มนาสัน ( ภาษากรีก : μνασωνι τινι κυπριω ) เป็นคริสเตียนชาวไซปรัส ในศตวรรษที่ 1 ซึ่งถูกกล่าวถึงในบทที่ 21ของพระธรรมกิจการของอัครทูตว่าได้ให้การต้อนรับลูกาผู้ประกาศข่าวประเสริฐเปาโลอัครทูตและเพื่อนร่วมเดินทางของพวกเขา เมื่อพวกเขาเดินทางจากซีซาเรียไปยังเยรูซาเล็มถ้อยคำในข้อที่กล่าวถึงมนาสัน ( กิจการ 21:16 ) ได้ก่อให้เกิดการถกเถียงกันว่ามนาสันร่วมเดินทางไปกับผู้เดินทางหรือไม่ หรือเพียงแค่ให้ที่พัก และบ้านของเขาอยู่ในเยรูซาเล็มหรือในหมู่บ้านระหว่างทางไปเยรูซาเล็ม ถึงแม้จะกล่าวถึงเพียงข้อเดียว แต่คริสเตียนจำนวนมากได้เรียนรู้บทเรียนจากตัวอย่างของมนาสันเกี่ยวกับการยืนหยัดในศรัทธาของคริสเตียนและการแสดงความมีน้ำใจไมตรี

ในกิจการ 21:16มีบันทึกว่ามนาสันได้ให้ที่พักแก่เปาโลและ "ศิษย์บางคนจากซีซาเรีย" ( ฉบับคิงเจมส์ ) ขณะที่พวกเขากำลังเดินทางไปพร้อมกับเงินบริจาคสำหรับคริสตจักรในเยรูซาเล็มในช่วงท้ายของการเดินทางเผยแพร่ศาสนาครั้งที่สาม ของเปาโล ในปี ค.ศ. 57 สถานที่ตั้งของบ้านของมนาสันไม่ได้ระบุไว้อย่างชัดเจนในข้อความ และอาจอยู่ในเยรูซาเล็มหรือในหมู่บ้านระหว่างทางไปเมือง (การเดินทางเองมีระยะทางระหว่าง 60 ถึง 70 ไมล์ ดังนั้นจึงต้องใช้เวลาอย่างน้อยสองวัน) ^{[ 1 ]}

ไม่มีแหล่งข้อมูลร่วมสมัยอื่นใดที่มีรายละเอียดชีวประวัติของมนาสัน ดังนั้นจึงมีข้อมูลเกี่ยวกับเขาน้อยมาก เขาเป็นชาวยิวเฮลเลนิสติกจากไซปรัส เช่นเดียวกับอัครสาวกบาร์นาบัสชื่อของเขามีความหมายว่า "การระลึกถึง" ^{[ 2 ]}และเป็นชื่อกรีกทั่วไปในสมัยนั้น^{[ 1 ]}ปรากฏในCorpus Inscriptionum Graecarumในฐานะชื่อบุคคลประมาณ 30 ครั้ง^{[ 3 ]}ชื่อนี้เป็นรูปแบบหนึ่งของ "เจสัน" ^{[ 2 ]}และในCodex Sinaiticusชื่อของเขาเขียนว่า "เจสัน" ^{[ 3 ]} FF Bruceได้ยกความเป็นไปได้อีกทางหนึ่งว่าชื่อของเขาเป็นรูปแบบเฮลเลนิซึมของชื่อฮีบรู " มนาเสห์ " แต่สรุปว่ามีแนวโน้มมากกว่าที่จะเป็นเพียงชื่อกรีก^{[ 4 ]}

มนาสันถูกอธิบายว่าเป็นศิษย์ "เก่า" หรือ "ศิษย์ยุคแรก" ( ภาษากรีก : ἀρχαίῳ μαθητῇ ) แม้ว่าในข้อความจะไม่ได้ระบุแน่ชัดว่าเขาเป็นผู้เชื่อมานานแค่ไหน และเป็นหัวข้อที่มีการถกเถียงกันอยู่ เจ.เจ. ฮิวจ์สได้เสนอว่าเขาเป็นผู้เชื่อมาตั้งแต่การเสด็จลงมาของพระวิญญาณบริสุทธิ์ใน วันเพน เตโคสต์ตามที่อธิบายไว้ในกิจการ 2:1–31และด้วยเหตุนี้จึงเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งคริสตจักรที่กรุงเยรูซาเล็ม[ ^{5 ] นอกจาก}นี้ยังมีการเสนอว่าเขาอาจเป็นหนึ่งในศิษย์ 70 คน ที่ไม่ระบุชื่อที่พระเยซูทรงส่งออกไปในพระกิตติคุณของลูกา และเขาถูกระบุว่าเป็นหนึ่งในนั้นใน หนังสือผึ้งในศตวรรษที่ 13 ^{[ 6 ] [ 7 ]}เป็นไปได้เช่นกันว่าเขาเปลี่ยนใจเชื่อในระหว่างการปฏิบัติศาสนกิจของบาร์นาบัสและเปาโลเมื่อพวกเขาเดินทางไปยังไซปรัส ตามที่บันทึกไว้ในกิจการ 13 ^{[ 6 ]}

ฟรีดริช บลาสและจอร์จ แซลมอนได้เสนอความเป็นไปได้เพิ่มเติม โดยอิงจากข้อความของCodex Bezae ในศตวรรษที่ 5 ซึ่งระบุตำแหน่งของมนาสันในหมู่บ้านระหว่างทางไปเยรูซาเล็มอย่างชัดเจน แทนที่จะอยู่ในตัวเมือง ในกิจการ 11:2 Codex มีข้อความอ่านอีกแบบหนึ่ง ซึ่งบันทึกว่าอัครทูตเปโตรเทศนาในเขตระหว่างซีซาเรียและเยรูซาเล็ม แซลมอนสรุปว่า "เป็นการรวมกันตามธรรมชาติที่จะอนุมานว่ามนาสันเป็นหนึ่งในผู้ที่เปลี่ยนใจเชื่อของเขา" ^{[ 8 ]}

ในฐานะศิษย์ "ยุคแรก" เป็นไปได้ว่าลุคซึ่งเดินทางไปกับเปาโลจากซีซาเรียไปยังเยรูซาเล็มและเขียนเรื่องราว อาจสอบถามมนาสันเพื่อรวบรวมแหล่งข้อมูลทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับคริสตจักรยุคแรก เพื่อช่วยในการเขียนกิจการ ซึ่งจะอธิบายถึงการกล่าวถึงเขาโดยชื่อ แม้ว่าบทบาทของเขาในเรื่องราวจะดูเหมือนเล็กน้อยก็ตาม^{[ 5 ] [ 9 ]}โดยเฉพาะอย่างยิ่งWM Ramsayได้แนะนำว่ามนาสันเป็นแหล่งข้อมูลของลุคสำหรับการรักษาเอนีอัสและดอร์คัสที่บันทึกไว้ในกิจการ 9 ^{[ 9 ]}

ข้อเท็จจริงที่ว่ามนาสันเป็นเจ้าของบ้านที่สามารถรองรับเพื่อนร่วมเดินทางของเปาโลได้ทั้งหมด ถือเป็นตัวบ่งชี้ที่น่าจะเป็นไปได้ถึงความมั่งคั่งของเขา^{[ 10 ]}

การถกเถียงทางวิชาการหลักเกี่ยวกับบุคคลของมนาสันเกี่ยวข้องกับที่ตั้งของบ้านของเขา สถานที่ตั้งไม่ได้ถูกบันทึกไว้ในต้นฉบับส่วนใหญ่ แม้ว่าแนวคิดที่ว่ามนาสันอาศัยอยู่นอกกรุงเยรูซาเล็มจะได้รับการสนับสนุนอย่างชัดเจนในCodex Bezae ในศตวรรษที่ 5 ซึ่งบรรยายถึงมนาสันว่าเป็นเจ้าของที่ดินผู้มั่งคั่ง ^ที่อาศัยอยู่ระหว่างเยรูซาเล็มและซีซาเรีย และยังมีหมายเหตุเพิ่มเติมในSyriac Vulgate อีกด้วย ^{[ 3 ] [ 11 ]}นักวิชาการที่สนับสนุนมุมมองนี้ ได้แก่George Salmon , Friedrich Blass [ ^{8 ]}และ Ajith Fernando ในเล่มของเขาในชุด NIV Application Commentary ^{[ 12 ]} Salmon พบว่าเป็นเรื่องผิดปกติที่เปาโลจะพึ่งพาคนแปลกหน้าเพื่อที่พักในเยรูซาเล็ม ในเมื่อเขาน่าจะมีเพื่อนมากมายในเมืองนั้น รวมถึงผู้เชื่อที่บันทึกไว้ว่าต้อนรับเขา "ด้วยความยินดี" ในกิจการ 21:17 ^{[ 8 ]}

นักวิชาการพันธสัญญาใหม่คนอื่นๆ มองว่ามุมมองนี้ไม่น่าจะเป็นไปได้มากนัก รวมถึง^FF Bruce [ ^{9 ]} Richard CH Lenski ^{[ 11 ]}และI. Howard Marshall [ ^{13 ] Lenski}ได้โต้แย้งว่าการตีความนี้ขัดแย้งกับลำดับของข้อความ โดยระบุว่า "จุดสำคัญของเรื่องเล่าไม่ใช่ว่านักเดินทางหยุดพักค้างคืนที่ไหน...แต่เป็นว่าคณะของเปาโลพักค้างคืนที่ไหนในเยรูซาเล็ม" ^{[ 11 ]} Marshall ได้แสดงความคิดเห็นว่าเป็นเรื่องผิดปกติหากลูกาจะระบุชื่อเจ้าบ้านของเปาโลสำหรับการพักค้างคืนเพียงชั่วคราว แทนที่จะระบุชื่อเจ้าบ้านในเยรูซาเล็ม^{[ 13 ]}

ความกำกวมในข้อความที่บันทึกถึงการต้อนรับที่มนาสันแสดงต่อเปาโลยังนำไปสู่การถกเถียงว่ามนาสันเดินทางไปกับเปาโลและเพื่อนร่วมทางจากซีซาเรียก่อนที่จะเสนอที่พักให้พวกเขาที่บ้านของเขาหรือไม่^{[ 3 ]}ฉบับแปลต่างๆ เช่นAuthorised Version , Revised VersionและNew English Bibleอ่านว่าเหล่าสาวกพามนาสันไปด้วย ในขณะที่Revised Standard Version , New International VersionและJerusalem Bibleบันทึกว่าเหล่าสาวกพาเปาโลไปหามนาสัน การตีความแบบหลังนี้โดยทั่วไปแล้วเป็นที่นิยมในหมู่นักวิจารณ์สมัยใหม่ เจ.เจ. ฮิวจ์ส สรุปว่า “แม้ว่าความเข้าใจทั้งสองแบบจะเป็นไปได้จากไวยากรณ์ที่ยากของข้อความนี้ แต่แบบหลังน่าจะถูกต้อง เนื่องจากเป็นการยากที่จะเข้าใจว่าทำไมเหล่าสาวกจึงพาเจ้าภาพที่คาดหวังมาด้วย” ^{[ 5 ]}

นักเขียนคริสเตียน เช่นMatthew Henry , Frederick HastingsและAlexander Maclarenได้ชี้ให้เห็นถึง Mnason เป็นตัวอย่างของการยืนหยัดในศรัทธาของคริสเตียน โดยเน้นย้ำถึงความเต็มใจของเขาที่จะให้การต้อนรับแม้หลังจากเป็นคริสเตียนมาหลายปีแล้ว Maclaren เขียนว่า “ช่างงดงามเหลือเกินที่ได้เห็นชายคนหนึ่ง...ยึดมั่นในพระเจ้าที่เขารักและรับใช้มาตลอดชีวิต” ^{[ 14 ]}ในงานวรรณกรรมเชิงเปรียบเทียบคลาสสิกของJohn Bunyan เรื่อง The Pilgrim's Progressผู้แสวงบุญได้พักอยู่ในบ้านของนาย Mnason ซึ่งตั้งชื่อตามบุคคลในพระคัมภีร์^{[ 15 ]}