คาตาบาซิส( ภาษากรีกโบราณ : κατάβασις , โรมันไนซ์ :  katábasis , แปลตรงตัวว่า ' การลง' ; มาจากκατὰ ( katà ) ' ลง'และβαίνω ( baínō ) ' ไป' ) คือการเดินทางไปยังโลกใต้ดินความหมายดั้งเดิมมักเกี่ยวข้องกับเทพปกรณัมกรีกและเทพปกรณัมคลาสสิกโดยทั่วไป ซึ่งตัวเอกจะไปเยือนโลกใต้ดินของกรีกหรือที่รู้จักกันในชื่อเฮดีส คำนี้ยังใช้ในความหมายกว้างๆ ของการเดินทางไปยังดินแดนแห่งความตายในตำนานและศาสนาอื่นๆ คาตาบาซิสเทียบได้กับเนคิยาหรือไสยศาสตร์ ซึ่งเป็นการที่ผู้คนได้เห็นภาพนิมิตของโลกใต้ดินหรือผู้อยู่อาศัยในนั้น โดยทั่วไปแล้ว เนคิยาไม่ได้เกี่ยวข้องกับการไปเยือนสถานที่จริง

หนึ่งในตัวอย่างที่โด่งดังที่สุดคือเรื่องราวของโอดิสซีอุสผู้ซึ่งกระทำการบางอย่างที่อยู่บนเส้นแบ่งระหว่าง โลกใต้ พิภพและโลกมนุษย์ในบทที่ 11 ของมหากาพย์โอดิสซีเขาไปเยือนเส้นแบ่งระหว่างสองอาณาจักรก่อนที่จะเรียกวิญญาณคนตายมาหาเขาโดยใช้พิธีกรรมโลหิต ซึ่งมีการถกเถียงกันว่าเขาอยู่ที่อาณาจักรสูงสุดของโลกใต้พิภพหรือขอบเขตต่ำสุดของโลกมนุษย์ที่เขากระทำพิธีกรรมนี้

การเดินทางสู่โลกใต้ดินเป็นตำนานเปรียบเทียบที่พบได้ในศาสนาต่างๆ ทั่วโลก^{[ 1 ]}วีรบุรุษ หรือ เทพเจ้าแห่งโลกเบื้องบนเดินทางไปยังโลกใต้ดินหรือดินแดนแห่งความตายและกลับมา ลักษณะของภารกิจ แตกต่างกันไป บางครั้งเป็นการ แสวงหาวัตถุหรือการช่วยเหลือคนที่รัก ในขณะที่เรื่องราวอื่นๆ มุ่งหวังที่จะได้รับความรู้และการเปิดเผยความลับ ความสามารถในการเข้าสู่อาณาจักรแห่งความตายในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่และกลับมาได้นั้นเป็นเครื่องพิสูจน์ถึงสถานะพิเศษของวีรบุรุษในยุคคลาสสิกที่เหนือกว่ามนุษย์ เทพเจ้าที่กลับมาจากโลกใต้ดินแสดงให้เห็นถึง ธีมเกี่ยวกับ วันสิ้น โลก เช่น วัฏจักรของเวลาและการดำรงอยู่ หรือการเอาชนะความตายและความเป็นไปได้ของความเป็นอมตะ^{[ 2 ]}

การเดินทางสู่โลกใต้ดิน (katabasis) อาจกล่าวได้ว่าเป็นรูปแบบเฉพาะของการเดินทางของวีรบุรุษ ที่มีชื่อเสียง ในการเดินทางของวีรบุรุษ วีรบุรุษจะเดินทางไปยังดินแดนต้องห้ามที่ไม่รู้จัก การเดินทางสู่โลกใต้ดิน (katabasis) หมายถึงเมื่อสถานที่นั้นคือโลกใต้ดินโดยเฉพาะ Pilar Serrano ใช้คำนี้เพื่อครอบคลุมการพำนักในโลกใต้ดินทั้งระยะสั้นและระยะยาว เช่นกรณีของลาซารัสและแคสเตอร์และพอลลักซ์^{[ 1 ]}

โดยทั่วไปแล้ว การลงสู่ยมโลกมักตามด้วยการขึ้นสู่เบื้องบน (การขึ้นไปข้างบน) เพื่อแยกแยะออกจากการตาย มีน้อยมากที่วีรบุรุษผู้ยังมีชีวิตอยู่จะตัดสินใจอยู่ในยมโลกตลอดไป

ตัวอย่างที่มีชื่อเสียงของการเดินทางเพื่อค้นหาตนเองในเทพปกรณัมกรีกได้แก่ออร์ฟิอุสผู้ลงไปในยมโลกเพื่อพายูริดิซีกลับมายังโลกมนุษย์ และโอดิสซีอุสผู้แสวงหาความรู้จากไทเรเซีย สผู้พยากรณ์ ในเทพปกรณัมโรมันเอนีอัสแสวงหาอันคิซีส ผู้ เป็น บิดา เพื่อเรียนรู้คำทำนายเกี่ยวกับชะตากรรมของตนและจักรวรรดิโรมัน

ในหนังสือโอดิสซี เล่มที่ 11 โอดิสซีอุสทำตามคำแนะนำของเซอร์ซีในการปรึกษาไทเรเซียสในเฮดีส ดินแดนแห่งความตาย^{[ 3 ]}โอดิสซีอุสจัดเตรียมเครื่องบูชาเป็นน้ำผึ้ง นม ไวน์ น้ำ และข้าวบาร์เลย์ ก่อนที่จะฆ่าแกะสองตัวเพื่อเพิ่มเลือดสดลงในอาหาร จากนั้นวิญญาณของหลายคนก็ปรากฏตัวต่อเขา คนแรกที่ปรากฏต่อโอดิสซีอุสคือเอลเพนอร์ลูกเรือของเขาที่เสียชีวิตก่อนออกจากเกาะของเซอร์ซี เอลเพนอร์ขอให้โอดิสซีอุสจัดพิธีฝังศพให้เขาอย่างเหมาะสม และโอดิสซีอุสก็ตกลง^{[ 4 ]}คนต่อไปที่ปรากฏต่อโอดิสซีอุสคือแอนติเคลีย แม่ของเขา เนื่องจากโอดิสซีอุสออกไปรบในสงครามทรอยมาเกือบ 20 ปี เขาจึงประหลาดใจและเศร้าใจเมื่อเห็นวิญญาณของแม่^{[ 5 ]}

ไทเรเซียสวิญญาณที่โอดิสซีอุสมาพบ ปรากฏตัวต่อเขาอีกครั้ง ไทเรเซียสให้ข้อมูลหลายอย่างเกี่ยวกับโนสโตส (การกลับบ้าน) และชีวิตหลังความตายของเขา ไทเรเซียสเล่า รายละเอียด เกี่ยวกับความโกรธของโพไซดอนที่โอดิสซีอุสทำให้ โพ ลีฟีมอสตาบอด (และปัญหาที่จะตามมา) เตือนโอดิสซีอุสไม่ให้กินปศุสัตว์ของเทพเฮลิออสและทำนายการกลับบ้านของโอดิสซีอุสไปยังอิธากาและการเสียชีวิตในทะเลเมื่ออายุมาก^{[ 6 ]}หลังจากที่ไทเรเซียสสั่งให้โอดิสซีอุสอนุญาตให้วิญญาณที่เขาต้องการพูดคุยดื่มเลือดบูชายัญที่เขาใช้เพื่อตามหาไทเรเซียส เขาก็ได้รับโอกาสพบกับแม่ของเขาอีกครั้ง และแม่ของเขาเล่าถึงความทุกข์ทรมานของครอบครัวขณะที่พวกเขารอการกลับบ้านของเขา^{[ 7 ]}เมื่อแม่ของเขาจากไป โอดิสซีอุสก็ได้รับการเยี่ยมเยียนจากวิญญาณของราชินีในอดีตหลายพระองค์ เขาเห็นไทโร เป็นครั้งแรก ซึ่งเป็นมารดาของเพเลียสและเนเลอุสโดยโพไซดอน^{[ 8 ]}

ต่อมาเขาได้พูดคุยกับแอนติโอพีมารดาของแอมฟิออนและเซทัส (ผู้ก่อตั้งเมืองธีบส์) โดยซุส [ ^{9 ] จาก}นั้น เขาได้รับการเยี่ยมเยียนจากอัลค์เมเนมารดาของเฮราคลีสโดยซุส และเมการา ภรรยาของเฮราคลี ส^{[ 10 ]}เขายังได้รับการเยี่ยมเยียนจากเอพิคาสเท มารดาของโอเอดีปัส และคลอริสราชินีแห่งไพลอส [ ^{11 ] จาก}นั้นโอดิสซีอุสได้รับการเยี่ยมเยียนจากเลดามารดาของคาสเตอร์และโพลีเดอุสและอิฟิเมเดียมารดาของอะโลอาเดโดยโพไซดอน^{[ 12 ]}จากนั้นโอดิสซีอุสได้เห็นรายชื่อผู้หญิงซึ่งเขาได้กล่าวถึงเพียงสั้นๆ ได้แก่ฟาเอ็ดราโพรคริ ส อา ริอาเดเนมาเอราคลิเมเนและเอริฟิเลซึ่งทั้งหมดล้วนเป็นคนรักของเทพเจ้าหรือวีรบุรุษ^{[ 13 ]}กษัตริย์องค์ต่อไปที่มาเยี่ยมโอดิสซีอุสคืออากาเมมนอน แห่ง ไมซีเนอากาเมมนอนบอกโอดิสซีอุสถึงการตายของเขาโดยภรรยาของเขาไคลเทมเนสตราและเอจิสทัส ชู้รักของนาง เขา เตือนโอดิสซีอุสให้กลับไปยังอิธากาอย่างลับๆ และระวังภรรยาของเขา^{[ 14 ]}

จากนั้นโอดิสซีอุสก็ได้พบกับอคิลลีสซึ่งถามถึงความเป็นอยู่ของเพเลอุสผู้เป็นบิดาและนีโอปโทเลมัสผู้เป็นบุตรชาย โอดิสซีอุสให้ความมั่นใจแก่อคิลลีสถึงความกล้าหาญของบุตรชายในการต่อสู้กับชาวทรอย^{[ 15 ]}จากนั้นโอดิสซีอุสก็เริ่มเห็นร่างของวิญญาณผู้ตายที่ไม่พูดคุยกับเขาโดยตรง ได้แก่เอแจ็กซ์มินอส โอไรออนทิต โย สแทนทาลัสและซิซิฟัส [ ^{16 ] โอ}ดิสซีอุสจบการเยี่ยมเยียนกับเฮราคลีส ซึ่งถามถึงเจตนาของโอดิสซีอุสในยมโลก โอดิสซีอุสเริ่มรู้สึกหวาดกลัวขณะรอวีรบุรุษคนอื่นๆ และจากไป^{[ 17 ]}

การเดินทางลงสู่ยมโลก ของ เอนีอัสใน มหากาพย์เอนีอัสของเวอร์จิลเกิดขึ้นในบทที่ 6 ของมหากาพย์ ต่างจากโอดิสซีอุส เอนีอัสต้องการลงสู่ยมโลกแทนที่จะนำวิญญาณของผู้ตายมาหาเขาผ่านการบูชายัญ เขาเริ่มต้นการเดินทางด้วยการไปเยี่ยมซิวิลแห่งคูเมีย (นักบวชหญิงของอพอลโล) และขอความช่วยเหลือจากเธอในการเดินทางไปยังยมโลกเพื่อไปเยี่ยมบิดาของเขา^{[ 18 ]}นักบวชหญิงบอกให้เขาหา กิ่งไม้ ทองคำและหากกิ่งไม้หักในมือของเขา เขาจะต้องตกสู่ยมโลก เธอยังบอกให้เอนีอัสฝังศพเพื่อนที่ตายไปแล้วและเตรียมวัวสำหรับบูชายัญ^{[ 19 ]}เมื่อเอนีอัสไปถึงป่าเพื่อหากิ่งไม้ทองคำ เขาได้รับการนำทางโดยนกไปยังต้นไม้ และกิ่งไม้ก็หักในมือของเขา อย่างไรก็ตาม กิ่งไม้ไม่ได้หักง่ายๆ อย่างที่ซิวิลกล่าวว่าจะเกิดขึ้นกับคนที่ตกสู่ยมโลก – กิ่งไม้ถูกอธิบายว่า " cunctantem " ("ลังเล") นักวิชาการได้ถกเถียงถึงนัยยะของเรื่องนี้ บางคนโต้แย้งว่าหมายความว่าเอนีอัสไม่ได้เป็นวีรบุรุษอย่างที่ควรจะเป็น บางคนโต้แย้งว่าเอนีอัสยังไม่ได้บรรลุชะตากรรมของตน และบางคนโต้แย้งว่าเขายังคงเป็นวีรบุรุษ โดยส่วนนี้ถูกเพิ่มเข้ามาเพื่อความดราม่าเท่านั้น เอนีอัสฝังศพมิเซนัส และเขากับซิวิลเตรียมเครื่องบูชาเพื่อเข้าสู่ยมโลก^{[ 20 ]}

เมื่อเอนีอัสเข้าไป เขาได้พบกับสิ่งมีชีวิตและสัตว์ประหลาดหลายตัว ได้แก่ ความเศร้าโศก ความเจ็บปวดใจ โรคภัยไข้เจ็บ ความชรา ความหวาดกลัว ความหิวโหย ความชั่วร้าย อาชญากรรม ความยากจน ความตาย การทำงานหนัก การนอนหลับ ความสุขทางจิตใจที่ชั่วร้าย สงคราม การแก้แค้นในครอบครัว ความขัดแย้งภายในที่บ้าคลั่ง สคิลลา ไบรอาเรียสไฮดราคิเมรากอร์กอน ฮาร์ปีและเซอร์เบอรัส [ ^{21 ] ต่อ}มา เอนีอัสได้พบ กับ คารอนคนพายเรือที่นำวิญญาณไปยังยมโลก และฝูงชนจำนวนมากที่ยังไม่ได้ฝังศพ^{[ 22 ]}การสนทนาครั้งแรกของเขาคือกับพาลินูรัสชายคนหนึ่งในลูกเรือของเขาที่ตกเรือและเสียชีวิตระหว่างการเดินทาง พาลินูรัสขอร้องให้เอนีอัสฝังศพเขาเพื่อที่เขาจะได้เข้าไปในยมโลก^{[ 23 ]}ซิบิลโน้มน้าวให้คารอนพาพวกเขาข้ามแม่น้ำสติกซ์เพื่อแลกกับกิ่งไม้สีทอง^{[ 24 ]}เอนีอัสได้พบกับมิโนสที่กำลังพิพากษาดวงวิญญาณและดวงวิญญาณที่ตายเพราะความรัก ได้แก่ฟาเอ็ดรา , โพรคริส , เอริฟีล , เอวาดเน , ปาซิฟาเอ , ลาโอดาเมีย , คาเอนัสและไดโด [ ^{25 ] ต่อ}มา เอนีอัสได้เห็นวีรบุรุษแห่งการรบ ได้แก่ไทเด อุส , พาร์เธโนเพ อุส, อาดราสตัส , กลอ คัส , เมดอน , เธอร์ซิ โลคัส , โพลีโบเอเตส, ไอเดอุส, อากา เมมนอน และเดอิโฟบัส [ ^{26 ] จาก}นั้นซิวิลได้นำเอนีอัสไปยังเอลิเซียมสถานที่สำหรับผู้ได้รับพร ระหว่างทาง พวกเขาผ่านสถานที่สำหรับดวงวิญญาณที่ถูกทรมาน และซิวิลได้บรรยายถึงชะตากรรมของผู้ถูกทรมานบางคนทิตโยสถูกนกแร้งจิกกินตับทุกวันพิริทัสและอิซิออนมีก้อนหินแขวนอยู่เหนือพวกเขาตลอดเวลา คนอื่นๆ อีกมากมายต้องเผชิญกับการลงโทษด้วยการเคลื่อนย้ายหิน การถูกยืด และการถูกมัดติดกับล้อ^{[ 27 ]}จากนั้นทั้งสองก็เข้าไปในดินแดนแห่งผู้ได้รับพร ซึ่งพวกเขาได้เห็นดินแดนในอุดมคติที่วีรบุรุษและคนดีอาศัยอยู่ ที่นั่น เอนีอัสได้พบกับบิดาของเขา ซึ่งเล่าให้เขาฟังถึงประวัติศาสตร์อันรุ่งโรจน์ของกรุงโรมที่จะเกิดขึ้นในอนาคต^{[ 28 ]}

ในบทกวีรวมเรื่องเทพนิยายของโอวิด เขา ยัง รวมเรื่องราวการลง สู่ยมโลก ไว้ด้วย ในเล่มที่ 4 เขาได้กล่าวถึงการลงสู่ยมโลกของจูโนเพื่อนำความยุติธรรมที่เธอคิดว่าควรมอบให้แก่อิโน ^{[ 29 ]}โอวิดบรรยายเส้นทางของจูโนสู่ยมโลก โดยกล่าวถึงการปรากฏตัวของเซอร์เบอ รัส ^{[ 30 ]}จูโนขอให้เหล่าฟิวรีส์ (ทิซิโฟเน เมการา และอเลคโต ) ทำลายตระกูลของแคดมัสซึ่งก็คืออิโนและอาธามัส สามีของเธอ ขณะอยู่ในยมโลก จูโนได้พบกับวิญญาณหลายดวงที่กำลังถูกลงโทษ ยมโลกจำเป็นต้องกำจัดวิญญาณเหล่านั้น เพราะเขาต้องการวิญญาณเหล่านั้นเพื่อฟื้นฟูร่างกายอย่างสมบูรณ์ ( แทนทาลัส ซิซิฟัส อิซิออนและเบลิดิส ) ^{[ 31 ]}เมื่อเหล่าฟิวรีส์ตกลงตามคำขอของจูโน เธอก็กลับไปยังสวรรค์อย่างมีความสุข ที่ซึ่งเธอได้รับการชำระล้างโดยไอริส^{[ 32 ]}

การลงสู่ยมโลกครั้งสำคัญถัดไปในMetamorphosesเกิดขึ้นในเล่มที่ 5 โดยProserpinaลูกสาวของCeresซึ่งถูกDis ลักพาตัว ไป ขณะที่ Proserpina กำลังเก็บดอกไม้ Pluto ก็ตกหลุมรักเธอและตัดสินใจที่จะจับตัวเธอและพาเธอลงสู่ยมโลกด้วยรถม้าของเขา Ceres เป็นห่วงลูกสาวที่หายไปของเธอมาก จึงเสียใจและออกตามหา Proserpina ^{[ 33 ]}

เมื่อเซเรสรู้เรื่องการลักพาตัว เธอจึงไปหาจูปิเตอร์เพื่อขอให้พาโพรเซอร์พินากลับมา จูปิเตอร์ตกลงว่าควรส่งเธอกลับมาตราบใดที่โพรเซอร์พินาไม่ได้แตะต้องอาหารใดๆ ในยมโลก อย่างไรก็ตาม เธอได้กินเมล็ดทับทิมไปแล้ว จึงไม่สามารถส่งเธอกลับไปหาเซเรสได้^{[ 34 ]}เพื่อให้เกิดการประนีประนอมระหว่างเซเรสและดิส จูปิเตอร์จึงแบ่งปีออกเป็นครึ่งๆ และสั่งให้โพรเซอร์พินาต้องใช้เวลาครึ่งปีเท่าๆ กันระหว่างแม่และสามีของเธอ นับจากนั้นเป็นต้นมา โพรเซอร์พินาจึงเดินทางไปยมโลกเป็นประจำทุกปี โดยใช้เวลาครึ่งปีอยู่ที่นั่น^{[ 35 ]}

โอวิดยังกล่าวถึงการเดินทาง ลงสู่ ยมโลกของเฮอร์คิวลีสโดยย่อในหนังสือเล่มที่ 7 โอวิดกำลังเล่าเรื่องราวต้นกำเนิดของพิษของเมเดีย ให้ เธเซอุสฟัง เมื่อเฮอร์คิวลีสเดินทางไปยังยมโลกเพื่อจับเซอร์เบอรัสตามภารกิจ 1 ใน12 ประการ ของเขา เซอร์เบอรัสได้พ่นฟองสีขาวออกมาจากปาก ซึ่งทำให้เกิดพืชมีพิษ^{[ 36 ]}

การเดินทาง ลงสู่ยมโลก ของออร์ฟิอุสในหนังสือเล่มที่ 10 เป็นการนำธีมนี้มาใช้ครั้งสุดท้ายโดยโอวิดในMetamorphosesออร์ฟิอุสเสียใจอย่างมากกับการตายของยูริดิซี ภรรยาของเขา เขาเข้าไปในยมโลกผ่านประตูสปาร์ตันและไปเยี่ยมดิสและโพรเซอร์พินาเพื่อขอร้องให้ยูริดิซีกลับมา โพรเซอร์พินาซาบซึ้งใจกับบทเพลงอันแสนเศร้าของออร์ฟิอุส จึงเรียกยูริดิซีให้ไปกับสามีของเธอ โดยมีเงื่อนไขว่าเขาจะต้องไม่หันกลับมามองจนกว่าจะถึงทางออก เมื่อเขาหันกลับมามอง ภรรยาของเขาก็หายไป และเขาก็เจ็บปวดด้วยความโศกเศร้าต่อการตายของเธอเป็นครั้งที่สอง^{[ 37 ]}

ตำนานเทพเจ้าเมโสโปเตเมีย

• เอนกิดูปรากฏในตำราสุเมเรียนเรื่องกิลกาเมช เอนกิดู และโลกใต้พิภพและในแผ่นจารึกสุดท้ายของมหากาพย์กิลกาเมชฉบับ บาบิโลนมาตรฐาน
• อินันนา / อิชตาร์พยายาม โค่นล้ม เอเรชกิกัลพี่สาวของเธอซึ่ง เป็น ราชินีแห่งโลกใต้พิภพ
• เนอร์กัลเพื่อเป็นการขอโทษที่ได้แสดงความไม่เคารพต่อเอเรชกิกัล

เทพปกรณัมอียิปต์โบราณ

• The Magician Meryre ในPapyrus Vandier (Posener, 1985)
• เซตเน คัมวาส และ ซี-โอไซร์แม้ว่าเรื่องราวนี้จะมีต้นกำเนิดมาจากอียิปต์สมัยเฮลเลนิสติกซึ่งผสมผสานกับประเพณีของกรีกด้วย

เทพปกรณัมกรีกและเทพปกรณัมโรมัน

• อโดนิสถูกไว้ทุกข์และต่อมาได้รับการเยียวยาโดยอโฟรได ท์ผู้เป็นชายาของเขา
• เทพไดโอนิซัสเพื่อช่วยเซเมเลจากเฮดีส^{[ 38 ]}และอีกครั้งในบทบาทของเขาในฐานะผู้อุปถัมภ์โรงละคร
  • ซาเกรอสซึ่งบางครั้งถูกตีความว่าเป็นไดโอนิซัสและ/หรือเทพโอซิริส ของอียิปต์
• ในระหว่างภารกิจที่ 12 ของเฮราคลีส ซึ่งในครั้งนั้นเขายังได้ช่วยชีวิต เธเซอุส ด้วย
• เฮราคลีสช่วยเหลืออัลเซสติสจากยมโลก
• ออร์ฟิอุสออกช่วยเหลือยูริดิซีจากยมโลก
• ไซคี
• เพลอปส์บุตรชายของแทนทาลัส^{[ 39 ]}
• โอดิสซีอุส
• เอนีอัสเพื่อพูดคุยกับบิดาของเขาในมหากาพย์เอนีอิด
• เธเซอุสและพิริทัสพยายามลักพาตัวเพอร์เซโฟนีแต่พวกเขาล้มเหลว และมีเพียงเธเซอุสเท่านั้นที่ได้รับการช่วยเหลือจากเฮราคลีส

• เพอร์เซโฟนีอยู่ในวัฏจักรแห่งความตายและการเกิดใหม่

ศาสนาฮินดู

• ศาสนาเวท : อุษาส (รุ่งอรุณ) ได้รับการปลดปล่อยจากวาลาโดยพระอินทร์
• จักรพรรดิยุธิษฐิระเสด็จลงสู่เมืองนารากา

พุทธศาสนา

• การเสด็จลงสู่แดนนรกของพระอวโลกิเตศวร หลังจากรับเอากรรมชั่วของเพชฌฆาตมาไว้กับพระองค์ด้วยความสงสาร
• กษิติครรภ์
• พระมาลัยพระภิกษุที่เดินทางไปยังนรกเพื่อสั่งสอนเหล่าผู้อยู่อาศัย
• มีหลายตอนที่กล่าวถึงผู้คน รวมถึงเทวทัตที่ถูกลากลงนรกทั้งเป็นหลังจากกระทำความผิดต่อพระพุทธเจ้า
• โมกินลินผู้พยายามช่วยแม่ของเขาให้รอดพ้นจากความอดอยากในโลกใต้ดิน

ศาสนาคริสต์

• เปโตรในวิวรณ์ของเปโตร
• โทมัสในวิวรณ์ของโทมัส
• พระเยซูในวิหารปิสติสโซเฟีย
• เปาโลในวิวรณ์ของเปาโล
• พระเยซูระหว่างการเสด็จลงสู่แดนนรกตามที่บรรยายไว้ในพระวรสารของนิโคเดมัส
• ดันเต อลิเกียรีในฐานะตัวเอกของบทกวีของเขาเอง เรื่อง " มหากาพย์แห่งสวรรค์"

อิสลาม

• ศาสดามูฮัมหมัดในIsraʾ และ MiʿrajและLiber scalae Machometi

ลัทธิแมนเดอิสม์

• การลงสู่ โลกแห่งความมืดของฮิบิล ซิวาขณะที่เขาพิชิตรูฮา

ศาสนาของชาวนอร์สและเทพปกรณัมฟินแลนด์

• โอดิน
• บัลเดอร์
• เฮอร์โมดร์
• เฮลไรด์ บรินฮิลดาร์
• การช่วยเหลือของLemminkäinen จาก Tuonelaโดยแม่ของเขา
• Väinämöinenและพ่อมดคนอื่นๆ เดินทางไปTuonela หลายครั้ง

ตำนานเทพเจ้าเวลส์

• Pwyllสืบเชื้อสายมาจากAnnwnในMabinogion ของเวลส์
• Preiddeu Annwfnการเดินทางของกษัตริย์อาเธอร์ ไปยัง Annwfnดังที่บรรยายไว้ในหนังสือ Taliesin

อื่น

• เทพปกรณัมญี่ปุ่น : อิซานางิและอิซานามิในโยมิ
• เทพปกรณัมเกาหลี : เจ้าหญิงบารี
• ตำนานเทพเจ้ามายา : วีรบุรุษฝาแฝดแห่งมายา
• ตำนานของชาวโอห์โลน (ชนพื้นเมืองอเมริกัน): คาคนูต่อสู้กับร่างหิน
• โอโมโตะ : การลงสู่โลกใต้พิภพของโอนิซาบุโร เดงุจิ ระหว่างการบำเพ็ญตบะบน ภูเขาทาคากุมะ ในปี ค.ศ. 1898 ดังที่กล่าวไว้ในเรไก โมโนกาตาริ
• ศาสนาโยรูบา : โอบาตาลา เทพเจ้า ที่กำลังจะสิ้นพระชนม์และฟื้นคืนพระชนม์ของอีฟซึ่งเป็นศูนย์กลางวัฒนธรรมโยรูบา
• ศาสนาของชาวมองโกล : พระเจ้าเกซาร์ทรงยกทัพบุกอาณาจักรเออร์ลิกเพื่อช่วยวิญญาณของพระมารดา
• ศาสนาของชาวเติร์ก : โบโลต วีรบุรุษชาว คีร์กีซ ผู้ซึ่งหลบซ่อนตัวอยู่ใต้การปกครองของเออร์ลิกเพื่อค้นหาต้นกำเนิดของศาสนาอันเป็นผลมาจากเหตุการณ์เหนือธรรมชาติ

• การกลาย เป็นเทพ (Apotheosis ) เป็นแนวคิดในตำนานที่บางครั้งมีความเกี่ยวข้องกัน ซึ่งบุคคลธรรมดาได้กลายเป็นเทพเจ้า ตัวละครในตำนานหลายตัว (รวมถึงเฮอร์คิวลีสไดโอนิซัส แทมมุซ - ดูมูซิดและวีรบุรุษทางศาสนาของ กรีก-โรมันหลายคน ) ก็ได้รับการกลายเป็น เทพเช่นกัน
• เทพเจ้าผู้ตายแล้วฟื้นคืนชีพเป็นแนวคิดในตำนานที่เทพเจ้าตายแล้วกลับมาจากโลกหลังความตายและ/หรือเกิดใหม่ บางครั้งอาจเป็นวัฏจักร ตัวอย่างเช่นไดโอนิซั ส เพอร์เซโฟนีอิชตาร์ ทั มมุซ - ดูมูซิดและพระเยซูคริสต์
• เคโนซิส (Kenosis) แปลตรงตัวว่า "การสละตนเอง" เป็นแนวคิดใน เทววิทยา คริสเตียนที่มีความหมายถกเถียงกัน เกี่ยวข้องกับความเป็นพระเจ้าและความเป็นมนุษย์ของพระเยซูในเวลาเดียวกัน
• เนคียา  – พิธีกรรมทางศาสนาของชาวกรีกโบราณ

• คอลลินส์, จอห์น เจ.; ฟิชเบน, ไมเคิล แอล. (บรรณาธิการ) (1995), ความตาย ความปีติ และการเดินทางสู่โลกอื่น , มหาวิทยาลัยแห่งรัฐนิวยอร์ก
• เอ็ดมอนด์สที่ 3, แรดคลิฟฟ์ จี. (2004), ตำนานการเดินทางสู่โลกใต้พิภพ: เพลโต อริสโตฟานส์ และแผ่นจารึกทองคำ 'ออร์ฟิก'สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์
• เฟรคเซโร, จอห์น (1988), สุนทรียศาสตร์แห่งการเปลี่ยนศาสนา , สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด, หน้า 108, ISBN 0674192265
• เกรฟส์, โรเบิร์ต , เทพปกรณัมกรีก , หน้า 27.  k
• โฮเมอร์ (1975), โอดิสซีของโฮเมอร์ , แปลโดย แลตติมอร์, ริชมอนด์, นิวยอร์ก: ฮาร์เปอร์ แอนด์ โรว์
• ลีมิง, เดวิด (2005), คู่มืออ็อกซ์ฟอร์ดว่าด้วยเทพปกรณัมโลก (ฉบับออนไลน์), สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด, หน้า 98
• ลูเดน, บรูซ (2011), "การลงสู่ก้นบึ้ง การปรึกษาหารือ และนิมิต: โอดิสซี บทที่ 11, 1 ซามูเอล บทที่ 28, กิลกาเมช บทที่ 12, เอนีอิด บทที่ 6, อุปมาเรื่องถ้ำของเพลโต และหนังสือวิวรณ์", โอดิสซีของโฮเมอร์และตะวันออกใกล้ , สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์
• โอวิด (2010), เมตาโมร์โฟซิส , แปลโดย มาร์ติน, ชาร์ลส์, นิวยอร์ก: ดับเบิลยู.ดับบลิว. นอร์ตัน แอนด์ คอมพานี
• Serrano, Pilar González (1999), "Catábasis y resurrección" , Espacio, Tiempo y Forma, Serie II: Historia Antigua , เล่ม. 12 , มาดริด, หน้า  129–179{{citation}}: CS1 maint: ไม่พบตำแหน่งผู้เผยแพร่ ( ลิงก์ )
• เวอร์จิล (2007), เอนีอิด , แปลโดย อาห์ล, เฟรเดอริก, อ็อกซ์ฟอร์ด: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด

• ราเชล ฟอลคอนเนอร์, นรกในวรรณกรรมร่วมสมัย: เรื่องเล่าการลงสู่ขุมนรกของชาวตะวันตกตั้งแต่ปี 1945 , EUP, 2005. เกี่ยวกับตัวอย่างสมัยใหม่ของ katabases หรือการลงสู่ขุมนรก
• เอร์เรโร เด เจาเรกี, มิเกล (2023) เนื้อหา: el viaje infernal en la Antigüedad . มาดริด: บทบรรณาธิการของ Alianza ไอเอสบีเอ็น 9788411482080.