ]}ความสิ้นหวังนี้ทวีคูณขึ้นสำหรับประเทศชาติ หากไม่ใช่สำหรับเพื่อนร่วมงานของเขา เมื่อลอร์ดคิทเชเนอร์เสียชีวิตจากการจมของเรือHMS Hampshireในวันที่ 5 มิถุนายน^{[ 292 ]}

ในตอนแรก Asquith พิจารณาที่จะรับตำแหน่งกระทรวงกลาโหมที่ว่างอยู่ด้วยตนเอง แต่ต่อมาได้เสนอให้ Law ซึ่งปฏิเสธและเลือก Lloyd George แทน^{[ 293 ]}นี่เป็นสัญญาณสำคัญของความสามัคคีในการกระทำที่เพิ่มขึ้นระหว่างคนทั้งสอง และทำให้ Margot Asquith รู้สึกกังวลใจ: "ฉันมองว่านี่เป็นความผิดพลาดทางการเมืองครั้งใหญ่ที่สุดในชีวิตของ Henry ... เราออกไปแล้ว เหลือเพียงแค่รอเวลาเท่านั้นที่เราจะต้องออกจาก Downing Street" ^{[ 294 ] [ 295 ]}

แอสควิธได้ดำเนินการต่อโดยตกลงที่จะจัดตั้งคณะกรรมการสอบสวนเกี่ยวกับการดำเนินการในดาร์ดานelles และการรณรงค์ในเมโสโปเตเมียซึ่งกองกำลังพันธมิตรถูกบังคับให้ยอมจำนนที่คุต[ ^{296 ] เซอร์}มอริซ แฮงกีย์เลขานุการคณะกรรมการสงคราม พิจารณาว่า "พันธมิตรไม่เคยฟื้นตัว ในช่วงห้าเดือนสุดท้าย หน้าที่ของกองบัญชาการสูงสุดดำเนินการภายใต้เงาของการสอบสวนเหล่านี้" ^{[ 297 ]}แต่ความผิดพลาดเหล่านี้ถูกบดบังด้วยความคืบหน้าที่จำกัดและการสูญเสียอย่างมหาศาลของการรบที่ซอมม์ซึ่งเริ่มต้นในวันที่ 1 กรกฎาคม 1916 และจากนั้นด้วยความสูญเสียส่วนตัวที่ร้ายแรงอีกครั้ง การเสียชีวิตของเรย์มอนด์ บุตรชายของแอสควิธ ในวันที่ 15 กันยายน ในการรบที่ฟลอร์ส-คูร์เซเลตต์ [ ^{298 ] ความ}สัมพันธ์ของแอสควิธกับลูกชายคนโตของเขาไม่ได้ราบรื่นนัก เรย์มอนด์เขียนจดหมายถึงภรรยาของเขาในช่วงต้นปี 1916 ว่า "ถ้ามาร์โกต์พูดจาเหลวไหลกับคุณอีกเกี่ยวกับความโหดร้ายของลูกเลี้ยงของเธอ คุณสามารถห้ามเธอได้โดยบอกเธอว่าในช่วง 10 เดือนที่ผมถูกเนรเทศมาอยู่ที่นี่ นายกรัฐมนตรีไม่เคยเขียนจดหมายถึงผมเลยแม้แต่บรรทัดเดียว" ^{[ 299 ]}แต่การเสียชีวิตของเรย์มอนด์นั้นสร้างความสะเทือนใจอย่างมาก ไวโอเล็ตเขียนไว้ดังนี้ว่า "...การเห็นพ่อต้องทนทุกข์ทรมานเช่นนี้ทำให้ใจสลาย" ^{[ 300 ]}และแอสควิธใช้เวลาส่วนใหญ่ในอีกหลายเดือนต่อมา "เก็บตัวและเข้าถึงยาก" ^{[ 301 ]}สงครามไม่ได้นำมาซึ่งการหยุดพัก เชอร์ชิลล์กล่าวว่า "ความล้มเหลวในการทำลายแนวรบของเยอรมันในซอมม์ การฟื้นตัวของอำนาจเยอรมันในภาคตะวันออก [เช่น ความพ่ายแพ้ของการรุกของบรูซิโลฟ ] การล่มสลายของโรมาเนียและการเริ่มต้นของสงครามเรือดำน้ำครั้งใหม่ ได้เสริมสร้างและกระตุ้นกองกำลังทั้งหมดที่ยืนกรานที่จะใช้กำลังมากขึ้นในการดำเนินกิจการ" ^{[ 302 ]}

จุดเริ่มต้นของวิกฤตครั้งสุดท้ายคือประเด็นที่ไม่น่าจะเป็นไปได้เกี่ยวกับการขายทรัพย์สินของเยอรมันที่ยึดได้ในไนจีเรีย[ ^{308 ] ใน}ฐานะรัฐมนตรีอาณานิคม ผู้นำพรรคอนุรักษ์นิยม โบนา ลอว์ เป็นผู้นำการอภิปรายและถูกโจมตีอย่างรุนแรงโดยเซอร์เอ็ดเวิร์ด คาร์สัน ประเด็นนี้เป็นเรื่องเล็กน้อย^{[ 309 ]}แต่ข้อเท็จจริงที่ว่าลอว์ถูกโจมตีโดยสมาชิกคนสำคัญของพรรคตนเอง และไม่ได้รับการสนับสนุนจากลอยด์ จอร์จ (ซึ่งไม่อยู่ในสภาเพียงเพื่อไปรับประทานอาหารเย็นกับคาร์สันในภายหลัง) นั้นไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย^{[ 310 ]}

มาร์ก็อต แอสควิธ สัมผัสได้ถึงอันตรายที่กำลังจะมาถึงในทันที: "ตั้งแต่คืนนั้นเป็นต้นมา เป็นที่ชัดเจนว่านอร์ธคลิฟฟ์, รอเธอร์เมียร์, โบนาห์, คาร์สัน, ลอยด์ จอร์จ (และชายคนหนึ่งชื่อแม็กซ์ ไอท์ เคน ) จะเข้ามาบริหารรัฐบาล ฉันรู้ว่ามันคือจุดจบ" ^{[ 311 ]}เกรย์ก็มองการณ์ไกลในทำนองเดียวกันและเขียนว่า "ลอยด์ จอร์จตั้งใจที่จะทำลายรัฐบาล" ^{[ 312 ]}ลอว์มองว่าการถกเถียงนี้เป็นภัยคุกคามต่อตำแหน่งทางการเมืองของเขาเอง^{[ 313 ]}รวมถึงเป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของการขาดการควบคุมของรัฐบาล^{[ 314 ]}

The situation was further inflamed by the publication of a memorandum on future prospects in the war by Lord Lansdowne.^[315] Circulated on 13 November, it considered, and did not dismiss, the possibility of a negotiated settlement with the Central Powers. Asquith's critics immediately assumed that the memorandum represented his own views and that Lansdowne was being used as a stalking horse,^[316]Lord Crewe going so far as to suggest that the Lansdowne Memorandum was the "veritable causa causans^[j] of the final break-up".^[317]

On 20 November 1916 Lloyd George, Carson and Law met at the Hyde Park Hotel.^[318] The meeting was organised by Max Aitken, who was to play central roles both in the forthcoming crisis and in its subsequent historiography.^[319] Max Aitken was a Canadian adventurer, millionaire, and close friend of Law.^[320] His book on the fall of the First Coalition, Politicians and the War 1914–1916, although always partial and sometimes inaccurate, gives a detailed insider's view of the events leading up to Asquith's political demise.^[321] The trio agreed on the necessity of overhauling the government and further agreed on the mechanism for doing so; the establishment of a small War Council, chaired by Lloyd George, with no more than five members and with full executive authority for the conduct of the war.^[322]

Asquith was to be retained as prime minister, and given honorific oversight of the War Council, but day-to-day operations would be directed by Lloyd George.^[318] This scheme, although often reworked, remained the basis of all proposals to reform the government until Asquith's fall on 6 December. Until almost the end, both Law^[323] and Lloyd George^[324] wished to retain Asquith as premier, but Aitken,^[321] Carson^[325] and Lord Northcliffe emphatically did not.^[326]

Lord Northcliffe's role was critical, as was the use Lloyd George made of him, and of the press in general. Northcliffe's involvement also highlights the limitations of both Aitken's and Lloyd George's accounts of Asquith's fall. Both minimised Northcliffe's part in the events. In his War Memoirs, Lloyd George stated emphatically "Lord Northcliffe was never, at any stage, brought into our consultations."^[327] Aitken supported this by saying, "Lord Northcliffe was not in active co-operation with Lloyd George."^[328]

But these claims are contradicted by others. In their biography of Northcliffe, Reginald Pound and Geoffrey Harmsworth record Northcliffe's brother Rothermere writing contemporaneously, "Alfred has been actively at work with Ll.G. with a view to bringing about a change."^[329] Riddell wrote in his diary for 27 May 1916: "LG never mentions directly that he sees Northcliffe but I am sure they are in daily contact."^[330] Margot Asquith was also certain of Northcliffe's role, and of Lloyd George's involvement, although she obscured both of their names when writing in her diary: "I only hope the man responsible for giving information to Lord N- will be heavily punished: God may forgive him; I never can."^[331]

The claims are also contradicted by events. Northcliffe met with Lloyd George on each of the three days just prior to Lloyd George's resignation, on 1, 2, and 3 December,^[332] including two meetings on 1 December, both before and after Lloyd George put his revised proposals for the War Council to Asquith.^[333] It seems improbable that ongoing events were not discussed and that the two men confined their conversations to negotiating article circulation rights for Lloyd George once he had resigned, as Pound and Harmsworth weakly suggest.^[334]

The attempts made by others to use Northcliffe and the wider press also merit consideration. In this regard, some senior military officers were extremely active. Robertson, for example, wrote to Northcliffe in October 1916, "The Boche gives me no trouble compared with what I meet in London. So any help you can give me will be of Imperial value."^[335] Lastly, the actions of Northcliffe's newspapers must be considered—in particular The Times editorial on 4 December which led Asquith to reject Lloyd George's final War Council proposals.^[336] Thompson, Northcliffe's most recent biographer, concludes, "From the evidence, it appears that Northcliffe and his newspapers should be given more credit than they have generally received for the demise of the Asquith government in December 1916."^[337]

Law met again with Carson and Lloyd George on 25 November and, with Aitken's help, drafted a memorandum for Asquith's signature.^[338] This would see a "Civilian General Staff", with Lloyd George as chairman and Asquith as president, attending irregularly but with the right of referral to Cabinet as desired.^[338] This Law presented to Asquith, who committed to reply on Monday the following week.^[339]

His reply was an outright rejection; the proposal was impossible "without fatally impairing the confidence of colleagues, and undermining my own authority."^[339] Law took Asquith's response to Carson and Lloyd George at Law's office in the Colonial Office. All were uncertain of the next steps.^[340] Law decided it would be appropriate to meet with his senior Conservative colleagues, something he had not previously done.^[341] He saw Austen Chamberlain, Lord Curzon and Lord Robert Cecil on Thursday 30 November. All were united in opposition to Lloyd George's War Council plans, with Chamberlain writing, "(we) were unanimously of opinion (sic) that (the plans) were open to grave objection and made certain alternative proposals."^[342]

Lloyd George had also been reflecting on the substance of the scheme and, on Friday 1 December, he met with Asquith to put forward an alternative. This would see a War Council of three, the two Service ministers and a third without portfolio. One of the three, presumably Lloyd George although this was not explicit, would be chairman. Asquith, as prime minister, would retain "supreme control."^[343]

Asquith's reply the same day did not constitute an outright rejection, but he did demand that he retain the chairmanship of the council.^[344] As such, it was unacceptable to Lloyd George and he wrote to Law the next day (Saturday 2 December), "I enclose copy of P.M.'s letter. The life of the country depends on resolute action by you now."^[345]

In a four-day crisis Asquith was unaware how fast he was losing support. Lloyd George now had growing Unionist support, the backing of Labour and (thanks to the efforts of Christopher Addison) a majority of Liberal MPs. Asquith fell and Lloyd George answered the loud demands for a much more decisive government. He energetically set up a new small war cabinet, a cabinet secretariat under Hankey, and a secretariat of private advisors in the 'Garden Suburb' to move towards prime ministerial control.^[346]

Tuesday 5 December

Lloyd George accepted the challenge by return of post, writing: "As all delay is fatal in war, I place my office without further parley at your disposal."^[389] Asquith had anticipated this response, but was surprised by a letter from Arthur Balfour, who until that point had been removed from the crisis by illness.^[390] On its face, this letter merely offered confirmation that Balfour believed that Lloyd George's scheme for a smaller War Council deserved a chance and that he had no wish to remain at the Admiralty if Lloyd George wished him out. Jenkins argues that Asquith should have recognised it as a shift of allegiance.^[390] Asquith discussed the crisis with Lord Crewe and they agreed an early meeting with the Unionist ministers was essential. Without their support, "it would be impossible for Asquith to continue."^[391]

Asquith's meeting with Chamberlain, Curzon and Cecil at 3.00 p.m. only highlighted the weakness of his position.^[366] They unanimously declined to serve in a Government that did not include Law and Lloyd George,^[392] as a Government so constituted offered no "prospect of stability". Their reply to Asquith's follow-up question as to whether they would serve under Lloyd George caused him even more concern. The "Three Cs" stated they would serve under Lloyd George if he could create the stable Government they considered essential for the effective prosecution of the war.^[393]

The end was near, and a further letter from Balfour declining to reconsider his earlier decision brought it about. The Home Secretary, Herbert Samuel, recorded in a contemporaneous note: "We were all strongly of opinion, from which [Asquith] did not dissent, that there was no alternative [to resignation]. We could not carry on without LlG and the Unionists and ought not to give the appearance of wishing to do so."^[394]

At 7.00 pm, having been prime minister for eight years and 241 days, Asquith went to Buckingham Palace and tendered his resignation.^[395] Describing the event to a friend sometime later, Asquith wrote, "When I fully realised what a position had been created, I saw that I could not go on without dishonour or impotence, or both."^[396] That evening, he dined at Downing Street with family and friends, his daughter-in-law Cynthia describing the scene: "I sat next to the P.M.—he was too darling—rubicund, serene, puffing a guinea cigar and talking of going to Honolulu."^[397] Cynthia believed that he would be back "in the saddle" within a fortnight with his position strengthened.^[398]

Later that evening Law, who had been to the Palace to receive the King's commission, arrived to enquire whether Asquith would serve under him. Lord Crewe described Asquith's reply as "altogether discouraging, if not definitely in the negative."^[395][k]

On 7 May 1918 a letter from a serving officer, Major-General Sir Frederick Maurice, appeared in four London newspapers, accusing Lloyd George and Law of having misled the House of Commons in debates the previous month as to the manpower strength of the army in France.^[160] Asquith, who received a letter from Maurice on 6 May,^[422] and had also been in contact with the sacked Robertson,^[423] with whom Maurice discussed the letter, called for a Select Committee of the House to investigate the charges.^[424]

In response to a private notice question, Law had offered a judicial inquiry, with Asquith free to choose the judges, but Asquith declined this offer on the evening of 7 May, thinking it contrary to the dignity of Parliament.^[425] Prior to the debate, Asquith received a surprising communication (8 May) from H. A. Gwynne, the editor of The Morning Post, and previously a fervent opponent. "The effect of the Maurice letter, and your motion, must be the dissolution of the present government (and) your accession to power."^[426] At this point "Asquith hated Lloyd George with a passion" but he did not want the premiership for himself.^[427]

Asquith's opening speech on the Select Committee motion was lengthy and lacked punch. William Bridgeman recorded, "He did not make much of a case, and did not even condemn Maurice's breach of the King's Regulations, for which he got a very heavy blow from L.G.".^[428] Lloyd George's one-and-a-quarter-hour-long reply was "a stunning solo display by the greatest rhetorician of his age"^[429] in which he threatened the House with the inevitable political consequence of a vote for Asquith's motion. "... if this motion is carried, he [Asquith] will again be responsible for the conduct of the War. Make no mistake!"^[430]

John Ramsden summed up the opinion in the House of Commons: "Lloyd George's lies were (preferred to) Asquith's half-measures."^[431] The motion was defeated by 293 votes to 106, more an "utter rejection of Asquith, than (a) wholehearted endorsement of Lloyd George",^[432] and the latter's position in Parliament was not seriously threatened for the remainder of the War.

Asquith was left politically discredited by the Maurice Debate and by the clear turn of the war in the Allies' favour from the summer of 1918. He devoted far more effort to his Romanes Lecture "Some Aspects of the Victorian Age" at Oxford in June 1918 than to any political speech. However, Lady Ottoline Morrell thought it "a dull address".^[433] A letter of July 1918 describes a typical couple of days. "Nothing much is happening here. I dined with the usual crowd at Mrs. Astor's last night. The Duke of Connaught lunches here on Friday: don't you wish you were coming!"^[434]

The beginning of the end of the war began where it had begun, with the last German offensive on the Western Front, the Second Battle of the Marne.^[435] "The tide of German success was stemmed and the ebb began under pressure of the great Allied counter-stroke."^[435] In response to the Allied offensives, "the governments of the Central Powers were everywhere in collapse".^[436]

Even before the Armistice, Lloyd George had been considering the political landscape and, on 2 November 1918, wrote to Law proposing an immediate election with a formal endorsement—for which Asquith coined the name "Coupon", with overtones of wartime food rationing—for Coalition candidates.^[437] News of his plans soon reached Asquith, causing considerable concern. On 6 November he wrote to Hilda Henderson, "I suppose that tomorrow we shall be told the final decision about this accursed election."^[438] A Liberal delegation met Lloyd George in the week of 6 November to propose Liberal reunification but was swiftly rebuffed.^[439][438]

Asquith joined in the celebrations of the Armistice, speaking in the Commons, attending the service of thanksgiving at St Margaret's, Westminster and afterwards lunching with King George.^[440] Asquith had a friendly meeting with Lloyd George a few days after the Armistice (the exact date is unclear), which Lloyd George began by saying "I understand you don't wish to join the government."^[441] Asquith was instead keen to go to the Peace Conference, where he considered his expertise at finance and international law would have been an asset.^[442] As he refused to accept public subordination, Lloyd George, despite lobbying from the King and Churchill, refused to invite him.^[443][441]

Asquith led the Liberal Party into the election, but with a singular lack of enthusiasm, writing on 25 November: "I doubt whether there is much interest. The whole thing is a wicked fraud."^[443] The Liberal leaders expected to lose the 1918 election badly, as they had lost the "Khaki Election" in 1900, but did not foresee the sheer scale of the defeat.^[444] Asquith hoped for 100 Liberal MPs to be returned.^[445] He began by attacking the Conservatives, but was eventually driven to attack the "blank cheque" which the government was demanding.^[444]

Asquith was one of five people given a free pass by the Coalition but the East Fife Unionist Association defied national instructions and put up a candidate, Alexander Sprot, against him.^[444] Sprot was refused a Coalition "coupon".^[446] Asquith assumed his own seat would be safe and spent only two and half days there, speaking only to closed meetings; in one speech there on 11 December he conceded that he did not want to "displace" the current government. He scoffed at press rumours that he was being barracked by a gang of discharged soldiers.^[444] Postwar reconstruction, the desire for harsh peace terms, and Asquith's desire to attend the peace talks, were campaign issues, with posters asking: "Asquith nearly lost you the War. Are you going to let him spoil the Peace?"^[447] James Scott, his chairman at East Fife, wrote of "a swarm of women going from door to door indulging in a slander for which they had not a shadow of proof. This was used for such a purpose as to influence the female vote very much against you."^[l][448]

At the poll on 14 December, Lloyd George's coalition won a landslide, with Asquith and every other former Liberal Cabinet minister losing his seat.^[449] Margot later recorded having telephoned Liberal headquarters for the results: "Give me the East Fife figures: Asquith 6994—Sprott [sic] 8996." She said she had exclaimed "Asquith beat? ... Thank God!"^[450]Augustine Birrell also wrote to him "You are surely better off out of it for the time, than watching Ll.G. lead apes to Hell".^[451] But for Asquith personally, "the blow was crippling, a personal humiliation which destroyed his hope of exercising any influence on the peace settlement."^[446]

Asquith remained leader of the Liberal Party, despite McKenna vainly urging him, almost immediately after the election, to offer his resignation to the National Liberal Federation and help with building an alliance with Labour.^[447] At first Asquith was extremely unpopular, and there is no evidence that he was invited to address any Liberal Association anywhere in the country for the first six months of 1919.^[452] He continued to be calumnied in the press and Parliament over the supposed presence of Germans in Downing Street during the war.^[453]

Although accounts differ as to the exact numbers, around 29 uncouponed Liberals had been elected, only three with any junior ministerial experience, not all of them opponents of the coalition. There was widespread discontent at Asquith's leadership, and Sir T. A. Bramsdon, who said that he had been elected at Portsmouth only by promising not to support Asquith, protested openly at his remaining leader from outside the Commons. At first Lloyd George extended the government whip to all Liberal MPs. On 3 February 23 non-coalition Liberals formed themselves into a "Free Liberal" group (soon known as the "Wee Frees" after a Scottish religious sect of that name); they accepted Asquith's appointment of Sir Donald Maclean as chairman in his absence but insisted that G.R. Thorne, whom Asquith had appointed Chief Whip, should hold that job jointly with J.M. Hogge, of whom Asquith and Maclean had a low opinion. After a brief attempt to set up a joint committee with the Coalition Liberal MPs to explore reunion, the "Wee Frees" resigned the government whip on 4 April, although some Liberal MPs still remained of uncertain allegiance.^[454] The Liberals won by-elections in March and April 1919, but thereafter Labour performed better than the Liberals in by-elections.^[455]

In April 1919 Asquith gave a weak speech to Liberal candidates, his first public speech since the election. In Newcastle (15 May) he gave a slightly stronger speech, encouraged by his audience to "Hit Out!"^[456] Asquith was also disappointed by the "terms and spirit" of the Treaty of Versailles in May, but did not oppose it very strongly in public.^[453] On 31 July 1919, after a lunch in honour of the former Supreme Allied Commander Ferdinand Foch, Asquith wrote "he talked a lot of nonsense about Germany sinking never to rise again."^[448]

In August 1919 Asquith was asked to preside over a Royal Commission into the Universities of Oxford and Cambridge, although the report when it came was, in line with Asquith's own academic views, somewhat conservative.^[452] The commission began hearings in January 1920; many dons would have preferred Haldane as chair.^[456] Asquith's public rehabilitation continued with the receipt in late 1919 of the 1914 Star, the British War Medal and the Victory Medal, honours which the War Office, under Churchill, had originally intended only to be awarded to Lloyd George, until the King insisted Asquith receive them also.^[452]

Maclean and others urged Asquith to stand in the Spen Valley by-election in December 1919, but it is unclear whether he ever considered the idea. This was just as well, as it had become clear that Labour were going to fight the seat hard and they defeated Sir John Simon when Lloyd George insisted on splitting the Liberal vote by running a Coalition Liberal candidate.^[453]

A Parliamentary seat was essential if Asquith was again to play any serious part in future events. By the autumn of 1919 J.M. Hogge was openly critical of Asquith's leadership, and by January 1920 it was rumoured that he had given Asquith an ultimatum that unless he returned to Parliament in a by-election the Independent Liberal MPs would repudiate him as their leader (had he lost a by-election, his position would have been untenable anyway, as he well knew).^[457]

In January 1920, an opportunity arose at Paisley, in Scotland like his previous seat, after the death of the Liberal MP.^[458] The Liberals had held the seat by only 106 votes in 1918. Asquith's adoption was not a foregone conclusion: the local Association was split between pro- and anti-coalition factions, and he was selected by a vote of 20:17 by the executive and then 92:75 of the wider members. He was formally adopted on 21 January 1920 and soon united the local Liberal Association behind him.^[455][459] Asquith was lukewarm at the thought of returning to Scotland, and regarded his gamble with trepidation, although he grew more confident as the campaign progressed.^[460] Travelling with Margot, his daughter Violet and a small staff, Asquith directed most of his campaign not against Labour, who were already in second place, but against the Coalition, calling for a less harsh line on German reparations and the Irish War of Independence.^[461] Some "thought fit to compare [the campaign] with Gladstone'sMidlothian campaign,^[462] although Asquith himself was more circumspect.^[463]

The result was stupendous, with Asquith defeating his Labour opponent by a majority of over 2000 votes, with the Coalition candidate a very poor third.^[464] Violet was ecstatic: "every star in the political skies favoured Father when we left Paisley, he became there what he has never before been in his life, the 'popular' candidate, the darling of the crowd."^[465] The poll was up by 8,000 from 1918.^[464] Asquith's surprise victory was helped by the support of the press baron Lord Rothermere.^[466]

He was seen off by tumultuous crowds at Glasgow, and greeted by further crowds at Euston the next morning, and along the road on his first return to Parliament. However, he received only a chilly greeting inside the Chamber, and no personal congratulations from Coalition politicians, except from Lord Cave, who was later to defeat him for the Chancellorship of Oxford University in 1925.^[467]

Paisley was a false dawn, for the Liberals and for Asquith personally. Jenkins wrote that "The post-war Liberal day never achieved more than a grey and short-lived light. By 1924, it was dusk again. By 1926, for Asquith, it was political night."^[468] Maurice Cowling characterised Asquith at this time as "a dignified wreck, neither effective in the House of Commons nor attractive as a public reputation, (who) drank too much and (who) had lost touch with the movement of events and the spirit of the time."^[469]

Money, or its lack, also became an increasing concern. Margot's extravagance was legendary^[470] and Asquith was no longer earning either the legal fees or the prime ministerial salary they had enjoyed in earlier years. Additionally, there were on-going difficulties with Margot's inheritance.^[470] In 1920, as an economy measure, 20 Cavendish Square was sold^[471] to Viscountess Cowdray^[472] and Asquith and Margot moved to 44, Bedford Square.^[471]

Criticism of Asquith's weak leadership continued. Lloyd George's mistress Frances Stevenson wrote (18 March) that he was "finished ... no fight left in him"; the press baron Lord Rothermere, who had supported him at Paisley, wrote on 1 April of his "obvious incapacity for the position he is expected to fill".^[473] In fact Asquith spoke in the House of Commons far more frequently than he had ever previously done when not a minister. He also spoke frequently around the country, in June 1921 topping the Liberal Chief Whip's list of the most active speakers.^[474] The issue was the quality of his contributions. Asquith still maintained friendly relations with Lloyd George, although Margot made no secret of her enmity for him.^[475]

Until the Paisley by-election Asquith had accepted that the next government must be some kind of Liberal-Labour coalition, but Labour had distanced themselves because of his policies on the mines, the Russo-Polish War, education, the prewar secret treaties and the suppression of the Easter Rebellion.^[476] The success of Anti-Waste League candidates at by-elections made leading Liberals feel that there was a strong anti-Coalition vote which might be tapped by a wider-based and more credible opposition.^[477] By late June 1921 Asquith's leadership was still under strong attack from within the Wee Free group, although Frances Stevenson's claim in her diary that most of them now wanted Lloyd George as their leader is not corroborated by the report in The Times.^[478] Lord Robert Cecil, a moderate and pro-League of Nations Conservative, had been having talks with Edward Grey about a possible coalition, and Asquith and leading Liberals Crewe, Runciman and Maclean had a meeting with them on 5 July 1921, and two subsequent ones. Cecil wanted a genuine coalition rather than a de facto Liberal government, with Grey rather than Asquith as prime minister, but the Liberals did not, and little came of the plans.^[479][476]

Asquith did fiercely oppose "the hellish policy of reprisals" in Ireland, impressing the young Oswald Mosley.^[478] J.M. Hogge even urged Sir Donald Maclean (31 August) to "knock Asquith into the middle of next week" and seize back the chairmanship of the Liberal MPs.^[475] Late in 1921 the National Liberal Federation adopted an industrial programme without Asquith's agreement.^[480] On 24 October 1921 Asquith commented "if one tries to strike a bold true note half one's friends shiver and cower, and implore one not to get in front of the band".^[475]

In January 1922 C.P. Scott of the Manchester Guardian told Asquith that he supported a centre-left grouping, but only if moderate Labour was included—in reality Labour leaders were unable to deliver the support of their local members for such a realignment.^[481] Asquith achieved more success with a major speech at Westminster Central Hall in January 1922, in reply to a speech by Lloyd George a few days earlier. Asquith had with some difficulty been persuaded to make the maximum possible reference to his renewed alliance with Grey, but Haldane had refused to join the platform. Five days later Churchill replied with a pro-Coalition speech in which he accused Asquith and other Liberals of having "stood carefully aside" during the war, causing deep offence.^[482][m]

By the summer of 1922 Asquith's interest in politics was at a very low ebb.^[484] He was observed to be very heavily drunk and was helped up the stairs by Lloyd George at a party of Sir Philip Sassoon's on 16 July 1922. His reputation was further damaged by his portrayal in Aldous Huxley's novel Crome Yellow and by the publication of the first volume of Margot's memoirs, which sold well in the UK and the United States, but were thought an undignified way for a former prime minister to make money.^[485] On 13 September 1922 Sir Donald Maclean told Harold Laski that Asquith was devoted to bridge and small talk and did not do enough real work.^[480] Asquith was increasingly attracted by the thought of making money from writing, with Churchill doing very well from his The World Crisis and Lloyd George rumoured to be being paid handsomely for his memoirs (which in the event did not appear until the mid-1930s).^[486] Asquith's books The Genesis of the War finally appeared in September 1923 and Studies and Sketches in 1924.^[487] His second son Herbert recorded, "A large part of my father's later years was occupied with authorship and it was during this period that he wrote most of his longer books."^[488]

Asquith played no part in Lloyd George's fall from power in October 1922, which happened because the rank-and-file majority of his Conservative coalition partners, led by Stanley Baldwin and Lloyd George's former colleague Law, deserted him.^[489] Law formed a purely Conservative government, and the following month, at the 1922 general election, Asquith ceased to be Leader of the Opposition as more Labour MPs were elected than the two Liberal factions combined. 138 Labour members outnumbered the combined Liberal number of 117, with 60 Asquith supporters and 57 "National Liberals" (adherents to Lloyd George).^[490] Asquith had thought Paisley would be safe but was only narrowly returned with a 316 majority (50.5 per cent of the votes cast in a two-candidate battle with Labour), despite a rise in the Liberal vote. He put this down to the 5,000 unemployed at Paisley after the slump of 1920–1921. He wrote that he "gloated" over the senior Coalition Liberals—Churchill, Hamar Greenwood, Freddie Guest and Edwin Montagu—who lost their seats.^[491][492]

In March 1923 a petition for reunion among Liberal backbenchers received 73 signatures, backed by the Lloyd Georgeite Daily Chronicle and the Asquithian Liberal Magazine. But reunion was opposed by senior Asquithian Liberals like Sir John Simon, Viscount Gladstone and Charles Masterman, and as late as 30 June by journalists such as H. W. Massingham and Gardiner of The Nation.^[493] Viscount Gladstone felt that "it was generally recognised that Asquith was no longer effective as an active leader" but that Lloyd George must not succeed him.^[493] By July Asquith was superficially friendly to Lloyd George and consulted him, but he did not include him in the Shadow Cabinet.^[n][493] Asquith wanted Lloyd George to make the first move but although the latter put out feelers to senior Asquith supporters he insisted that he was "neither a suppliant nor a penitent".^[474] M.S.R. Kinnear writes that Asquith felt that with Lloyd George's faction declining in strength he had everything to gain by waiting, while too quick an approach would antagonise the Labour leaders who hated Lloyd George and whose support he might need for a future Lib-Lab coalition. Kinnear also argues that Asquith's "gloating" over the defeat of Coalition Liberals in 1922 is evidence that "the most important factor influencing Asquith against quick reunion was his personal dislike of Lloyd George and his desire for vengeance."^[494]

The political situation was transformed when Baldwin, now prime minister, came out in favour of Protection at Plymouth on 22 October 1923.^[474] Coming out for Free Trade himself, Lloyd George was obliged, at least formally, to submit to Asquith's leadership.^[495] Parliament was dissolved. Asquith and Lloyd George reached agreement on 13 November, followed by a Free Trade manifesto, followed by a more general one. Lloyd George, accompanied by his daughter Megan, came to Paisley to speak in Asquith's support on 24 November.^[496]

Asquith fought an energetic national campaign on free trade in 1923, with echoes of 1903.^[497] He spoke at Nottingham and Manchester, but did not privately expect more than 200 Liberals to be elected—although he hoped to overtake Labour and become Leader of the Opposition once again—and hoped for Baldwin to win by a tiny majority.^[496]

The poll at Paisley was split by an independent extreme socialist and a Conservative.^[474][496] Asquith won with 33.4 per cent of the vote.^[492] Nationally, the outcome of the election in December 1923 was a hung Parliament (258 Conservatives, 191 Labour, 158 Liberals); the Liberals had gained seats but were still in third place.^[474] A quarter of the seats were held by majority less than 1,000. In general, Asquith Liberals did better than Lloyd George Liberals, which Gladstone and Maclean saw as a reason to prevent close co-operation between the factions.^[496]

There was no question of the Liberals supporting a continuation of the Conservative government, not least as it was feared that an alliance of the two "bourgeois" parties would antagonise Labour. Asquith commented that "If a Labour Government is ever to be tried in this country, as it will be sooner or later, it could hardly be tried under safer conditions". Asquith's decision to support a minority Labour Government was seconded by Lloyd George and approved by a party meeting on 18 December.^[498]

Baldwin's view was similar, as he rejected Sir Robert Horne's scheme for a Conservative-Liberal pact. Roy Douglas called the decision to put in Ramsay MacDonald "the most disastrous single action ever performed by a Liberal towards his party." Other historians such as Trevor Wilson and Koss reject this view, arguing that Asquith had little choice.^[499]

Asquith was never in doubt as to the correctness of his approach, although a deluge of correspondence urged him to save the country from Socialism.^[500] He wrote on 28 December "I have been intreated during these weeks, cajoled, wheedled, almost caressed, tortured, threatened, brow-beaten and all but blackmailed to step in as the saviour of society."^[501][498]

The Liberals thus supported Britain's first ever (minority) Labour Government under Ramsay MacDonald. The Liberal Party voted for the Labour amendment to the Address, causing Baldwin to resign (Asquith believed that Baldwin could have ignored the vote and carried on attempting to govern without a majority). He thought the new Labour Government "a beggarly array" although he remarked that the Foreign Office staff were glad to see the back of "the Archduke Curzon".^[500] Asquith believed that MacDonald would soon be discredited both in the eyes of the country and of his own more extreme supporters, and the Liberal revival would continue.^[502]

Asquith's decision only hastened his party's destruction, the Conservative Austen Chamberlain writing to his colleague Sir Samuel Hoare, "We have got (unexpectedly and by our own blunders and Asquith's greater folly) a second chance. Have we got the wit to take it?"^[503]

Relations with Labour soon became very tense, with Liberal MPs increasingly angered at having to support a Labour Government which treated them with such open hostility. Many Liberals were also angered at MacDonald's pursuit of a trade agreement with the Soviet Union, although Asquith rather less so.^[504] The intervention of a Labour candidate at a by-election in Oxford in June handed the seat to the Conservatives.^[505]

As Asquith brought MacDonald in so, later in the same year, he had significant responsibility for forcing him out over the Campbell Case and the Russian Treaty.^[506] The Conservatives proposed a vote of censure against the Government for withdrawing their prosecution for sedition against the Daily Worker, and Asquith moved an amendment calling for a select committee (the same tactic he had employed over the Marconi scandal and the Maurice Debate).^[504] Asquith's contribution to the debate showed an increasingly rare return to Parliamentary form. "Almost every one of his delightful sentences filled the Chamber with laughter."^[507] Asquith's motion was passed by 364–198.^[504] As in the Maurice Debate, his sense of political tactics was, in Jenkins' view, overcome by his sense of Parliamentary propriety. He could not bring himself to withdraw the amendment, but could not support the government either.^[508]

Instead of resigning MacDonald requested, and was granted, a General Election.^[504] The 1924 election was intended by MacDonald to cripple the Liberals, and it did.^[505] Lloyd George refused to hand over money from his fund until he had more say over the Liberal whips office, Liberal Party Headquarters at Arlington Street and an election there was a chance of winning.^[508][505]

Meetings at Paisley were tumultuous and Asquith was barracked by hecklers singing "The Red Flag".^[509] Asquith was widely expected to lose his seat and did so by 2,228.^[510] He received 46.5 per cent of the vote in his final parliamentary election, a straight fight against Labour.^[492] Violet wrote, "Father was absolutely controlled. He just said to me, 'I'm out by 2,000'."^[511]

It was a political, as well as a personal, disaster. Baldwin won a landslide victory, with over "400 Conservatives returned and only 40 Liberals",^[512] far behind Labour which entrenched its position as the "chief party of Opposition."^[513] Labour's vote actually increased somewhat (partly as a result of their fielding more candidates than before). The Liberal vote collapsed, much of it coalescing to the Conservatives as a result of the scare around the forged Zinoviev Letter.^[504]

The Liberal grandees, who hated Lloyd George, did not press Asquith to retire. Sir Robert Hudson and Maclean called on him (31 October) and insisted he firmly keep the chair at the next meeting and nominate the new Chief Whip himself.^[510]

The 1924 election was Asquith's last Parliamentary campaign, and there was no realistic chance of a return to the Commons. He told Charles Masterman "I'd sooner go to hell than to Wales," the only part of the country where Liberal support remained strong. The King offered him a peerage (4 November 1924).^[514][515] Asquith felt he was not rich enough to accept, and would have preferred to die a commoner like William Pitt the Younger or Gladstone. He accepted in January 1925 after a holiday in Egypt with his son Arthur. He deliberately chose the title "Earl of Oxford", saying it had a splendid history as the title chosen by Robert Harley, a Tory statesman of Queen Anne's reign.^[516] He was thought by some to have delusions of grandeur, Lady Salisbury writing to him that the title was "like a suburban villa calling itself Versailles."^[517] Asquith found the controversy amusing but the College of Heralds insisted that he add "and Asquith" to the final title, after protests from Harley's family. In practice he was known as "Lord Oxford".^[518] He never enjoyed the Lords, and thought the quality of debates there poor.^[519]

In 1924 the Liberal Party had only been able to put up 343 candidates due to lack of money. At one point the Liberal Shadow Cabinet suggested obtaining the opinion of a Chancery Lawyer as to whether the Liberal Party was entitled under trust law to Lloyd George's money, which he had obtained from the sale of honours.^[520] On 29 January 1925, at a two-day London convention, Asquith launched a Million Fund Appeal in an unsuccessful attempt to raise Liberal Party funds independent of Lloyd George.^[521][522]

One more disappointment remained. In 1925 he stood for the Chancellorship of Oxford University, vacant on the death of Lord Curzon. He was eminently suited and was described by Lord Birkenhead, one of his many Conservative supporters, as "the greatest living Oxonian."^[524]

Asquith suspected he might lose because of country clergy's hostility to Welsh Disestablishment, blaming "Zadok the Priest and Abiathar the Priest—with their half-literate followers in the rural parsonages". The election was also seen as a settling of party scores and a mockery of his title. He lost to the Conservative candidate, Lord Cave, by 987 votes to 441 on 20 March. He claimed to be "more disappointed than surprised", but his friend Desmond MacCarthy wrote that it affected him "more than any disappointment, save one, in his life after he ceased to be Prime Minister."^[525][526]

On 17 March 1925 Asquith was appointed to the Judicial Committee of the Privy Council,^[527] and in May 1925 he accepted the Order of the Garter from Baldwin, who was known to be a personal admirer of his.^[515][528]

Difficulties continued with Lloyd George, who had been chairman of the Liberal MPs since 1924,^[529] over the party leadership and over party funds.^[530] In the autumn of 1925 Hobhouse, Runciman and the industrialist Sir Alfred Mond protested to Asquith at Lloyd George organising his own campaign for reform of land ownership. Asquith was "not enthusiastic" but Lloyd George ignored him and arranged for Asquith to be sent reports and calculations ("Lord Oxford likes sums" he wrote). At a meeting on 25 November 1925 Grey, Maclean, Simon, Gladstone and Runciman urged Asquith to have a showdown with Lloyd George over money. Asquith wanted to think it over, and at the December 1925 Federation executive he left the meeting before the topic came up. To the horror of his followers Asquith reached an agreement in principle with Lloyd George over land reform on 2 December, then together they presented plans to the National Liberal Federation on 26 February 1926. But, wrote Maclean, "in private Asquith's language about Lloyd George was lurid."^[531][522]

In January 1926 Mond withdrew his financial support from the Liberal Party.^[531][522] The loss of wealthy donors and the failure of the Million Fund Appeal further weakened Asquith's position, and there is some evidence that his frequent requests for money irritated donors like Sir Robert Perks who had given a good deal to the Party over the years, and that outside his inner circle of devotees he was bad at keeping on good terms with potential donors.^[532]

This was followed by a near final breach with Lloyd George over the General Strike. The Liberal Shadow Cabinet unequivocally backed Baldwin's handling of the strike on 3 May. Asquith viewed the strike as "criminal folly"^[533] and condemned it in the House of Lords, whilst in the Commons Sir John Simon declared it to be illegal. But whereas Asquith and Grey both contributed to the British Gazette, Churchill's pro-government newssheet, Lloyd George, who had not previously expressed a contrary opinion at Shadow Cabinet, wrote an article for the American press more sympathetic to the strikers, and did not attend the Shadow Cabinet on 10 May, sending his apologies on "policy grounds". Asquith at first assumed him to be trying to ingratiate himself with the churches and Labour, but then (20 May) sent him a public letter rebuking him for not attending the meeting to discuss his opinions with colleagues in private.^[534][535]

In private, both sides were incandescent; one of Asquith's colleagues describing him as "far more indignant at L.G. than I have ever seen",^[536] whilst Lloyd George expressed his private feelings in a letter to Frances Stevenson on 24 May "(Asquith) is a silly old man drunk with hidden conceit. When he listens to those poor creatures he has a weakness for gathering around him he generally makes a fool of himself. They are really 'beat'. Dirty dogs—and bitches."^[537]

Lloyd George's letter of 10 May had not been published, making it appear that Asquith had fired the first shot, and Lloyd George sent a moderate public reply, on 25 May. Asquith then wrote another public letter (1 June) stating that he regarded Lloyd George's behaviour as tantamount to resignation, the same as if a Cabinet Minister had refused to abide by the principle of collective responsibility. Twelve leading Liberals (including Grey, Lord Buckmaster, Simon, Maclean and Runciman) wrote in Asquith's support to The Times (1 June). However, Lloyd George had more support amongst the wider party than amongst the grandees. The executive of the National Liberal Federation, despite backing Asquith by 16:8, had already urged a reconciliation in late May, and the London Liberal Candidates' Association (3 June) and the Liberal MPs (8 June) did the same. Asquith had planned to launch a fightback at the National Liberal Federation in Weston-Super-Mare, due on 17 June, but on the eve of the conference he suffered a stroke (12 June) which put him out of action for three months.^[534][535]

Margot is said to have later claimed that her husband regretted the breach and had acted after several rich donors had threatened to quit.^[538] Asquith finally resigned the Liberal leadership on 15 October 1926.^[539]